IV SA/Po 521/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Jacek Rejman Protokolant sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2024 r. sprawy ze skargi E. O. na decyzję Wojewody z dnia 22 maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość oddala skargę w całości. Wojewoda (dalej również jako organ II instancji) decyzją z 22 maja 2024 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 - dalej k.p.a.), w związku z art. 73 ust, 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. z 1998 r. Nr 133 poz. 872 ze. zm. – dalej ustawa z 1998 r.), po rozpatrzeniu odwołania E. O. od decyzji Starosty P. (dalej również jako organ I instancji) z 12 marca 2024 r. znak: [...] odmawiającej ustalenia i wypłaty odszkodowania za prawo własności nieruchomości położonej w miejscowości B., gmina C., oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] o pow. 0,2614 ha, ark. mapy 3, która na dzień 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność E. O., a z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się z mocy prawa własnością Powiatu P. , jako grunt zajęty pod drogę publiczną - drogę powiatową, dla której Sąd Rejonowy w P. obecnie prowadzi księgę wieczystą [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że postępowanie zostało wszczęte przez Starostę P. w dniu 19 maja 2020 r., a następnie zawieszone postanowieniem z 1 czerwca 2020 r. z uwagi na konieczność uprzedniego wydania przez Wojewodę decyzji stwierdzającej nabycie własności przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 73 ustawy z 1998 r. Prowadząc postępowanie w/w trybie Wojewoda na wniosek Zarządu Powiatu w P., decyzją z 15 lipca 2020 r. znak [...] stwierdził nabycie z mocy prawa przez Powiat P. własności wyżej opisanej części nieruchomości. W wyniku odwołania byłej właścicielki ww. nieruchomości Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 26 lutego 2021 r. sygn. [...] uchylił przedmiotowe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, w związku z czym Wojewoda decyzją z 14 czerwca 2022 r. znak [...] stwierdził, że z dniem 1 stycznia 1999 r. nieruchomość położona w miejscowości B., oznaczona jako działka nr [...] o pow. 0,2614 ha stała się z mocy prawa własnością Powiatu P. jako grunt zajęty pod drogę publiczną – drogę powiatową. W wyniku odwołania E. O. Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 28 września 2022 r. znak [...] utrzymał w mocy ww. decyzję (skarga na powyższą decyzję została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 lutego 2023 r. znak IV SA/Wa 2357/22). Biorąc pod uwagę fakt ustąpienia przyczyny zawieszenia, postanowieniem z 22 grudnia 2023 r. organ I instancji podjął postępowanie a następnie w dniu 12 marca 2024 r. wydał decyzję znak: [...] odmawiającą ustalenia i wypłaty odszkodowania za prawo własności nieruchomości położonej w miejscowości B., gmina C., oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] o pow. 0,2614 ha, ark. mapy 3, która na dzień 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność E. O., a z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się z mocy prawa własnością Powiatu P. , jako grunt zajęty pod drogę publiczną - drogę powiatową. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że stosownie do art. 73 ust. 4 ustawy z 1998 r. odszkodowanie ustała się i wypłaca według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Osobą uprawnioną do wystąpienia z wnioskiem odszkodowanie jest wyłącznie dotychczasowy właściciel nieruchomości, tj. osoba, której przysługiwało prawo własności w dniu 31 grudnia 1998 r., czyli bezpośrednio przed datą nabycia z mocy prawa własności gruntu zajętego pod drogę publiczną odpowiednio przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. Jak wskazał organ I instancji E. O. wniosek o ustalenie i wypłacenie odszkodowania złożyła do Starosty P. w dniu 23 kwietnia 2020 r. a więc po upływie terminu określonego w art. 73 ust. 4 ustawy z 1998 r., w związku z czym Starosta P. odmówił ustalenia wypłaty odszkodowania. W odwołaniu E. O. zarzuciła, że nie została zawiadomiona przez Starostę P. o fakcie nabycia ww. nieruchomości na jego rzecz, a także przysługującym jej odszkodowaniu za wywłaszczoną działkę. Skarżąca podniosła, iż podczas czynności przyjęcia granic nieruchomości i wznowienia znaków granicznych, która odbyła się 15 lipca 2019 r. odmówiono jej udostępnienia dokumentacji z wykonywanych pomiarów, pomimo że w księdze wieczystej ww. nieruchomości nadal figurowała jako właścicielka. Ponadto strona wskazała, że 16 lutego 2024 r. Starosta P. wystąpił z wnioskiem o zmianę dotychczasowej treści księgi wieczystej. Wojewoda w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji przywołał treść art. 73 ust. 1, 3 i 4 ustawy z 1998 r. i wskazał, że dla rezultatu niniejszej sprawy nie ma znaczenia data wydania przez Wojewodę decyzji stwierdzającej przejście własności nieruchomości z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa bądź właściwej jednostki samorządu terytorialnego w trybie art. 73 ust. 3 ustawy z 1998 r. Potwierdził to Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z 15 września 2009 r., sygn. akt: P 33/07 (OTK-A 2009, nr 8, poz. 123), orzekł, że art. 73 ust. 4 ustawy "w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 tej ustawy, jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Wojewoda podkreślił, że termin na złożenie wniosku o ustalenie odszkodowania w trybie art. 73 ust. 4 ustawy z 1998 r. jest zawitym terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu. Oznacza to, że termin ten nie może być przywrócony, a wniosek złożony po tym terminie powoduje, że roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość wygasa, i to niezależnie od tego, z jakich powodów strona nie dochowała tego terminu. W związku z powyższym złożenie przez byłą właścicielkę nieruchomości wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania poza ustawowym terminem oznacza niemożność uwzględnienia tego roszczenia. Organ II instancji wskazał również, że zgodność art. 73 ust. 4 ustawy z 1998 r. z art. 21 ust. 2 (tj. dopuszczalność wywłaszczenia) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej była już badana przez Trybunał Konstytucyjny. Wyrokiem z 20 lipca 2004 r., sygn. akt: SK 11/02 (Dz. U. Nr 169, poz. 1782), Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 73 ust. 4 ww. ustawy jest zgodny z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku Trybunał wskazał m.in., że "art. 73 ust. 4 zaskarżonej ustawy tworzy mechanizm regulujący wywłaszczanie nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, który powoduje pewne ograniczenie ekwiwalentności odszkodowania. Prowadzi do tego zarówno odsunięcie w czasie możliwości złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania, ograniczenie okresu dochodzenia roszczenia, jak też brak określenia terminu zapłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oraz wyłączenie z zakresu czasowego waloryzacji okresu między dniem utraty własności a dniem ustalenia odszkodowania". Jednocześnie Trybunał stwierdził, że "rozwiązanie to pozostaje w granicach wyznaczonych przez konstytucyjny wymóg przyznania słusznego odszkodowania, którego słuszność mierzy się nie tylko interesami podmiotu wywłaszczanego, lecz również znanymi ustawodawcy możliwościami władzy publicznej w zakresie sprostania wymaganiom związanym z uregulowaniem sytuacji prawnej nieruchomości zajętych pod drogi publiczne". Mając powyższe na uwadze, Wojewoda stwierdził, że w niniejszej sprawie wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania nie został złożony w ustawowym terminie, gdyż jak wynika z akt sprawy, E. O. złożyła go w dniu 10 stycznia 2024 r. W ocenie organu II instancji organ I instancji prawidłowo zatem ustalił, że roszczenie odszkodowawcze w niniejszej sprawie wygasło z uwagi na niezłożenie stosownego wniosku w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r., w związku z czym zobowiązany był odmówić ustalenia odszkodowania w niniejszej sprawie. E. O., kwestionując powyższą decyzję, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżąca zakwestionowała stanowisko zawarte w zaskarżonych decyzjach, iż nie skorzystała z możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Skarżąca wskazała, że była osobiście w Starostwie i otrzymała do wglądu skromną ilość dokumentów dotyczących przedmiotowej sprawy, z rozmowy z pracownikiem nie sporządzono jednak żadnej notatki służbowej. Skarżąca wskazała również, iż jej mąż był radnym gminy a ona sama pracowała w jednostce organizacyjnej gminy. W jej ocenie nie jest zatem możliwe, aby informacja o możliwości ubiegania się o odszkodowanie do niej nie dotarła. Skarżąca, kwestionując wydane w sprawie decyzje, wskazała, że w majestacie prawa zabrano jej 0,2614 ha gruntu pod drogę publiczną, nie przyznając odszkodowania. Skarżąca wskazała przy tym na brak informacji o wywłaszczeniu we właściwym terminie oraz brak informacji o możliwości uzyskania zapłaty za zabraną nieruchomość we właściwym terminie. Skarżąca wskazała również na fakt, że status prawny nieruchomości uregulowano w 2024 r. (wpis do KW) i brak powiązania go z odszkodowaniem za nieruchomość. Końcowo podniesiono, że pomiarów nieruchomości dokonano w 2019 r. a o odszkodowanie mogła się ubiegać do końca 2005 r. co jest w ocenie Skarżącej niespójne. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 935- dalej p.p.s.a.). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przechodząc do oceny zasadności samej skargi, wskazać należy, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji Wojewody z 22 maja 2024 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty P. z 12 marca 2024 r. znak: [...] odmawiającą ustalenia i wypłaty odszkodowania za prawo własności nieruchomości położonej w miejscowości B., gmina C., oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] o pow. 0,2614 ha, ark. mapy 3, która na dzień 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność E. O., a z dniem 1 stycznia 1999r. stała się z mocy prawa własnością Powiatu P. , jako grunt zajęty pod drogę publiczną - drogę powiatową, dla której Sąd Rejonowy w P. obecnie prowadzi księgę wieczystą [...] Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 73 ustawy z 1998 r., zgodnie z którym: 1. Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. 2. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, wypłaca: 1) gmina - w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, 2) Skarb Państwa - w odniesieniu do pozostałych dróg. 3. Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody. 3a. Jeżeli istnieje konieczność określenia granic nieruchomości, które przeszły na własność Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego, wydając decyzję, o której mowa w ust. 3, nie wydaje się decyzji o podziale nieruchomości. 4. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. 5. Podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość nieruchomości według stanu z dnia wejścia w życie ustawy, przy czym nie uwzględnia się wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa do władania gruntem. Literalna treść powołanego przepisu przesądza, że nie może budzić wątpliwości, iż warunkiem ustalenia i wypłaty odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy z 1998 r. jest złożenie stosownego wniosku w terminie od 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Powyższe oznacza, że przepis art. 73 ust. 4 ustawy z 1998 r. przewiduje prekluzję roszczeń odszkodowawczych za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne. Wygaśnięcie roszczenia oznacza, że po upływie terminu wskazanego w ustawie, roszczenie nie przysługuje i nie może być dochodzone. Określony w powołanym przepisie termin jest więc terminem zawitym prawa materialnego. Ze względu na jego materialny charakter nie mają do niego zastosowania przepisy regulujące instytucję przywrócenia terminu. Właściciele nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, które na podstawie art. 73 ustawy z 1998 r. stały się z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, mogli zatem dochodzić jedynie odszkodowania przewidzianego w tych przepisach, co istotne, zachowując wskazany tryb. Konieczne było zatem złożenie wniosku przez dotychczasowego właściciela/właścicieli nieruchomości i to z zachowaniem terminu do złożenia tego wniosku, który ustawodawca określił ściśle poprzez wskazanie początkowej i końcowej daty termu na złożenie takiego wniosku, tj. okres od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Innymi słowy nie można było złożyć skutecznie wniosku przed dniem 1 stycznia 2001 r., a po dniu 31 grudnia 2005 r. roszczenie o odszkodowanie wygasło. Pogląd ten jest ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 2258/11; z dnia 1 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 394/06; wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1611/10; wyroki WSA w Poznaniu z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Po 558/08, z dnia 28 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Po 22/20 – wszystkie orzeczenia dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Nie ulega przy tym wątpliwości, że termin określony w przepisie art. 73 ust. 4 ustawy z 1998 r. jest terminem zawitym prawa materialnego, co oznacza, że nie może być przywrócony, a złożony po tym terminie wniosek nie może zostać uwzględniony, jako że roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość wygasło, niezależnie od tego, z jakich powodów strona nie dochowała tego terminu. Przepis art. 73 ust. 4 ustawy z 1998 r. jest bowiem przepisem prawa materialnego i nie stosuje się do niego instytucji przywrócenia terminu z art. 58 k.p.a., która jest instytucją procesową i ma zastosowanie wyłącznie do terminów dokonania czynności procesowych (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 1135/10 - CBOSA). Podkreślić należy, że dla biegu terminów prawa materialnego nie są istotne przyczyny jego uchybienia. W tym miejscu, odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdzić należy, że nie ma znaczenia okoliczność, czy Skarżąca miała wiedzę na temat ustanowionego przez ustawodawcę terminu i czy jego uchybienie nastąpiło z jej winy. Przepisy prawa nie wprowadzają możliwości prawnych obrony przed skutkami prawnymi uchybienia terminu materialnego. Nie ma bowiem możliwości jego przywrócenia. Niezależnie od powyższego, odnosząc się do zarzutu, iż Skarżąca nie została powiadomiona o przysługującym jej prawie złożenia wniosku o ustalenie odszkodowania, wyjaśnić należy, iż żaden przepis prawa materialnego nie nakłada takiego obowiązku na organy administracji publicznej. Obowiązku takiego nie można wyprowadzać z art. 9 k.p.a., który obliguje organy do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomości drogowe nabyte z mocy prawa przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z woli ustawodawcy nie są bowiem wszczynane z urzędu lecz na wniosek byłego właściciela takiej nieruchomości. Zatem dopiero z chwilą złożenia podania przez byłego właściciela takiej nieruchomości staje się on stroną postępowania i od tego momentu przysługuje mu ochrona przewidziana w art. 9 k.p.a. Ponadto - jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1796/11 (CBOSA) - przepis ten nie może być utożsamiany z obowiązkiem zawiadamiania strony o powszechnie obowiązujących, publikowanych aktach prawnych i wynikających z nich obowiązkach, czy konsekwencjach niedostosowania się do konkretnych przepisów. Uchybienie terminowi zawitemu skutkuje utratą prawa do odszkodowania. Jednakże utratę tego prawa należy rozpatrywać w kategorii skutków braku dbałości o własne sprawy, a nie pozbawienia prawa do słusznego odszkodowania. Trzeba zauważyć, że ustawodawca stworzył dla wszystkich właścicieli nieruchomości zajętych pod drogi takie same warunki do uzyskania odszkodowania. Skuteczne przejście własności nieruchomości na rzecz jednostki samorządu terytorialnego w trybie art. 73 ustawy z 1998r., nie jest uzależnione od wiedzy i woli właścicieli. Zwrócić należy również uwagę, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 15 września 2009 r. w sprawie o sygn. akt P 33/07 stwierdził, że art. 73 ust. 4 ustawy z 1998r., w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 tej ustawy, jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że kwestia ograniczenia terminem zawitym możliwości zgłaszania wniosku o wypłatę odszkodowania została uznana za zgodną z Konstytucją w wyroku Trybunału z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie SK 11/02. Art. 73 ust. 4 ustawy z 1998r. nie różnicuje pozycji prawnej byłych właścicieli, ponieważ wszystkie osoby zainteresowane uzyskaniem odszkodowania były uprawnione do złożenia wniosku w takim samym okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Skoro ustawodawca zdecydował, że wywłaszczenie nastąpiło 1 stycznia 1999 r., to każdy były właściciel nieruchomości miał możliwość zgłoszenia żądania odszkodowania w zakreślonym przez prawo terminie. Stan prawny wyraźnie bowiem wskazuje, że wystąpienie z żądaniem odszkodowania nie było uzależnione od uprzedniego wydania decyzji wojewody. Zgłoszenie w określonym przez art. 73 ust. 4 ustawy z 1998r. okresie wniosku było wystarczającą czynnością by uzyskać prawo do odszkodowania za wywłaszczenie. Wniosek ten stanowił zatem oświadczenie, że były właściciel zamierza skorzystać z prawa do odszkodowania, a dopiero w następnej kolejności zawierał żądanie ustalenia i wypłaty odszkodowania w przewidzianej prawem procedurze. W kolejnych wyrokach z dnia z 14 marca 2000 r., sygn. akt P 5/99, z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 11/02 oraz z dnia 19 maja 2011 r. o sygn. akt K 20/09, Trybunał Konstytucyjny stwierdzał każdorazowo, że zawarty w art. 73 ustawy z 1998r. mechanizm potwierdzenia wywłaszczenia i uzyskania odszkodowania jest poprawny systemowo i nie ogranicza ochrony praw należnych byłym właścicielom. Trybunał Konstytucyjny zaaprobował ustanowiony w art. 73 ust. 4 ustawy z 1998r. wprowadzający okres przedawnienia prawa do złożenia wniosku o odszkodowanie jak i to, że żądanie takie następuje na wniosek podmiotu uprawnionego. Należy również wyraźnie podkreślić, że Trybunał Konstytucyjny wskazał, że uchybienie terminowi, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy z 1998r., nie może być sanowane wskutek wniosku o przywrócenie terminu i jednoznacznie kształtuje sytuację prawną uprawnionego i zobowiązanego z tytułu odszkodowania. Z okoliczności niniejszej sprawy bezspornie wynika, że Skarżąca nie złożyła stosownego wniosku w ustawowo zakreślonym terminie, co skutkuje utratą prawa do odszkodowania. Końcowo wskazać należy, iż w ocenie Sądu Wojewoda przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz poszanowaniem przepisów procedury administracyjnej, wyjaśniając przesłanki decyzji wydanej po przeprowadzeniu wnikliwego postępowania i rozpatrzeniu całokształtu materiału dowodowego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.