IV SA/Po 248/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. Z. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku w sprawie ze skargi Ł. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Pismem z dnia 6 lipca 2018 r. Ł. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, jaki zapadł w sprawie IV SA/Po 248/18 dnia 6 czerwca 2018 r. Podniósł, że mylnie zrozumiał pouczenie Sądu, gdyż wywnioskował, że uzasadnienie zostanie sporządzone i doręczone mu z urzędu. Zaniepokojony długim oczekiwaniem zatelefonował do Sądu dnia 29 czerwca 2018 r. i uzyskał informację, że uzasadnienie nie zostało sporządzone ze względu na brak wniosku. Skarżący podniósł, że nie zna przepisów prawa i nie ma doświadczenia w postępowaniu przed sądami. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, przy czym postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 87 p.p.s.a. pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), jednakże wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu (§ 3). Ponadto na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z kolei spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu (art. 88 p.p.s.a.). Tylko kumulatywne zaistnienie przesłanek określonych w art. 86 w związku z art. 87 p.p.s.a. będzie stanowiło podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, art. 87, Nb 1). Powyższe oznacza, że strona musi wykazać (uprawdopodobnić), że w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne. Wyjaśnić również należy, że przesłanka braku winy, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a., polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zarówno w orzecznictwie, jak i nauce prawa panuje zgodność, że sąd oceniając tę przesłankę powinien przyjąć obiektywne mierniki staranności, których można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, uw. 5 do art. 87). W postanowieniu z 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 246/08 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA") Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu, jak np. nagła choroba. Stąd też stwierdzić należy, że o braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności, skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności, prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o danej okoliczności jest wiarygodne, ale musi również uwzględniać na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminu stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu (zob. wyrok NSA z 25.01.2011 r., I FSK 2000/09, CBOSA). Bez wątpienia w niniejszej sprawie skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu wniosek o przywrócenie terminu złożono z zachowaniem terminu o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Wniosek o przywrócenie terminu, połączony ze złożeniem wniosku o sporządzenie uzasadnienia, został złożony dnia 6 lipca 2018 r. (data stempla pocztowego, k. 47), a więc z zachowaniem siedmiodniowego terminu, z art. 87 § 1 p.p.s.a. Sąd uznaje, że skarżący uprawdopodobnił datę ustania przyczyny uchybienia terminowi – 29 czerwca 2018 r. Rozważenia zatem wymagało, czy do uchybienia tego doszło bez winy skarżącego. W ocenie Sądu, skarżący nie przedstawił w swym wniosku okoliczności świadczących o niezawinionym uchybieniu terminu. Nie można do tej kategorii zaliczyć faktu błędnego zrozumienia pouczenia. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowienie z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt I OZ 548/17 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA") "przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (postanowienie NSA z 8 lipca 2008 r., II OZ 712/08, CBOSA). Brak wiedzy prawniczej nie stanowi nadzwyczajnej przyczyny, która mogłaby uzasadniać przywrócenie terminu, w sytuacji, gdy strona skarżąca została prawidłowo pouczona przez Sąd o swoich prawach i obowiązkach związanych ze skierowaniem sprawy na rozprawę oraz skutkach wydania orzeczenia w sprawie. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się bowiem z obowiązkiem strony dochowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych jest pogląd, że nie jest okolicznością wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu niezrozumienie treści pouczenia, którego treść nie budzi wątpliwości (postanowienie NSA z: 28 listopada 2012 r., I GZ 382/12, Lex 1239383; 2.10. 2012 r., II OZ 833/12, Lex 1270281; postanowienie WSA w Warszawie z 28 lipca 2010 r., II SA/Wa 431/10, Lex 784384; postanowienie SN z 2 czerwca 1997 r., I PKN 194/97, OSNP 1998/2/45, aprobowane przez B. Dautera w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluwer 2016, uw. 8 do art. 87). Niezrozumienie prawidłowego pouczenia nie może świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Świadczy to natomiast o braku dochowania przez skarżącego należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw". Niezależnie od kwestii pouczenia dokonanego w toku rozprawy, zwrócić należy uwagę, że znajdowało się ono także z zawiadomieniu o rozprawie, które skarżący odebrał dnia 14 maja 2018 r. (k. 36 i 39 akt). W okolicznościach niniejszej sprawy uznać więc należało, że skarżący nie wykazał należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, a więcbrak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.