IV SA/Po 752/11

WyrokWSA w Poznaniu2012-04-18

Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Izabela Bąk - Marciniak, Tomasz Grossmann

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji Policji, wydana na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, jest zasadna, gdy osoba zajmująca lokal kwestionuje jego status jako pozostającego w dyspozycji Policji oraz swój brak tytułu prawnego do jego zajmowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji Policji była zasadna. Lokal, mimo nabycia przez Miasto L., nadal pozostawał w dyspozycji resortu spraw wewnętrznych, co potwierdza orzecznictwo i praktyka organów. Osoba zajmująca lokal nie posiadała do niego tytułu prawnego, gdyż jej prawo było pochodne od tytułu funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej, który utracił uprawnienia do lokalu po zwolnieniu ze służby bez prawa do emerytury. Decyzja wydana wobec jednego z mieszkańców odnosi skutek wobec wszystkich zamieszkujących bez tytułu prawnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, który pierwotnie został przydzielony funkcjonariuszowi Milicji Obywatelskiej. Po zwolnieniu funkcjonariusza ze służby i rozwiązaniu jego małżeństwa, w lokalu pozostała jego była żona. Organy Policji wydały decyzję o opróżnieniu lokalu, uznając, że była żona nie posiada tytułu prawnego do jego zajmowania. Skarżąca kwestionowała status lokalu oraz swoje prawo do jego zajmowania, podnosząc m.in. że lokal stanowi własność miasta.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk - Marciniak WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi I.W., A. W. na decyzję W. Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego, oddala skargę W. Komendant Wojewódzki Policji w P. decyzją z dnia [...] 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w L. z dnia [...] 2011 r. nakazującą I. W. i osobom z nią zamieszkującym niezwłoczne opróżnienie lokalu mieszkalnego znajdującego się w L. przy ul. W.. Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym: Lokal mieszkalny w L., przy ul. W. został przydzielony ówczesnemu funkcjonariuszowi Milicji Obywatelskiej E. W., na podstawie decyzji Zastępcy Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych (dalej również jako: WUSW) ds. Służby Bezpieczeństwa w L. nr [...] z dnia [...] 1987 r. Do zamieszkania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym uprawniona była żona I. W. oraz syn S. W. (k. 5 akt adm.). W dniu [...] 2010 r. E. W. poinformował Komendanta Miejskiego Policji w L., iż na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w P. Wydział zamiejscowy w L. orzeczono rozwiązanie jego małżeństwa z I. W., a także, że rezygnuje on z zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym oraz, że wyprowadził się już z niego i wymeldował. W piśmie zawarto informację, że w lokalu pozostała tylko była żona I. W. oraz syn A. W. (k. 31 akt adm.). W dniu [...] 2010 r. Komendant Miejski Policji w L. wydał w stosunku do I. W. decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego w L. przy ul. W. (k. 26 akt adm.). Od powyższego orzeczenia skarżąca wniosła odwołanie do W. Komendanta Wojewódzkiego Policji w P.. Organ II Instancji w dniu [...] 2011 r. wydał decyzję na podstawie której uchylił w całości zaskarżoną decyzję I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na fakt, iż organ I instancji nie zawiadomił I. W. o wszczęciu postępowania w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego w L., przy ul. W.. Wskazano także, że Komendant Miejski Policji w L. ponownie rozpoznając sprawę winien ustalić, czy E. W. posiada lub posiadał uprawnienia do zaopatrzenia emerytalnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej również jako: MSWiA), w celu ustalenia prawa do dalszego zamieszkania I. W. w spornym lokalu mieszkalnym (k. 21 akt adm.). Pismem z dnia [...] 2011 r. Komenda Miejska Policji w L. poinformowała skarżącą o wdrożeniu procedury postępowania administracyjnego zmierzającej do ustalenia uprawnień do zajmowania przez nią lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w L.. I. W. została również pouczona o możliwości czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu i wypowiedzenia się w stosunku do zebranych materiałów i dowodów oraz o możliwości zgłoszeniu żądań (k. 11 akt adm.). Następnie, w dniu [...] 2011 r. Komendant Miejski Policji w L. uzyskał z Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA informację, iż E. W. nie figuruje w ewidencji osób uprawnionych do pobierania świadczenia emerytalno-rentowego z Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA w Warszawie (k. 13 akt adm.). Organ I instancji uzyskał również informację od E. W., iż został on zwolniony ze Służby Bezpieczeństwa WUSW w L. w 1990 r. na podstawie decyzji Komisji Weryfikacyjnej (k. 17 akt adm.). W dniu [...] 2011 r. I. W. zapoznała się z aktami sprawy i nie wniosła żadnych zastrzeżeń (k. 15 akt adm.) Komendant Miejski Policji w L. w dniu [...] 2011 r. w oparciu o art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. – dalej jako: kpa ), art. 95 ust. 3 pkt.3 i 4 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43 poz. 277 ze zm. – dalej jako: ustawa o Policji), a także w oparciu o § 1 ust. 1 i § 14 ust 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. z 2005 r. Nr 105, poz. 884 ze zm. – dalej jako: rozporządzenie z dnia 18 maja 2005r.) wydał decyzję, którą nakazał skarżącej i osobom z nią zamieszkującym niezwłoczne opróżnienie lokalu mieszkalnego znajdującego się w L. przy ul. W.. Od powyższego orzeczenia odwołała się I. W., podnosząc zarzuty naruszenia art. 28 kpa, poprzez pozbawienie udziału w postępowaniu, jej pełnoletniego syna A. W.. Skarżąca podniosła też, że lokal w którym zamieszkuje stanowi własność Miasta L. i podlega cywilnym regułom najmu. Ponadto skarżąca zarzuciła, że przy rozpoznawaniu sprawy nie uwzględniono decyzji z [...] 1987 r. o przydziale mieszkania funkcyjnego, a także wskazała na błędne ustalenia faktyczne, sprowadzające się do twierdzenia jakoby E. W. nie był policjantem (k. 8 akt adm.). W. Komendant Wojewódzki Policji w P. decyzją z dnia [...] 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Miejskiego Policji w L. o opróżnieniu przedmiotowego lokalu (k. 1 akt adm.). Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że prawo do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji posiada policjant w służbie stałej. Natomiast przepis art. 89 ustawy o Policji wymienia członków rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego. Jednocześnie wskazano, że ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm. – dalej jako ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy), w art. 29 ust. 1 I 2 statuuje prawo do zajmowania tychże lokali, poza policjantem w służbie stałej, jedynie emerytom i rencistom policyjnym oraz członkom ich rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach lub rencistach. W dalszej kolejności, wyjaśniono, że stosownie do art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby bez tytułu prawnego Podkreślono przy tym, że ustawodawca nie pozostawił tej kwestii uznaniu organów, lecz przez użycie określenia "decyzje o opróżnieniu lokalu wydaje się" skierował do organów zobowiązanych do stosowania wskazanego przepisu nakaz wydania stosownej decyzji. W. Komendant Wojewódzki Policji w P. wyjaśnił, że I. W. nigdy nie posiadała tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, bowiem jak wynika z decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego z dnia [...] 1987r. była ona jedynie osobą uprawnioną do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, do którego tytuł prawny posiadał jej mąż. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślono, że w momencie zwolnienia ze służby w 1990 r. pozostał on bez uprawnień do pobierania świadczenia emerytalno-rentowego z Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA, a tym samym zgodnie z art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy utracił on uprawnienia do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano również, że po wyroku Sądu Okręgowego w P. Wydział Zamiejscowy w L. orzekającym o rozwiązaniu małżeństwa E. W. wyprowadził się i wymeldował ze spornego lokalu, a także wystąpił do Miejskiego Zakładu Budynków Komunalnych w L. o rozwiązanie z nim stosunku najmu tego lokalu ze skutkiem natychmiastowym. Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśniono m.in., że I. W. wystąpiła z wnioskiem o zawarcie umowy najmu na przedmiotowy lokal, dlatego uznano ją za stronę postępowania. Natomiast, jak podkreślono, decyzję o opróżnieniu lokalu na podstawie art. 95 ust. 4 ustawy o Policji wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu, a w związku z tym decyzja wydana w stosunku do strony postępowania odnosi skutek względem pozostałych osób zamieszkujących wraz z nią w lokalu bez tytułu prawnego. Podkreślono, że A. W. jest również osobą nieuprawnioną do przedmiotowego lokalu. Skargę na powyższą decyzję wniosła I. W. i A. W. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucając: naruszenie prawa, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 7 kpa - poprzez niedostateczne wyjaśnienie statusu prawnego przedmiotowego lokalu oraz tytułu prawnego skarżących do zajmowanego lokalu mieszkalnego. W dalszej kolejności wskazano na naruszenie prawa materialnego, tj. art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji - poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy w niniejszej sprawie przepis ten - w ocenie autorki skargi - w ogóle nie powinien być stosowany. Podniesiono również zarzut naruszenia § 14 ust 2 rozporządzenia z dnia 18 maja 2005 oraz art. 19 w zw. z art. 156 pkt 1 kpa - poprzez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości. Wskazano też na naruszenie przepisu art. 10 § 1 w zw. z art. 145§1 pkt 4 kpa - poprzez pominięcie w toku postępowania osoby, której praw postępowanie dotyczy. Do skargi załączono decyzję Wojewody L. z [...] 1994 r. stwierdzającą na mocy art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające – ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) – nabycie przez Miasto L. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości, w której położony jest sporny lokal (k.9). W odpowiedzi na skargę W. Komendant Wojewódzki Policji w P. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i decyzją ją poprzedzająca wydane zostały z poszanowaniem przepisów prawa. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że decyzją Zastępcy Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych ds. Służby Bezpieczeństwa w L. z dnia [...] 1987 r. ówczesnemu funkcjonariuszowi MO E. W. został przydzielony lokal mieszkalny w L., przy ul. W.. Kwestią bezsporną pozostaje i nie budzi wątpliwości Sądu, że w decyzji o przydziale mieszkania funkcyjnego E. W., jako osobę uprawnioną do zamieszkiwania z nim wymieniono I. W. (małżonkę) oraz S. W. (wówczas jedynego syna małżonków W.). Już po wydaniu decyzji przydziałowej urodził się A. W., który zamieszkuje w spornym lokalu ze skarżącą. Poza sporem pozostaje również, że na podstawie decyzji Komisji Weryfikacyjnej E. W. został zwolniony ze Służby Bezpieczeństwa WUSW w L. w 1990 r., a także to, że w momencie zwolnienia ze służby pozostał on bez uprawnień do pobierania świadczenia emerytalno-rentowego z Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Nie budzi również wątpliwości to, że w 2010 r. małżeństwo E. i I. małż. W. zostało rozwiązane przez rozwód, a E. W. wyprowadził się i wymeldował z przydzielonego mu lokalu mieszkalnego, położonego w L., przy ul. W.. Kwestią sporną pozostaje posiadanie przez skarżącą tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, położonego w L., przy ul. W., a także fakt pozostawania tego lokalu w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w L.. Ponadto, skarżąca kwestionuje prawidłowość ustaleń organów, jakoby E. W. nie był policjantem. Przedmiotem sporu jest także status A. W., syna skarżącej, w toczącym się postępowaniu w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego. Materialno-prawną podstawę skierowanego do skarżącej i osób z nią zamieszkujących, nakazu opróżnienia lokalu mieszkalnego znajdującego się w L. przy ul. W. stanowił przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji (Dz U. z 2007 r. nr 43 poz. 277 – dalej jako: ustawa o Policji), w myśl, którego decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się m.in. w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. W świetle okoliczności fatycznych rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności omówienia wymaga analiza przesłanek, określonych w art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Stosownie do treści tego przepisu, wyłącznymi przesłankami jego zastosowania jest: występowanie w obrocie prawnym lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub organów mu podległych oraz zajmowanie go bez tytułu prawnego. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca kwestionuje obydwie przesłanki. Ustosunkowując się zatem do kwestii statusu spornego lokalu, jako pozostającego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub organów mu podległych, wskazać należy, że skarżąca naruszenia przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji upatruje w tym, że lokal mieszkalny został jej byłemu mężowi przyznany w 1987 r., natomiast decyzją z lipca 1994 r. Wojewoda L. stwierdził nieodpłatne nabycie z mocy prawa tego lokalu przez Miasto L.. Ten fakt, w ocenie skarżącej powoduje, że sporny lokal nie pozostaje w dyspozycji Policji, a w sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy ustawy o najmie lokali. W rezultacie - jak przekonuje skarżąca - przepisy na podstawie, których decyzję wydano nie miały zastosowania w niniejszej sprawie. Argumentacja, ta - w ocenie Sądu - nie zasługuje jednak na aprobatę. Przede wszystkim, zwrócić należy uwagę, że wobec braku legalnej definicji "dysponowania" lokalem, pojęcie to zostało zdefiniowane na gruncie orzecznictwa Sądu Najwyższego, i zaakceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, a stosownie do tego stanowiska nie może budzić uzasadnionych wątpliwości, że lokalem będącym w dyspozycji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w rozumieniu art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.) jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi (por. postanowienie NSA z 3 lipca2009 r. sygn. I OSK 834/09, wyrok SN z 20 czerwca 2002 r., sygn. I CKN 683/00). Nie może przy tym, budzić wątpliwości, że minister właściwy do spraw wewnętrznych sprawuje nadzór nad działalnością Policji (art. 29 ust 4 ustawy z 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.U. z 2007 r. nr 65, poz. 437). Skoro natomiast sporny lokal stanowił już w roku 1987 mieszkanie funkcyjne dla funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej i tego rodzaju unormowanie było zgodne z ówcześnie obowiązującym i późniejszym ustawodawstwem, to brak jest podstaw prawnych do kwestionowania faktu, że przedmiotowy lokal pozostawał i pozostaje w dyspozycji resortu spraw wewnętrznych (por. wyrok NSA z 17 marca 2011 r., sygn. I OSK 1878/10). Zwrócić również należy uwagę, że jak wynika z akt sprawy, co do tego, że sporny lokal pozostaje w dyspozycji Policji nie mają wątpliwości ani Policja, ani samo Miasto L.. Podkreślenia wymaga w szczególności fakt, że to Miejski Zakład Budynków Komunalnych przekazał Komendantowi Miejskiemu Policji w L. pismo skarżącej zawierające prośbę "o przepisanie umowy najmu lokalu" (adresowane do MZBK w L.) w celu podjęcia przez Komendanta Miejskiego Policji w L. decyzji w tej sprawie (k.21). Jak wynika z akt sprawy, to z uwagi na status spornego lokalu, jako będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych pozostawał Miejski Zakład Budynków Komunalnych respektował prawa Komendanta Miejskiego Policji w L.. Trafności tezy skarżącej, jakoby sporny lokal nie pozostawał w dyspozycji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, przeczy również argumentacja powołana w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z 18 września 2008 r., sygn. K 7/07, gdzie wskazano, że przepis art. 90 ustawy o Policji odnosi się do dysponowania przez te organy lokalami uzyskanymi: w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej - stanowiących własność gminy - lub zakładów pracy. Skoro zatem sporny lokal stanowi własność Miasta L. i nie budzi wątpliwości ani Miejskiego Zakładu Budynków Komunalnych, ani Komendanta Miejskiego Policji w L. prawo dysponowania spornym lokalem przez Komendanta Miejskiego Policji w L., to podnoszona w skardze okoliczność, wydania w 1994 r. decyzji przez Wojewodę L., nie przesądza o wadliwości decyzji nakazującej opróżnienie lokalu. Zauważyć, bowiem należy, że jedynie lokale mieszkalne w domach stanowiących - własność prywatną - będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz podległych mu organów podlegają regulacji prawnej zamieszczonej w ustawie o ochronie praw lokatorów, natomiast po nabyciu spornego lokalu przez Miasto L. jego charakter jako mieszkania funkcyjnego nie zmienił się. Odnosząc się natomiast do drugiej z przesłanek, określonych w art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, tj. zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub organów mu podległych - bez tytułu prawnego, wskazać należy, że w toku postępowania skarżąca upatrywała faktu przysługiwania jej tytułu prawnego do spornego lokalu, w decyzji z 1987 r. o przydziale mieszkania funkcyjnego E. W., w której została wymieniona, jako członek rodziny uprawniony do zamieszkiwania. Skarżąca wskazywała, że jako żona byłego funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej ma prawo zamieszkiwać w spornym lokalu, bowiem decyzja o przyznaniu mieszkania jest prawomocna i nie została uchylona. W świetle powyższego, wyjaśnienia jednak wymaga, że czym innym jest posiadanie tytułu prawnego do mieszkania funkcyjnego, a czym innym uprawnienie członków rodziny do zamieszkiwania w takim lokalu. Należy podkreślić, iż przyznanie mieszkania funkcyjnego wiązało się bezpośrednio ze służbą w Milicji Obywatelskiej i zostało przyznane w oparciu o przepisy zarządzenia nr 82 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 listopada 1974 r. w sprawie mieszkań przeznaczonych dla funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej oraz remontu mieszkań zajmowanych przez tych funkcjonariuszy (Dz. Urz. MSW Nr 6, poz. 20 ze zm.). Fakt wymienienia w decyzji o przydziale mieszkania funkcyjnego ówczesnej małżonki i syna funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej nie wiązał się z przyznaniem im prawa do tego lokalu. Adresatem imiennej decyzji o przydziale mieszkania funkcyjnego położonego w L. był, bowiem wyłącznie E. W., co dokumentuje znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy decyzja z 1987 r. Natomiast prawo skarżącej do zamieszkiwania w tym lokalu miało charakter pochodny (por. wyrok NSA z dn. 8 maja 2007 r., I OSK 439/06, wyrok NSA z 1 lutego 2011 r., sygn. I OSK 1590/10). Tytuł prawny do spornego lokalu posiadał zatem wyłącznie E. W., jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej, na podstawie imiennej decyzji o przydziale mieszkania funkcyjnego. Fakt wymienienia małżonka funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej w decyzji przydziałowej oraz fakt wspólnego zamieszkiwania w mieszkaniu funkcyjnym do momentu rozwodu nie powoduje natomiast wejścia rozwiedzionego małżonka w prawa osoby, której przydzielono mieszkanie funkcyjne w oparciu o przepisy zarządzenia nr 82 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 15 listopada 1974 r. w sprawie mieszkań przeznaczonych dla funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej oraz remontu mieszkań zajmowanych przez tych funkcjonariuszy (Dz. Urz. MSW Nr 6, poz. 20 ze zm.). A zatem nie może budzić uzasadnionych wątpliwości, że jedyną osobą, która na podstawie decyzji z [...] 1987 r. uzyskała tytuł prawny do lokalu położonego w L. przy ul. W. był E. W.. Uwadze Sądu nie umknęło, że co do zasady, prawo do zajmowania lokali mieszkalnych reguluje art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2004 Nr 8, poz. 67 – dalej jako: o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy). Zauważyć jednak należy, że w myśl tego przepisu prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów mają tylko funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty (ust. 1), a członkowie rodzin mogą zamieszkiwać w takim lokalu - o ile - są uprawnieni do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach (ust. 2). Sama skarżąca wskazywała na § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału (Dz.U. Nr 105 poz. 884 – dalej jako: rozporządzenie z 18 maja 2005 r.), w myśl, którego - były małżonek policjanta - rozwiedzionego pozostaje w przydzielonym lokalu mieszkalnym do czasu uzyskania lub nabycia przez niego innego lokalu mieszkalnego albo domu. Z żadną z opisanych we wskazanych przepisach sytuacji nie mamy jednak do czynienia w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, co trafnie zauważyły organy w toku postępowania. Zwrócić, bowiem należy uwagę, że wskazany przepis art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy reguluje sytuację - funkcjonariuszy policji - i członków ich rodzin, natomiast § 8 rozporządzenia z 18 maja 2005 r. dotyczy byłego małżonka policjanta. Tymczasem – jak prawidłowo ustalono w toku postępowania – E. W. nie jest i nigdy nie był policjantem - w rozumieniu - tych przepisów. E. W. w 1990 r. został zwolniony ze Służby Bezpieczeństwa Wojewódzkiego Urzędu Spraw wewnętrznych. Skarżąca wskazuje, że organy nie uwzględniły zmian w strukturze organizacyjnej zwanej obecnie Policją, a wcześniej działającej jako Milicja Obywatelska, w następstwie, czego błędnie przyjęły, że E. W. nie był policjantem. Stanowisko takie nie znajduje jednak oparcia w przepisach prawa, bowiem choć w myśl art. 149 ust. 1 ustawy o Policji, z chwilą rozwiązania Milicji Obywatelskiej jej funkcjonariusze stawali się policjantami, to uregulowanie to nie znajdowało zastosowania do tych funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej, którzy do dnia 31 lipca 1989 r. byli funkcjonariuszami Służby Bezpieczeństwa (art. 149 ust. 2 ustawy o Policji). Tymczasem, w świetle przedstawionego Sądowi materiału dowodowego nie budzi wątpliwości, że E. W. z Służby Bezpieczeństwa został zwolniony w 1990 r. Dotychczasowi funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej lub Służby Bezpieczeństwa, mogli podjąć służbę w Policji albo zostać zatrudnieni w jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, zachowując odpowiednio ciągłość służby lub zatrudnienia (art. 150 ust. 1 ustawy o Policji). Jednak, z materiału zawartego w aktach wynika, że były mąż skarżącej nie podjął pracy z Policji, a jako funkcjonariusz SB nie korzystał z uregulowania, o którym mowa w art. 149 ust. 1 ustawy o Policji, a zatem trafnie organ wskazuje, że nie jest i nie był on policjantem w rozumieniu powołanych powyżej przepisów. Ponadto, E. W. nie figuruje w ewidencji osób uprawnionych do pobierania świadczenia emerytalno-rentowego z Zakładu Emerytalno-rentowego MSW i konsekwencji tych ustaleń, prawidłowo stwierdzono, że jako funkcjonariusz zwolniony ze służby bez prawa do policyjnej emerytury lub renty, zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy utracił on uprawnienia do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji Policji. Reasumując, skarżąca nie posiada tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego położonego w L., przy ul. W., a więc jest osobą zajmującą lokal mieszkalny bez tytułu prawnego. Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji przez osobę, która nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu, a podstawą prawną takiej decyzji przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art.90 ust. 1 przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. W świetle powyższego, wbrew zarzutom skargi, zastosowanie znajdował przepis § 14 ust. 2 rozporządzenia z 18 maja 2005 r. w myśl, którego w stosunku do osób, o których mowa w art. 95 ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, decyzje w sprawach opróżnienia lokali mieszkalnych wydaje kierownik jednostki organizacyjnej Policji, w którego dyspozycji pozostają te lokale. Stosownie do wytycznych wskazanego przepisu Komendant Miejski Policji w L. był, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, uprawniony do wydania decyzji nakazującej opróżnienie położonego w L., lokalu pozostającego w dyspozycji Policji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, wskazać należy, że nie stanowi uchybienia procesowego wydanie decyzji o opróżnieniu przedmiotowego lokalu jedynie w stosunku do I. W. – a nie jak chce tego skarżąca również w stosunku do zajmującego wraz z nią lokal, niewymienionego w decyzji przydziałowej z 1987 r. syna. W analogicznym stanie faktycznym (dotyczącym nakazu opróżnienia lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji Policji) jednoznaczne w tej kwestii stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznający skargę kasacyjną od wyroku oddalającego skargę osoby wskazanej do zamieszkania w lokalu przydzielonym jej nieżyjącemu ojcu. NSA podkreślił wówczas, że przepis art. 95 ust. 4 stanowiący, że decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu wykładać należy w ten sposób, że decyzja wydana w stosunku do strony postępowania odnosi skutek względem pozostałych osób zamieszkujących wraz z nią bez tytułu prawnego. Decyzja skierowana do I. W. nakazywała jej i osobom z nią zamieszkującym opróżnienie lokalu położonego w L.. Była zatem wydana również w stosunku do A. W., którego skarżąca uważa za stronę postępowania. Nie może, bowiem budzić uzasadnionych wątpliwości skarżącej, że taka konstrukcja decyzji, której adresatem jest I. W. i inne zamieszkujące w lokalu osoby – niewymienione z imienia i nazwiska – jest poprawna (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2010 r., sygn. I OSK 1232/09). Nie można również podzielić poglądu skarżącej, jakoby w niniejszej sprawie podmiot będący stroną toczącego się postępowania bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Zwrócić, bowiem należy uwagę, że stroną postępowania administracyjnego jest, zgodnie z art. 28 kpa, każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, każdy kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2001 r., sygn. akt II SA/Gd 2188/99, stwierdził, że interes prawny wyraża się w możliwości zastosowania normy prawa administracyjnego materialnego w konkretnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się w takim wypadku do ustalenia prawdopodobnego związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a - sytuacją prawną -konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa administracyjnego. W orzecznictwie przyjęto, że interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 1984 r., II SA 789/84 niepubl.). Zważywszy na okoliczności rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że zamieszkujący wraz ze skarżącą A. W. nie tylko nie jest adresatem decyzji o przydziale mieszkania funkcyjnego, ale brak jakiegokolwiek dokumentu, z którego wynikałoby, że kiedykolwiek był on w ogóle uprawniony do zamieszkiwania w spornym lokalu. W konsekwencji, o jego interesie w toczącym się postępowaniu można mówić jedynie w kategoriach interesu faktycznego, a nie prawnego. Żadna, bowiem z obowiązujących norm prawa administracyjnego materialnego, znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie, nie wpływa na - sytuację prawną - A. W. w zakresie prawa administracyjnego. W konsekwencji nie wzięcie przez niego udziału w toczącym się postępowaniu nie mogło zostać uznane za naruszenie przepisów postępowania. Reasumując, rozpoznając niniejszą skargę Sąd nie dostrzegł naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Sąd miał przy tym na uwadze, że czym innym jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisu postępowania, a czym innym zagadnienie czy naruszenie to winno prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przepisów kpa jest, bowiem możliwe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- dalej jako: ppsa.) Oznacza to, że naruszenie przepisów postępowania stanowi podstawę uwzględnienia skargi przez Sąd jedynie wówczas, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem, kontrola legalności przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania prowadzi do wniosku, że w toku postępowania skarżąca miała zapewniony czynny udział i była pouczana o prawie do wypowiadania się, co do zebranych materiałów i dowodów oraz o prawie zgłaszania żądań (k.11 akt adm.). Skarżąca przy tym, ani w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze do sądu administracyjnego nie przedstawiła dokumentów, które ewentualnie mogłyby uzasadniać poczynienie ustaleń odmiennych od przyjętych. Postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało z poszanowaniem art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 i 7 kpa, natomiast ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ppsa skarga została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło