IV SA/Po 546/18

WyrokWSA w Poznaniu2019-01-31

Skład orzekający: Sędzia WSA Tomasz Grossmann, Sędzia WSA Maciej Busz, Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego (tuczarni) została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności w zakresie analizy wpływu inwestycji na środowisko, uwzględnienia kumulacji oddziaływań z innymi obiektami oraz analizy opinii społeczeństwa?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, w tym raport o oddziaływaniu na środowisko, który został zweryfikowany i zaakceptowany przez właściwe organy. Zarzuty dotyczące braku analizy wpływu na życie i zdrowie ludzi, niewystarczających warunków analizy porealizacyjnej, nieuwzględnienia kumulacji oddziaływań oraz braku odniesienia się do uwag społeczeństwa zostały uznane za chybione lub bezpodstawne. Sąd stwierdził, że raport o oddziaływaniu na środowisko, mimo iż jest dokumentem prywatnym, posiada szczególną moc dowodową i nie został podważony przez stronę skarżącą w sposób wymagany prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy tuczarni. Skarżąca zarzucała organom nieuwzględnienie wpływu inwestycji na życie i zdrowie ludzi, niewystarczające warunki analizy porealizacyjnej, nieuwzględnienie kumulacji oddziaływań z innymi obiektami oraz brak odniesienia się do uwag społeczeństwa. Organy administracji obu instancji uznały, że inwestycja spełnia wymogi prawa ochrony środowiska, a raport o oddziaływaniu na środowisko został prawidłowo sporządzony i uwzględniony.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant st.sek.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej też jako "SKO" lub "organ II instancji"), po rozpoznaniu odwołania [...] i T. W., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i G. G. z [...] grudnia 2017 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach. Zaskarżona decyzja, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Burmistrz Miasta i G. G. (dalej też jako "Burmistrz" lub "organ I instancji"), po rozpatrzeniu wniosku M. P. (zwanego też dalej "Inwestorem"), przywołaną wyżej decyzją z [...] grudnia 2017 r. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego – tuczarni wraz z infrastrukturą towarzyszącą w ramach istniejącego gospodarstwa na działce o nr ew. [...], obręb R., gm. G.. W uzasadnieniu Burmistrz wskazał, że planowane przedsięwzięcie należy do grupy przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (w skrócie "OOŚ") jest wymagany obligatoryjnie zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71). Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. (dalej w skrócie "RDOŚ") postanowieniem z [...] października 2017 r. uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia. Uzgodnienia w całości zostały uwzględnione przy określaniu warunków realizacji przedsięwzięcia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. (dalej w skrócie "PPIS") pismem z [...] września 2017 r. zaopiniował warunki w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych. Opinia została w całości uwzględniona w warunkach realizacji przedsięwzięcia. W konkluzji organ I instancji uznał, że realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje naruszenia wymagań ochrony środowiska zawartych w przepisach, jeśli spełnione będą warunki określone w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz w wydanej decyzji. Odwołanie od opisanej decyzji Burmistrza złożyli [...] i T. W. (dalej też jako "Odwołujący"), podnosząc, że organ rozpoznając sprawę pominął okoliczność, iż w okolicy znajdują się cztery funkcjonujące chlewy, a dwa kolejne są w trakcie budowy. W konsekwencji w tym miejscu powstanie skupisko budynków inwentarskich – chlewni, co jest niezgodne z art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.u.i.ś."). Utrzymując w mocy decyzję Burmistrza z [...] grudnia 2017 r. – przywołaną na wstępie decyzją z [...] lutego 2018 r. – SKO oceniło, że decyzja organu I instancji i jej uzasadnienie oraz poprzedzające jej wydanie postępowanie spełniają wymogi określone przepisami prawa, w tym wynikające z art. 82 ust. 1 i art. 85 ust. 2 u.u.i.ś. oraz art. 10 k.p.a. Dalej SKO wskazało, że planowane przedsięwzięcie polegać będzie na budowie budynku chlewni o obsadzie maksymalnej 1285 sztuk tuczników, tj. 179,9 DJP, wraz ze zbiornikiem na gnojowicę o pojemności ok. 1600 m3 oraz silosami na paszę. Obecnie na terenie gospodarstwa znajdują się: chlewnia w systemie ściółkowym, obora oraz dwa budynki mieszkalne, budynek gospodarczo-garażowy, budynek gospodarczy i 2 magazyny. Z wyjaśnień Inwestora wynika, że w momencie uruchomienia projektowanego obiektu inwentarskiego wygasi produkcję w istniejącej chlewni. Po realizacji inwestycji na terenie gospodarstwa znajdować się będzie 208,5 DJP zwierząt. W projektowanym budynku inwentarskim przewidziano automatyczny system pojenia i zadawania paszy. Zwierzęta utrzymywane będą grupowo. Powierzchnia hodowlana obiektu wynosząca 1305 m2 zapewni optymalną przestrzeń życiową na poziomie ok 1 m2/szt. dla tuczników osiągających wagę powyżej 110 kg. Mając powyższe na względzie stwierdzono, że wymiary budynku chlewni będą spełniały wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 56, poz. 344, ze zm.). Planowana inwestycja będzie znajdowała się na obszarze szczególnie narażonym (OSN), z którego odpływ azotu ze źródeł rolniczych do wód powierzchniowych należy ograniczyć. W związku z tym organ II instancji przedstawił zagrożenia związane z przewidywanym produkowaniem i magazynowaniem nawozów naturalnych, i nawożeniem gruntów oraz określone w decyzji środowiskowej warunki mające służyć ich eliminacji. Podobnie przedstawił określone w decyzji sposoby ograniczania wpływu inwestycji na środowisko w pozostałym zakresie, w tym odnośnie do emisji substancji do powietrza, emisji hałasu i wytwarzania odpadów oraz nałożone na Inwestora zobowiązania w celu ochrony środowiska gruntowo-wodnego. SKO podkreśliło, że wbrew zarzutom odwołania, w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przeanalizowano możliwe skumulowanie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami zlokalizowanymi i planowanymi w sąsiedztwie przedmiotowej inwestycji, oddalonymi o ok. 300 m w kierunku zachodnim. Z wykonanych obliczeń rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu wynika, iż emisje z ww. źródeł, z uwzględnieniem skumulowanego oddziaływania, nie będą powodować przekroczenia wartości odniesienia substancji w powietrzu oraz dopuszczalnych częstości przekroczeń określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16, poz. 87) poza granicami zakładu, a w związku z tym spełnione będą wymagania w zakresie ochrony powietrza określone w przepisach. Zdaniem organu II instancji w przedłożonym przez Inwestora raporcie został szeroko przeanalizowany wpływ inwestycji na środowisko, a wnioski w tym dokumencie przedstawione wskazują, że inwestycja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. W ocenie SKO przyjęte rozwiązania techniczne zapewniają minimalizację oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji, a realizacja przedsięwzięcia, przy założeniu spełnienia warunków i wymogów określonych w zaskarżonej decyzji, nie spowoduje naruszenia wymagań ochrony środowiska. W konkluzji organ II instancji stwierdził, że nie można zgodzić się z twierdzeniem Odwołujących o braku podstaw do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w przedmiotowej sprawie. Podkreślił, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową, co oznacza, że organ jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy. Odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić jedynie wówczas, gdy wyraźnie sprzeciwia się temu przepis prawa materialnego. W ocenie SKO w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z negatywnych przesłanek. Skargę na opisaną decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła K. W., reprezentowana przez ad T., która zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: I. art. 62 u.u.i.ś. przez brak odniesienia się w decyzji do wpływu planowanej inwestycji na życie i zdrowie ludzi oraz dóbr materialnych; II. art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b u.u.i.ś. przez ustalenie w decyzji niewystarczających warunków w przedmiocie wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie ochrony przed hałasem oraz zanieczyszczeń powietrza i gruntu m.in. przez pominięcie pomiarów takich szkodliwych substancji, jak: amoniak, butanol-2, kwas octowy oraz alkohol benzylowy, i nie nałożenie na Inwestora żadnego rygoru niewykonania przedstawionych wyżej warunków oraz nie nałożenie na Inwestora żadnych warunków w celu ograniczenia emisji hałasu oraz rozprzestrzeniania się substancji odorowych i emisji towarzyszącej pojazdom poruszającym się po terenie działki, co w konsekwencji doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem słusznego interesu stron oraz z rażącym naruszeniem prawa; III. art. 63 ust. 1 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b u.u.i.ś. przez nieuwzględnienie skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, powiązań z innymi przedsięwzięciami, w tym z przedsięwzięciem w postaci budowy tuczarni na działkach nr [...], [...] i [...] (na przedmiotowej nieruchomości znajdują się również 3 małe prosperujące już chlewnie, które nie są dostosowane do obecnych standardów w zakresie ochrony środowiska) w miejscowości R., sąsiadujących z planowaną inwestycją – w szczególności w zakresie kumulowania się oddziaływań wszystkich ww. przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, emisji i występowania innych uciążliwości, usytuowania przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co w konsekwencji doprowadziło do zaniechania stwierdzenia w zaskarżonej decyzji konieczności wykonania kompensacji przyrodniczej dla inwestycji na tak ogromną skalę produkcyjną; IV. art. 80 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 85 ust. 2 u.u.i.ś. przez niewzięcie pod uwagę wniosków i uwag zgłoszonych przez społeczeństwo oraz niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w jaki sposób i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa oraz z jakich przyczyn i na jakiej podstawie faktycznej i prawnej wnioski i uwagi zgłoszone przez społeczeństwo nie zostały przez organ właściwie ocenione; V. art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 11 k.p.a. przez nie odniesienie się SKO do zarzutów odwołania Skarżącej i w konsekwencji nie dokonanie przez SKO własnych ustaleń w przedmiotowej sprawie, co w konsekwencji spowodowało niedostateczne wyjaśnienie podstawy faktycznej oraz prawnej zaskarżonej decyzji, jak również doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji wyłącznie w oparciu o ustalenia raportu Inwestora; VI. art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r. poz. 799, z późn. zm.; dalej w skrócie "p.o.ś.") przez brak stwierdzenia w pkt II 2) konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania w sytuacji, gdy istnieją ustawowe przesłanki jego zastosowania. Z powołaniem się na te zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji, oraz o "zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego", w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z [...] czerwca 2018 r. uczestnik postępowania M. P. ("Inwestor") wniósł o "utrzymanie" przez Sąd zaskarżonej decyzji SKO. Postanowieniem z 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 546/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z [...] listopada 2018 r. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu [...] stycznia 2019 r.: - pełnomocniczka Skarżącej podtrzymała wnioski i wywody skargi oraz podkreśliła obawy Skarżącej, iż prawidłowe wykonanie decyzji środowiskowej nie jest dostatecznie zapewnione; - Skarżąca dodała, że jej zdaniem kwestia kumulowania się oddziaływań z okolicznymi tuczarniami nie jest prawidłowo rozpatrywana; - uczestnik postępowania, T. W., poparł skargę oraz jej argumentację, a ponadto podkreślił, że ww. inwestycje powstają formalnie w granicach prawa, ale tak naprawdę prawo jest obchodzone, gdyż oddziaływania są bardziej uciążliwe niż to "z dokumentów wynika". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola sądu administracyjnego nie obejmuje natomiast zasadniczo oceny wypełniania przez organy administracji tzw. pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, takich jak realizacja określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (zob. np. wyroki NSA: z 25.09.2009 r., I OSK 1403/08; z 08.11.2016 r., II OSK 250/15; por. też wyrok NSA z 19.05.2011 r., I OSK 301/11 – wszystkie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA"). Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lutego 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i G. G. z [...] grudnia 2017 r. określającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego (tuczarni) wraz z infrastrukturą towarzyszącą w ramach istniejącego gospodarstwa na działce o nr ew. [...], obręb R., gm. G. (zwana też dalej "decyzją środowiskową"). Dokonując kontroli legalności tych decyzji, Sąd nie dopatrzył się przy ich wydaniu naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności którejkolwiek z tych decyzji, względnie stwierdzenia ich wydania z naruszeniem prawa. W szczególności, w ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy obu instancji prawidłowo zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, i na tej podstawie dokonały trafnych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia, dotyczących zwłaszcza przewidywanego wpływu planowanej inwestycji na środowisko. Ustalenia te Sąd w pełni podziela i czyni integralną częścią swoich ustaleń oraz podstawą faktyczną dalszych rozważań. Prawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowiły przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405, z późn. zm.; dalej w skrócie "u.u.i.ś."). W świetle tych przepisów oraz wydanego na ich podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71; dalej jako "rozporządzenie RM") planowana inwestycja – polegająca na budowie budynku inwentarskiego do chowu trzody chlewnej o maksymalnej obsadzie 179,9 DJP – stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o jakim mowa w § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia RM (chów lub hodowla zwierząt w liczbie mniejszej niż 210 DJP, ale nie mniejszej niż 60 DJP). Dla tego rodzaju przedsięwzięć obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (w skrócie "OOŚ") – a w jej ramach obowiązek sporządzenia i weryfikacji raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (w skrócie "raport") – nie wynika z ustawy, lecz zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 u.u.i.ś. może zostać stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.u.i.ś., tj. w drodze postanowienia organ właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W takim postanowieniu organ określa jednocześnie zakres raportu (art. 63 ust. 4 u.u.i.ś.). W kontrolowanej sprawie takie postanowienie zostało wydane przez Burmistrza – dnia [...] maja 2017 r. (znak: nr [...],[...]). W efekcie Inwestor przedłożył "Raport o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla inwestycji polegającej na: «Budowie budynku inwentarskiego – tuczarni wraz z infrastrukturą towarzyszącą w ramach istniejącego gospodarstwa, na działce o nr ew. [...] – obręb R., G. G.»", sporządzony w czerwcu 2017 (wraz z późniejszymi uzupełnieniami zwany dalej "Raportem"). Raport ten, po jego zweryfikowaniu przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. (w skrócie "RDOŚ") i przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. (w skrócie "PPIS") oraz po stosownym uzupełnieniu przez Inwestora na wezwanie ww. organów, został finalnie uzgodniony przez RDOŚ (postanowieniem z [...] października 2017 r. znak: [...]) oraz pozytywnie zaopiniowany przez PPIS (opinia sanitarna z [...] września 2017 r. znak: [...]), a także zaakceptowany przez organy obu instancji, tj. Burmistrza i SKO. Nawiązując w tym miejscu do zarzutu skargi, jakoby do wydania zaskarżonej decyzji doszło wyłącznie w oparciu o ustalenia raportu Inwestora (zarzut nr V), należy wyjaśnić, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest jednym z zasadniczych dokumentów (dowodów) występujących w procedurze OOŚ. Jego głównym celem jest ułatwienie ustalenia wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Elementy, które powinien zawierać raport, określa art. 66 u.u.i.ś. Treść raportu można rozpatrywać w kategorii wytycznych dotyczących realizacji przedsięwzięcia zgodnie z wymaganiami prawa ochrony środowiska (zob. wyrok NSA z 09.10.2018 r., II OSK 2533/16, CBOSA). Z tego względu raport jest dokumentem, którego prawidłowe sporządzenie wymaga od jej autora określonej wiedzy fachowej, i który w efekcie obejmuje tzw. wiadomości specjalne. Mimo to raport nie jest "opinią biegłego" w technicznoprawnym tego słowa znaczeniu – tj. w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. – gdyż jest sporządzany nie na zlecenie organu, lecz inwestora, a więc formalnie ma status dokumentu prywatnego. Mimo to raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko – z uwagi zwłaszcza na jego kompleksowość, fachowość i centralne miejsce w procedurze OOŚ – przypisuje się w praktyce szczególną wartość (moc) dowodową (por. wyrok NSA 11.07.2013 r., II OSK 639/13, CBOSA). Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, podważenie treści (ustaleń) raportu przez stronę postępowania może nastąpić, co do zasady, jedynie przez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, którego wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności z wnioskami zawartymi w raporcie przedłożonym przez inwestora (zob. np. wyroki NSA: z 20.03.2014 r., II OSK 2564/12; z 28.10.2016 r., II OSK 844/16; por. też wyroki NSA z 18.03.2009 r., II OSK 383/08; z 28.07.2016 r., II OSK 2661/14 – wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA). W kontrolowanej sprawie Raport przedłożony przez Inwestora został, z jednej strony, zweryfikowany i, po niezbędnych uzupełnieniach, finalnie zaakceptowany przez właściwe organy – zarówno te prowadzące postępowanie główne w sprawie środowiskowych uwarunkowań (tj. Burmistrza i SKO), jak i organy z nimi współdziałające (zwłaszcza RDOŚ i PPIS) – a z drugiej, jego ustalenia nie zostały podważone w drodze przedłożenia przez podmioty sprzeciwiające się realizacji planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności przez Skarżącą, wspomnianego "kontrraportu" lub podobnej ekspertyzy. Co więcej, sama skarga nie zawiera żadnych zarzutów, które dotyczyłyby wadliwości Raportu (z treści skargi oraz pozostałych pism strony skarżącej można wręcz odnieść wrażenie, że strona w ogóle się z nim nie zapoznała), a jedynie wytyka "wyłączne" jakoby oparcie się przez organy na ustaleniach tego raportu. Mając zatem powyższe na względzie, a także to, że: - wbrew zarzutom skargi, organy obu instancji przy wydawaniu swych rozstrzygnięć nie oparły się wyłącznie na ustaleniach Raportu, ale także na pozostałym, prawidłowo zebranym i rozpatrzonym materiale sprawy, w tym na wymaganych uzgodnieniach i opiniach właściwych organów oraz dodatkowych wyjaśnieniach Inwestora, w których odniesiono się do zarzutów przeciwników inwestycji, w tym Skarżącej; - Sąd, działając z urzędu (pomimo braku zarzutów skargi w tym zakresie), zweryfikował Raport pod względem jego kompletności i spójności (por. wyroki NSA: z 01.03.2013 r., II OSK 2105/11; z 29.11.2017 r., II OSK 555/16 – CBOSA), w tym także w zakresie wymaganego tzw. wariantu alternatywnego, i w rezultacie doszedł do przekonania, że Raport spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości w rozumieniu dyspozycji art. 66 u.u.i.ś., to należało uznać, że przedłożony Raport prawidłowo został potraktowany przez organy orzekające w rozpoznawanej sprawie za podstawowy, niewadliwy dowód. W konsekwencji nawet zarzucane w skardze ewentualne niedostatki uzasadnień kontrolowanych decyzji, w szczególności w zakresie rozważań co do przewidywanego odziaływania planowanego przedsięwzięcia na poszczególne elementy środowiska, nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro odnośne rozważania w tym zakresie zawiera zaakceptowany przez organy Raport. Odnosząc się bardziej szczegółowo, w pozostałym zakresie, do poszczególnych zarzutów skargi, należy wskazać, co następuje: i) oczywiście chybiony jest zarzut nr I, dotyczący naruszenia art. 62 u.u.i.ś. przez brak odniesienia się w decyzji do wpływu planowanej inwestycji na życie i zdrowie ludzi oraz dóbr materialnych. Pomijając nawet okoliczność, że autor skargi nie sprecyzował, która konkretnie z jednostek redakcyjnych tego artykułu została naruszona (można się domyślać, że chodzi o art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a i lit. b), należy zauważyć, że art. 62 u.u.i.ś. nie normuje wymaganego zakresu uzasadnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (a w szczególności tego, do jakich kwestii należy "odnieść się" w tym uzasadnieniu), lecz jedynie zakres (verba legis: "ramy") OOŚ. Jednym zaś z podstawowych dokumentów sporządzanych i weryfikowanych w ramach OOŚ jest, co bezsporne, raport o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (zob. art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a u.u.i.ś.). A przedłożony w kontrolowanej sprawie Raport zawiera odniesienie się do kwestii przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na poszczególne elementy środowiska, w tym te wyżej wymienione; ii) niezrozumiały jest zarzut nr II – dotyczący naruszenia art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b u.u.i.ś., które miało polegać na ustaleniu w decyzji "niewystarczających warunków w przedmiocie wykonania analizy porealizacyjnej" – gdyż kontrolowana decyzja środowiskowa w ogóle nie przewiduje obowiązku sporządzenia dla inkryminowanego przedsięwzięcia takiej analizy. Co więcej, analizy porealizacyjnej nie dotyczy wskazany art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b u.u.i.ś., lecz art. 85 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś., który stanowi, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu OOŚ, właściwy organ "może nałożyć na wnioskodawcę obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając jej zakres i termin przedstawienia oraz wskazując inne organy, którym także należy ją przedstawić". Jak z powyższego wynika, ocenę potrzeby nałożenia w konkretnym przypadku obowiązku przedstawienia analizy porealizacyjnej ustawodawca pozostawił, co do zasady, uznaniu organu (verba legis: organ "może"), poza sytuacją, niewystępującą w niniejszej sprawie, gdy zachodzi konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania (zob. art. 82 ust. 1 pkt 6 u.u.i.