IV SA/Po 718/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Maciej Jaśniewicz WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 marca 2010 r. sprawy ze skargi Rady Gminy T.G. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego z dnia [..] czerwca 2009 r. nr [..] w przedmiocie zezwolenia na zawarcie umowy dzierżawy w formie bezprzetargowej oddala skargę /-/ I. Kucznerowicz /-/ G. Radzicka /-/ M. Jaśniewicz Rada Gminy T.G. działając na podstawie art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z ze zm. - dalej u.g.n) oraz art. 18 ust. 2 pkt 9 lit a ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm. - dalej u.s.g.) podjęła w dniu [...] czerwca 2009r. uchwałę nr [...] w sprawie zezwolenia na zawarcie umowy dzierżawy w formie bezprzetargowej na okres 10 lat dla działek o nr geod. [...] o pow. 3401 m2 i [...] o pow. 757 m2 położonych w L. Wojewoda Wielkopolski rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] działając na podstawie art. 91 ust. 1 u.s.g. orzekł nieważność w/w uchwały. W toku kontroli zgodności tej uchwały z obowiązującym prawem, organ nadzoru stwierdził, iż została ona podjęta z istotnym naruszeniem prawa poprzez zastosowanie przez Radę Gminy T.G. nieprawidłowej wykładni art. 37 ust. 4 u.g.n. Przepis ten nie może, być bowiem zdaniem organu nadzoru, stanowić wystarczającej podstawy do zawarcia w trybie bezprzetargowym umów użytkowania, najmu lub dzierżaw na czas dłuższy niż 3 lata. Rada Gminy T.G. reprezentowana przez radcę prawnego A.R. działając na podstawie art. 98 u.s.g. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której zarzuciła organowi nadzoru rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego aktu nadzoru. Zdaniem skarżącego norma prawna wyrażona w art. 37 ust. 4 u.g.n. odsyła, w celu stosowania ust. 1 tegoż artykułu, odpowiednio, przy oddawaniu nieruchomości - miedzy innymi - w dzierżawę na okres ponad trzech lat. Drugie zdanie ust. 4 upoważnia radę gminy do odstąpienia od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy. W uzasadnieniu skargi zakładając racjonalność działania ustawodawcy, uznano, że upoważnienie rady gminy do odstąpienia od trybu przetargowego wyrażone w art. 37 ust. 4 u.g.n. jest niezależne od upoważnienia ustawowego, udzielonego w art. 37 ust. 2 i 3 u.g.n. Gdyby i te przepisy stosować odpowiednio do normy wyrażonej w ust. 4, to zapis zawarty w zd. 2 ust. 4 byłby bezprzedmiotowy albowiem w ust. 3 zawarte jest już upoważnienie organów (w tym rady gminy) do zwolnienia od obowiązku przetargowego, a odesłanie nie wskazywałoby jedynie ust. 1, lecz także art. 37 ust. 2 i 3 u.g.n. Z powyższego zdaniem skarżącej, wynika że uprawnienie rady gminy do zwolnienia od obowiązku przetargowego zawarcia umowy dzierżawy na okres ponad trzech lat (albo na czas nieokreślony) nie jest uzależnione od wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 37 ust. 2 i 3 u.g.n. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 I § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Z treści art. 37 ust. 4 u.g.n. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania uchwały będącej przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego) wynika, iż przy zawieraniu umów dzierżawy na okres dłuższy niż 3 lata wymagany jest przetargowy tryb zawarcia umowy, chyba że odpowiednia rada gminy wyrazi w drodze uchwały, zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów. Do odstąpienia od przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy konieczne jest jednak odpowiednie stosowanie art. 37 ust. 1 u.g.n., który nakazuje uwzględniać regulacje zawarte m.in. w art. 37 ust. 3 u.g.n. Oznacza to, że wydzierżawienie nieruchomości w drodze bezprzetargowej na czas dłuższy niż 3 lata, w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydawania uchwały było dopuszczalne tylko w przypadkach określonych w art. 37 ust. 3 u.g.n. Powyższa wykładnia art. 37 ust. 4 u.g.n. została powszechnie przyjęta w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2006r., sygn. akt I OSK 756/05, wyrok NSA dnia 22 lipca 2007r., sygn. akt I OSK 145/08, wyrok NSA z dnia 21 października 2008 r., sygn. akt I OSK 558/08, uchwała NSA z dnia 27 lipca 2009r. sygn. akt I OPS 1/09 ONSAiWSA 2009/5/85, LEX nr 508695). Z powyższych względów stanowisko Rady Gminy T.G., zgodnie z którym art. 37 ust. 4 u.g.n. zawiera samodzielną regulację, pozwalającą na odstąpienie od przetargu w każdym przypadku, gdy właściwa rada wyrazi na to zgodę, należy ocenić jako błędne. Gdyby bowiem przepis art. 37 ust. 4 u.g.n. (w treści obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej uchwały) miał funkcjonować w obrocie prawnym - zgodnie ze stanowiskiem skarżącej - jako samodzielna podstawa do bezprzetargowego zawierania umów dzierżawy, najmu, czy też użytkowania nieruchomości, stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, na okres przekraczający 3 lata, ustawodawca nie odwoływałby się w jego treści do odpowiedniego stosowania art. 37 ust. 1 u.g.n. Zdaniem Sądu, bezzasadne jest również twierdzenie skarżącej, że przedstawiona przez Wojewodę wykładnia art. 37 ust. 4 u.g.n., skutkuje tym, że przepis art. 37 ust. 4 zd. 2 u.g.n. jest przepisem zbędnym. Przepis ten zbędnym nie jest, ponieważ zawiera normę o charakterze kompetencyjnym, określającą organy właściwe do udzielenia zgody na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawierania umów użytkowania, najmu lub dzierżawy. Odnosząc się do argumentacji skarżącej dotyczącej nie uchylenia przez Wojewodę Wielkopolskiego wcześniejszych uchwał Rady Gminy T.G. w tym samym charakterze i uchwał Rady Gminy K. Nr [...] z dnia [...] września 2008r. i Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008r., stwierdzić należy, iż nie skorzystanie przez organ nadzorczy z uprawnień wskazanych w u.s.g. nie może mieć żadnego wpływu na ocenę legalności rozstrzygnięcia nadzorczego kontrolowanego w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji. /-/I. Kucznerowicz /-/G. Radzicka /-/M. Jaśniewicz ja