IV SA/Po 754/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 11 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi M. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] uchylił pkt 1 decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] i w tym zakresie orzekł o usunięciu 4 okien ze ściany znajdującej się od strony granicy z działką o nr ewid. [...] i wstawieniu w tym miejscu luksferów, zgodnie z tym co przewidywał projekt budowlany oraz zastąpieniu okna na poddaszu od strony granicy z działką nr ewid. [...] nierozwieralnym naświetlem z zachowaniem gabarytów istniejącego otworu okiennego, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzją pierwszoinstancyjną nakazano Skarżącej również wykonanie otworu okiennego w pokoju dziennym na parterze budynku od strony ul. [...]. Pismem sporządzonym dnia [...] lipca 2018 r. M. S. reprezentowana przez pełnomocnika zawodowego wniosła do sądu administracyjnego skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W złożonej do Sądu skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W pkt. IV uzasadnienia skargi przedstawiono uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania obydwu decyzji wskazując, że w sprawie ziściły się obydwie ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Podkreślono, że decyzja nakazująca usunięcie otworów okiennych w mieszkalnym budynku jednorodzinnym (a takiego dotyczy zaskarżona decyzja) jest w istocie decyzją zbliżoną do decyzji rozbiórkowej, a sama tylko czynność wykonania dodatkowego otworu okiennego powoduje skutki, które bezsprzecznie należy uznać za trudne do odwrócenia. Podkreślono, że demontaż okien będzie wiązać się z kosztami ok. [...] zł, zakup i zamontowanie luksferów o odpowiedniej odporności ogniowej oszacowano na kwotę ok. [...] zł, natomiast zamontowanie okna na parterze na kwotę [...]zł. Wskazano, że są to kwoty, które nie uwzględniają prac wykończeniowych oraz wywozu gruzu, zaś uchylenie zaskarżonych decyzji oznaczać będzie konieczność ponownego wykonania okien. Wskazano, że w razie uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji konieczne będzie również poniesienie nakładów w celu przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek Skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: ppsa) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jak stanowi § 3 wyżej wymienionego przepisu: po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Przedmiotowa decyzja dotyczy nakazu zamurowania czterech otworów okiennych w budynku mieszkalnym oraz wykonania dodatkowego otworu okiennego w ścianie frontowej (od strony ul. [...]) w pokoju dziennym na parterze budynku, zgodnie z rozwiązaniem wskazanym w zatwierdzonym projekcie budowlanym. W ocenie Sądu, zasadności złożonego wniosku dowodzą nie tylko podniesione w nim argumenty, ale przede wszystkim można zidentyfikować je na podstawie akt sprawy. Jak jednoznacznie wynika z załączonego do akt Projektu architektoniczno-budowlanego domu jednorodzinnego wolnostojącego przy ul. [...] na dz. nr [...] położonej w [...], realizacja nałożonych na Skarżącą obowiązków wymagać będzie ingerencji w konstrukcję samego budynku związaną z realizacją wspomnianego otworu okiennego, zastosowania okiennych nadproży żelbetowych oraz przeprowadzenia wskazanych prac z uwzględnieniem szczegółowych wytycznych zawartych w dokumentacji projektowej. W uzasadnieniu złożonego wniosku natomiast wskazano nie tylko na szczególny charakter nałożonych na Skarżącą prac, ale również przedstawiono szacunkowe koszty realizacji zaskarżonej decyzji, których poniesienie ma wiązać się dla Skarżącej z niebezpieczeństwem znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Mając na uwadze wysokość szacowanych kosztów wykonania nałożonych na Skarżącą obowiązków, charakter tych obowiązków oraz doświadczenie życiowe należało stwierdzić, że w sprawie ziściły się przesłanki o których mowa w art. 61 § 3 ppsa. W ocenie Sądu, mając na uwadze konkretne okoliczności badanej sprawy, w tym konieczność ingerencji w konstrukcję samego budynku w związku z realizacją otworu nowego okiennego, należało stwierdzić, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi, bez wątpienia wywoła trudne do odwrócenia skutki, a dodatkowo może także spowodować po stronie Skarżącej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej. Również likwidacja otworów okiennych przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd może nie tylko narazić stronę skarżącą na straty finansowe, ale także sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona adresatowi obowiązku ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Ewentualna szkoda, poniesiona przez Skarżącą na skutek ingerencji w konstrukcję budynku (w celu realizacji zgodnie z projektem budowlanym otworu okiennego), jak również w celu likwidacji czterech otworów okiennych wywołają trudne do odwrócenia skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego będzie mógł nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Sąd podziela stanowisko Skarżącej, że wykonanie tego typu decyzji w swoich skutkach jest zbliżone do wykonania decyzji rozbiórkowej. Jest to szczególnie przejrzyste w okolicznościach badanej sprawy, gdy realizacja obowiązków nałożonych na Skarżącą wiąże się z koniecznością ingerencji w konstrukcję budynku w celu zrealizowania otworu okiennego (zgodnie z pozwoleniem na budowę). W tym przypadku, już z samej istoty decyzji nakazującej ingerencję w konstrukcję budynku wynika możliwość wyrządzenia znacznej szkody, jak i powstania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania decyzji, która następnie zostałaby przez sąd administracyjny wzruszona. Należy przy tym zauważyć, że w orzecznictwie ugruntowany został pogląd, iż z zasady wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego łączy się z trudnymi do odwrócenia skutkami, jak i z niebezpieczeństwem powstania ewentualnej szkody (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07 oraz postanowienia NSA: z 18 sierpnia 2016 r., II OZ 787/16, z 1 marca 2011 r., II OZ 118/11, z 27 listopada 2009 r., II OZ 1040/09; z 10 marca 2008 r., II OZ 202/08; z 6 grudnia 2006 r., II OZ 1352/06; z 28 kwietnia 2005 r., II OZ 276/05 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy przy tym podkreślić, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji. W związku z tym rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest bowiem na wstępnym etapie postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ppsa.