IV SA/Po 68/11
WyrokWSA w Poznaniu2011-05-25
Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Maciej Dybowski, Donata Starosta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania świadczeń z pomocy społecznej (zasiłku stałego i celowego) z powodu braku współdziałania strony z organem jest uzasadniona, jeśli strona uniemożliwiła przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i nie przedłożyła wymaganych dokumentów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo odmówiły przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Brak współdziałania strony z pracownikiem socjalnym, w tym uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i nieprzedłożenie wymaganych dokumentów, stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Postawa strony świadczy o braku chęci współpracy z organami pomocowymi.Stan faktyczny
Skarżący M. W. złożył wnioski o przyznanie zasiłku stałego oraz zasiłków celowych na pokrycie kosztów leczenia dzieci i zakupu opału. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczeń z powodu braku współdziałania skarżącego, który uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i nie przedłożył wymaganych dokumentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało te decyzje w mocy. Skarżący wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się m.in. przesłuchania wysokich urzędników państwowych.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Maciej Dybowski (spr.) WSA Donata Starosta Protokolant st.sekr.sad. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2011 r. sprawy ze skarg M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada [...] r. nr: [...] w przedmiocie zasiłku stałego decyzje nr: [...],[...] w przedmiocie zasiłków celowych oddala skargi
A. Działający z upoważnienia Burmistrza J. Zastępca Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. (dalej Dyrektor MGOPS albo organ I instancji), decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] (dalej decyzja nr [...]), na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000 r., nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej kpa) oraz art. 3 ust. 4, art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 11 ust. 2, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm., dalej ups), § 2 i § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. nr 77, poz. 672 ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. nr 127, poz. 1055 ze zm.) odmówił udzielenia M. W. (dalej Wnioskodawca, Odwołujący albo Skarżący) pomocy finansowej w formie zasiłku stałego z powodu braku współdziałania z Miejsko-Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej ( dalej MGOPS).
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że Wnioskodawca uniemożliwił pracownikowi MGOPS przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania w dniu [...] października 2010 r. o godz. 14oo, a tym samym dokonania oceny swej aktualnej sytuacji materialno - bytowej, która jest niezbędna do ustalenia uprawnień by otrzymać tę formę pomocy. Zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie, są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (art. 37 ust. 1 pkt 2 ups). Oceny, czy osoba lub rodzina kwalifikuje się do świadczeń z pomocy społecznej dokonuje się przez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego (rodzinnego; art. 107 ust. 1 ups). Do jego przeprowadzenia niezbędna jest współpraca osoby ubiegającej się o pomoc. Bez tego współdziałania ustalenie sytuacji materialno-bytowej rodziny jest niemożliwe. Zgodnie z art. 4 ups, osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnych sytuacji życiowych. Wnioskodawca uniemożliwia organowi I instancji przeprowadzenie wywiadu środowiskowego od 2003 r., wiele razy zwracając się z wnioskami o pomoc. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 11 ust. 2 ups, brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może być powodem odmowy udzielenia pomocy. Na wezwanie MGOPS Wnioskodawca nie dostarczył żadnych brakujących dokumentów mających wpływ na udzielenie pomocy. Bierna sytuacja w zachowaniu Wnioskodawcy (brak współdziałania z pracownikiem MGOPS, uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i brak jakichkolwiek dokumentów) spowodowała odmowę udzielenia pomocy (k. 14 akt administracyjnych).
B. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] (dalej decyzja nr [...]), działający z upoważnienia Burmistrza J. Zastępca Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J., na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2000 r., nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej kpa) oraz art. 3 ust. 4, art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 11 ust. 2, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm.), § 2 i § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. nr 77, poz. 672 ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. nr 127, poz. 1055 ze zm.) odmówił udzielenia M. W. pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu opału z powodu braku współdziałania z Miejsko-Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej (dalej MGOPS).
W uzasadnieniu Dyrektor MGOPS wskazał, że Wnioskodawca uniemożliwił pracownikowi MGOPS przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania w dniu [...] października 2010 r., a tym samym dokonania oceny swej aktualnej sytuacji materialno - bytowej, która jest niezbędna do ustalenia uprawnień by otrzymać pomoc finansową, wnioskowaną na pokrycie kosztów zakupu opału. Oceny, czy osoba lub rodzina kwalifikuje się do świadczeń z pomocy społecznej dokonuje się, zgodnie z art. 107 ust. 1 ups, przez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego (rodzinnego). Do jego przeprowadzenia niezbędna jest współpraca osoby ubiegającej się o pomoc. Bez tego współdziałania ustalenie sytuacji materialno-bytowej rodziny jest niemożliwe. Zgodnie z art. 4 ups, osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnych sytuacji życiowych. Wnioskodawca uniemożliwia organowi I instancji przeprowadzenie wywiadu środowiskowego od 2003 r., wiele razy zwracając się z wnioskami o pomoc. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 11 ust. 2 ups, brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może być powodem odmowy udzielenia pomocy. Na wezwanie MGOPS Wnioskodawca nie dostarczył żadnych brakujących dokumentów mających wpływ na udzielenie pomocy. Opisana bierna sytuacja w zachowaniu Wnioskodawcy (brak współdziałania z pracownikiem MGOPS, uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i brak jakichkolwiek dokumentów) spowodowała odmowę udzielenia pomocy (k. 16 akt administracyjnych).
C. Działający z upoważnienia Burmistrza J. Zastępca Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] (dalej decyzja nr [...]), na podstawie art. 104 kpa oraz art. 3 ust. 4, art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 11 ust. 2, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm.), § 2 i § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. nr 77, poz. 672 ze zm.) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. nr 127, poz. 1055 ze zm.) odmówił udzielenia M. W. pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów leczenia dzieci z powodu braku współdziałania z Miejsko-Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej.
W uzasadnieniu Dyrektor MGOPS wskazał, że M. W. uniemożliwił pracownikowi MGOPS przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania w dniu [...] października 2010 r., a tym samym dokonania oceny swej aktualnej sytuacji materialno - bytowej, która jest niezbędna do ustalenia uprawnień by otrzymać pomoc finansową na pokrycie kosztów leczenia dzieci. Oceny, czy osoba lub rodzina kwalifikuje się do świadczeń z pomocy społecznej dokonuje się, zgodnie z art. 107 ust. 1 ups, przez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego (rodzinnego). Do jego przeprowadzenia niezbędna jest współpraca osoby ubiegającej się o pomoc. Bez tego współdziałania ustalenie sytuacji materialno-bytowej rodziny jest niemożliwe. Zgodnie z art. 4 ups, osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnych sytuacji życiowych. Wnioskodawca uniemożliwia organowi I instancji przeprowadzenie wywiadu środowiskowego od 2003 r., wiele razy zwracając się z wnioskami o pomoc. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 11 ust. 2 ups, brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może być powodem odmowy udzielenia pomocy. Na wezwanie MGOPS Wnioskodawca nie dostarczył żadnych brakujących dokumentów mających wpływ na udzielenie pomocy. Brak współdziałania z pracownikiem MGOPS, uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i brak jakichkolwiek dokumentów, spowodowały odmowę udzielenia pomocy (k. 12 akt administracyjnych).
Odwołanie od trzech decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. nr: [...];[...] i [...], zostało złożone przez M. W. w jednym piśmie z dnia [...] listopada 2010 r. (wraz ze skargą od sześciu decyzji SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) za pośrednictwem organu I instancji, w terminie. Wskazując na swą trudną sytuację materialną i bierność organów państwa, powołanych do udzielania pomocy obywatelom, w zdawkowym uzasadnieniu podał, że owe zostały wydane z naruszeniem prawa – w tym praw człowieka. Odwołujący się wniósł o przesłuchanie osób sprawujących najważniejsze funkcje w państwie: D. T., B. K., K. K., A. S., J. P., L. G., S. D., A. G., R. H., a nadto J. J., M. R. (k. 4 akt SKO). Skargi na sześć decyzji SKO, zawarte w piśmie z [...] listopada 2010 r., przekazano za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w P. i były przedmiotem rozpoznania w odrębnych sprawach.
I. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] (dalej decyzja nr [...]), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej SKO albo Kolegium) na podstawie art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję nr [...] (omyłkowo przywołując nr "[...]").
W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i poglądy prawne organu I instancji, w sprawie o przyznanie zasiłku stałego. SKO prawidłowo powołało art. 37 ust. 1 pkt 2 ups, błędnie przywołując pierwotną promulgację ustawy o pomocy społecznej ("Dz.U. nr 64, poz. 593 z późn. zm." – zamiast prawidłowej t.j. Dz.U. 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm.). Motywując podjęte rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia z pomocy społecznej wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego (art. 106 ust. 4 ups). Rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się między innymi w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin (art. 107 ust. 1 ups). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ups, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Oznacza to, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego przed wydaniem decyzji rozstrzygającej o wniosku strony jest konieczne. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia winny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ups). Pomoc społeczna kierowana jest co do zasady dla osób najuboższych, dlatego ustawodawca wprowadził kryterium dochodowe. Bez przeprowadzenia wywiadu środowiskowego właściwie nie ma możliwości dokonania prawidłowej oceny co do celowości udzielenia pomocy stronie ubiegającej się o nią (w ogóle czy też jej określonej formy), ani też rozmiaru wymaganej pomocy.
Z tych względów ustawodawca przewidział, że brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia (art. 11 ust. 2 ups). Nadto ustawodawca postanowił, że pracownik socjalny przeprowadzający rodzinny wywiad środowiskowy może domagać się od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym, a odmowa złożenia oświadczenia jest podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia (art. 107 ust. 5 ups).
Pismem z [...] października 2010 r. nr [...],[...],[...], odebranym osobiście przez M. W. w dniu [...] października 2010 r., skierowano do Wnioskodawcy wezwanie o umożliwienie przeprowadzenia wywiadu w dniu [...] października 2010 r. o godz. 1400, z pouczeniem, że wywiad ten będzie stanowił podstawę do wydania decyzji o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Pracownicy socjalni, którzy udali się do miejsca zamieszkania Odwołującego we wskazanej dacie i godzinie, nie zastali jednak nikogo w domu.
Drugim pismem z tej samej daty i o tym samych numerach, odebranym osobiście przez Odwołującego w dniu [...] października 2010 r., wezwano Odwołującego do przedłożenia w terminie 7 dni dokumentów potwierdzających sytuację materialną i zdrowotną Jego rodziny, w szczególności źródło i wysokość osiąganych przez rodzinę dochodów. Dokumentów takich do dnia dzisiejszego Odwołujący nie złożył.
Mając na uwadze powyższe Kolegium jednoznacznie stwierdziło, że całokształt okoliczności sprawy pozwala na wyciągnięcie wniosku, że nieobecność Odwołującego w domu w dniu i o godzinie wskazanej przez organ I instancji, przy braku zgłoszenia jakichkolwiek zastrzeżeń co do tego terminu, stanowi uniemożliwienie przeprowadzenia przez Odwołującego rodzinnego wywiadu środowiskowego, a w konsekwencji brak współdziałania Odwołującego z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, którą to trudną sytuację Odwołujący deklaruje zgłaszając wnioski o przyznanie poszczególnych świadczeń z pomocy społecznej.
Odnosząc się do wniosków Odwołującego o przesłuchanie osób wskazanych w odwołaniu na okoliczność wydania owej decyzji w wyniku przestępstwa i o wystąpienie do Ministra Sprawiedliwości Kolegium uznało, że przeprowadzenie wnioskowanych czynności nie ma żadnego znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, w związku z czym Kolegium zaniechało dokonania tych czynności. Kolegium po przeanalizowaniu akt sprawy uznało, że decyzja organu I instancji jest w pełni słuszna, zasadna i znajduje oparcie w przepisach prawa, a zarzut wydania decyzji w wyniku dokonania przestępstwa jest całkowicie bezzasadny (k. 8-10 akt SKO nr 956/10).
II. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] (dalej decyzja nr [...]), na podstawie art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję nr [...].
W uzasadnieniu Kolegium podzieliło ustalenia faktyczne i poglądy prawne organu I instancji. Motywując podjęte rozstrzygnięcie SKO wskazało, że wnioskiem z [...] października 2010 r. M. W. zwrócił się o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu opału. Zasiłek celowy na pokrycie kosztów zakupu opału przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić (omyłkowo przywołując "art. 48 ust. 4 i 5" ups, błędnie przywołując pierwotną promulgację ustawy o pomocy społecznej - "Dz.U. nr 64, poz. 593 z późn. zm." – zamiast prawidłowej t.j. Dz.U. 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm.). Decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia z pomocy społecznej wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego (art. 106 ust. 4 ups). Rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się między innymi w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin (art. 107 ust. 1 ups). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ups, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Oznacza to, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego przed wydaniem decyzji rozstrzygającej o wniosku strony jest konieczne. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia winny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ups). Pomoc społeczna kierowana jest co do zasady dla osób najuboższych, dlatego ustawodawca wprowadził kryterium dochodowe. Bez przeprowadzenia wywiadu środowiskowego właściwie nie ma możliwości dokonania prawidłowej oceny co do celowości udzielenia pomocy stronie ubiegającej się o nią (w ogóle czy też jej określonej formy), ani też rozmiaru wymaganej pomocy.
Z tych względów ustawodawca przewidział, że brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia (art. 11 ust. 2 ups). Ustawodawca postanowił, że pracownik socjalny przeprowadzający rodzinny wywiad środowiskowy może domagać się od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym, a odmowa złożenia oświadczenia jest podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia (art. 107 ust. 5 ups).
Pismem z [...] października 2010 r. nr [...],[...],[...], doręczonym osobiście M. W. w dniu [...] października 2010 r., skierowano do Wnioskodawcy wezwanie o umożliwienie przeprowadzenia wywiadu w dniu [...] października 2010 r. o godz. 1400, z pouczeniem, że wywiad ten będzie stanowił podstawę do wydania decyzji o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Pracownicy socjalni, którzy udali się do miejsca zamieszkania Odwołującego we wskazanej dacie i godzinie nie zastali jednak nikogo w domu.
Drugim pismem z tej samej daty i o tym samych numerach, odebranym osobiście przez Odwołującego w dniu [...] października 2010 r., wezwano Odwołującego do przedłożenia w terminie 7 dni dokumentów potwierdzających sytuację materialną i zdrowotną Jego rodziny, w szczególności źródło i wysokość osiąganych przez rodzinę dochodów. Dokumentów takich do dnia dzisiejszego Odwołujący nie złożył.
Mając na uwadze powyższe Kolegium jednoznacznie stwierdziło, że całokształt okoliczności sprawy pozwala na wyciągnięcie wniosku, że nieobecność Odwołującego w domu w dniu i o godzinie wskazanej przez organ I instancji, przy braku zgłoszenia jakichkolwiek zastrzeżeń co do tego terminu, stanowi uniemożliwienie przeprowadzenia przez Odwołującego rodzinnego wywiadu środowiskowego, a w konsekwencji brak współdziałania Odwołującego z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, którą to trudną sytuację Odwołujący deklaruje zgłaszając wnioski o przyznanie poszczególnych świadczeń z pomocy społecznej.
Kolegium uznało, że przesłuchanie osób wskazanych w odwołaniu na okoliczność wydania owej decyzji w wyniku przestępstwa i o wystąpienie do Ministra Sprawiedliwości nie ma żadnego znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, w związku z czym SKO zaniechało dokonania tych czynności. Kolegium po przeanalizowaniu akt sprawy uznało, że decyzja organu I instancji jest w pełni słuszna, zasadna i znajduje oparcie w przepisach prawa, a zarzut wydania decyzji w wyniku dokonania przestępstwa jest całkowicie bezzasadny (k. 8-10 akt SKO nr 958/10).
III. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] (dalej decyzja nr [...]), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję nr [...].
W uzasadnieniu SKO podzieliło ustalenia faktyczne i poglądy prawne organu I instancji. Motywując podjęte rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że wnioskiem z [...] października 2010 r. M. W. zwrócił się o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów leczenia dzieci. Kolegium wskazało, że "pomoc w postaci zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu opału przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić". Kolegium omyłkowo przywołało "art. 48 ust. 4 i 5" ups, błędnie przywołując pierwotną promulgację ustawy o pomocy społecznej - "Dz.U. nr 64, poz. 593 z późn. zm." – zamiast prawidłowej t.j. Dz.U. 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm.). Decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia z pomocy społecznej wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego (art. 106 ust. 4 ups). Rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się między innymi w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin (art. 107 ust. 1 ups). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ups, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Oznacza to, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego przed wydaniem decyzji rozstrzygającej o wniosku strony jest konieczne. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia winny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ups). Pomoc społeczna kierowana jest co do zasady dla osób najuboższych, dlatego ustawodawca wprowadził kryterium dochodowe. Bez przeprowadzenia wywiadu środowiskowego właściwie nie ma możliwości dokonania prawidłowej oceny co do celowości udzielenia pomocy stronie ubiegającej się o nią (w ogóle czy też jej określonej formy), ani też rozmiaru wymaganej pomocy.
Z tych względów ustawodawca przewidział, że brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia (art. 11 ust. 2 ups). Ustawodawca postanowił, że pracownik socjalny przeprowadzający rodzinny wywiad środowiskowy może domagać się od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym, a odmowa złożenia oświadczenia jest podstawą wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia (art. 107 ust. 5 ups).
Pismem z [...] października 2010 r. nr [...],[...],[...], doręczonym osobiście M. W. w dniu [...] października 2010 r., skierowano do Wnioskodawcy wezwanie o umożliwienie przeprowadzenia wywiadu w dniu [...] października 2010 r. o godz. 1400, z pouczeniem, że wywiad ten będzie stanowił podstawę do wydania decyzji o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Pracownicy socjalni, którzy udali się do miejsca zamieszkania Odwołującego we wskazanej dacie i godzinie nie zastali jednak nikogo w domu.
Drugim pismem z tej samej daty i o tym samych numerach, odebranym osobiście przez Odwołującego w dniu [...] października 2010 r., wezwano Odwołującego do przedłożenia w terminie 7 dni dokumentów potwierdzających sytuację materialną i zdrowotną Jego rodziny, w szczególności źródło i wysokość osiąganych przez rodzinę dochodów. Dokumentów takich do dnia dzisiejszego Odwołujący nie złożył.
Mając na uwadze powyższe Kolegium jednoznacznie stwierdziło, że całokształt okoliczności sprawy pozwala na wyciągnięcie wniosku, że nieobecność Odwołującego w domu w dniu i o godzinie wskazanej przez organ I instancji, przy braku zgłoszenia jakichkolwiek zastrzeżeń co do tego terminu, stanowi uniemożliwienie przeprowadzenia przez Odwołującego rodzinnego wywiadu środowiskowego, a w konsekwencji brak współdziałania Odwołującego z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, którą to trudną sytuację Odwołujący deklaruje zgłaszając wnioski o przyznanie poszczególnych świadczeń z pomocy społecznej.
Kolegium uznało, że przesłuchanie osób wskazanych w odwołaniu na okoliczność wydania owej decyzji w wyniku przestępstwa i o wystąpienie do Ministra Sprawiedliwości nie ma żadnego znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, w związku z czym SKO zaniechało dokonania tych czynności. Kolegium po przeanalizowaniu akt sprawy uznało, że decyzja organu I instancji jest w pełni słuszna, zasadna i znajduje oparcie w przepisach prawa, a zarzut wydania decyzji w wyniku dokonania przestępstwa jest całkowicie bezzasadny (k. 8-10 akt SKO nr 957/10).
W piśmie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. (dalej WSA) z dnia [...] grudnia 2010 r. M. W. złożył skargi na trzy decyzje Kolegium z dnia [...] listopada 2010 r. nr: [...],[...] i [...], wnosząc jednocześnie o przesłuchanie osób sprawujących najważniejsze funkcje w państwie: B. K., D. T., A. S., K. K., S. D., a nadto J. J., M. R. (k. 4 akt IV SA/Po 68/11).
Przedmiotem skargi w sprawie IV SA/Po 68/11 jest decyzja SKO nr SKO-4110/956/10, na podstawie której Kolegium utrzymało w mocy decyzję Dyrektora MGOPS nr [...], odmawiającą udzielenia Skarżącemu pomocy finansowej w postaci zasiłku stałego z powodu braku współdziałania z MGOPS.
Przedmiotem skargi w sprawie IV SA/Po 69/11 jest decyzja SKO nr [...], na podstawie której Kolegium utrzymało w mocy decyzję Dyrektora MGOPS nr [...], odmawiającą udzielenia Skarżącemu pomocy finansowej w postaci zasiłku celowego na pokrycie kosztów leczenia dzieci z powodu braku współdziałania z MGOPS.
Przedmiotem skargi w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 70/11 jest decyzja SKO z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], na podstawie której Kolegium utrzymało w mocy decyzję Dyrektora z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], odmawiającą udzielenia Skarżącemu pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu opału z powodu braku współdziałania z MGOPS.
Odpowiadając na każdą z tych skarg, Kolegium pismami z [...] stycznia 2011 r. nr - odpowiednio: [...],[...] i [...], wniosło o oddalenie każdej z nich jako nieuzasadnionej, powtarzając – odpowiednio - argumentację zawartą w uzasadnieniu każdej z zaskarżonych decyzji (k. 5-7 akt: IV SA/Po 68/11, IV SA/Po 69/11 i IV SA/Po 70/11).
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 68/11, WSA połączył sprawy o sygn. akt IV SA/Po 68/11, IV SA/Po 69/11 i IV SA/Po 70/11, celem wspólnego ich rozpoznania i rozstrzygnięcia, prowadząc je dalej pod sygnaturą IV SA/Po 68/11, bowiem decyzje I, i – odpowiednio – II instancji, pochodziły z tych samych dat; M. W. zaskarżył je odwołaniami, a następnie skargami, zawartymi w tych samych pismach, a u podstaw rozstrzygnięć legły te same zdarzenia procesowe (k. 9 akt IV SA/Po 68/11).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).
Dokonując kontroli zgodności z prawem powyższych rozstrzygnięć Kolegium, na podstawie których utrzymano w mocy decyzje organu I instancji odmawiające Skarżącemu udzielenia pomocy finansowej w formie zasiłku stałego (decyzja nr [...]), w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów leczenia dzieci (decyzja nr [...]), w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów zakupu opału (decyzja nr [...]), Sąd podzielił ustalenia faktyczne organów obu instancji przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą poniższych rozważań. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w P. M. W. w okresie od [...] czerwca 2004 r. do [...] maja 2011 r. wytoczył 126 skarg i w żadnej ze spraw o udzielenie pomocy społecznej, kontrolowanej w tych sprawach, M. W. nie umożliwił przeprowadzenia wywiadu środowiskowego (k. 19-26 akt IV SA/Po 68/11).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ups pomoc społeczna jest instytucją polityki państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Instytucja ta wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 ups), a jej zadaniem jest zapobieganie trudnym sytuacjom życiowym przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz do ich integracji ze środowiskiem (art. 3 ust. 2 ups). Obok uprawnień - ustawa normuje też obowiązki osób korzystających z pomocy społecznej, do których zalicza się obowiązek współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej (art. 4 ups). Brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej lub odmowa zawarcia kontraktu socjalnego może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia (art. 11 ust. 2 ups).
Decyzje poddane kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczyły świadczenia w postaci zasiłku celowego (decyzje nr: [...],[...]), który może zostać przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 2 ups) oraz zasiłku stałego (decyzja nr [...]), przyznawanego osobie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy o odpowiednio niskim miesięcznym dochodzie (art. 37 ust. 1 pkt 2 ups). Organy obu instancji w każdej z kontrolowanych decyzji trafnie zastosowały w sprawie normę materialnoprawną, wywiedzioną z art. 39 ust. 1 i 2, i art. 8 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 11 ust. 2 ups (w decyzjach nr: [...],[...] i decyzjach je poprzedzających). Zgodnie z tą normą, wymienione przesłanki pozytywne prawa do zasiłku celowego, mają charakter przykładowych, o czym świadczy zwrot "w szczególności", użyty w art. 39 ust. 2 ups (Ł. Borkowski, R. Krajewski, S. Szymański "Komentarz do ustawy pomocy społecznej" W. Pr. Leges 2007 s. 78). Trafnie również zastosowały w sprawie normę materialnoprawną, wywiedzioną z art. 37 ust. 1 pkt 2, art. 8 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 11 ust. 2 ups (w decyzji z [...] i decyzji ją poprzedzającej). W tej ostatniej sprawie w szczególności konieczne było ustalenie różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie (art. 37 ust. 2 pkt 2 ups). W przypadku zgłoszenia wniosku o takie świadczenia z pomocy społecznej, konieczne jest ustalenie sytuacji osoby lub rodziny, która się o nie ubiega. Zgodnie z art. 106 ust. 4 ups decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, przy czym wywiad środowiskowy w myśl art. 107 ust. 1 ups ma na celu ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osoby lub rodziny. Rodzinny wywiad środowiskowy stanowi swoiste postępowanie dowodowe, a ponieważ sporządzany jest na urzędowym formularzu, stanowi jednocześnie protokół w rozumieniu kpa. Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i w doktrynie jest pogląd, że protokół ten ma charakter dokumentu urzędowego, do którego należy stosować art. 68 § 1 i 2 kpa (wyrok NSA z: 10.11.1994- I SA 1073/94 z glosą W. Chróścielewskiego- ST 3/97/76; 17.6.1994- I SA 336/94 z akceptującą glosą J.P. Tarno i M. Woźniaka– OSP 4/96/76; S. Nitecki w "Komentarzu do ustawy o pomocy społecznej" autorstwa C. Martysza, S. Niteckiego i G. Szpora- Gdańsk 2001 s. 326). Protokół - jako dokument urzędowy - korzysta z domniemania prawdziwości (art. 76 § 1- 3 kpa).
Zabezpieczenie społeczne opiera się na zasadach pomocniczości i solidarności, zakotwiczonych w preambule Konstytucji RP. Z zasady pomocniczości wynika podział zadań między obywateli, stowarzyszenia, fundacje, samorządy terytorialne i państwo (W. Łączkowski "Etyczne aspekty finansowania potrzeb socjalnych ze środków publicznych" RPEiS 1/04/8 i n.). Rozmiar świadczeń zabezpieczenia społecznego w znacznym stopniu zależy od kondycji danej gospodarki, dla której nie może być nadmiernym, a jedynie adekwatnym obciążeniem. Podatnicy co do zasady nie mogą bowiem pokrywać pełnych kosztów utrzymania osób niepracujących- nawet ubogich.
Ocena, czy w danej sprawie doszło do braku współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej (art. 11 ust. 2 ups), wymaga każdoczesnej indywidualizacji (uzasadnienie wyroku WSA w Poznaniu z 17.4.2008 r. - IV SA/Po 442/07). W niniejszej sprawie organy obu instancji trafnie ustaliły okoliczności, wskazujące na uniemożliwienie przez Skarżącego przeprowadzenie wywiadu w dniu [...] października 2010 r., mimo prawidłowego doręczenia w dniu [...] października 2010 r. Skarżącemu informacji o terminie wywiadu (k. 21-25 akt administracyjnych). Przeprowadzenie wywiadu było w niniejszych sprawach obowiązkiem pracownika socjalnego (art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1 i 4 ups); o skutkach jego nie przeprowadzenia należycie Skarżącego pouczono (k. 22-25 akt administracyjnych). Zgodnie z obowiązującym prawem, pracownik socjalny winien przedsięwziąć kroki, by przeprowadzić wywiad w miejscu zamieszkania wnioskodawcy. Bez wątpienia pracownik socjalny nie dysponuje środkami, by takie zachowanie wymusić (uzasadnienie wyroku WSA w Olsztynie z dnia 24.2.2009 r.- II SA/Ol 532/08). Strona, uniemożliwiająca przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, musi się jednak liczyć z odmową przyznania świadczenia (art. 11 ust. 2 ups). Obowiązek współdziałania osoby z organem pomocowym dotyczy również sporządzenia wywiadu środowiskowego lub aktualizacji i winien on polegać na udzieleniu organowi niezbędnych informacji, wskazywaniu i precyzowaniu zgłaszanych potrzeb. Wywiad środowiskowy prowadzi do kompleksowego ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osoby lub rodziny ubiegającej się o świadczenie. Polega on na równoczesnym skonfrontowaniu oświadczeń strony, zeznań świadków, wyników oględzin w miejscu pobytu strony, treści dokumentów urzędowych i prywatnych. Podczas przeprowadzania wywiadu bierze się pod uwagę fakty pozwalające na dokonanie analizy i oceny sytuacji osoby oraz sformułowanie wniosków stanowiących podstawę planowania pomocy (W. Maciejko, w: W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, Warszawa 2010 r., s. 414-415).
Organ pomocowy, wydatkujący środki podatników, ma obowiązek ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia każdej ze spraw, wszczynanych na wniosek Wnioskodawcy.
Ustawodawca w art. 11 ust. 2 ups wprowadził fakultatywność odmowy przyznania świadczenia. Zaskarżone decyzje trafnie wskazują, że w niniejszych sprawach należało odmówić Skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy. Za taką oceną przemawia w szczególności praktyka, zgodnie z która nie mniej niż w 126 sprawach, począwszy od 2003 r. (gdy wszczynano pierwsze sprawy przed organem administracji publicznej, poddane następnie kontroli sądowoadministracyjnej) Skarżący uniemożliwiał przeprowadzanie wywiadów środowiskowych.
Podstawą odmowy przyznania w niniejszej sprawie wnioskowanej pomocy stanowił m.in. art. 11 ust 2 ups, zgodnie z którym brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub wykonywania prac społecznie użytecznych, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, że uniemożliwienie organowi prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy przez ustalenie rzeczywistej sytuacji materialno – bytowej strony jest jedną z postaci braku współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązaniu trudnej sytuacji życiowej, w rozumieniu art. 11 ust. 2 ups (wyrok NSA z: 17.11.2009 r., I OSK 5554/09, lex nr 588796; 26.6.2009 r., I OSK 1456/08, lex nr 562329).
Należy podnieść, że obowiązek współdziałania wnioskodawców z organami pomocy społecznej został wyraźnie podkreślony w ustawie, jednak przepisy dokładnie nie wskazują sposobu jego realizacji. Z pewnością jednak, umożliwienie przeprowadzania wywiadu środowiskowego w kontekście art. 106 ust. 4 ups, należy traktować jako jedną z form współdziałania. Z uwzględnieniem powyższego przyjąć należy, że postawa wnioskodawcy podlega ocenie organu, od której to oceny zależy udzielenie bądź nieudzielenie świadczenia. Organy zobligowane są do wszechstronnej analizy i oceny postawy beneficjenta pomocy społecznej pod kątem istnienia woli współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, a także pozostałych przesłanek, których wystąpienie pozwala na odmowę przyznania świadczeń. Wyegzekwowanie od wnioskodawcy obowiązku współdziałania jest istotne z uwagi na fakt, że pomoc ta nie może się sprowadzać do prostego rozdawnictwa świadczeń. Wobec powyższego, w świetle art. 11 i art. 106 ups, bierna bądź roszczeniowa postawa wnioskodawców może spowodować odmowę przyznania świadczenia bądź wstrzymania wypłaty świadczenia.
Z brzmienia przepisów art. 37 i 39 ups oraz z faktu, że postawa wnioskodawcy podlega ocenie organu wynika, że decyzja o przyznaniu bądź odmowie przyznania świadczenia ma charakter decyzji uznaniowej. Organ wydający decyzję uznaniową nie jest związany normą prawa materialnego, z tym, że argumentacja organu, co do udzielenia bądź nie udzielenia pomocy musi odpowiadać zasadzie wyrażonej w art. 7 kpa. W myśl tego przepisu, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stanowisko organu orzekającego w tym zakresie winno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji administracyjnej.
W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, organy obu instancji w rozpatrywanych sprawach powyższym obowiązkom uczyniły zadość. Organy wykazały w swych decyzjach, powołując konkretne okoliczności, że Skarżący postępowaniem swoim uchybił obowiązkowi współpracy.
Z akt kontrolowanych spraw wynika, że po złożeniu wniosków o przyznanie pomocy Skarżący został wezwany do umożliwienia przeprowadzenia wywiadu środowiskowego we wskazanym terminie ([...] października 2010 r.) i przedstawienia precyzyjnie wskazanych dokumentów, potwierdzających sytuację materialną Wnioskodawcy i Jego rodziny. Skarżący mimo odebrania wezwania w dniu [...] października 2010 r., uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego przez pracowników MGOPS, którzy udali się w dniu [...] października 2010 r. do miejsca zamieszkania Skarżącego (w mieszkaniu nie był obecny w dniu [...] października 2010 r. ani On, ani nikt z Jego rodziny). Nadto Skarżący, nadal nie złożył dokumentów potwierdzających sytuację materialną rodziny. W tym miejscu zauważyć należy, że Skarżący w piśmie z dnia [...] października 2010 r. został należycie pouczony, że nie przedłożenie dokumentów w terminie 7 dni oraz uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego skutkować będzie odmową przyznania świadczenia.
Sądowi z urzędu (w tym ze spraw zakończonych prawomocnymi wyrokami WSA w Poznaniu z dnia: 08 marca 2007 r., IV SA/Po 349/06; 07.7.2010 r., IV SA/Po 331/10; art. 106 § 5 ppsa) wiadomym jest, że w skład rodziny Wnioskodawcy wchodzi również Małżonka. Zgodnie z doświadczeniem życiowym, gdyby w rodzinie Wnioskodawcy konieczne były środki na leczenie dzieci, czy na pokrycie kosztów zakupu opału, wówczas z wnioskiem o świadczenie z pomocy społecznej na ów cel wystąpiłaby Żona Skarżącego. Z tej przyczyny nie zachodziła potrzeba przyznania wnioskowanego świadczenia, mimo braku współdziałania ze strony M. W. (art. 11 ust. 2 ups).
Sąd zwraca też uwagę, że skarżący zarówno w odwołaniu jak i w skardze nie wyjaśnił przyczyn, dla których owych wezwań nie mógł wykonać. Ogólne stwierdzenia o nieprawidłowościach w działaniach organów zawarte w skargach, nie stanowią uzasadnienia biernej postawy Skarżącego wobec koniecznych czynności organu pomocy, mających na celu wszechstronne rozpoznanie sprawy. Zdaniem Sądu, taka postawa Skarżącego świadczy o braku chęci współpracy z organami pomocowymi. Powyższe uprawnia również do stwierdzenia, że organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, gdyż podjęto wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego, a decyzji wydanych w kontrolowanych sprawach nie można określić jako nacechowanych dowolnością.
Nie przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez M. W. w odwołaniach (k. 4 akt SKO) przez organ odwoławczy nie narusza prawa, bowiem miały być prowadzone dla ustalenia okoliczności nie mających istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia kontrolowanych spraw. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest władny prowadzić dowodów ze źródeł osobowych (k. 4 akt IV SA/Po 68/11; art. 106 § 3 ppsa).
Dyrektor MGOPS w decyzjach nr: [...] i [...] prawidłowo przywołał i zastosował art. 39 ust. 2 ups. Kolegium omyłkowo przywołało w decyzjach nr: [...] i SKO-[...] art. "48 ust. 4 i 5" ups i błędnie przywołało pierwotną promulgację ustawy o pomocy społecznej ("Dz.U. nr 64, poz. 593 z późn. zm." – zamiast prawidłowej t.j. Dz.U. 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm.; podobnie jak w decyzji z 22 lutego 2010 r. nr SKO-4110/56/10, kontrolowanej w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z 07.7.2010 r., IV SA/Po 331/10) – w pierwszym akapicie rozważań, zawartych w każdym z tych uzasadnień. Jednakże dalsze rozważania SKO wskazują, że owe oczywiste omyłki nie wpłynęły na akt subsumcji; nastąpiły jedynie na etapie sporządzania wersji komputerowej uzasadnień owych decyzji i winny ulec sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 kpa. Powtórzenie tych błędów przy sporządzaniu wersji komputerowej uzasadnień w kolejnych dwu decyzjach, winno obligować organ odwoławczy do starannego sprawdzania uzasadnień przed ich podpisaniem przez skład orzekający.
Powołane decyzje odpowiadały prawu materialnemu; oparte były na prawidłowych ustaleniach faktycznych i podjęto je po należycie dokonanych czynnościach proceduralnych (k. 21-25 akt administracyjnych). Wskazane błędy w uzasadnieniach decyzji odwoławczych stanowiły inne naruszenia przepisów postępowania, które nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik każdej z kontrolowanych spraw.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ppsa skargi oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło