IV SA/Po 547/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. R. P. (zwany dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia grzywny w celu przymuszenia. W skardze zawarł skarżący wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia wskazując, że jego aktualnie trudna sytuacja finansowa i życiowa nie pozwalają na zaspokojenie egzekucji, zaś wykonanie egzekucji może doprowadzić do nieodwracalnych następstw po stronie skarżącego, albowiem zaciągnięcie jakichkolwiek zobowiązań finansowych jest niemożliwe, a nadto doprowadziłoby do powstania dodatkowych wysokich kosztów, a na które skarżącego nie stać. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. skarżący podtrzymał wniosek i wskazał, że niewstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięć wstępnych przez sąd spowoduje po stronie skarżącego nieodwracalne skutki i straty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej: Ppsa), sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Należy jednak podkreślić, iż wstrzymanie wykonania może dotyczyć wyłącznie tych aktów administracyjnych, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny nadaje się do tak rozumianego wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów prawnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. W rzeczywistości problem wykonania aktu administracji dotyczy więc aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki (por. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, str. 295). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym (tak np.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FZ 470/14, LEX nr 1452663) instytucja tymczasowej ochrony sądowej odnosi się do aktów posiadających przymiot wykonalności, a więc takich, które nakładają na adresata określone obowiązki bądź przyznają uprawnienia i mogą być realizowane dobrowolnie bądź przymusowo w drodze egzekucji. Charakteru takiego ze swej istoty nie mają decyzje odmowne, nie nadające się do wykonania (por. także: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2014 r. sygn. akt II GZ 759/13; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2013 r. sygn. akt I FZ 306/13; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2013 r. sygn. akt II FZ 214/13, czy postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2013 r. sygn. akt II OZ 61/13, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sądowi znany jest pogląd wyrażany również w orzecznictwie, zgodnie z którym wstrzymanie wykonania decyzji odmownej polega na wstrzymaniu skutków prawnych, które decyzja ta wywołuje. Samo zatem to, że dany akt jest rozstrzygnięciem odmawiającym przyznania uprawnienia, nie przesądza o konieczności odmowy przyznania stronie postępowania sądowego ochrony tymczasowej (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2013 r. sygn. akt II OZ 61/13, dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd stoi jednak na stanowisku, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy natomiast zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2014 r. sygn. akt II FZ 1741/14, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt I OZ 737/14, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.