ś.). W kontrolowanej sprawie żaden z organów potrzeby przedstawienia takiej analizy nie sygnalizował, i – zdaniem Sądu – brak dostatecznych podstaw, aby ww. stanowisko organów zakwestionować, zwłaszcza w odniesieniu do tego rodzaju, w istocie "standardowej", inwestycji, jaką jest przedmiotowa tuczarnia. Poza tym, wbrew analizowanemu zarzutowi skargi, w kontrolowanej decyzji środowiskowej zostały określone warunki mające służyć ograniczeniu szkodliwej emisji lub rozprzestrzenianiu się hałasu oraz substancji do powietrza, w tym substancji odorowych – co zostało szczegółowo omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO, i, także z uwagi na ogólnikowość ww. zarzutu, nie wymaga powtórzenia ani rozwinięcia; iii) zamierzonego skutku nie mógł odnieść również zarzut naruszenia art. 63 ust. 1 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b u.u.i.ś. Przede wszystkim godzi się zauważyć, że art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. normuje kryteria, jakie organ bierze pod uwagę przy podejmowaniu rozstrzygnięcia co do tego, czy dla danego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko należy stwierdzić obowiązek przeprowadzenia OOŚ, czy nie. W kontrolowanej sprawie obowiązek przeprowadzenia OOŚ w odniesieniu do planowanej inwestycji został stwierdzony – ww. postanowieniem Burmistrza z [...] maja 2017 r. – wobec czego zarzut naruszenia art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. należy uznać za bezprzedmiotowy. Poza tym chybiony jest zarzut nieuwzględnienia możliwej kumulacji oddziaływań pochodzących od planowanego przedsięwzięcia oraz od podobnych obiektów już istniejących – co zostało też wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, i co jasno wynika z treści Raportu. Wskazano w nim mianowicie, że cyt.: "Dodatkowo, w ramach przeprowadzania analiz środowiskowych, postanowiono wykonać analizę w zakresie tzw. oddziaływania skumulowanego, w tym celu przyjęto dane zawarte w raportach środowiskowych dla analogicznych inwestycji, oddalonych o nieco ponad 300 m w kierunku zachodnim. Dwa z nich posiadają aktualnie prawomocne decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach" (s. 67), zaś na kolejnych kartach raportu przedstawiono stosowne wyliczenia. Wynika z nich, że nawet w warunkach możliwej kumulacji oddziaływań stosowne normy nie zostaną przekroczone. Godzi się jeszcze zauważyć, że w polskim systemie prawa jak dotychczas brak jest norm odnoszących się do uciążliwości zapachowych (odorowe), a jedynie obowiązują normy dotyczące dopuszczalnych stężeń substancji "złowonnych" (zwłaszcza amoniaku i siarkowodoru). Te zaś, jak wynika z treści zweryfikowanego przez organy Raportu, w przypadku planowanego przedsięwzięcia (także przy uwzględnieniu ww. kumulacji oddziaływań) nie zostaną przekroczone). Podobnie całkowicie gołosłowne są twierdzenia Skarżącej, jakoby w kontrolowanej sprawie zachodziła potrzeba wykonania kompensacji przyrodniczej. iv) wbrew zarzutowi nr IV – naruszenia art. 80 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 85 ust. 2 u.u.i.ś. – organy "wzięły pod uwagę wnioski i uwagi zgłoszone przez społeczeństwo", tj. przeanalizowały je, w tym także wezwały Inwestora do ustosunkowania się do nich. Należy podkreślić, że wymagane w świetle art. 80 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś. "wzięcie pod uwagę" przez organ "wyników postępowania z udziałem społeczeństwa" wcale nie oznacza obowiązku spełnienia ("uwzględnienia") zgłaszanych postulatów, lecz ich rozważenia oraz odniesienia się do nich w uzasadnieniu decyzji. Należy w tym kontekście zwrócić uwagę na poczynione przez ustawodawcę w art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b znamienne rozróżnienie pojęć – pomiędzy "wzięciem pod uwagę" a "uwzględnieniem". Poza tym Skarżąca nie wykazała, iżby występujące pewne niedostatki uzasadnień kontrolowanych decyzji w ww. zakresie, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A Sąd, działając z urzędu, takiego wpływu się nie dopatrzył. v) Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 11 k.p.a. (zarzut nr V). W szczególności, jak to już wyżej wskazano, podstawy wydania kontrolowanej decyzji środowiskowej nie stanowił "wyłącznie" Raport. Poza tym SKO odniosło się w wystarczającym zakresie do zarzutów odwołania; vi) wbrew zarzutowi skargi (nr VI), w kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 135 ust. 1 ustawy z dnia [...] kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r. poz. 799, z późn. zm.) – przez brak stwierdzenia konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania – gdyż, wbrew gołosłownemu twierdzeniu Skarżącej, nie wystąpiły w tej sprawie ustawowe przesłanki utworzenia takiego obszaru. Z przeprowadzonej OOŚ nie wynika bowiem, aby w tym przypadku nie mogły być dotrzymane standardy jakości środowiska poza terenem zakładu (gospodarstwa) Inwestora. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło