IV SA/Po 695/09

WyrokWSA w Poznaniu2010-03-10

Skład orzekający: Ewa Makosz-Frymus, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Izabela Kucznerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odwołanie wniesione faksem, bez własnoręcznego podpisu, może być uznane za skuteczne prawnie i czy organ odwoławczy powinien wezwać do uzupełnienia tego braku formalnego?
Ratio decidendi
Odwołanie wniesione faksem, zawierające jedynie kopię podpisu, nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 63 § 3 Kpa, ponieważ podpis musi być własnoręczny. Organ odwoławczy, który rozpoznał takie odwołanie bez wezwania do uzupełnienia braku formalnego, działał bez podstawy prawnej, co skutkuje nieważnością jego decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. W przypadku braku własnoręcznego podpisu, organ powinien wezwać stronę do jego uzupełnienia w trybie art. 64 § 2 Kpa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła utraty statusu osoby bezrobotnej przez K. P. Decyzją Starosty P. pozbawiono ją tego statusu z powodu niestawiennictwa w wyznaczonym terminie. Wojewoda W. utrzymał tę decyzję w mocy. K. P. wniosła skargę do WSA w Poznaniu, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak właściwego podpisu na odwołaniu do Wojewody. Sąd administracyjny stwierdził nieważność decyzji Wojewody z powodu nierozpoznania odwołania wniesionego faksem bez własnoręcznego podpisu.
Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2010 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana /-/I. Kucznerowicz /-/E. Makosz – Frymus /-/E. Kręcichwost-Durchowska Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Starosta P. na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust.4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 ze zm.) orzekł o utracie przez K. P. z dniem [...] stycznia 2009 r. statusu osoby bezrobotnej. W uzasadnieniu organ wskazał, iż na dzień [...] stycznia 2009 r. bezrobotnej wyznaczono obowiązkowy termin wizyty w celu przedstawienia wyniku rozmowy kwalifikacyjnej lub w przypadku negatywnego rezultatu przedstawienia kolejnej propozycji pracy. Organ wyjaśnił, iż bezrobotną pouczono, że w przypadku odbioru wezwania po terminie obowiązkowej wizyty, terminem obowiązkowym jest następny dzień roboczy po odebraniu wezwania. Dalej organ podniósł, iż dnia [...] stycznia 2009 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w P. ( dalej PUP ) wpłynęło pismo bezrobotnej, w którym wyjaśniła przyczynę niestawiennictwa. Zdaniem organu podana przyczyna nie może zostać uwzględniona. Organ uzasadniając swoje stanowisko wskazał, iż nie kwestionuje trudnej sytuacji życiowej skarżącej to jednak zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy bezrobotny to osoba zdolna i gotowa do podjęcia pracy. Z kolei zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt. 4 ustawy starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie zgłosił się w wyznaczonym terminie i nie poinformował urzędu w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Organ wyjaśnił, iż jak wynika z akt sprawy bezrobotna dopełniła obowiązku poinformowania, to jednak w ocenie organu podana przyczyna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ mam charakter permanentny. Osoba bezrobotna ma bezwzględny obowiązek zgłaszać się w wyznaczonych terminach w celu uzyskania informacji o możliwości zatrudnienia lub szkolenia oraz potwierdzenia gotowości do pracy. W indywidualnych przypadkach, jeżeli osoba nie zgłosi się w wyznaczonym terminie lecz przedstawi wiarygodne usprawiedliwienie na tę okoliczność, to istnieje możliwość usprawiedliwienia niestawiennictwa. W zakreślonym terminie faksem odwołanie od powyższej decyzji wniosła K. P. podnosząc m. in., iż wezwanie do stawiennictwa w Powiatowym Urzędzie Pracy otrzymała w dniu [...] stycznia 2009 r., podczas gdy termin wizyty minął w dniu [...] stycznia 2009 r. Odwołująca wskazała, iż próbowała się skontaktować z zaproponowanym pracodawcą. Jednakże okazało się to niemożliwe. Bezrobotna zwróciła również uwagę, iż w terminie 7 dni pisemnie powiadomiła Powiatowy Urząd Pracy o usprawiedliwionych przyczynach jej niestawiennictwa. Ponadto odwołująca podniosła, iż organ bezzasadnie zażądał od niej stawiennictwa w dniu [...]stycznia 2009r., ponieważ w tym dniu próbowała skontaktować się z zaproponowanym pracodawcą. Wskazując na powyższe skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 6, 7, 8, 10 §1, art. 50 § 2 i 3 oraz art. 77 § 1, art. 81 i art. 79 § 1 w zw. z art. 86 Kodeksu postępowania administracyjnego. Uzasadniając powyższe zarzuty skarżąca wskazała, iż organ nie wziął od uwagę jej trudnej sytuacji ekonomicznej i rodzinnej oraz że organ posiada dokumenty z których wynikają powyższe okoliczności. Z dokumentów tych, w ocenie odwołującej, wynika, że nie tylko nie posiada środków do życia i na zakup biletów komunikacji miejskiej na dojazd do Powiatowego Urzędu Pracy ale nie ma również stosownych do pory roku butów. W odwołaniu bezrobotna szczegółowo opisała postępowanie Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie wskazując, iż wobec niekorzystnych wobec niej rozstrzygnięć, od pięciu lat nie posiada ona "żadnych środków do życia, więc z przyczyn obiektywnych nie miała ona możliwości pozostawania w kontakcie z PUP w P.". Zdaniem skarżącej to z winy tego organu nie stawiła się w PUP. K. P. na potwierdzenie powyższego przedstawiła szczegółowe wyjaśnienia na temat toczących się postępowań i wydanych rozstrzygnięć przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. Dalej skarżąca wskazała, iż o jej prawach " decydują osoby w większości uwikłane i powiązane "kolesiostwem" na bazie postkomunistycznych służb specjalnych i ich potomków (...)." W dalszej części odwołania bezrobotna skoncentrowała się na opisaniu występujących, w jej ocenie, powiązaniach. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., [...] na podstawie art. 127 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej Kpa ) Wojewoda W. utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy wskazując m. in., iż do dnia przekazania dokumentacji sprawy Wojewodzie, K. P. nie stawiła się w PUP, celem wyjaśnienia swojej sytuacji prawnej. Dalej organ wyjaśnił, iż organ II instancji zobowiązany jest w toku postępowania odwoławczego zbadać wszystkie okoliczności sprawy, opierając się na przepisach prawa materialnego oraz przepisach procesowych. Organ odwoławczy podkreślił, iż organy administracji publicznej są związane rygorami procedury administracyjnej, określającej ich obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Organ wskazał, iż bezrobotny to osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, I, lub cudzoziemiec - członek rodziny obywatela polskiego, niezatrudniony i niewykonujący innej pracy zarobkowej, zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej(.. .). Zgodnie z art. 33 ust. 3 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.01.2009r., "Bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonych terminach w celu potwierdzenia swojej gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia. W przypadku bezrobotnego będącego dłużnikiem alimentacyjnym, w rozumieniu przepisów o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wyznaczony termin nie może być dłuższy niż 10 dni". Art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, podaje, że "Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego który, nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy". Organ wskazał, iż odwołująca, jak wynika z załączonej dokumentacji, w dniu rejestracji jako osoba bezrobotna, potwierdziła na druku karty rejestracyjnej zapoznanie się ze wszystkimi prawami i obowiązkami jakie przysługują osobie bezrobotnej, a w tym o obowiązku zgłaszania się w wyznaczonych terminach w PUP oraz o obowiązku powiadomienia Urzędu do 7 dni od daty wyznaczonej wizyty o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Ponadto organ wskazał, iż odwołująca wielokrotnie była pouczana o obowiązku stawiennictwa w organach zatrudnienia oraz o konsekwencjach wynikających z niedopełnienia takiego obowiązku. W ocenie organu odwołująca była prawidłowo pouczona o obowiązku stawiennictwa w PUP , zgodnie z art. 9 Kpa. Dalej organ podał, iż bezrobotna potwierdziła własnoręcznym podpisem na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki z wezwaniem do PUP, termin obowiązkowego stawiennictwa oraz pouczenie o konieczności stawiennictwa w pierwszym dniu roboczym od dnia odbioru przesyłki z wezwaniem do obowiązkowego stawiennictwa. Zainteresowana w odwołaniu podnosi, iż przyjęła do wiadomości termin obowiązkowego stawiennictwa w PUP, jednakże z powodu oczekiwania na kontakt z zaproponowanym pracodawcą nie stawiła się w organie zatrudnienia. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż brak kontaktu z zaproponowanym pracodawcą nie zwalnia osoby bezrobotnej z obowiązku stawiennictwa w PUP w dniu wyznaczonym. Zainteresowana była pouczona, iż termin wizyty w dniu [...] stycznia 2009r. jest związany z rozliczeniem się z otrzymanego skierowania lub przedstawieniem nowej oferty pracy. W związku z powyższym, bezrobotna mogła stawić się w PUP i wyjaśnić swoją sytuację, wskazując na brak kontaktu z zaproponowanym pracodawcą. Zainteresowana mogła także podjąć próbę skontaktowania się z organem I instancji w celu ewentualnego przesunięcia stawiennictwa na inny dogodny dla strony termin. Organ odwoławczy podniósł, iż jak wynika z dokumentacji, PUP od 2008r. kilkakrotnie wzywał bezrobotną do obowiązkowego stawiennictwa celem przeprowadzenia pośrednictwa pracy lub też przeprowadzenia badań z zakresu medycyny pracy. Zainteresowana nie stawiała się na wskazane wezwania, wskazując swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną oraz brak środków na dojazd do PUP. Organ II instancji stwierdził, iż wobec takiego rodzaju sytuacji nie można zastosować wobec zainteresowanej skutecznych instrumentów rynku pracy, ponieważ większość form pomocy osobom bezrobotnych wymaga aktywnej roli samych zainteresowanych. Dlatego też jednym z podstawowych obowiązków osoby bezrobotnej jest stawiennictwo w organach zatrudnienia celem realizacji jednej z form pomocy dla osób bezrobotnych. Zdaniem organu odwoławczego status osób bezrobotnych powinny posiadać osoby, które są permanentnie zdolne i gotowe do podjęcia zatrudnienia. Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, reguluje bowiem sytuację prawną szczególnej kategorii osób, które z różnego rodzaju przyczyn, nie mają zatrudnienia czy też innej pracy zarobkowej oraz wobec których można zaproponować zatrudnienie lub inny instrument rynku pracy. Dlatego też osoby bezrobotne powinny być permanentnie zdolne i gotowe do przyjęcia przedłożonych propozycji pracy lub innych form aktywizacyjnych. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6, 7, 8 10 § 1 Kpa, organ odwoławczy wyjaśnił, iż PUP działał na mocy obowiązującej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (art. 6 kpa), dążył do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy (art. 7 kpa) oraz wielokrotnie informował zainteresowaną o przysługujących jej prawach i obowiązkach, a także wzywał stronę do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu (art. 8 i 10 kpa). Organ podkreślił, iż aby móc prawidłowo prowadzić postępowanie wymagana jest obecność strony w toku czynności przeprowadzanych w organie zatrudnienia, tak aby PUP mógł realizować nałożone obowiązki przez ustawę o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, których celem jest pomoc osobom bezrobotnym. Organ podniósł, iż zainteresowana w odwołaniu wyjaśnia, że nie mogła się stawić w dniu [...] stycznia 2009 r., ponieważ otrzymała informację o terminie stawiennictwa w dniu [...] stycznia 2009 r. Natomiast w następnym dniu roboczym po dniu [...] stycznia 2009r. oczekiwała na kontakt z pracodawcą, a poza tym nie miała ona środków na opłacenie kosztów przejazdu do PUP. W odpowiedzi na powyższe organ wskazał, iż obowiązkiem osoby bezrobotnej jest stawiennictwo w organach zatrudnienia w dniu wyznaczonym lub usprawiedliwienie ewentualnej nieobecności. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują 7-dniowego terminu na przekazanie informacji o terminie obowiązkowej wizyty w PUP, ponieważ zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach pracy, osoba bezrobotna powinna być permanentnie gotowa do podjęcia zatrudnienia. Organ podniósł, iż akta sprawy wskazują, iż PUP kilkakrotnie usprawiedliwił bezrobotnej jej niestawiennictwo w organie zatrudnienia, jednakże w przypadku niestawiennictwa w dniu [...] stycznia 2009r. podana przez zainteresowaną przyczyna nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ ma charakter permanentny i powtarza się w przypadku każdego niestawiennictwa zainteresowanej w PUP. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła K. P. podnosząc m. in., iż jej odwołanie rozstrzygnięto z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej tj. decyzję zamiast Wojewody wydał pracownik urzędu. Skarżąca podniosła, iż ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jednoznacznie wskazuje, że organem wyższego stopnia w odniesieniu do starosty jest wojewoda. Wskazała, iż w 2007 r. przy nie zmienionym stanie faktycznym i prawnym taką samą decyzję uchylono oraz że w tych samych okolicznościach jedno usprawiedliwienie się uznaje, a inne nie. Ponadto skarżąca zwróciła uwagę, iż o jej winie przesądza się na podstawie jednostronnej informacji z MOPR oraz na podstawie innych spraw, zamiast w oparciu o materiał zgromadzony w niniejszej sprawie. Skarżąca zarzuciła organowi również brak rzetelności i brak bezstronności co skutkowało tym, że wzywano ją do organu w okresie kiedy poważnie chorowała. W dalszej części skargi skarżąca w ślad za odwołaniem ponownie opisała występujące w jej ocenie powiązania w różnych organach. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy [...], na okoliczność, że już w 2006 r. usiłowano pozbawić ją prawa do świadczeń i w ten sposób doprowadzić do pozbawienia jej mieszkania. Zdaniem skarżącej organy wydały decyzję z naruszeniem zasad procesowych, określonych w art. 7 i art. 8 Kpa, a także przepisów postępowania określonych w art. 77 i 107 § 3 Kpa. W ocenie skarżącej żaden organ nie dokonał wszechstronnej oceny sytuacji i w związku z tym poczynione ustalenia faktyczne okazały się niepełne. Ponadto zdaniem skarżącej organy nie przeprowadziły postępowania w sposób prawidłowy, a w uzasadnieniu decyzji nie przedstawiły motywów jakimi się kierowały przy wydawaniu niekorzystnych rozstrzygnięć. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Natomiast w odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze organ wyjaśnił, iż pracownik urzędu ma upoważnienie do podpisywania decyzji w imieniu Wojewody oraz że w uzasadnieniu decyzji szczegółowo wyjaśniono na podstawie jakich ustaleń organ oparł swoje rozstrzygnięcie, a jakich argumentów nie uznano. W dniu [...] listopada 2009 r. organ II instancji przedłożył upoważnienie dla M. P. i M.S. do m. in. wydawania w imieniu Starost P. decyzji o uznaniu lub odmowie uznania danej osoby za bezrobotną oraz utracie statusu bezrobotnego oraz w dniu [...] listopada 2009 r. dla M. D.-C. do podpisywania w imieniu Wojewody m.in. decyzji administracyjnych wydawanych na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 93 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w tym w przedmiocie nadawania licencji zawodowych doradcy zawodowego określonego stopnia. Na rozprawie w dniu 25 lutego 2010 r. skarżąca podtrzymała skargę oraz oświadczyła Skarżąca wnosi i wywodzi jak w skardze i dodaje, że nie otrzymała faksu jaki dostarczono do sądu w dniu [...] grudnia 2009 r., a ponadto kwestionuje upoważnienie dla M. D.-C. z dnia [...] kwietnia 2009 r. udzielone przez Wojewodę W., ponieważ w regulaminie organizacyjnym Urzędu Wojewódzkiego w § 3 jest wskazane iż do wyłącznej decyzji Wojewody pozostawiono wydawanie aktów normatywnych i rozstrzygnięć nadzorczych. Ponadto w samej treści upoważnienia nie ma upoważnienia do wydawania decyzji jaka jest przedmiotem niniejszej sprawy. Nie jest podstawą upoważnienia to co jest określone w upoważnieniu w pkt 1 (drugi myślnik). Skarżąca wskazała, iż adnotacja na prezentacie pisma z dnia [...] marca 2009 r. znajdująca się w aktach administracyjnych "brak załączników" została dokonana później, po jej wizycie, albowiem ona te załączniki złożyła, a ich w aktach nie ma. Skarżąca przedłożyła trzy zaświadczenia lekarzy sądowych na okoliczność, że usprawiedliwiając nieobecność w urzędzie pracy powoływała się na zły stan zdrowia. Ponadto skarżąca oświadczyła, iż nie była wzywana do własnoręcznego podpisania odwołania, które wysłała wyłącznie faksem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej Ppsa) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega, więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym należy zauważyć, iż na podstawie art. 134 powyższej ustawy, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej wskazane kryteria, uznał, iż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu nakazującym stwierdzenie jej nieważności natomiast decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem prawa uzasadniającym jej uchylenie. Odnosząc się do decyzji organu odwoławczego w pierwszej kolejności wskazać należy, iż postępowanie odwoławcze oparte jest na zasadzie skargowości. Powyższe oznacza, iż organ właściwy do rozpoznania odwołania (organ odwoławczy) może podjąć czynności procesowe w postępowaniu odwoławczym tylko, gdy uprawniony podmiot złoży odpowiednie podanie (odwołanie). Dopiero wniesienie przez stronę odwołania, które spełnia wymagania formalne podania określone w art. 63 Kpa, pozwala właściwemu organowi na uruchomienie przewidzianych przepisami prawa procedur zmierzających do weryfikacji zaskarżonego tym odwołaniem orzeczenia oraz do rozpoznania i rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Zgodnie z art. 63 Kpa odwołanie -jak każde podanie - aby mogło być uznane za czynność prawnie skuteczną, powinno spełniać określone w tym przepisie wymogi formalne co do formy ( § 1) oraz co do treści ( § 2, § 3, § 3a). Jeżeli chodzi o wymagania co do treści, to skuteczność prawną podania ustawodawca uzależnia od wskazania w nim osoby od której pochodzi, wskazania jej adresu, przedstawienia żądania oraz od umieszczenia pod nim podpisu. Co do zasady -podpis musi być własnoręczny. W judykaturze i doktrynie utrwalone zostało stanowisko, że podpis to napisany lub uwierzytelniony znak ręczny. Zdaniem Sądu tylko tak złożony podpis może być kwalifikowany jako spełniający wymagania formalne co do treści podania. Podpis taki nie może być zastąpiony żadnym podpisem mechanicznym np. faksymilą bądź kserograficzną odbitką własnoręcznego podpisu. W orzecznictwie sądowym jest powszechnie przyjęty pogląd, iż podpisanie pisma innym podpisem niż własnoręczny osoby uprawnionej (np. faksymilą lub kserograficzną odbitką własnoręcznego podpisu) traktuje się jako pismo nie podpisane. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 kwietnia 2000 r. , II SA/Gd 1089/98 (LEX nr 44070), z 10 listopada 2006 r., II FSK 1144/05 (LEX nr 291823) i z 18 kwietnia 2000 r., II SA/Gd 954/98 (LEX nr 44072). Pogląd taki wyraził również Sąd Najwyższy w wyroku z 23 lipca 1998 r. w sprawie III CKN 482/98 (LEX nr 50698). Wskazać w tym względzie należy także na wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych. W wyroku z dnia 28 maja 2008 r., VI SA/Wa 442/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż jeżeli wniosek został sporządzony pismem maszynowym na komputerze i na jego końcu znajdowało się jedynie imię i nazwisko skarżącego napisane pismem maszynowym, to organ powinien wezwać skarżącego w trybie art. 64 § 2 Kpa do uzupełnienia braków poprzez podpisanie wniosku, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Zgodnie bowiem z art. 63 § 3 k.p.a. podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego. Natomiast w wyroku z dnia 9 maja 2008 r., VI SA/Wa 2250/07, LEX nr 506446 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, iż z postanowień art. 61 § 1 Kpa w związku żart. 63 § 3 Kpa oraz art. 14 § 1 Kpa wynika, że żądanie wszczęcia postępowania powinno przybrać formę pisemną sprowadzającą się do ujawnienia istoty żądania i potwierdzenia tego własnoręcznym podpisem. W wyroku tym Sąd uznał, iż za własnoręczny nie można uznać jego kopii. Sąd w obecnym składzie podziela poglądy wyrażone w wymienionych wyrokach. Tym samym Sąd nie podziela poglądu organu odwoławczego, iż odwołanie wniesione za pomocą faksu nie musi być własnoręcznie podpisane. Obowiązek podpisania pisma wynika wprost z art. 63 § 3 Kpa. Fakt, iż na odwołaniu znajduje się kopia podpisu skarżącej nie oznacza, iż odwołanie zostało własnoręcznie podpisane. Brak podpisu strony na podaniu, przy równoczesnym braku podpisu osoby przez nią umocowanej, gdy nie zostanie usunięty, powoduje brak uniemożliwiający wywołanie skutku prawnego wniesionego podania. Konsekwentnie, taki brak formalny odwołania powoduje, że nie można uznać czynności strony za odwołanie (por. B.Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H. Beck Warszawa 2006, s. 363 i 584). W przypadku gdy organ odwoławczy uznał za odwołanie pismo nie podpisane przez osobę wnoszącą odwołanie to oznacza, że organ II instancji bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu odwoławczego. W związku z czym decyzja organu odwoławczego, w takiej sytuacji, jest dotknięta wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 1994 r., SA/Gd 2365/93, w wyroku z 15 września 2000 r., III SA 417/00 (LEX nr 47217) oraz w wyroku z dnia 18 kwietnia 2000 r., II SA/Gd 954/88 (LEX nr 44072). W sytuacji braku podpisu pod odwołaniem organ odwoławczy, zgodnie z art. 64 § 2 Kpa powinien wezwać skarżącą do uzupełnienia braku formalnego odwołania przez jego podpisanie w terminie 7 dni, z jednoczesnym pouczeniem, że nieusunięcie tego braku spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Nieusunięte braki formalne odwołania powodują jego bezskuteczność z mocy prawa. Organ odwoławczy do czasu ich usunięcia nie jest zatem władny do prowadzenia postępowania odwoławczego. W niniejszej sprawie, organ odwoławczy niewątpliwie dopuścił się naruszenia powyższych przepisów. Jak wynika z akt administracyjnych, jak również oświadczenia skarżącej organ odwoławczy, pomimo braku własnoręcznego podpisu strony na odwołaniu przesłanym do organu za pomocą telefaksu, nie wezwał jej do usunięcia zaistniałego braku przez podpisanie odwołania lecz wydał decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Stanowi to o istotnym naruszeniu prawa, gdyż gdyby strona do wezwania tego się nie zastosowała, podanie należałoby pozostawić bez rozpoznania. Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 orzekł jak w pkt. 1 sentencji. Na marginesie Sąd postanowił wskazać, iż ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (jednolity tekst Dz. U. z 2008 r. Nr 69 poz. 415 ze zm.) warunkuje uzyskanie i zachowanie statusu bezrobotnego od legitymowania się gotowością do podjęcia zatrudnienia. W celu potwierdzenia tej gotowości i uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się w wyznaczonych terminach do właściwego powiatowego urzędu pracy. Obowiązek ten wynika z art. 33 ust. 3 ustawy zgodnie z którym bezrobotny ma obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonym przez urząd terminie w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Natomiast w myśl art. 33 ust. 4 pkt. 4 ustawa starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy; Zatem, aby zaistniały podstawy do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy, należy ustalić, że: osoba nie stawiła się w wyznaczonym terminie oraz że - w terminie 7 liczonym od dnia, w którym bezrobotny miał stawić się w organie administracji, nie powiadomił o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Przepis nie nakazuje usprawiedliwić przyczyny nieobecności w dniu wyznaczonym, ale strona ma podać uzasadnioną przyczynę swojej nieobecności w wyznaczonym terminie. Przepis nie wymaga więc usprawiedliwienia nieobecności, a jedynie powiadomienia o uzasadnionej przyczynie nieobecności. Inaczej mówiąc bezrobotny ma obowiązek powiadomić organ administracji publicznej, do którego miał się zgłosić w określonym dniu, o uzasadnionej przyczynie niemożności stawienia się w tym dniu. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż skarżąca nie stawiła się w wyznaczonym terminie w urzędzie pracy, jak również nie ulega wątpliwości, iż dochowała 7 dniowego terminu na powiadomienie organu o przyczynie swojej nieobecności. Kwestią która wymaga rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest fakt czy okoliczność tą można uznać za uzasadnioną. W ocenie organów przyczyna wskazana przez skarżącą nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ ma charakter permanentny i powtarza się w przypadku każdego niestawiennictwa zainteresowanej PUP. W uzasadnieniu organ wskazał również, iż organu już kilkakrotnie usprawiedliwiały zainteresowanej jej niestawiennictwo. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, iż zgodnie z art. 6 Kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Wobec powyższego organ przy rozpoznawaniu sprawy winien kierować się przepisami prawa. Ponadto zgodnie z art. 8 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu organ I instancji dopuścił się naruszenia powyższych norm. Jeszcze raz należy wskazać, iż bezrobotny który nie stawił się w organie w wyznaczonym terminie ma obowiązek w terminie 7 dni powiadomienia organu o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. W niniejszej sprawie organu powołują się na okoliczność, iż przyczyna podana przez skarżącą ma charakter permanentny. Wobec powyższego można uznać, iż przyczyna podana przez skarżącą w ocenie organu usprawiedliwia jej nieobecność jednakże z uwagi na fakt, iż skarżąca się często na nią powołuje to na gruncie niniejszej sprawy nie można jej uznać. Jak wskazano już wyżej obowiązkiem bezrobotnego jest podanie uzasadnionej przyczyny, co w niniejszej sprawie skarżąca uczyniła. Rolą organu jest rozstrzygnięcie czy ta przyczyna jest usprawiedliwiona. Przy czym organ nie może powoływać się wyłącznie na okoliczność, iż wskazana przez skarżącą przyczyna ma charakter permanentny. Zgodnie z art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu uzasadnienie decyzji organu I instancji nie spełnia powyższych wymogów. Samo wskazanie w uzasadnieniu, iż przyczyna wskazana przez bezrobotną ma charakter permanentny nie wystarczy do uznania, iż organ prawidłowo uznał, że bezrobotna nie usprawiedliwiła nieobecności w PUP. Jak wskazano wyżej organ w uzasadnieniu decyzji winien dokładnie wskazać dlaczego w jego ocenie podana przez skarżącą przyczyna nie może usprawiedliwić jej nieobecności w organie. Nie do pogodzenia z powyższą zasadą jest sytuacja w której bezrobotnemu powołującemu się na określoną okoliczność usprawiedliwia się jego nieobecność, a w następnym przypadku ta sama przyczynie nie jest usprawiedliwiona. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż w niniejszej sprawie decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej tj. przez pracownika urzędu, a nie przez wojewodę uznać należy, iż jest on bezzasadny. W odpowiedzi na wezwanie Sądu organ przesłał upoważnienie dla M.D.-C. do podpisywania w imieniu Wojewody m.in. decyzji administracyjnych wydawanych na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 93 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w tym w przedmiocie nadawania licencji zawodowych doradcy zawodowego określonego stopnia. Zgodnie z art. 10 ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań wynikających z ustawy, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej organem wyższego stopnia jest wojewoda. Proste zestawienie powyższego przepisu z treścią upoważnienia udzielonego dla pracownika urzędu wynika, iż M. D.-C. upoważniona było do podpisywania decyzji we wszystkich sprawach związanych z wykonywaniem zadań wynikających z ustawy, w których Wojewoda działa jako organ wyższego stopnia. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż Wojewoda rozpoznając odwołanie działał jako organ wyższego stopnia. Zatem M. D.-C. w dniu wydawania zaskarżonej decyzji posiadała upoważnienie do jej podpisania. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy, mając na względzie uwagi zawarte w niniejszym wyroku podejmie czynności zmierzające do wyeliminowania wskazanych uchybień oraz jeszcze raz wnikliwie przeanalizuje przy zastosowaniu dostępnych środków dowodowych przewidzianych w przepisach Kpa, czy spełnione zostały przesłanki z art. 33 ust.4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy do pozbawienia skarżącej statusu bezrobotnego. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 orzekł jak w pkt 1 sentencji. O wykonalności decyzji orzeczono na podstawie art. 152 Ppsa. /-/E. Kręcichwost - Durchowska /-/E. Makosz- Frymus /-/I. Kucznerowicz mb

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło