IV SA/Po 552/15
WyrokWSA w Poznaniu2016-01-21
Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Grażyna Radzicka, Anna Jarosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny ma obowiązek badać zasadność i wymagalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym przy nakładaniu grzywny w celu przymuszenia?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, ponieważ decyzja znajdująca się w obrocie prawnym jest wymagalna i musi być egzekwowana. Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym adekwatnym do sytuacji, gdy nie jest celowe zastosowanie innego środka, a jej wysokość powinna stanowić bodziec do wykonania obowiązku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H.S. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu, które uchyliło w części postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczące terminu wykonania obowiązku i wpłaty grzywny w celu przymuszenia. Obowiązek nakazany decyzją administracyjną dotyczył zamurowania otworów okiennych w budynku mieszkalnym. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących doręczeń, kręgu stron postępowania oraz nieprawidłowe określenie kwoty grzywny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie NSA Grażyna Radzicka (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. nr [...] z dnia [...] lutego 2015r. w części, w jakiej ustalono termin wpłaty grzywny i wykonania obowiązku i orzekając o wezwaniu zobowiązanej H.S. do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] lutego 2015r. w terminie do dnia 15 lipca 2015r., oraz o wezwaniu zobowiązanej do wpłacenia nałożonej grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł ([...] zł) na konto wskazane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. w terminie do dnia 30 lipca 2015r.. W pozostałym zakresie W. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. prowadził z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności wykucia czterech okien w ścianie południowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. N.W. [...] w P:
1.otworu okiennego o wymiarach 58cm x 47cm, znajdującego się w położonym na pierwszym piętrze budynku lokalu mieszkalnym nr [...], w pomieszczeniu łazienki,
2. otworu okiennego o wymiarach 127cm x 128cm, znajdującego się w położonym na pierwszym piętrze budynku lokalu mieszkalnym nr [...], w pokoju,
3. otworu okiennego o wymiarach 58cm x 47cm, znajdującego się w położonym na drugim piętrze budynku lokalu mieszkalnym nr [...], w pomieszczeniu łazienki,
4. otworu okiennego o wymiarach 90cm x 47cm, znajdującego się w położonym na trzecim piętrze budynku lokalu mieszkalnym nr [...],w pomieszczeniu o funkcji kuchni i wc.
Następnie organ wskazał, iż w dniu [...] maja 2011 r. organ I instancji wydał decyzję nakazującą H.S. współwłaścicielce budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. N.W. [...] w P. - doprowadzenie tego obiektu do stanu poprzedniego, poprzez zamurowanie ww. otworów okiennych.
Decyzją z dnia [...] października 2011r., sygn. [...] W. wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję PINB dla Miasta P. z dnia [...] maja 2011 r.
Organ podniósł, iż w dniu [...] sierpnia 2011 r. Wojewoda W. stwierdził nieważność decyzji Głównego Architekta Miasta z dnia [...] lipca 1956r., sygn. [...] o pozwoleniu na wybicie otworu okiennego w ścianie grodziżarowej budynku przy ul. N.W. [...]. Decyzja ta jest ostateczna.
Wobec tego organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., sygn. [...] nakazał H.S. doprowadzenie tego obiektu do stanu poprzedniego, poprzez wykonanie następujących robót budowlanych:
1. zamurowanie otworu okiennego o wymiarach 127cm x 128cm, znajdującego się w południowej ścianie szczytowej budynku, w granicy z nieruchomością przy ul. N.W. [...], zlokalizowanego w położonym na pierwszym piętrze budynku lokalu mieszkalnym nr [...] oraz
2. wykonanie (odtworzenie), w tym samym pomieszczeniu mieszkalnym lokalu nr [...], otworu okiennego o wymiarach 1m szerokości x 0,4m wysokości, znajdującego się uprzednio w tylnej wschodniej ścianie powyższego budynku.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2012r., sygn. [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r.
Dalej organ wskazał, że przedmiotowe postępowanie egzekucyjne ma doprowadzić do wykonania decyzji PINB dla Miasta P. nr [...] z dnia [...] listopada 2011r, sygn. [...] utrzymanej w mocy decyzją WWINB z dnia [...] stycznia 2012r, sygn. [...] .
Pismem z dnia 10 października 2014r. PINB dla Miasta P. wystosował do H.S. upomnienie i wezwał ją do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. Wobec nie wykonania decyzji, organ I instancji wystawił w dniu [...] lutego 2015r. tytuł wykonawczy nr [...] i zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2015r. nałożył na H.S. grzywnę w celu przymuszenia.
Zobowiązana pismem z dnia 10 marca 2015r. złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, a odrębnym pismem z dnia 10 marca 2015r. zażalenie na postanowienie w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia (z zachowaniem ustawowego terminu). PINB dla Miasta P. postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2015r, sygn. [...] oddalił zarzuty.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż organ egzekucyjny ma obowiązek doprowadzenia do wykonania przez zobowiązaną obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] . Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązków objętych tytułem wykonawczym. Przedmiotowa decyzja znajduje się w obrocie prawnym, a więc obowiązek z niej wynikający jest wymagalny i musi być egzekwowany.
Egzekucja jako sposób wymuszenia realizacji powinności administracyjno-prawnych, nie stanowi represji wobec zobowiązanej. Zgodnie z art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny winien stosować środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z zasady tej wynika obowiązek badania, który ze środków egzekucyjnych prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku.
Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się wówczas gdy nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym adekwatnym do przedmiotowego stanu faktycznego. Konieczność uiszczenia określonej kwoty grzywny stanowić powinna istotny bodziec skłaniający zobowiązaną do wykonania decyzji z dnia [...] listopada 2011 r.
Organ wskazał, że w przypadku zastosowania grzywny w celu przymuszenia, to zobowiązana pozostaje głównym podmiotem decydującym o wykonaniu obowiązku. Może ona wykonać obowiązek i uchylić się od dolegliwości finansowej. Orzeczenie wykonania zastępczego byłoby w przedmiotowej sprawie niecelowe i sprzeczne z zasadą stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego.
Na obecnym etapie egzekucji należy okazać zobowiązanej zaufanie poprzez przyjęcie, że groźba wyrządzenia dolegliwości finansowej jest wystarczająca do skłonienia zobowiązanej do wykonania obowiązku.
Organ podniósł, iż grzywna w celu przymuszenia została ustalona na podstawie art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z tym przepisem wysokość grzywny nakładanej na osobę fizyczną nie może przekroczyć 10.000,00 zł. Nałożenie na zobowiązaną grzywny w kwocie [...] zł jest uzasadnione zakresem egzekwowanego obowiązku. Zgodnie z art. 122 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązaną obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazową. Jednocześnie należy zastrzec, iż wykonanie obowiązku przez zobowiązaną pozwala jej uniknąć dolegliwości finansowych. Zgodnie z art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Natomiast zgodnie z art. 126 ustawy, na wniosek zobowiązanej, która obowiązek wykonała grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75 % lub w całości.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ wyjaśnił, że powody adresowania obowiązku do zobowiązanej wyjaśniono w uzasadnieniu decyzji nakładającej obowiązek. Organ podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawomocnym wyrokiem z dnia 23 lutego 2012r., sygn. IV SA/Po 1265/11 oddalił skargę H.S. na w/w decyzję WWINB z dnia [...] października 2011 r., sygn. [...] . Decyzja ta zapadła w sprawie trzech innych okien w południowej ścianie szczytowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. N.W. [...] w P. Sąd zaakceptował takie ukształtowanie adresata obowiązku. Wobec tego w sprawie wystawiono jeden tytuł wykonawczy na zobowiązaną H.S. i nałożono grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...] zł, która to kwota mieści się w zakresie określonym w art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Organ podniósł, że przedmiotowe postępowanie egzekucyjne nie może prowadzić do weryfikacji obowiązku nałożonego decyzją organu I instancji z dnia [...] listopada 2011 r., jego celem jest bowiem doprowadzenie do wykonania wynikającego z tej decyzji obowiązku.
Niemniej jednak, w ocenie organu odwoławczego celowa była zmiana zaskarżonego postanowienia w części: terminu wykonania obowiązku i terminu do wpłacenia na konto organu egzekucyjnego nałożonej grzywny w celu przymuszenia.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła H.S. zarzucając mu:
1) naruszenie art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – dalej jako "Kpa") w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez pominięcie faktu naruszenia przez organ I instancji art. 26 §5 pkt 1 i 122 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, wobec niedoręczenia skarżącej postanowienia nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. o nałożeniu grzywny oraz niedoręczenia tytułu wykonawczego nr [...] , co wskazuje na pobieżną i wybiórczą analizę materiału dowodowego, skutkującą nieprawidłowymi ustaleniami stanu faktycznego,
2) naruszenie art. 28, 109 § 1 w związku z art. 122 Kpa, w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w wyniku nieustalenia kręgu stron postępowania i niedoręczenia postanowienia o nałożeniu grzywny oraz tytułu wykonawczego pozostałym współwłaścicielom nieruchomości położonej w P. przy ul. N.W. [...], czym pozbawiono ich prawa wynikającego z treści art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegającego na możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem,
3) naruszenie art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieprawidłowe określenie kwoty grzywny.
Wskazując na powyższe strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa.
Ponadto skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów:
a) Kopii odpisu skróconego aktu zgonu I.R. ,
b) Kopii odpisu skróconego aktu urodzenia T.H.,
c) Kopii odpisu skróconego aktu zgonu T.H.,
d) Kopii postanowienia Sądu Rejonowego dla W.M. w W., o stwierdzeniu nabycia spadku po T.H.,
e) Kopii wniosku pełnomocnika Skarżącej do Sądu dla Miasta S. W., z dnia 15 czerwca 2015 roku, na okoliczność ich treści oraz nieprawidłowego ustalenia kręgu osób zainteresowanych, które powinny uczestniczyć w niniejszym postępowaniu.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stwierdza, że postępowanie egzekucyjne wszczyna się z chwilą doręczenia zobowiązanemu- skarżącej odpisu tytułu wykonawczego. Skarżącej zostało doręczone upomnienie z dnia z dnia [...] października 2014 i wezwanie do wykonania decyzji z dnia [...] listopada 2011 r., natomiast tytuł wykonawczy nie został doręczony Skarżącej.
Zarówno postanowienie o nałożeniu grzywny jak i tytuł wykonawczy zostały doręczone W.S. , który był pełnomocnikiem Skarżącej w postępowaniu zakończonym decyzja z dnia [...] listopada 2011 r. Postępowanie egzekucyjne jest nowym postępowaniem i przepisy wprost określają, że tytuł wykonawczy powinien zostać doręczony zobowiązanemu (Skarżącej)- tak art. 26§5 i 122 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zarówno postanowienie o nałożeniu grzywny jak i tytuł wykonawczy zostały doręczone osobie, która na tamtym etapie postępowania nie posiadała ani statusu strony ani statusu pełnomocnika strony.
Zarówno przepisy jak i orzecznictwo są bardzo precyzyjne w kwestii momentu wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz adresata tytułu wykonawczego. Nie ulega dyskusji i najmniejszej wątpliwości, że pierwszą czynnością w postępowaniu egzekucyjnym jest doręczenie tytułu wykonawczego zobowiązanej osobie. Postępowanie egzekucyjne jest wszczynane z chwilą doręczenia tytułu wykonawczego zobowiązanemu, który w toku postępowania może ustanowić pełnomocnika. "Organ nie może doręczać dokumentów pełnomocnikowi zobowiązanego, który status strony uzyskał dopiero z chwilą doręczenia tych dokumentów" (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2011 roku, sygn. akt II FSK 2327/10).
Biorąc pod uwagę fakt, że Skarżąca nie otrzymała ani tytułu wykonawczego ani postanowienia o nałożeniu grzywny, organ kontynuując postępowanie obarczone tak istotnymi brakami naraża się na zarzut rażącego naruszenia prawa, co ma miejsce w tym konkretnym przypadku.
Organ administracji powinien na każdym etapie postępowania mieć na względzie krąg zainteresowanych, umożliwiając im czynne uczestnictwo w postępowaniu ( tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 stycznia 2014 roku, sygn. akt I OSK 708/12).
W ocenie skarżącej WINB przyjmując, że wyłącznie skarżącą obciąża obowiązek wykonania decyzji narusza przepisy dotyczące współwłasności określone w art. 207 kodeksu cywilnego, stosownie do których każdy ze współwłaścicieli ponosi ciężary w części w odpowiadającej jego udziałowi we współwłasności wysokości.
Skarżącej przysługuje udział w wysokości 1/3 części, zatem kwota grzywny, jaka ewentualnie mogłaby na nią przypadać powinna wynosić nie [...] zł a 1/3 część tej kwoty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Postanowieniem z dnia 1 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia.
Na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
W niniejszym postępowaniu Sąd kontrolował postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie nałożenia grzywny na skarżącą celem wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r.
Analiza materiału dowodowego zgromadzonego przez organ bezspornie wykazała, że skarżąca pomimo upomnienia nie wykonała nałożonego obowiązku dlatego uzasadnione było wszczęcie postępowania egzekucyjnego.
W przypadku niewykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym możliwe jest zastosowanie środka egzekucyjnego - jednego spośród określonych w art. 1a pkt 12b ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.). W niniejszej sprawie organ zastosował środek egzekucyjny w postaci grzywny.
Zgodnie z art. 7 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane ustawą. Przepis art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi natomiast, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Z przepisów tych wynika, że organ egzekucyjny obciąża obowiązek stosowania najmniej uciążliwych dla zobowiązanego środków przewidzianych w ustawie, które doprowadzą do bezpośredniego wykonania obowiązku. Możliwość zastosowania przez organ egzekucyjny najmniej uciążliwego środka nierozerwalnie łączy się więc z możliwością dokonania w tym zakresie wyboru. Innymi słowy, aby organ mógł zastosować najmniej uciążliwy środek, musi mieć w tym zakresie wybór (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1339/08). Stosowanie środka egzekucyjnego jest z kolei niedopuszczalne dopiero wówczas, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy, o czym stanowi art. 7 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka jednak nie miała miejsca.
W przypadku obowiązków o charakterze niepieniężnym istnieje możliwość zastosowania środków wymienionych w art. 1a pkt 12b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zaś w przypadku obowiązków wynikających z ustawy prawo budowlane zgodnie z doktryną i orzecznictwem następuje ograniczenie do dwóch środków egzekucyjnych, tj. grzywny w celu przymuszenia oraz wykonania zastępczego .Organ I instancji zastosował grzywnę w celu przymuszenia, jaką tą mniej uciążliwą dla zobowiązanego, niż wykonanie zastępcze (art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).
W tym miejscu wskazać należy, iż wykonanie zastępcze jest bardziej uciążliwe. Zgodnie z art. 127 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polega na zleceniu innej osobie wykonania czynności do której był obowiązany na koszt i ryzyko zobowiązanego. Wykonanie zastępcze wprowadza do postępowania egzekucyjnego nowy podmiot – wykonawcę, który zgodnie z art. 132 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji decyduje czy odstąpi od dalszego prowadzenia wykonania zastępczego. W przypadku zastosowania grzywny to zobowiązany pozostaje głównym podmiotem decydującym o wykonaniu obowiązku. Może on w każdym czasie wykonać obowiązek a tym samym uchronić się od konieczności zapłacenia grzywny, zgodnie bowiem z art. 125 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu.
W orzecznictwie wskazuje się, że wymierzenie grzywny w celu przymuszenia nie ma charakteru uznaniowego, lecz jest obligatoryjne. Wynika to wprost z brzmienia art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i użytego w tym przepisie sformułowania – "grzywnę (...) nakłada się". Regulacja ta jest logicznym rozwinięciem unormowania zawartego w art. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z którego wynika, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego obowiązku o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym. Czym innym jest jednak wymierzenie grzywny jako takiej, gdzie organ egzekucyjny pozbawiony jest możliwości wyboru i grzywnę musi wymierzyć, a czym innym jest wysokość tego środka egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 43/07). W myśl art. 120 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej (art. 120 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Zgodnie z treścią art. 121 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4. Z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł (art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).
W orzecznictwie wskazuje się, że brzmienie przepisu art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i dodatkowo zróżnicowanie uprawnień organu egzekucyjnego przy wymierzaniu grzywny pozwala przyjąć, że w przypadku grzywny, której wysokość nie wynika wprost z ustawy (co ma miejsce w przypadku § 5), organ o wysokości grzywny rozstrzyga w ramach uznania administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 20 lutego 2008 r., II OSK 43/07; z dnia 16 lutego 2005 r., OSK 1148/2004; z dnia 8 lutego 2006 r., II OSK 510/2005, ONSAiWSA 2006/6 poz. 168). Organ egzekucyjny w uzasadnieniu postanowienia powinien zatem wyjaśnić, dlaczego nałożył grzywnę w takiej, a nie innej wysokości. Organ egzekucyjny, kierując się przede wszystkim efektywnością egzekucji, winien mieć więc na uwadze treść tytułu wykonawczego, a także górną granicę wymierzanej grzywny także ze względu na treść powołanego wyżej art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż postanowienie o nałożeniu grzywny zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zawiera ono wezwanie do uiszczenia grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem o konsekwencjach jej niezapłacenia. Zawiera także wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z pouczeniem o dalszych konsekwencjach jego niewykonania. Organy egzekucyjne wykazały, że spełnione zostały przesłanki wymierzenia grzywny w celu przymuszenia, a jej wysokość została w sposób wystarczający uzasadniona. Tym samym organy egzekucyjne wypełniły wymóg z art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W ocenie składu orzekającego nałożenie grzywny w wysokości [...] zł jest wystarczające aby zmusić skarżąca do wykonania nałożonego obowiązku. Jak wskazano wyżej wysokość grzywny winna zostać tak ustalona aby zobowiązanemu bardziej opłacało się wykonać nałożony obowiązek niż płacić grzywnę. Na gruncie niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, iż nałożenie grzywny w niższej wysokości nie doprowadziłoby do wykonania obowiązku.
Odnosząc się do zarzutu skargi błędnego ustalenia stron postępowania wskazać należy, iż jest on nieuzasadniony.
W tym miejscu wskazać należy, iż adresatem obowiązku zamurowania otworu okiennego o wymiarach 127 cm x 128 cm, znajdującego się w południowej ścianie szczytowej budynku, zlokalizowanego w położonym na pierwszym piętrze budynku lokalu mieszkalnym nr [...] oraz wykonanie (odtworzenie" w tym samym pomieszczeniu otworu okiennego o wymiarach 1 m (szerokość) x 0,4 m (wysokość) znajdującego się uprzednio w tylnej (wschodniej) ścianie powyższego budynku była wyłącznie skarżąca.
Skoro adresatem decyzji nakładającej obowiązek, a zatem i podmiotem obowiązanym do jej wykonania była wyłącznie skarżąca, to z uwagi na niewykonanie obowiązku to tylko osoba wskazana w tej decyzji może być adresatem aktów prawnych wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym mającym na celu wykonanie decyzji. Organ nie ma podstaw do nakładania grzywny na osoby, które nie były zobowiązane do czegokolwiek na mocy decyzji administracyjnej.
Z powyższych względów zarzut naruszenia naruszenie art. 28, 109 § 1 w związku z art. 122 Kpa, w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie mógł zostać uwzględniony.
Z uwagi na powyższe nie mógł zostać również uwzględniony wniosek skarżącej o przeprowadzenie dowodów wskazanych w skardze z uwagi na fakt, iż nie budzi wątpliwości Sądu krąg stron niniejszego postępowania egzekucyjnego.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenie art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez pominięcie faktu naruszenia przez organ I instancji art. 26 § 5 pkt 1 i 122 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym wskazać należy, iż na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje on uzasadnionych podstaw.
W aktach administracyjnych sprawy znajduje się pełnomocnictwo notarialne dla W.S., obejmujące m.in. zarząd i administrację nieruchomością zabudowaną budynkiem wielomieszkaniowym nr [...] w z związku z tym do występowania w jej imieniu przed wszelkimi władzami, urzędami, organami administracji rządowej i samorządowej, odwoływania się od orzeczeń i postanowień wspomnianych organów oraz odbioru korespondencji tak zwykłej jaki i poleconej, krajowej i zagranicznej. Pełnomocnictwo to złożono do akt po doręczeniu skarżącej upomnienia.
Oceniając powyższe pełnomocnictwo wskazać należy, iż jest ono bardzo szerokie i obejmowało odbiór wydanych w niniejszej sprawie postanowienia o nałożeniu grzywny jak i tytułu wykonawczego. Zatem zarzut nie doręczenia skarżącej nie mógł zostać uwzględniony skoro cała korespondencja była adresowana do pełnomocnika strony. Ponadto odnosząc się do powyższego zarzutu wskazać należy, że we wniesionym zażaleniu strona nie kwestionowała faktu doręczenia tytułu wykonawczego czy też postanowienia o nałożeniu grzywny, a wręcz odwrotnie powoływało się na fakt doręczenia tych aktów pełnomocnikowi.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło