IV SA/Po 326/19
WyrokWSA w Poznaniu2019-08-22
Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann, Sędzia WSA Maciej Busz, Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, której projektowana wysokość wieży wynosi 48,95 m, może zostać wydana, jeśli promieniowanie elektromagnetyczne przekracza dopuszczalne normy w miejscach dostępnych dla ludności, mimo że nie osiąga tych norm na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że inwestycja polegająca na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej o wysokości wieży 48,95 m jest zgodna z prawem. Analiza wykazała, że pomimo potencjalnego przekroczenia dopuszczalnych norm promieniowania elektromagnetycznego (0,1 W/m²) w odległości 40 m od środka anteny na wysokości 36,5 m, obszary te nie są miejscami dostępnymi dla ludności w rozumieniu przepisów, gdyż znajdują się znacznie powyżej dopuszczalnej wysokości zabudowy (18 m) i terenów zieleni urządzonej (5 m), a także powyżej 2 m od poziomu dachu budynków. Projektowana inwestycja mieści się również w zapisach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. W. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów dotyczących dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych oraz błędne ustalenia faktyczne w zakresie ochrony środowiska i zdrowia. Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji jedynie w części dotyczącej podstawy prawnej, przywołując właściwy przepis.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę w całości
Starosta [...] działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, 4, art. 34 ust. 4 oraz art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm.) - dalej "Prawo budowlane" zatwierdził decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. projekt budowlany i udzielił [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej operatora sieci [...]" nr [...] [...] na działce o numerze ewidencyjnym [...], obręb [...] w miejscowości [...].
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż inwestycja mieści się w dopuszczalnych parametrach obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] zatwierdzonego Uchwałą nr [...] Rady Gminy i Miasta [...] z dnia [...].09.2017 r. Ponadto wnioskowana budowla spełnia niezbędne wymogi dotyczące ochrony środowiska i ochrony zdrowia oraz nie stwierdził dodatkowych nieprawidłowości wynikających z art. 34, 35 Prawa budowlanego.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli J. W. i R. W. wskazując jedynie, że wnoszą sprzeciw od decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2018r.
Wojewoda decyzją z [...] lutego 2019r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dyspozytywnej, przywołującej podstawę prawną art. 33 ust. 1, 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm.) i w to miejsce przywołał podstawę prawną art. 33 ust. 1 w pozostałej części decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.
W motywach rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że planowana inwestycja polega na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora sieci należącej do [...]" nr [...] [...] składającej się z wieży kratowej, stalowej wraz z odgromnikiem o wysokości 48,95 m (rzędna terenu 150,00 m n.p.m) należącej do typoszeregu [...], posadowionej na ramie wolnostojących szaf telekomunikacyjnych, przyłącza kablowego, 2 anten systemowych, 6 anten radioliniowych oraz 2 moduły RRU (pola elektromagnetyczne będą emitować wiązki o wielkości powyżej 0,1 W/m2) wraz z kotwami fundamentowymi oraz fundamentem. Ponadto w ramach budowy wykonane będzie ogrodzenie stacji, a działka inwestycyjna zostanie zniwelowana natomiast nasypy ustabilizowane. Wieża stalowa kratowa składać się będzie z ośmiu segmentów o wysokości 6,0 m.
W ramach przedmiotowego projektu przewiduje się instalację dwóch anten sektorowych (2xAS26_l), skierowanych na azymut 60° i 300°. Anteny zostaną zawieszone na wysokości 47 m n.p.t. i pracować będą w paśmie 900 MHz. Z dołączonej kwalifikacji przedsięwzięcia wynika, iż na jednym azymucie będzie pracować jedna antena sektorowa (z możliwością maksymalnego kąta nachylenia tiltu wynoszącego 12°) o mocy promieniowania EIRP wynoszącego 795 W. Zastosowanie znajdują przepisy § 3 ust. 1 pkt 8 lit c. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz 71). Przy maksymalnym dopuszczalnym pochyleniu wiązek głównych wynoszących maksymalnie 12° występowanie promieniowania elektromagnetycznego o wartościach większych niż 0,1 W/m2 przebiegać będzie wyłącznie w wolnej przestrzeni, tj. 36,5 m n.p.t od miejsc dostępnych dla ludzi. Pole elektromagnetyczne oraz zasięg głównych osi wiązek promieniowania o wartościach wyższych niż 0,1 W/m2 znajdować się będzie nad działkami o nr ew. [...], [...]. Zgodnie z powyższym planowana stacja bazowa nie będzie powodować uciążliwości dla działek sąsiednich. Ewentualna uciążliwość mieścić się będzie w granicach działki Inwestora.
Przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązania projektowe gwarantują brak przekroczeń dopuszczalnej gęstości strumienia energii pola elektromagnetycznego (nie więcej niż 0,1 W/m2) w miejscach dostępnych dla ludzi. Ludność nie będzie miała fizycznego dostępu do obszaru, dla którego przekroczony jest dopuszczalny poziom elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego. Projektowana stacja bazowa nie ogranicza w żaden sposobu gospodarowania na działkach sąsiednich, znajdujących się w zasięgu jej oddziaływania.
Na terenie inwestycji oraz działek sąsiadujących obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] zatwierdzony Uchwałą nr [...] Rady Gminy i Miasta [...] z dnia [...].09.2017 r. Działka inwestycyjna zlokalizowana jest na obszarze oznaczonej symbolem [...] - teren istniejącej zabudowy usługowej, dla którego dopuszczono możliwość budowy kominów, masztów oraz innych budowli o podobnym charakterze o wysokości do 49 m.
Wobec powyższego w świetle art. 33 ust. 2, art. 34 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 35 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego spełnione zostały warunki wydania pozwolenia na budowę, zatem organ nie mógł odmówić wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowanego i udzieleniu pozwoleniu na budowę.
Starosta [...] w swojej decyzji przywołał w podstawie prawnej art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego, który wskazuje jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę. Z dokumentacji inwestycji oraz wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę wynika, iż Inwestor planuje budowę obiektu, a nie rozbiórkę, zatem przytoczona podstawa prawna przez organ I instancji w zakresie art. 33 ust. 4 była błędna, co wymagało jej wyeliminowania w części dyspozytywnej decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję Wojewody wniósł R. W. zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego a mianowicie postanowień Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30.10.2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów poprzez uznanie, iż przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązania gwarantują brak przekroczeń dopuszczalnej gęstości strumienia energii pola elektromagnetycznego w miejscach dostępnych dla ludzi,
2. błędne ustalenia faktyczne będące podstawą rozstrzygnięcia polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, iż wnioskowana budowla w postaci masztu i stacji bazowej telefonii komórkowej spełnia niezbędne wymogi dotyczące ochrony środowiska i ochrony zdrowia, w szczególności dotyczące oddziaływania promieniowania elektromagnetycznego na zabudowę działek sąsiednich przy istniejącej na nich lub przewidywanej zabudowie, oraz uznaniu, że ludność nie będzie miała fizycznego dostępu do obszaru, w którym poziom dopuszczalny promieniowania będzie przekroczony. Skarżący podnosił, że przyjęte umiejscowienie masztu i możliwość jego oddziaływania na miejsca zamieszkania i dostępności dla ludzi nie spełnia niezbędnych wymogów dotyczących ochrony środowiska i ochrony zdrowia, w szczególności dotyczących oddziaływania promieniowania elektromagnetycznego na zabudowę działek sąsiednich przy istniejącej na nich lub przewidywanej zabudowie.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Skarżący podnosił, że przyjęte umiejscowienie masztu i możliwość jego oddziaływania na miejsca zamieszkania i dostępności dla ludzi nie spełnia niezbędnych wymogów dotyczących ochrony środowiska i ochrony zdrowia, w szczególności dotyczących oddziaływania promieniowania elektromagnetycznego na zabudowę działek sąsiednich przy istniejącej na nich lub przewidywanej zabudowie.
Zdaniem skarżącego nie ulega wątpliwości, iż umiejscowienie budowli w postaci masztu w odległości nie przekraczającej 40 metrów od miejsc zamieszkania ludzi, w tym terenów zabudowanych budownictwem wielorodzinnym i przeznaczonych na taką zabudowę, budzi uzasadnione wątpliwości co do oddziaływania promieniowania elektromagnetycznego. Samo ukierunkowania anten na tereny niezamieszkane nie usuwa wątpliwości w zakresie potencjalnego szkodliwego wpływu masztu i promieniowania na życie mieszkańców terenów przyległych do budowli.
Nie sposób również pominąć okoliczności, iż na terenie sąsiednim znajduje się już podobna budowla należąca do innego operatora telefonii komórkowej. W przypadku gdy na jednym maszcie telefonii komórkowej jest kilka anten, ich moc się sumuje. W przedmiotowym przypadku na maszcie znajdować się będą dwie anteny o mocy nie mniejszej niż 500 W, co stwarza dodatkowe wątpliwości w zakresie oddziaływania na nieruchomości sąsiednie.
Mieszkańcy osiedla znajdujących się bezpośrednio w sąsiedztwie przedmiotowej inwestycji w trakcie wydawania decyzji przez Starostę [...], dotyczącej pozwolenia na budowę planowanej inwestycji, już w październiku 2017 roku zgłosili pisemnie sprzeciw. Podobny sprzeciw wyraził również Burmistrz Gminy i Miasta [...], który odwołał się od pierwotnej decyzji Starosty [...] pozwalającej na budowę stacji telefonii komórkowej do Wojewody.
Wyraził oburzenie, że wbrew woli realizowana jest inwestycja, której od początku nieakceptowano mając na względzie zdrowie.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uczestnik postępowania spółka [...] Sp. z o.o. w [...] zastępowana przez r.pr. J. D. w piśmie procesowym z [...] lipca 2019r. wniosła o oddalenie skargi w całości ze względu jej bezzasadność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2018r., poz. 1302 dalej "P.p.s.a."). Przy czym podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd nie dopatrzył się przy jej wydaniu naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018r., poz. 1202, dalej "Prawo budowlane").
W myśl art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust.7.
Wydanie zatem decyzji o pozwoleniu na budowę zostało przekazane przez ustawodawcę do kompetencji organu architektoniczno-budowlanego, do zadań którego zgodnie z art. 81 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowanego należy 1) sprawowanie nadzoru i kontrola nad przestrzeganiem przepisów Prawa budowlanego, dotyczące w szczególności:
a) zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska;
b) warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych;
c) zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej;
d) właściwego wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie;
e) stosowania wyrobów budowlanych,
a także wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach określonych ustawą.
Wobec powyższego to starosta i wojewoda jako organy architektoniczno-budowlane upoważnione przez ustawodawcę do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, dokonują oceny zgodności projektu budowanego z przepisami ochrony środowiska, a w tym przeprowadzają kwalifikację ocenianego przedsięwzięcia pod kątem konieczności wydania decyzji środowiskowej.
W świetle treści powyższego art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowanego organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności do zbadania zgodności planowanej inwestycji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli taki obowiązuje na terenie inwestycji oraz działek sąsiadujących. W niniejszej sprawie taki przypadek zachodzi i na terenie inwestycji oraz jej oddziaływania obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] zatwierdzony Uchwałą Nr [...] Rady Gminy i Miasta [...] z dnia [...] września 2017 r. Działka inwestycyjna zlokalizowana jest na obszarze oznaczonej symbolem [...] – przeznaczenie podstawowe - teren istniejącej zabudowy usługowej, dla którego dopuszczono możliwość budowy kominów, masztów oraz innych budowli o podobnym charakterze o wysokości do 49,0 m (§ 35 pkt 1 i 6 Uchwały). Na terenie tym dopuszcza się realizację budynków o różnych funkcjach i w związku z tym określono dopuszczalną wysokość tych budynków. Dla budynków o funkcji podstawowej, czyli usługowej przewidziano wysokość nie wyższą niż 18 m, dla pozostałych budynków nie wyższą niż 10 m (§ 35 pkt 5 a i b). Teren inwestycji sąsiaduje z terenem o przeznaczeniu oznaczonym symbolem [...] – zieleni urządzonej, gdzie uzupełniająco mogą być lokalizowane małe obiekty gastronomiczne, sanitarne, wiaty, ciągi pieszo-rowerowe, urządzenia terenowe i obiekty małej architektury. Przy czym dopuszczono wysokość budynków i wiat nie wyższą niż 5 m. Nadto 70 % powierzchni terenu o tym przeznaczeniu przewidziano jako powierzchnię biologicznie czynną, a tylko 20 % powierzchni działki przewidziano do zabudowy.
Prócz tego w zakresie ustaleń dla terenów całego planu przewidziano nakaz stosowania rozwiązań architektonicznych i urbanistycznych tworzących spójną kompozycyjnie całość w stosunku do planowanej zabudowy, z wyłączeniem dla inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej (7 pkt 1 lit a i b Uchwały). Ustalono także zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu przepisów odrębnych, za wyjątkiem inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej i niezbędnej infrastruktury technicznej oraz w zakresie ochrony przed polem elektromagnetycznym związanym z obiektami elektroenergetycznymi i telekomunikacyjnymi obowiązują zasady dotyczące eksploatacji, lokalizacji i budowy urządzeń i sieci infrastruktury określone w przepisach odrębnych (§ 8 pkt 4 lit a i pkt 8 Uchwały).
Z powyższego wynika, że obowiązujący plan miejscowy dopuszcza przedmiotową inwestycję polegającą na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej, gdy jej wieża kratowa ma wysokość 48,95 m.
Skarżący w skardze kwestionował przede wszystkim ustalenie organów administracji, że inwestycja nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnego negatywnego oddziaływania elektromagnetycznego na miejsca dostępne dla ludności oraz ze inwestycja spełnia wymogi oddziaływania elektromagnetycznego na zabudowę działek sąsiednich.
W myśl art. 71 ust. 1 ustawy 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018r., poz. 2081 ze zm., w brzmieniu na dzień wydania decyzji odwoławczej; dalej "u.u.i.ś.") decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Zgodnie z art. 71 ust. 2 u.u.i.ś. uzyskanie tej decyzji jest wymagane dla planowanych: (1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; (2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W świetle art. 59 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś., w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obligatoryjnie przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (dalej: "ocena oddziaływania") w przypadku: (1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; (2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. Katalog przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zawierają przepisy obowiązującego w sprawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016r., poz. 71), które zastąpiło rozporządzenie Rady Ministrów z 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573).
W świetle przytoczonych przepisów u.u.i.ś. oraz obowiązującego rozporządzenia z 2010 r., przyjmując za kryterium podziału istnienie i charakter (obligatoryjny bądź fakultatywny) obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej oraz przeprowadzenia oceny oddziaływania, można wyróżnić trzy kategorie planowanych przedsięwzięć:
i) przedsięwzięcia mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko – wyszczególnione w § 2 rozporządzenia z 2010r. – dla których w każdym przypadku obligatoryjne jest zarówno uzyskanie decyzji środowiskowej, jak i przeprowadzenie oceny oddziaływania;
ii) przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko – wyszczególnione w § 3 rozporządzenia z 2010 – dla których w każdym przypadku obligatoryjne jest tylko uzyskanie decyzji środowiskowej, natomiast obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania może zostać nałożony w konkretnym przypadku przez właściwy organ;
iii) tzw. przedsięwzięcia podprogowe – tj. przedsięwzięcia rodzajowo tożsame z tymi, o których mowa w pkt (ii), ale nie osiągające wartości progowych (dolnego progu) określonych w § 3 rozporządzenia z 2010 – dla których nie jest wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania, ani uzyskanie decyzji środowiskowej (por. G. Dobrowolski, Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, Toruń 2011, s. 112).
Z treści § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia z 2010 do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zaliczone zostały instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporz.2010, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 1000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
e) 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
f) 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
g) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny
– przy czym również w tym przypadku prawodawca zastrzegł, że równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Z przytoczonych regulacji wynika, że podstawą kwalifikacji przedsięwzięcia w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej jako mogącego (zawsze albo potencjalnie) znacząco oddziaływać na środowisko, jest w każdym przypadku równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny.
Przedmiotowa inwestycja polegać będzie na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora sieci należącej do [...]" nr [...] [...] składającej się z wieży kratowej, stalowej wraz z odgromnikiem o wysokości 48,95 m (rzędna terenu 150,00 m n.p.m) należącej do typoszeregu [...], posadowionej na ramie wolnostojących szaf telekomunikacyjnych, przyłącza kablowego, 2 anten systemowych, 6 anten radioliniowych oraz 2 moduły RRU wraz z kotwami fundamentowymi oraz fundamentem. W ramach przedmiotowego projektu przewiduje się instalację dwóch anten sektorowych (2xAS26_l), skierowanych na azymut 60° i 300°, zawieszonych na wysokości 47 m n.p.t., które pracować będą w paśmie 900 MHz. Na jednym azymucie będzie pracować jedna antena sektorowa (z możliwością maksymalnego kąta nachylenia tiltu wynoszącego 12°) o mocy promieniowania EIRP wynoszącego 795 W (k. 3 i 4 Kwalifikacji przedsięwzięcia). Prawidłowo zatem zakwalifikował organ przedmiotową inwestycję w związku z treścią przepisu § 3 ust. 1 pkt 8 lit c. rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko jako przedsięwzięcie, które nie osiąga nawet niższych progów wskazanych w powyższym rozporządzeniu. Wobec tego zgodzić należy się z twierdzeniem, że inwestycja nie stanowi przedsięwzięcia mogącego zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Uznana zatem może być za przedsięwzięcie nieniosące ryzyka wystąpienia znacznego oddziaływania na środowisko. Nie podlega zatem konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w tym uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgodny na realizację przedsięwzięcia.
Podkreślić trzeba jednak, że brak formalnego obowiązku uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w żadnym stopniu nie zwalnia inwestora z obowiązku dochowania norm środowiskowych. Po dokonaniu kwalifikacji przedsięwzięcia dokonuje się następnie badania rzeczywistego oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej, dla którego obowiązującą normę określa rozporządzenia Rady Ministrów z 14 listopada 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymywania tych poziomów (Dz.U. Nr 192, poz. 1883). W rozporządzeniu tym określone zostały dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych w środowisku, zróżnicowane dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, a także miejsc dostępnych dla ludności. W rozporządzeniu tym podano zakresy częstotliwości pól elektromagnetycznych, dla których określa się parametry fizyczne, charakteryzujące oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko, a także metody sprawdzania dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych, jak również metody wyznaczania dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych.
Z treści tych przepisów wynika obowiązek inwestora polegający na udzieleniu odpowiedzi na pytanie, czy ilość anten, na konkretnych azymutach w przestrzeni, powodować będzie przekroczenie dopuszczalnej gęstości mocy pól elektromagnetycznych w obszarach dostępnych dla ludności. Nie może bowiem rodzić wątpliwości fakt, że jeżeli nawet inwestycja nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, to nie oznacza to, że obywatel nie jest chroniony. Ochrona ta wynika właśnie z rozporządzenia z 2003 r.
W okolicznościach badanej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu fakt, że inwestor przedstawił Kwalifikację Przedsięwzięcia, stanowiącą załącznik do projektu budowlanego, w której właśnie - sporządzająca tą Kwalifikację osoba posiadająca kwalifikacje wskazała dwie osie głównych wiązek promieniowania anten sektorowych (azymut 60ş i 300ş), ich zasięg (nie przekraczający 40 m) przy pochyleniu 12ş – k. 4 i 10 Kwalifikacji. Następnie z Kwalifikacji (s. 9 i 10) wynika, że zasięg obszaru oddziaływania pól elektroenergetycznych o natężeniu przekraczającym 0,1W/m˛ wytwarzanym przez anteny stacji bazowej nr [...] w [...] w płaszczyźnie poziomej (azymut 60ş i 300ş) – przy tilcie 12ş wyrysowano w obrębie działek nr [...], [...]. Przekroczenie natężenia 0,1W/m˛ wystąpi na odległości 40 m od środka anteny i na wysokości powyżej 36,5 m od poziomu terenu, na którym usytuowana będzie stacja. Tymczasem maksymalna wysokość zabudowy na przedmiotowym terenie ([...] – zabudowy usługowej) wynosić może nie wyżej niż 18 m. Natomiast jedna z wiązek promieniowana anteny rozsiewczej sięgać będzie na teren oznaczony symbolem [...] – zieleni urządzonej, gdzie uzupełniająco dopuszcza się budowę budynków i wiat nie wyższych niż 5 m.
Wynika z tego, że możliwe przekroczenia dopuszczalnych gęstości mocy pól elektromagnetycznych (0,1W/m˛) znajdować się będą na wysokościach niedostępnych dla ludności, przez co rozumie się wysokości, na których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego, w rozumieniu art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2018r., poz. 799, dalej "P.o.ś.").
Należy przy tym zauważyć, że w art. 124 ust. 1 P.o.ś. zobowiązano wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska do prowadzenia, aktualizowanych corocznie, rejestrów zawierających informacje o terenach, na których stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, z wyszczególnieniem przekroczeń dotyczących: 1) terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową oraz 2) miejsc dostępnych dla ludności.
W świetle przywołanych regulacji nie ulega wątpliwości, że pojęcie "miejsc dostępnych dla ludności" należy wyraźnie oddzielić od pojęcia "terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową". Oba te sformułowania są wszakże kwalifikowane przez prawodawcę odrębnie w świetle art. 122 ust. 2 pkt 1 i art. 124 ust. 1 P.o.ś. Przyjęcie tożsamego zakresu semantycznego tych pojęć w oczywisty sposób naruszałoby zakaz tzw. wykładni synonimicznej, polegający na tym, że różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2017 r. sygn. akt I OSK 3017/15 i z dnia 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2066/14; dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 lipca 2016 r. sygn. akt SK 40/14. OTK-A z 2016 r., poz. 57).
Miejsce dostępne dla ludności nie musi zatem być miejscem przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową. Jednakże koniecznym - wprost wynikającym z art. 124 ust. 2 P.o.ś. - warunkiem zakwalifikowania określonego miejsca, jako dostępnego dla ludności, jest możliwość przebywania w nim: po pierwsze możliwość prawna (dostęp ludności nie jest zabroniony), a po drugie możliwość faktyczna (dostęp do miejsca jest możliwy bez użycia sprzętu technicznego). Dlatego, zasadniczo, zabudowa mieszkaniowa ze swej istoty będzie miejscem przeznaczonym dla ludności.
W okolicznościach sprawy rozpoznanej nie jest sporne, że oś głównej wiązki w azymucie 300ş przebiegać będzie nad terenem przeznaczonym w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oznaczonym symbolem [...] – tereny zabudowy usługowej (k. 13 wypisu i wyrysu z planu akta adm. I inst.), gdzie przewiduje się wysokość budynków nie wyższą niż 18 m. Natomiast oś głównej wiązki w azymucie 60ş przebiegać będzie nad terenem zieleni urządzonej z uzupełniającym tylko dopuszczeniem budynków i wiat ([...]) o wysokości nie przekraczającej 5 m. Zatem osie wiązek w azymucie 60ş i 300ş nie przebiegają nad terenami przeznaczonymi pod zabudowę mieszkalną, ale nad terenami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Natomiast oś wiązki w azymucie 300ş nie przebiega nad żadnym budynkiem, przebiega nad terenem obecnie niezabudowanym, chociaż przeznaczonym pod zabudowę usługowej. Nadto przyjąć należy, że tereny zieleni urządzonej nie są ze swoje natury przeznaczone na stały pobytu ludzi o jakim mowa w powyższym przepisie art. 124 ust. 2 P.o.ś., gdyż za taki uważa się pobyt tych samych osób dłużej niż 4 godziny w ciągu doby (§ 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Dz.U. z 2019r., poz. 1065).
Z powyższego oraz z treści planu miejscowego wynika, że na przedmiotowym terenie dopuszczalne są tylko budynki o wysokości maksymalnie do 18 m, czyli na poziomie niższym niż przewidziana w Kwalifikacji możliwość występowania przekroczeń dopuszczalnych gęstości mocy pól (0,1W/m˛), którą wskazano na wysokości ponad 36,5 m w odległości 40 m od środka elektrycznego dla poszczególnych osi wiązek. Przywołane ustalenia znajdują potwierdzenie w aktach sprawy i nie zostały podważone przez skarżącego.
Jak wynika z k. 11 Kwalifikacji, przy tilcie maksymalnym wynoszącym 12ş, osie głównych wiązek promieniowania przebiegają (w odległości wynoszącej 40 m od środka elektrycznego anten) na wysokości 36,5 m nad powierzchnią terenu oraz 18,5 m nad maksymalnym poziomem wysokości budynków na terenach usługowych (18 m) i 16,5 m nad możliwym dopuszczalnym miejscem pobytu ludzi (18,5 m - 2m).
Powyższe rozważania zostały także zawarte w projekcie budowlanym (k. 24 - 30) w szczególności na potrzeby ochrony interesów osób trzecich, gdzie stwierdzono, że realizacja inwestycji nie spowoduje ograniczenia w zagospodarowaniu lub użytkowaniu sąsiednich terenów.
Mając powyższe na uwadze, trzeba przypomnieć, że ustawodawca jednoznacznie rozgraniczył w ustawie Prawo ochrony środowiska pojęcia "miejsc dostępnych dla ludności" i "terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową". W realiach przedmiotowej sprawy żadna z osi głównych wiązek promieniowania (w odległości do 40 m od środka elektrycznego) nie przebiega natomiast przez zabudowę mieszkaniową. W przypadku anteny nr 2 w azymucie 300ş oś przebiega nad terenem, na którym nie ma zabudowy, chociaż jest on przeznaczony pod zabudowę usługową. W przypadku anteny sektora nr 1 oś przebiega natomiast ponad terenem zieleni urządzonej, gdzie nie przewiduje się stałego pobytu ludzi.
W sytuacji, gdy ustawodawca posłużył się w jednym akcie normatywnym, w ramach tego samego działu, a nawet w treści tych samych artykułów, dwoma różnymi pojęciami ("terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową" oraz "miejsc dostępnych dla ludności"), to jak już zaznaczono, zakaz wykładni synonimicznej wyklucza takie samo rozumienie tych pojęć. Skoro zatem w art. 124 ust. 2 P.o.ś., za miejsce dostępne dla ludności uznaje się takie, do którego człowiek ma dostęp bez użycia sprzętu technicznego, to nie przeznaczenie terenu, na którym miejsce to się znajduje, ale faktyczna możliwość dostępu do niego (bez użycia sprzętu technicznego) determinuje jego kwalifikację, jako dostępnego dla ludności.
W przypadku terenu, miejscem dostępnym dla ludności będzie zatem taki, w którym człowiek może znaleźć się w ramach zwykłego, codziennego korzystania z tego terenu (zob. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 16/10, dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Uwzględniając powyższe, należy dalej wskazać, że w ramach delegacji ustawowej zawartej w art. 123 ust. 3 P.o.ś. Minister Środowiska wydał rozporządzenie z dnia 12 listopada 2007 r. w sprawie zakresu i sposobu prowadzenia okresowych badań poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2007 r. Nr 221, poz. 1645). Zgodnie z ust. 1 załącznika nr 1 do tego rozporządzenia punkty pomiarowe, w których wykonuje się badania poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, wybiera się w dostępnych dla ludności miejscach usytuowanych na obszarze województwa w: 1) centralnych dzielnicach lub osiedlach miast o liczbie mieszkańców przekraczającej 50 tys.; 2) pozostałych miastach; 3) terenach wiejskich. Stosownie zaś do ust. 3 pkt 1 tego samego załącznika punkty pomiarowe wybiera się w takich miejscach, aby w szczególności sonda pomiarowa przyrządu, którym wykonuje się pomiary, znajdowała się na wysokości 2 m nad poziomem terenu.
W świetle powyższego, zakładając racjonalność prawodawcy, a także kierując się doświadczeniem życiowym i zasadami logicznego rozumowania, trzeba przyjąć, że w ramach zwykłego, codziennego korzystania z terenu, bez potrzeby użycia sprzętu technicznego, człowiek ma dostęp do miejsc znajdujących się nie wyżej niż 2 m nad poziomem terenu. Jeżeli zaś na terenie znajduje się zabudowa, to należy zakładać, że bez potrzeby użycia sprzętu technicznego człowiek będzie miał dostęp do miejsc, które znajdują się nie wyżej niż 2 m nad budynkiem, który stanowi taką zabudowę.
Uwzględniając zatem podane wyżej wysokości osi głównych promieniowania dla każdej z dwóch anten sektorowych (od poziomu terenu oraz od dachów budynków na terenie zwłaszcza [...]), trzeba stwierdzić, że w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównych wiązek promieniowania, nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Uwzględniając maksymalną dopuszczalną wysokość budynków na terenach [...] – nie wyższą niż 18 m oraz dodatkowe 2 m od poziomu dachu takiego budynku gdzie może przebywać dana osoba, np. w celach pomiarowych, zasięg promieniowania wiązek znajduje się jeszcze 16,5 m ponad tymi dostępnymi dla ludzi wysokościami, bo na wysokości 36,5 m (k. 11 Kwalifikacji). Słusznie zatem ustalił Wojewoda, że ludność nie będzie miała fizycznego dostępu do obszaru, dla którego przekroczony jest dopuszczalny poziom elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego (wysokość 36,5 m w odległości 40 m od środka elektrycznego przedmiotowej stacji). Dopuszczalne jest zatem bez ograniczeń przebywanie ludzi na poziomie terenu oraz możliwych do powstania w przyszłości w okolicznych budynkach usługowych. Tym samym projektowana stacja bazowa nie ogranicza w żaden sposób zagospodarowania na działkach sąsiednich, znajdujących się w zasięgu jej oddziaływania.
Przy czym podkreślić należy, że badając oddziaływanie na tereny dostępne dla ludności bierze się pod uwagę nie tylko aktualną, istniejącą zabudowę, ale także i tą która jest dopuszczalna na danym terenie i możliwa do wybudowania także w przyszłości.
W tym stanie rzeczy zebrany materiał dowodowy, w tym kwalifikacja przedsięwzięcia, a także projekt budowany potwierdziły stanowisko organów obu instancji, że planowane przedsięwzięcie nie będzie uciążliwe dla działek sąsiednich, zatem nie jest traktowane jako uciążliwe dla środowiska. Pola elektromagnetyczne o wartościach wyższych od granicznych określonych dla miejsc dostępnych dla ludności nie występują w miejscach ich przebywania i zamieszkania. Wiązki pól elektromagnetycznych przewidziane w rozporządzeniu z 2003r. o wielkościach przekraczających 0,1 W/m˛ przebiegać będą wyłącznie w wolnej przestrzeni niedostępnej dla miejsc dostępnych dla ludności.
W tym miejscu wskazać należy, że Wojewoda, jak i organ I instancji prawidłowo ocenili także zgodność projektowanej inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na danym terenie – zatwierdzonego uchwałą Miasta [...] zatwierdzony Uchwałą Nr [...] Rady Gminy i Miasta [...] z dnia [...] września 2017 r. – k. 9 i nast. akt adm. I inst. Z powyższych zapisów planu wynika, że projektowana inwestycja nie jest sprzeczna z zapisami planu. Projektowana inwestycja zlokalizowana jest w obrębie terenu oznaczonego na rysunku planu miejscowego jako tereny usługowe ([...]) i zieleni urządzonej ([...]) oraz parametry inwestycji (wysokość do 49 m) mieszczą się w tych przewidzianych i dopuszczonych przez plan (§ 7, § 35 Uchwały), o czym była mowo szczegółowo powyżej.
Skarżący zgłaszał także w skardze, że inwestycja nie gwarantuje bezpieczeństwa nad zabudową mieszkaniową. Z zebranych materiałów dowodowych w sprawie nie wynika, żeby stacja oddziaływała na tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej usytuowanej w sąsiedztwie działki inwestycyjnej na terenie objętym w planie przeznaczeniem oznaczonym symbolem [...]. Inwestycja została bowiem tak skonfigurowana, by oddziaływanie wiązek skierować na tereny zabudowy usługowej i zieleni urządzonej. Dlatego też stronami postępowania byli tylko właściciele działek, nad którymi przebiegają osie głównych wiązek promieniowania anten rozsiewczych, jakkolwiek na wysokościach niedostępnych dla ludności, o czym było powyżej. Jakkolwiek Sąd zauważa, że możliwa dopuszczalna wysokość zabudowy mieszkaniowej na terenie [...] może sięgać nie wyżej niż 18 m, zatem z tego powodu nawet ewentualne przekroczenie mocy pól elektromagnetycznych i to w odległości 40 m od środka anteny znajdować się będzie wyżej o 16,5 m niż dopuszczalna wysokość gdzie mogą przebywać ludzie.
Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami postępowania o wydanie pozwolenia na budowę są także właściciele działki, na której planowana jest inwestycja oraz na które inwestycja oddziałuje – nr [...], [...] oraz inwestor. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że tak ustalone strony postępowania miały zapewniony czynny udział w postępowaniu i były zawiadamiane o podejmowanych przez organy czynnościach procesowych.
Przy czym, z akt administracyjnych sprawy nie wynika, by na przedmiotowym terenie inwestycyjnym lub okolicznym znajdowały się inne jeszcze stacje bazowe. Z akt administracyjnych nie wynika także by Burmistrz Gminy i Miasta [...], czy inni mieszkańcy występowali z odwołaniem od decyzji organu I instancji w niniejszej sprawie. W aktach sprawy brak jakiegokolwiek stanowiska innych podmiotów, a treść odwołania sprawdza się do jednego zdania wyrażającego sprzeciw Państwa W. wobec przedmiotowej inwestycji.
Zgodnie z dyspozycją art. 35 ust. 1 pkt 4 Prawa budowanego Wojewoda dokonał także sprawdzenia projektu budowlanego pod względem spełnienia wymogu wynikającego z powyższego przepisu.
Zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowanego do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a zgodnie z art. 32 ust. 4 Prawa budowanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto m.in. złożył oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cel budowany. Oświadczenie to stanowi złącznik do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę (k. 8 akt adm. I inst.).
Zgodnie z definicją legalną zawartą w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, ilekroć w tej ustawie jest mowa o "prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane", należy przez to rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Nie ulega wątpliwości, że jednym z ww. stosunków zobowiązaniowych, z którym może wiązać się uprawnienie do dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, jest najem, unormowany w art. 659 i nast. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459, z późn. zm.; w skrócie "k.c."). Należy jednak podkreślić, że prawo, o którym stanowi art. 3 pkt 11 pr.bud. musi być wyraźnie i jednoznacznie zastrzeżone w zawartej umowie. Innymi słowy, "tytuł do dysponowania nieruchomością musi być niewątpliwy" (zob. wyrok NSA z 06.04.2000 r., II SA/Po 1030/99; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie "CBOSA"), nie może on pozostawać dorozumiany (por. wyroki NSA: z 08.03.2000 r., IV SA 316/98; z 16.11.2004 r., OSK 784/04; z 07.03.2006 r., II OSK 576/05; z 23.09.2010 r., II OSK 1395/09; z 12.09.2014 r., II OSK 595/13 – CBOSA), czy też być wywodzony z braku przeciwnych postanowień umowy (zob. W. Piątek [w:] Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2014, uw. 16 do art. 3, s. 63). Zarazem w orzecznictwie trafnie zauważono, że z samej istoty umowy dzierżawy nie wynika prawo do zabudowy dzierżawionego gruntu przez dzierżawcę (zob. wyrok NSA z 04.09.2007 r., II OSK 1160/06, CBOSA). Tym bardziej prawo takie nie wynika z samej istoty umowy najmu (tak też W. Piątek [w:] Prawo budowlane. Komentarz, pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2014, uw. 16 do art. 3, s. 63) – co oznacza, że wzmianka o nim musi być expressis verbis zawarta w treści umowy.
Nadto, co należy podkreślić, w przepisu art. 32 ust. 4 Prawa budowanego wynika, że warunkiem udzielenia pozwolenia na budowę jest legitymowanie się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W konsekwencji składane oświadczenie wiedzy pełni jedynie funkcję środka dowodowego, który ma na celu przyspieszenie i usprawnienie postępowania w sprawie. Stwarza ono domniemanie, że deklarowane prawo przysługuje podmiotowi, który je złożył. Złożone oświadczenie, jako jeden ze środków dowodowych, jest bowiem skuteczne tylko o tyle, o ile z materiału zebranego w sprawie nie wynika wniosek przeciwny. Związane z tym oświadczeniem domniemanie może być obalone dowodami wskazującymi, że złożone oświadczenie nie odpowiada rzeczywistości.
Jak z powyższego wynika, obowiązkiem organu administracji architektoniczno-budowlanej jest ocena, czy przedłożone oświadczenie uprawnia inwestora do prowadzenia określonych we wniosku o pozwolenie na budowę robót budowlanych. Takim oświadczeniem w niniejszej sprawie inwestor dysponował (k. 8 akt adm. I instancji), gdzie wyraźnie wskazano stosunek zobowiązaniowy przewidujący uprawnienie do wykonywania robót i obiektów budowanych – umowę najmu nr [...] z dnia [...] stycznia 2017r., części działki inwestycyjnej o numerze [...]). Z powyższego wynika, że prawo inwestora do dysponowania nieruchomością w niniejszej sprawie, gdzie ma powstać stacja bazowa jest jednoznaczne, niekwestionowane przez właściciela i - co istotne - prawo to dotyczy celu budowlanego.
W świetle zgromadzonych akt sprawy zasadnie przyjął także Wojewoda, że dokumentacja projektowa została wykonana zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Słusznie też organ odwoławczy dostrzegł błąd w podstawie prawnej decyzji organu I instancji, zatem prawidłowo usunął art. 33 ust. 4 Prawa budowanego z podstawy prawnej jej rozstrzygnięcia, skoro przedmiotowa sprawa nie dotyczy rozbiórki.
W ocenie Sądu z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ architektoniczno-budowlany I i II instancji przeprowadziły postępowanie zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego – art. 7 K.p.a., art. 77 §1 K.p.a. i art. 80 K.p.a., art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Dochowano w szczególności wymogów zawiadomienia o stanie sprawy przed wydaniem decyzji i możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym (art. 10 K.p.a.) także przed organem odwoławczym (k. 53 akt adm. II inst.). Sąd z urzędu nie dopatrzył się także innych naruszeń postępowania skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze przeprowadzone postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji bazowej telefonii komórkowej zostało przeprowadzone w sposób szczegółowy, zebrano w sposób wyczerpujący i rozpatrzono cały materiał dowodowy. Dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocena udowodniła, że inwestor spełnił warunki do wydania przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę, jak orzeczono w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło