IV SA/Po 395/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 sierpnia 2012 r. wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skarg P. S. i J. S. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] marca [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym – zwolnienia od kosztów sądowych Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. J. S. i P. S. (dalej Skarżący) wnieśli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej WSA) na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], w której nakazano Skarżącym dokonanie rozbiórki wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę tymczasowego obiektu letniskowego o powierzchni zabudowy [...] m2 usytuowanego na działce nr [...], położonej w miejscowości Ś., w gminie W. (k. 4-7 akt sądowych). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 maja 2012 r. IV SA/Po 395/12, J. S. (dalej Wnioskodawca) został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193), w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis powyższego zatrządzenia Wnioskodawca odebrał dnia 24 maja 2012 r. (k. 12-13, 15, 28 akt sądowych). Pismem z dnia [...] maja 2012 r. Wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z uwagi na brak możliwości ich pokrycia bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny (k. 21 akt sądowych). Postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] lipca 2012 r. IV SA/Po 395/12, odmówiono przyznania Wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu referendarz sądowy podniósł, że Wnioskodawca nie wyjaśnił w wiarygodny sposób, że Jego sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Z analizy akt sprawy wynika, że poza kontem w Kredyt Banku SA którego wyciąg przedłożono, Wnioskodawca posiada również konto bankowe firmy Zakład Pogrzebowy C. J. S. i konto zabezpieczające. Między w/w kontami dokonuje On licznych przelewów. W samym miesiącu czerwcu 2012 r. Wnioskodawca miedzy posiadanymi kontami dokonał przelewu m.in. na [...] zł, [...] zł i [...] zł (operacje z dnia [...].6.2012 r.), [...] zł (operacja z [...].6.2012 r.), [...] zł (operacja z [...].6.2012 r.), [...] zł (operacja z [...].6.2012 r.), [...] zł (operacja z [...].6.2012r.), [...] zł (operacja z [...].6.2012r.), [...] zł (operacja z [...].6.2012r.), [...] zł , [...] zł, [...] zł (operacje z [...].6.2012r.). Referendarz sądowy zauważył, że analiza operacji na koncie posiadanym w Kredyt Banku SA, z uwzględnieniem kwot wpływów i dat dokonanych zasileń tego konta wskazuje, że konto, którego wyciąg Wnioskodawca przedłożył, stanowi dla niego konto rozliczeniowe. Stan tego konta bez wiedzy o stanie pozostałych kont nie pozwala na rzetelną analizę jego sytuacji finansowej. Uchylenie się przez Wnioskodawcę z obowiązku przedłożenia wyciągów ze wszystkich kont bankowych oznacza, że nie wywiązał się On z ciążącego na Nim obowiązku, w związku z czym nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270, dalej ppsa) za uprawdopodobnione. Nadto referendarz sądowy zwrócił uwagę, że z wyciągu z konta bankowego Wnioskodawcy wynika, że w okresie ostatnich 6 miesięcy dokonał On licznych wpłat gotówkowych, w tym m.in. [...] zł (w dniu [...].6.2012 r.), [...] zł (w dniu [...].6.2012 r.), [...] zł (w dniu [...].5.2012 r.), [...] zł (w dniu [...].5.2012 r.), [...] zł (w dniu [...].4.2012r.), [...] zł (w dniu [...].4.2012r.), [...] zł (w dniu [...].3.2012 r.), [...] zł (w dniu [...].3.2012 r.), [...] zł (w dniu [...].2.2012r.), [...] zł (w dniu [...].2.2012 r.), [...] (w dniu [...].01.2012 r.), [...] zł (w dniu [...].01.2012r.), [...] zł (w dniu [...].01.2012r.), [...] zł (w dniu [...].01.2012r.). Powyższe wpłaty obok przelewów między posiadanymi kontami świadczą o tym, że Wnioskodawca dysponuje dochodem pozwalającym na opłacenie kosztów w niniejszej sprawie (k. 164-165 akt sądowych). We wniesionym pismem z dnia [...] lipca 2012 r. sprzeciwie Wnioskodawca zaskarżył postanowienie referendarza sądowego w całości, wnosząc o jego zmianę przez zwolnienie od opłaty w postaci wpisu w niniejszej sprawie. Powyższemu postanowieniu Wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 246 ppsa przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie, że w sprawie brak jest przesłanek dla udzielenia prawa pomocy. Wnioskodawca sformułował również zarzut poczynienia błędnych ustaleń faktycznych w sprawie w zakresie Jego sytuacji materialnej, a w szczególności błędne przyjęcie, że okoliczność wpływów na konto firmowe Wnioskodawcy świadczy o Jego dobrej sytuacji materialnej, gdy tymczasem referendarz sądowy nie uwzględnił, ze konto obciążone jest kredytem obrotowym, nie biorąc pod uwagę kosztów działalności i finalnej straty powstałej z tego tytułu (k. 173 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, że traci ono moc, a wniosek strony skarżącej podlega ponownemu rozpatrzeniu - art. 260 ppsa. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 ppsa, zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa osobie fizycznej może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to winno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 15.3.2011 r. II GZ 83/11, Lex nr 783924; postanowienie NSA z 18.6.2010 r. I FZ 153/10, Lex nr 643195; postanowienie WSA w Krakowie z 03.9.2010 r. I SA/Kr 1195/10, Lex nr 687002). To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczegółowego określenia swego żądania oraz wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy (postanowienie NSA z 4.4.2011 r. II FZ 103/11, Lex nr 783800; postanowienie NSA z 22.02.2011 r. II GZ 59/11, Lex nr 783918; B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2011 r., s. 737; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., s. 618-619 uw. 1-2). Wyjątkowy charakter omawianej instytucji prawnej pociągający za sobą konieczność obiektywizacji sytuacji majątkowej podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy sprawia, że uchylenie się strony od przedstawienia stosownej dokumentacji, bądź też przedstawienie niepełnych bądź sprzecznych ze sobą danych skutkuje brakiem wystarczających podstaw do jego przyznania. Strona winna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd, co do zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane (postanowienie NSA z 24.3.2011 r. I FZ 17/11, Lex nr 783616; postanowienie NSA z 1.12.2010 r. I GZ 382/10, Lex nr 741371). W interesie strony leży właściwe przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy; do wnioskodawcy należy inicjatywa dowodowa strony (postanowienie NSA z 17.5.2011 r. II GZ 253/11). Niedostarczenie żądanych przez sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Tym samym, w takiej sytuacji sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony (postanowienie NSA z 14.01. 2011 r. II OZ 1361/10, Lex nr 743829). W rozpoznawanej sprawie Wnioskodawca nie wykazał w przekonujący sposób swej trudnej sytuacji majątkowej, która uniemożliwiłaby Mu w sposób obiektywny uiszczenie wpisu od złożonej skargi w kwocie 500,00 zł (kwoty odpowiadającej trzeciej części najniższej miesięcznej płacy w gospodarce narodowej). Mimo dwukrotnego kierowania do Wnioskodawcy wezwań o uzupełnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy pismami z dnia: 20 czerwca 2012 r. i 4 lipca 2012 r. (k. 45, 46,130, 159 akt sądowych), nie przedłożył On wszystkich dokumentów, które w rzetelny sposób wskazywałyby na Jego sytuację majątkową oraz uzasadniały przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Z analizy historii operacji finansowych dokonywanych na koncie oszczędnościowym w Kredyt Banku SA o nr [...] wynika, że dysponuje odrębnym rachunkiem bankowym w związku z prowadzoną działalnością w zakresie usług pogrzebowych o nr [...]. Z dużą częstotliwością Wnioskodawca dokonuje również przelewów bankowych z rachunku o nr [...]. Wnioskodawca nie przedłożył wyciągu drugiego ze wskazanych rachunków bankowych, ani też nie wyjaśnił swego związku z trzecim ze wskazanych rachunków, przez co należy uznać, że nie wykazał przed Sądem w sposób pełny swojej sytuacji majątkowej. Niezależnie od wyżej wskazanych uchybień, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na uznanie, że w stosunku do Wnioskodawcy nie istnieją przesłanki częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Po pierwsze, z załączonych do akt sprawy kserokopii zeznań podatkowych Wnioskodawcy za 2010 i 2011 r. (k. 79-88 akt sądowych) wynika, że w 2010 r. osiągnął On dochód w kwocie [...] zł, a w 2011 r. dochód wyniósł [...] zł. Po drugie z pisma Kredyt Banku z dnia [...] czerwca 2012 r. (k. 126 akt sądowych) wynika, że Wnioskodawca ma w tym banku limit kredytowy w rachunku w wysokości - [...] zł, limit kredytowy w rachunku osobistym w wysokości [...] zł i kredyty gotówkowe na ogólna kwotę [...] zł; zobowiązania wobec banku regulowane są terminowo. Rachunki pozostają wolne od zajęć. Po trzecie, z historii rachunku bankowego o nr [...] (k. 89-105 akt sądowych) wynika, że Wnioskodawca dokonuje wpłat gotówkowych znacznie przewyższających kwotę 500,00 zł stanowiącą wpis sądowy w niniejszej sprawie. Dnia [...] czerwca 2012 r. Wnioskodawca dokonał wpłaty w kwocie [...] zł, dnia [...] czerwca 2012 r. wpłaty w kwocie [...] zł, dnia [...] maja 2012 r. wpłaty w kwocie [...] zł, dnia [...] maja 2012 r. wpłaty w kwocie [...] zł, dnia [...] kwietnia 2012 r. wpłaty w kwocie [...] zł, dnia [...] kwietnia 2012 r. wpłaty w kwocie [...] zł, dnia [...] marca 2012 r. wpłaty w kwocie [...] zł, dnia [...] marca 2012 r. wpłaty w kwocie [...] zł, dnia [...] lutego 2012 r. wpłaty w kwocie [...] zł, dnia [...] lutego 2012 r. wpłaty w kwocie [...] zł, dnia [...] stycznia 2012 r. wpłaty w kwocie [...] zł, dnia [...] stycznia 2012 r. wpłaty w kwocie [...] zł, dnia [...] stycznia 2012 r. wpłaty w kwocie [...] zł, dnia [...] stycznia 2012 r. wpłaty w kwocie [...] zł. Wnioskodawca nie wyjaśnił w jakikolwiek sposób związku między dokonywanymi wpłatami a trudna sytuacją materialną na którą się powołuje, uniemożliwiającą Mu uiszczenie wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ppsa odmówił przyznania Wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym.