IV SA/Po 419/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska sędzia WSA Anna Jarosz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 września 2011 r. wniosku Ł. R. z dnia [...] sierpnia [...] r. o wyłączenie sędziego sprawozdawcy Izabeli Bąk-Marciniak w sprawie ze skargi N. M., Ł. R. na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym postanawia oddalić wniosek o wyłączenie sędziego sprawozdawcy W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej WSA) wyrokiem z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 419/11, działając w sprawie ze skargi N. M. i Ł. R. na decyzję W. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], w przedmiocie nakazu poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] (pkt 1 wyroku), stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana (pkt 2 wyroku) oraz zasądzając od W. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. na rzecz skarżących N. M. i Ł. R. solidarnie kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych (k 45 akt sądowych). Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Ł. R. (dalej wnioskodawca) powołując się na art. 24 § 1 i art. 24 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) zwrócił się do WSA o wyłączenie sędzi Izabeli Bąk-Marciniak od rozpoznania niniejszej sprawy. W uzasadnieniu wnioskodawca wyjaśnił, że sędzia Izabela Bąk-Marciniak jest bezpośrednio związana z wyrokiem wydanym w sprawie skargi na Wielkopolski Państwowy Inspektorat Sanitarny. Obecnie wyrok ten jest w trakcie zaskarżania. Art. 24 kpa jasno określa, że w takim przypadku pracownik organu administracji publicznej nie może brać udziału w postępowaniu. Obawy o brak obiektywizmu sędziego w rozpoznawanej sprawie wnioskodawca uzasadnił mową wygłoszoną po ogłoszeniu wyroku w niniejszej sprawie dnia 27 lipca 2011 r. Sędzia Izabela Bąk-Marciniak użyła wówczas sformułowań świadczących o braku wiedzy na temat zasadności i szkodliwości szczepień. Brak wiedzy biologiczno-chemicznej z zakresu szkoły średniej spowodował niczym nie uzasadnioną wypowiedź, która obnażyła subiektywne podejście do sprawy sędziego (k. 87 akt sądowych). Sędzia Izabela Bąk-Marciniak w oświadczeniu z dnia 31 sierpnia 2011 r. wskazała, że nie zachodzą okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 419/11 (k. 88 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek wyłączenie sędziego sprawozdawcy – sędziego WSA Izabeli Bąk-Marciniak nie zasługiwał na uwzględnienie. Na wstępie trzeba zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa), a nie kpa. Do postępowania sądowego nie stosuje się bowiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organów administracji publicznej, gdyż ustawodawca w zupełnie odrębnej procedurze sądowej jaką jest ppsa, w rozdziale 5 działu I ppsa, wymienił przesłanki oraz określił tryb rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego. Przesłanki obligatoryjnego wyłączenia sędziego zostały określone przez ustawodawcę w art. 18 ppsa. Ponieważ jednak z uwagi na niemożliwość wyczerpującego wyliczenia przez ustawodawcę wszystkich przyczyn, które uzasadniałyby wyłączenie sędziego od dalszego rozpoznania określonej sprawy, w art. 19 ppsa prawodawca wskazał, że wyłączonym od rozpoznania danej sprawy powinien być również sędzia w sytuacji, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności. Podstawą wyłączenia sędziego na gruncie tego przepisu są zarówno okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią, a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej, której podstawą jest stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej, jak również wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do powstania wątpliwości co do bezstronności sędziego. Użycie przez ustawodawcę w art. 19 ppsa określenia "uzasadniona wątpliwość" oznacza, że chodzi o wątpliwość co do bezstronności sędziego, uzasadnioną obiektywnymi powodami. Nie wystarczy zatem subiektywne przekonanie składającego wniosek, że sędzia nie będzie bezstronny (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., str. 82). W orzecznictwie sądowym wyraźnie wskazuje się, że okoliczności przemawiające za wyłączeniem sędziego powinny zostać w sposób precyzyjny wykazane przez wnioskodawcę, co wiąże się z przedstawieniem konkretnych argumentów (zob. postanowienie NSA z dnia 31.08.2010 r., sygn. akt II OSK 971/10, lex nr 737718, postanowienie NSA z dnia 10.08.2010 r., sygn. akt II GSK 697/09, lex nr 737655). Nie wystarczy przy tym okoliczność, że sędzia zajął przy orzekaniu w innej sprawie stanowisko z którym wnioskodawca się nie zgadza (postanowienie NSA z dnia 14.10.2010 r., sygn. akt I OZ 785/10, lex nr 742044), czy też subiektywne przeświadczenie strony, że sędzia prowadzi sprawę wadliwie (postanowienie NSA z dnia 07.10.2010 r., sygn. akt I OZ 759/10, lex nr 742017). Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, wnioskodawca nie wykazał okoliczności tego rodzaju, które powodowałyby uzasadnioną wątpliwością sędziego Izabeli Bąk-Marciniak w niniejszej sprawie. Argumentem takim nie są ustne motywy wygłoszone przez sędziego po ogłoszeniu wyroku. Wnioskodawca nie zgadzając się z zapadłym w sprawie rozstrzygnięciem ma możliwość skorzystania z zaskarżenia wyroku WSA z dnia 27 lipca 2011 r. skargą kasacyjną do NSA. Celowi kontroli merytorycznej prawidłowości zapadających rozstrzygnięć w sądzie I instancji służy przysługujący stronom system zaskarżania orzeczeń sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 19.11.2010 r., sygn. akt II FZ 593/10, lex nr 742651). Rolą instytucji wyłączenia sędziego pozostaje natomiast zapewnienie bezstronności w procesie orzekania. Zadaniu temu nie sprzeciwia się osobiste przekonanie wnioskodawcy o niezasadności wypowiadanych przez sędziego twierdzeń na temat zagadnień dotyczących meritum rozpoznawanej sprawy. Wskazać ponadto należy, że z oświadczenia sędziego Izabeli Bąk-Marciniak złożonego w dniu 31 sierpnia 2011 r. do akt sprawy wynika, że nie istnieją okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w sprawie. Skoro sędzia, którego dotyczy wniosek, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 ppsa, dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (postanowienie NSA z dnia 30.11.2010 r., sygn. akt I OZ 896/10, lex nr 742152). Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 19 w zw. z art. 22 § 1 ppsa oddalił wniosek o wyłączenie sędziego.