IV SA/Po 400/21

Dnia 8 lipca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lipca roku sprawy ze skargi W. Ż. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę w całości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 roku (nr [...]), po rozpoznaniu wniosku W. Ż., na podstawie art. 101 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie pobudowanego garażu. Organ pouczył strony o możliwości złożenia zażalenia. Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 roku (nr [...]), po rozpoznaniu zażalenia złożonego przez W. Ż., stwierdził niedopuszczalność złożonego środka odwoławczego. Organ wyjaśnił, że na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego nie przysługuje zażalenie, co potwierdza z treści art. 101 §3 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Organ zaznaczył, że o prawie do złożenia zażalenia rozstrzyga treść przepisów prawnych. Błędne pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia nie powoduje, że złożony środek odwoławczy przysługuje i zostanie merytorycznie rozpoznany. W. Ż. skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego. Strona podniosła, że sprawa dotyczy legalizacji jednostanowiskowego garażu pobudowanego na jej działce. Zgromadziła już wszystkie wymagane dokumenty, które pozwalają zalegalizować samowolę budowlaną z [...] roku. Garaż jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Nie ma przeszkód do jego bezpiecznego użytkowania. Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów według stawek minimalnych. Organ podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2019, poz. 2167 ze zm.). Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019, poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 §1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 §1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 §1 pkt 3 P.p.s.a.). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia została dokonana w trybie uproszczonym postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga podlegała oddaleniu. Zaskarżone postanowienie o niedopuszczalności zażalenia odpowiada prawu. Postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało wydane na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. – dalej w skrócie K.p.a.) po rozpoznaniu zażalenia wniesionego od postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego. Wskazany przepis stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Natomiast zgodnie art. 144 K.p.a. do rozpatrywania zażaleń odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy dotyczące odwołań. Postępowanie odwoławcze (i odpowiednio zażaleniowe) składa się z trzech faz: fazy wstępnej, fazy postępowania wyjaśniającego i fazy wydania decyzji (odpowiednio postanowienia). Jak wynika z treści art. 134 K.p.a. organ odwoławczy w pierwszej fazie postępowania zobowiązany jest do ustalenia, czy odwołanie (zażalenie) jest dopuszczalne i czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. W razie stwierdzenia niedopuszczalności lub uchybienia terminu organ odwoławczy nie może rozpatrzyć merytorycznie wniesionego środka zaskarżenia. W drodze postanowienia organ odwoławczy winien zaś stwierdzić niedopuszczalność odwołania (lub odpowiednio zażalenia) lub uchybienie terminu do jego wniesienia. Rozpatrzenie odwołania niedopuszczalnego lub wniesionego z uchybieniem terminu stanowi naruszenie prawa, które należy zakwalifikować jako rażące zważywszy, że oznacza weryfikację w postępowaniu odwoławczym aktu, który na podstawie art. 16 § 1 w zw. z art. 144 K.p.a. korzysta z ochrony trwałości. Mając na uwadze powyższe uznać należy, że obowiązkiem skarżonego organu w pierwszej kolejności było rozstrzygnięcie o tym, czy wniesione przez skarżącą zażalenie na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania było dopuszczalne. W doktrynie przyjmuje się, że niedopuszczalność odwołania (tu zażalenia), o której mowa w art. 134 K.p.a., może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym jak również i podmiotowym. Przy czym niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2016 r., str. 600). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi niedopuszczalność wniesionego zażalenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego. Przepis art. 101 § 3 K.p.a. stanowi, że na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie. Natomiast zgodnie z treścią art. 141 § 1 K.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Na gruncie art. 101 § 3 K.p.a. w sądach administracyjnych ukształtowała się jednolita linia orzecznicza, zgodnie z którą zażalenie przysługuje wyłącznie na postanowienie o zawieszeniu i na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Nie przysługuje natomiast zażalenie na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania (porównaj: wyrok NSA z dnia 27 października 2017 roku o sygn. akt II OSK 340/16, postanowienie NSA z dnia 23 maja 2017 roku o sygn. akt II OSK 933/17, postanowienie NSA z dnia 15 lutego 2013 roku o sygn. akt II OSK 2991/12, wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2016 roku o sygn. akt II OSK 814/15 - dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zażalenie nie przysługuje na wszystkie postanowienia dotyczące zawieszenia postępowania administracyjnego (o zawieszeniu postępowania, o odmowie zawieszenia postępowania, o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania i o podjęciu zawieszonego postępowania), lecz tylko na postanowienia o zawieszeniu postępowania i o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2016 roku o sygn. akt II OSK 814/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl), czyli na takie postanowienia, które tworzą procesową przeszkodę do prowadzenia lub podjęcia postępowania administracyjnego, co stanowi wyraz opozycji do zasady szybkości postępowania. Z powyższych względów Sąd uznał, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zgodnie z prawem stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia. Odnosząc się do argumentacji podnoszonej w skardze wyjaśnić należy, że kwestia zgromadzenia dokumentacji niezbędnej do legalizacji pobudowanego garażu dotyczy okoliczności, które są nieistotne dla oceny legalności przedmiotu niniejszej skargi, którym jest postanowienie o niedopuszczalności wniesienia zażalenia. Zgodność budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także stan obiektu warunkujący jego legalizację, to kwestie, które wykraczają poza granice niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił wniesioną w niniejszej sprawie skargę, jako niezasadną.