IV SA/Po 501/17

WyrokWSA w Poznaniu2017-09-14

Skład orzekający: Donata Starosta, Anna Jarosz, Józef Maleszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uznając, że raport o oddziaływaniu na środowisko nie spełnia wymogów formalnych, mimo że zastosowano przepisy dotychczasowe?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie zastosowało art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. d u.u.i.ś., który wszedł w życie po określeniu zakresu raportu. Ponadto, Kolegium nie odniosło się do wszystkich zarzutów i dowodów, naruszając zasady postępowania administracyjnego. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Burmistrza R. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji torfu. Kolegium uznało, że raport o oddziaływaniu na środowisko jest wadliwy, w szczególności w zakresie oceny faunistycznej terenu i analizy wpływu na wody. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisów dotyczących raportu oraz dowolną ocenę materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od Kolegium na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Józef Maleszewski Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2017 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. S. kwotę [...]zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Sygn. akt IV SA/Po [...] Uzasadnienie Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 2 stawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23; zwanej dalej k.p.a.) uchyliło decyzję Burmistrza R. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2013 r. J. S. zwrócił się do Burmistrza R. o wydanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą: "Uruchomienie powierzchniowej (odkrywkowej) eksploatacji torfu ze złoża K. Z. J. SJ na działce o nr ewid. [...] obręb K. Z., gmina R., powiat [...] województwo [...]". Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. znak [...] Burmistrz R. wydał dla przedmiotowego przedsięwzięcia decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolejną decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. znak. [...] Burmistrz R. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Burmistrza i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W toku ponownie prowadzonego postępowania opinią nr [...] z dnia [...] marca 2016r. Państwowy Inspektor Sanitarny w G. W. uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych. Z kolei postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr WOO- [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia określając warunki jego realizacji. Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] Burmistrz R. na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 353; zwanej dalej "u.u.i.ś."), art. 104 k.p.a, § 3 ust. 1 pkt 40a rozporządzenia rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. 2016 r. poz. 71; zwanego dalej "rozporządzeniem") ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowej inwestycji. Odwołanie od decyzji Burmistrza wniósł Klub [...] z siedzibą w Ś.. Klub podniósł, że postępowaniu wadliwie i niewystarczająco ustalono stan środowiska przyrodniczego w miejscu inwestycji w zakresie ornitofauny, w tym w szczególności ptaków lęgowych. W dolinie rzeki [...], w siedlisku będącym podmokłym turzycowiskiem można spodziewać się występowania i gniazdowania chronionych gatunków ptaków, np. żurawia, derkacza, koszyka. W ocenie Kluby [...] nie jest możliwe wiarygodne ocenienie fauny jakiegokolwiek terenu, a w szczególności jego awifauny lęgowej, metodą jednej wizji lokalnej dokonanej w październiku, gdyż metodycznie w październiku nie jest możliwe stwierdzenie gniazdowania gatunków chronionych. Ponadto niewystarczająca jest dokonana analiza wpływu skumulowanego przedsięwzięcia z innymi miejscami eksploatacji torfu w dolinie rzeki [...]. Podniesiono, że ustalenia w tym zakresie mają tylko charakter "opisowy" i koncentrują się tylko na najbliższych podobnych inwestycjach. W analizie wpływu na stan wód rzeki [...] brak jest analizy oddziaływania na hydromorfologiczne elementy jakości, w tym na stan strefy brzegowej rzeki oraz powiązań wód rzeki z wodami podziemnymi. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr . [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję Burmistrza i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ocenie Kolegium w niniejszym składzie przedstawiony przez inwestora raport nie spełnia wszystkich wymagań określonych w art. 66 u.u.o.ś., gdyż posiada sprzeczności w zakresie oceny faunistycznej terenu objętego planowaną inwestycją. Autorzy raportu wskazali, że wizje terenowe ma gruncie objętym inwestycją były wykonywane: po zrębie (kwiecień-czerwiec 2011r.), przed wykonaniem karty informacyjnej w związku ze zmiana lasu na użytek rolny (lipiec-wrzesień 2011r.) oraz przed wydaniem karty informacyjnej w związku z zamiarem uruchomienia eksploatacji torfu (wrzesień-październik 2012r.). W oparciu o powyższe autorzy raportu stwierdzili, że na terenie objętym inwestycją i w bezpośrednim otoczeniu przedmiotowej działki, nie stwierdzono występowania chronionych gatunków roślin, czy grzybów oraz miejsc bytowania rzadkich gatunków zwierząt. Wskazano też, że Plan Urządzenia Lasu również nie wskazuje na występowanie na terenie i w bezpośrednim otoczeniu działki gatunków chronionych. W dalszej części raportu jego autorzy wskazali, że w związku z pismem [...] Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., wzywającym do uzupełnienia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wykonano dodatkowe prace mające na celu zebranie informacji na temat walorów faunistycznych działki [...] oraz dokonano oceny planowanego przedsięwzięcia na te walory wraz z zaplanowaniem działań minimalizujących. Autorzy wskazali, że informację dotyczące fauny występującej w miejscu realizacji inwestycji oraz w jego sąsiedztwie zostały zebrane podczas wizji lokalnej dokonanej w październiku 2014 r. Na stronie 25 raportu wskazano: "Niestety termin wykonania wizji nie pozwala na bezpośrednie wnioskowanie o walorach faunistycznych tego terenu. Niemniej jednak wstępne wyniki wizji, dane literaturowe oraz ocena typów siedlisk występujących w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia w połączeniu z charakterem planowanego przedsięwzięcia wystarczyły do oceny przewidywanego wpływu przedsięwzięcia na środowisko." Powyższe w ocenie Kolegium powoduje, iż raport nie może on zostać pozytywnie oceniony, gdyż jego autorzy sami przyznają, że ze względu na termin dokonanej wizji terenowej nie mogli bezpośrednio wnioskować o walorach faunistycznych przedmiotowego terenu. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. d u.u.i.ś. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać: opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności: informacje o różnorodności biologicznej, wykorzystywaniu zasobów naturalnych, w tym gleby, wody i powierzchni ziemi. Kolegium wbrew opinii RDOŚ stwierdziło, że przedstawiony przez inwestora raport nie mógł stanowić podstawy wydania pozytywnej dla inwestora decyzji. Ponadto Kolegium zaznaczyło, ze w poprzednio wydanej decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. wskazano, że organ I instancji, ponownie oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, powinien przeanalizować, czy dane uzyskane w wyniku przeprowadzonych w ramach projektu uczniowskiego w 2009 r. badań terenowych w zakresie czystości wód rzeki [...] i jezior znajdujących się w jej zlewni posiadają walor aktualności i mogą być podstawą do pozytywnej oceny przedłożonego przez wnioskodawcę raportu. Kolegium stwierdziło, że zalecenia te nie zostały w sposób wystarczający zrealizowane, gdyż badania, na które powołują się autorzy raportu zostały przeprowadzone przez uczniów [...] września 2008 r., a doświadczenie życiowe wskazuje, że stan czystości i jakości badanych wód mógł się od tego czasu zmienić. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego J. S. zarzucił decyzji Kolegium naruszenie: - art. 66 ust. 1 u.u.i.ś. w zw. z art. 6 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw poprzez błędną wykładnię przepisu 66 ust. 1 u.u.i.ś., a w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie, że sporządzony w niniejszej sprawie raport o odziaływaniu na środowisko nie spełnili rzekomo wymogów formalnych wynikających z art. 66 ust. 1 u.u.i.ś. i wymaga jakoby uzupełnienia. - art. 7, art. 77 § I 1 i art. 8- w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegające na dowolnej i błędnej ocenie materiału dowodowego, przejawiającej się odmową uznania raportu o oddziaływaniu na środowisko za spełniający wymagania art. 66 ust. 1 u.u.i.ś. a w konsekwencji niezasadne przyjęcie, iż decyzja środowiskowa została wydana w oparciu o raport o oddziaływaniu na środowisko niespełniający rzekomo wymagań z art. 66 ust. 1 u.u.i.ś. - art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie i uchylenie decyzji środowiskowej oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji pomimo, że nie zachodziły podstawy do jej uchylenia, w tym w szczególności decyzja środowiskowa nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a pozostały rzekomo do wyjaśnienia zakres sprawy nie ma istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zobowiązanie organu na podstawie art. 145a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369; zwanej dalej "p.p.s.a.) do wydania w określonym terminie decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza R. z dnia [...] czerwca 2016 r. o środowiskowych uwarunkowaniach oraz o zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna Dokonując oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia Kolegium należy zauważyć, iż ma ono charakter kasacyjny, w związku z czym w pierwszej kolejności kontrola sądowa sprowadza się do oceny, czy zaistniały podstawy do wydania przez organ odwoławczy decyzji opartej na art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Oznacza to, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy organ I instancji w istocie nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Co prawda zwrot "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy" będący podstawą zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. jest zwrotem ocennym, to przyjąć należy, iż jest on równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwiać ma rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. By naprawić błąd organu pierwszej instancji organ odwoławczy musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony. Zgodnie, bowiem z postanowieniami art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w pierwszej instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Ten rodzaj decyzji organu odwoławczego jest dopuszczony wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy (por. wyroki NSA z dnia 30 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2653/14, z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2846/12 oraz z dnia 24 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2958/14; http://cbois.nsa.gov.pl). Dodatkowo wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 59 ust. 1 u.u.i.ś. przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. Rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Nie ulega wątpliwości w niniejszej sprawie, że planowane przedsięwzięcie zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 40a rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. zaliczane jest do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wyrażono opinię o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Ocenę odziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, co wynika z art. 61 ust. 2 u.u.i.ś. Zgodnie z art. 71 ust. 1 i 2 u.u.i.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, a jej uzyskanie jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, krajobraz, w tym krajobraz kulturowy, wzajemne oddziaływanie między ww. elementami, dostępność do złóż kopalin, a także możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu (art. 62 ust. 1 u.u.i.ś.). Dodatkowo wskazać trzeba, że podstawowym dowodem w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest raport o oddziaływaniu na środowisko. W orzecznictwie przyjmuje się, że raport poprzedzający wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych powinien mieć charakter kompleksowy i odnosić się do wszystkich możliwych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia oraz wskazywać, jakie w tym zakresie obowiązują standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach. Zaznaczyć przy tym trzeba, że Sąd nie może samodzielnie dokonywać oceny treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, gdyż wymaga to wiedzy specjalistycznej. Ocena sądu odnośnie raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czy spełnia wymagania ustawowe (por. wyroki NSA z dnia 1 marca 2013 r., sygn. II OSK 2105/11, z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. II OSK 639/13, , z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. II OSK 495/13, http;//orzeczenia.nsa.gov.pl). Raport, chociaż jest dokumentem prywatnym to opracowanym jest przez osoby posiadające wiadomości specjalne W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono również pogląd, że zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, aby nie były uznane za gołosłowne powinny zostać poparte na przykład ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu (por. wyroki NSA z dnia 18 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 383/08, z dnia 20 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2564/12, 21 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2213/13 oraz z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1586/14; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna moc dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie jego ustaleń mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań środowiskowych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autor raportu, których wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 602/14; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasadniczym powodem uchylenia decyzji organu I instancji była negatywna ocena Kolegium, co do przedstawionego w sprawie raportu. W ocenie Kolegium raport nie może stanowić wiarygodnego dowodu w sprawie, w głównej mierze z powodu braku rzetelnych informacji w zakresie wynikającym z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. d u.u.i.ś. Co jednak umknęło uwadze Kolegium przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. d u.u.i.ś. został wprowadzony na mocy art. 1 pkt 30 lit. a ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1936). Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 2 ww. ustawy do spraw wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, dla których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przedłożono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko lub wydano postanowienie określające zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe. W rozpoznawanej sprawie zakres raportu został określony postanowieniem RDOŚ z dnia [...] stycznia 2013 r. Oznacza to, że dla przedłożonego w niniejszej sprawie raportu nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. d u.u.i.ś. W konsekwencji błędnego zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. d u.u.i.ś., Kolegium w sposób wadliwy oceniło, że przedłożony przez inwestora raport nie spełnia wymogów stawianych art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. d u.u.i.ś. To z kolei doprowadziło Kolegium do błędnego uznania, iż w sprawie zachodzą przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Decyzja Kolegium dotknięta jest również kolejnymi wadami powodującymi konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Wskazać bowiem trzeba, że obowiązkiem organu odwoławczego jest odniesienie się w uzasadnieniu decyzji organu II instancji do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania, wynikająca z treści art. 11 k.p.a.. W wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 441/14 (LEX nr 1519889) stwierdzono, że prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez Sąd. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji wydawanej przez organ odwoławczy winno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu i nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja organu odwoławczego, która w uzasadnieniu nie zawiera własnych ustaleń i rozważań poprzestając na ustaleniach i rozważaniach organu pierwszej instancji. Podobnie w wyroku z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 257/14 (LEX nr 1465425) WSA w Olsztynie podkreślił, że organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do wszystkich okoliczności istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Niewykonanie tego obowiązku stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Pogląd ten jest w orzecznictwie ugruntowany (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1757/12, LEX nr 1303055, wyrok WSA w Kielcach z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 56/13, LEX nr 1311189, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 1039/12, LEX nr 1287174, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 693/11, LEX nr 1139507). Tym obowiązkom w niniejszej sprawie organ II instancji nie uczynił zadość. Uzasadnienie decyzji Kolegium sprowadza się w zasadzie do przedstawienia historii postępowania w sprawie, stanu prawnego i zakwestionowania niewielkiej części ustaleń organu I instancji. Kolegium nie odniosło się do stanowiska inwestora zajętego w piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r., w którym to inwestor w sposób szczegółowy odnosi się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Podkreślić przy tym trzeba, że uzasadnienie stanowiące integralną część każdej decyzji jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Powinno się w nim znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym. Uzasadnienie powinno przekonywać zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego i prawnego, jak i co do zasadności samej treści podjętej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. Zasada ta nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowody czy też twierdzenia lub wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy - okoliczności podnoszonych przez stronę. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. Zaniechanie przez organy administracji państwowej uzasadnienia swych decyzji w sposób przekonujący, a więc odnoszący się do wszystkich zarzutów, zgodny z zasadami wyrażonymi w art. 7-9 i 11 K.p.a. skutkuje wadliwością tych decyzji jako naruszających dyspozycję art. 77, 80, 81 i art. 107 § 3 K.p.a. (por. wyrok NSA z 11 lipca 2001 r. sygn. akt IV SA 703/99 LEX nr 51234). Nawet co do kwestii, której Kolegium poświęciło stosunkowo najwięcej uwagi, a więc stopnia szczegółowości opisu fauny na obszarze przewidywanej inwestycji, uwagi Kolegium niezwykle ogólnikowe. Nieodniesienie się przez Kolegium do stanowiska zawartego piśmie inwestora z [...] sierpnia 2016 r. powoduje, że jego decyzja uchyla się spod kontroli sądowej, a analizowanie zasadności przeciwstawnych stanowisk stron postępowania w zastępstwie organu administracji, który był do tego zobligowany, czyniłoby z sądu administracyjnego de facto trzecią instancję rozstrzygającą merytorycznie sprawę administracyjną. W takim zakresie zasadne okazały się zarzuty skargi co do naruszenia przez organ II instancji art. 7, 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. Dodatkowo zaznaczyć należy, że w części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w której Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy, zawarto również opis stanu faktycznego sprawy, nie będącej przedmiotem postępowania odwoławczego. Kolegium na trzech stronach uzasadnienia przedstawiło stan faktyczny sprawy dotyczącej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach prowadzonej z wniosku innego podmiotu oraz dla innego złoża torfu. Z uwagi na stwierdzone naruszenia przepisów postępowania, w ocenie Sądu, nie mógł w sprawie znaleźć zastosowania przepis art. 145a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, zwanej dalej p.p.s.a.). Zalecenia co do dalszego postępowania wynikają wprost z uzasadnienia niniejszego wyroku. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b. p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania w pkt 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a., uwzględniając kwotę stanowiąca równowartość uiszczonego wpisu od skargi (200 zł), wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł) ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło