IV SA/Po 824/24
WyrokWSA w Poznaniu2025-01-08
Skład orzekający: Izabela Bąk - Marciniak, Monika Świerczak, Katarzyna Witkowicz - Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej jest prawidłowa w sytuacji, gdy inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i czy przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych wykluczają możliwość wprowadzenia ograniczeń planistycznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę była prawidłowa, ponieważ inwestycja nie była zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje ograniczenia dotyczące rodzaju i charakteru zabudowy na danym terenie. Przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych nie dają przedsiębiorcom telekomunikacyjnym autonomicznego prawa do całkowitego kształtowania polityki przestrzennej i nie wykluczają możliwości wprowadzenia przez organy gmin ograniczeń i zakazów w planach miejscowych.Stan faktyczny
P. sp. z o.o. złożyła w maju 2024 r. wniosek o pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej na działce w miejscowości S., gm. D. Mieszkańcy oraz Wójt Gminy zgłosili sprzeciw, wskazując na niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Starosta odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę, wskazując na niezgodność z planem i brak usunięcia nieprawidłowości przez inwestora. Wojewoda częściowo zmienił podstawę prawną decyzji, ale utrzymał ją w mocy. P. sp. z o.o. złożyła skargę do WSA w Poznaniu, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa budowlanego i ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz - Grochowska Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Kusiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody z dnia 06 września 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno - budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę w całości.
Dnia 10 maja 2024 r. P. sp. z o.o., reprezentowana przez P. W., złożyła wniosek o wydanie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą (wewnętrzną linią zasilającą, kanalizacją dla światłowodu) na działce nr [...], w miejscowości S., gm. D..
Pismem z 17 maja 2024 r. mieszkańcy S. wnieśli sprzeciw w zakresie budowy ww. inwestycji.
Dnia 4 czerwca 2024 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Wójta Gminy D. z 31 maja 2024 r. (znak: [...]) w którym wskazał, że jego zdaniem zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości S. dla działki nr [...] przyjętym Uchwałą nr [...] Rady Gminy D. z dnia 26 lutego 2001 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2001 r., nr [...], poz. [...]) - dalej "plan miejscowy", mimo dopuszczenia na części obszaru zabudowy mieszkaniowej z możliwością sytuowania pomieszczeń usługowych w obrębie budynku mieszkalnego, w zamyśle miały umożliwiać realizację osiedla zabudowy mieszkaniowej, niskiej, jednorodzinnej z usługą uzupełniającą zabudowę mieszkaniową. Nigdy nie było zamiarem Gminy tworzyć tereny sprzyjające realizacji planowanego przez inwestora masztu telefonii komórkowej.
Starosta P. pismem z 11 czerwca 2024 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w ww. sprawie.
Postanowieniem z 11 czerwca 2024 r. Starosta P. nałożył na inwestora (w terminie 21 dni od daty otrzymania postanowienia) obowiązek usunięcia nieprawidłowości określonych w pkt. 1-4. W pkt. 2. postanowienia wskazano, że planowaną inwestycję należy projektować z uwzględnieniem art. 46 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 604 ze zm.) - dalej "ustawa o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych", oraz przeznaczeniem terenu wynikającym z § 6 planu miejscowego.
Pismem z 28 czerwca 2024 r. inwestor udzielił odpowiedzi na postanowienie.
Pismem z 8 lipca 2024 r. E. R. i M. R., reprezentowani przez r. D., oraz pismem z 9 lipca 2024 r. D. i M. T. (strony postępowania) wniosły sprzeciw w zakresie budowy ww. inwestycji.
Starosta P. decyzją z 1 sierpnia 2024 r. (znak: [...]), przywołując w sentencji decyzji art. 35 ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego jako jej podstawę prawną, odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno- budowlanego i udzielenia P. sp. z o.o. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą (wewnętrzną linią zasilającą, kanalizacją dla światłowodu) na działce nr [...], w miejscowości S., gm. D..
W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowa inwestycja jest niezgodna z planem miejscowym, gdyż na terenach budownictwa mieszkaniowego oznaczonego symbolem MJ/U możliwe jest wyłącznie lokalizowanie budynków mieszkalnych jednorodzinnych oraz infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu, a projektowana stacja bazowa o wysokości 43,30 m, nie stanowi infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu.
Inwestor nie usunął nieprawidłowości określonych w pkt. 2. postanowienia, a zatem zgodnie z brzmieniem art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego należało odmówić udzielenia pozwolenia na budowę ww. inwestycji.
Od ww. decyzji odwołanie złożyła P. sp. z o.o. wskazując naruszenie art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji o odmowie pozwolenia na budowę, a także naruszenie art. 46 ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych w związku z § 6 planu miejscowego, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przeznaczenie w planie miejscowym terenu na cele zabudowy usługowej i mieszkaniowej jednorodzinnej, przy jednoczesnym braku uwzględnienia w tym planie lokalizacji inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, jest sprzeczne z planowaną inwestycją celu publicznego z zakresu łączności publicznej innej niż lokalizacja infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu, podczas gdy przeznaczenie trenu również pod lokalizację zabudowy usługowej implikuje przyjęcie braku sprzeczności z przeznaczeniem terenu
lokalizacji inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, także innej niż lokalizacja infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu.
Akta sprawy wraz z odwołaniem wpłynęły do W. Urzędu Wojewódzkiego w P. 9 sierpnia 2024 r.
Pismem z 30 sierpnia 2024 r. E. R. i M. R. wnieśli o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.
Wojewoda decyzją z dnia 6 września 2024 r. uchylił decyzję Starosty P. nr [...] z dnia 1 sierpnia 2024 r. w części podstawy prawnej, tj. art. 35 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.) i w to miejsce przywołał art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.), a w pozostałej części decyzję utrzymał w mocy.
P. sp. z o.o. pismem z dnia 4 października 2024 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wojewody z dnia 6 września 2024 r., nr znaku [...].
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uchylenie zaskarżonej decyzji Starosty P. nr [...] z dnia 1 sierpnia 2024 roku, nr znaku [...], odmawiającej zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą (wewnętrzną linią zasilającą, kanalizacją dla światłowodu) w m. S., obręb S., działka ewidencyjna [...], gmina D., wyłącznie w części dyspozytywnej przywołującej podstawę prawną, oraz utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy w pozostałej części, podczas gdy zaskarżona decyzja Starosty P. została wydana z naruszeniem prawa i winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego;
2. naruszenie przepisów art. 46 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych w związku z przepisem § 6 uchwały nr [...] Rady Gminy D. z dnia 26 lutego 2001 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości S. dla działki nr [...] poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż przeznaczenie w planie miejscowym terenu na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, z dopuszczeniem funkcji usługowej, przy jednoczesnym braku uwzględnienia w tym planie lokalizacji inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, jest sprzeczne z planowaną inwestycją celu publicznego z zakresu łączności publicznej innej niż lokalizacja infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu, podczas gdy przeznaczenie terenu również pod lokalizację zabudowy usługowej implikuje przyjęcie braku sprzeczności z przeznaczeniem terenu lokalizacji inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej także innej niż lokalizacja infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu.
Skarżąca wniosła o:
1. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. nr [...] z dnia 1 sierpnia 2024 roku, nr znaku [...], odmawiającej zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą (wewnętrzną linią zasilającą, kanalizacją dla światłowodu) w m. S., obręb S., działka ewidencyjna [...], gmina D.;
2. zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 20 grudnia 2024 r. E. R. i M. R. jako uczestnicy postępowania wnieśli o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 j.t. z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej – p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami, czy powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji Wojewody z dnia 06 września 2024 r. nr [...], uchylającej decyzję Starosty P. nr [...] z dnia 1 sierpnia 2024 r. w części podstawy prawnej, tj. art. 35 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.) i w to miejsce przywołującej art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.), a w pozostałej części utrzymującej ją w mocy.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią więc przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725 j.t., dalej jako p.b.) , a przede wszystkim jej art. 35 ust. 1 pkt 1. W myśl tego przepisu przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
W kontrolowanej sprawie, na obecnym etapie jej załatwienia, istota sporu dotyczy oceny zgodności zamierzenia inwestycyjnego z ustaleniami obowiązującego m.p.z.p. obejmującego teren planowanej inwestycji, ponieważ stwierdzenie przez organy obu instancji braku takiej zgodności stanowiło przesłankę orzeczonej odmowy udzielenia pozwolenia na budowę.
W związku z tym należy podkreślić, w ślad za utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, że wszelkie ustawowe ograniczenia prawa własności, w tym również ustalenia m.p.z.p., nie mogą być interpretowane rozszerzająco – bardziej ograniczając prawo własności, niż wynika to z literalnego brzmienia ustaleń planu.
Zgodnie z zasadą "złotego środka", odzwierciedlającą najlepiej istotę konstytucyjnej ochrony prawa własności, postanowienia m.p.z.p. nie powinny być interpretowane w sposób nadmiernie ograniczający prawa właściciela ani w sposób nadmiernie rozszerzający istniejące ograniczenia praw właścicielskich, tak aby nie naruszało to istoty prawa własności (zob. np. wyroki NSA: z 02.02.2006 r., II OSK 490/05; z 09.05.2018 r., II OSK 1508/16 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie "CBOSA").
Należy również podzielić pogląd, że każda wybrana przez inwestora zabudowa będzie dopuszczalna według planu miejscowego, skoro nie jest wykluczona ustaleniami tego planu (zob. wyrok NSA z 25.11.2005 r., II OSK 586/09, CBOSA). Dlatego stanowisko organów administracji architektoniczno-budowlanej dokonujących interpretacji postanowień m.p.z.p. w sposób dopuszczający przeznaczenie tylko wyraźnie wskazane w planie, a odrzucające wszystkie inne przedsięwzięcia nie sprzeciwiające się podstawowemu przeznaczeniu, których w dodatku wyraźnie nie zabroniono, nie zasługuje na uznanie (por. wyrok WSA z 09.09.2008 r., II SA/Bd 499/08, CBOSA).
Plan miejscowy kształtuje ład przestrzenny na danym terenie. Zatem oceniając zgodność projektowanej inwestycji pod kątem jej zgodności z planem, organ winien mieć na uwadze także wykładnię celowościową przepisów prawa, a więc w takim przypadku ocenić, czy owa inwestycja jest zgodna z celem (celami), jakie zakłada dany plan miejscowy.
Co istotne, na gruncie niniejszej sprawy – w której jest niesporne, że wnioskowane zamierzenie inwestycyjne (stacja bazowa telefonii komórkowej) stanowi inwestycję celu publicznego z zakresu łączności publicznej – należy mieć na uwadze również odnośne przepisy ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (j.t. Dz. U. z 2024 r. poz. 604, z późn. zm.; zwana dalej: "specustawą telekomunikacyjną").
Zgodnie z jej art. 46 ust. 1 i 2 – w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji przez Wojewodę – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi (ust. 1).
Jeżeli lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie jest umieszczona w planie miejscowym, dopuszcza się jej lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Przeznaczenie terenu na cele zabudowy wielorodzinnej, rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, a przeznaczenie terenu na cele zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu (ust. 2).
Ponadto w myśl art. 46 ust. 1a – dodanego przez art. 1 pkt 16 ustawy z dnia 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1815), z dniem 25 października 2019 r. – : "Nie stosuje się ustaleń planu miejscowego w zakresie ustanowionych zakazów lub przyjętych w nim rozwiązań, o których mowa w ust. 1, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi." Objaśniając potrzebę wprowadzenia tak kategorycznej regulacji, autorzy projektu ww. ustawy zmieniającej wskazali w jego uzasadnieniu, że:
"[...] pomimo obowiązującego zakazu (art. 46 ust. 1) ustanawiania w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego zakazów i ograniczeń w zakresie lokalizacji inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej (w tym m.in. stacji bazowych telefonii komórkowej), nadal w praktyce zdarzają się sytuacje, iż obowiązujące miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego zawierają tego typu zakazy bądź ograniczenia. Sytuacja taka utrzymuje się pomimo faktu, iż zakaz przewidziany w art. 46 ust. 1 ustawy znalazł się już w pierwotnym brzmieniu ustawy, a więc obowiązuje od 2010 r. Należy przy tym zauważyć, iż w pierwotnym brzmieniu ustawy znalazło się uregulowanie przewidziane w art. 75 ust. 2, zgodnie z którym w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, gminy miały dostosować treść planów miejscowych obowiązujących na obszarze ich właściwości do wymagań określonych w art. 46 ust. 1. Regulacja ta została uchylona mocą ustawy z dnia 12 października 2012 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1256). Nie wprowadzono natomiast żadnej innej regulacji zastępczej, która sprzyjałaby eliminacji z miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego zakazów niezgodnych z art. 46 ust. 1. W związku z powyższym proponuje się wprowadzić dodatkowe uregulowanie w art. 46 ust. 1a, zgodnie z którym nie stosuje się ustaleń planu miejscowego w zakresie ustanowionych zakazów lub przyjętych w nim rozwiązań, których realizacja uniemożliwia lokalizowanie inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Proponowana regulacja zapewni zatem, iż ewentualnie istniejące jeszcze w niektórych miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego zakazy czy ograniczenia w zakresie lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej (co przecież nie powinno mieć miejsca, jako wprost niezgodne z obowiązującym od 2010 r. art. 46 ust. 1) z mocy prawa nie mają zastosowania. Proponowane rozwiązanie domyka zatem całość regulacji związanych z zakazem ustanawiania w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego zakazów i ograniczeń w zakresie lokalizacji inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej. [...]" (Druk nr 3484 Sejmu RP VIII kadencji).
W okolicznościach kontrolowanej sprawy należy wskazać, że dla terenu, na którym planowana jest przedmiotowa inwestycja (teren MJ/U) obowiązuje uchwała Nr [...] Rady Gminy D. z dnia 26 lutego 2001 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości S. działki nr [...].
W § 6 uchwały wskazano, że dla terenów budownictwa mieszkaniowego MJ/U ustala się:
1. prawo budowy, przebudowy i rozbudowy:
a) domów mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących z możliwością sytuowania pomieszczeń usługowych w obrębie budynku mieszkalnego;
b) urządzeń towarzyszących: dojść, dojazdów, obiektów małej architektury, ogrodów przydomowych i ogrodzeń.
Ponadto w § 6 pkt 2 lit. l wskazano, że wprowadza się zakaz lokalizacji usług w innej formie niż określona w punkcie 2. h) i j),
W § 6 pkt 2 lit. h uchwały wskazano, że budynki mieszkalne obok funkcji podstawowej, mogą mieścić w parterze również pomieszczenia usługowe, np. małe lokale handlu detalicznego, małą gastronomię, biura, różnego typu agencje, punkty usługowe, rzemiosło usługowe (fryzjer, szewc, itp.) i inne, nieuciążliwe dla otoczenia związane bezpośrednio obsługą mieszkańców, z zakazem produkcji.
W § 6 pkt 2 lit. j wskazano, że budynki pomocnicze mogą pełnić funkcje: garaży, pawilonów ogrodowych, altan, a także lokali usługowych jak w pkt c), nieuciążliwych dla otoczenia, związanych bezpośrednio z obsługą mieszkańców, z zakazem produkcji.
Biorąc pod uwagę powyższe regulacje planu miejscowego należy wskazać, że intencją organu planistycznego było przeznaczenie przedmiotowych terenów pod budownictwo mieszkaniowe z możliwością lokalizacji pomieszczeń usługowych w obrębie budynku mieszkalnego (na parterze) lub w budynkach pomocniczych.
Działalność usługowa została jednak ograniczona i musi mieć charakter nieuciążliwy dla otoczenia, a także nie może być działalnością produkcyjną. Oczywiste jest również, że skoro plan miejscowy uchwalono w 2001 r., to nie brano pod uwagę regulacji istnienia ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, która wówczas nie obowiązywała.
Skarżąca spółka stoi na stanowisku, że przy dokonywaniu wykładni planu miejscowego organ administracji architektoniczno - budowlanej powinien brać pod uwagę przepisy art. 46 ust. 1-2 specustawy telekomunikacyjnej, w których regułą jest możliwość zabudowy infrastrukturą telekomunikacyjną, natomiast wyjątkiem ograniczenia lub zakazy ustanowione w planie miejscowym, a m.in. przeznaczenie terenu na cele usługowe nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej.
Ratio legis przepisu art. 46 ust. 2 specustawy telekomunikacyjnej jest prawo do zabudowy inwestycji w zakresie łączności publicznej, chyba że jej realizacja naruszałaby zakazy lub ograniczenia ustanowione w planie (wyrok WSA w Poznaniu z 10 stycznia 2018 r., sygn. akt IV SA/Po 1018/17, wyrok NSA z 3 września 2015 r., sygn. akt II OSK 44/14). Jak podkreśla Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w uzasadnieniu do wyroku z 5 lutego 2020 r. (sygn. akt II SA/Gd 541/19) celem specustawy telekomunikacyjnej jest z jednej strony zapewnienie równoprawnej i skutecznej konkurencji w zakresie budowy i dostępu do infrastruktury telekomunikacyjnej, a z drugiej stworzenie warunków dla rozwoju i wykorzystania nowoczesnej infrastruktury telekomunikacyjnej.
Należy wskazać, że przepis art. 46 ust. 1 specustawy telekomunikacyjnej zostałby naruszony, gdyby uchwała w przedmiocie planu pozbawiała przedsiębiorstwo jakichkolwiek możliwości inwestycyjnych na terenie objętym planem.
Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 9 stycznia 2020 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1530/19) podkreślił, że plan miejscowy nie może wprowadzać zakazu lokalizacji urządzeń telekomunikacyjnych na całym obszarze objętym planem, uniemożliwiającego realizację takiego celu publicznego. Nie oznacza to jednak, że organy gminy w ogóle nie mogą korzystać ze swego władztwa planistycznego w zakresie lokalizowania na ich terenie urządzeń telekomunikacyjnych. Nie oznacza to również, że plan miejscowy nie może wprowadzać pewnych ograniczeń, czy to w zakresie lokalizacji inwestycji, ich rozmieszczenia w terenie, czy też ograniczeń co do rodzaju urządzeń z uwagi na miejsce, w którym będą zlokalizowane, czy też ograniczeń z uwagi na ochronę innych, istotnych z punktu widzenia gospodarowania przestrzenią, wartości.
W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należało dokonać oceny okoliczności, czy przedmiotowy teren można uznać za teren usługowy w myśl art. 46 ust. 2 specustawy.
Przyjęcie, że teren MJ/U jest terenem usługowym prowadziłoby do wniosku, że przeznaczenie tego terenu nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej. Jednak w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie nie można przyjąć takiej tezy.
Ww. przepis mówi o sytuacji, w której teren jest przeznaczony m.in. na cele usługowe. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie występuje, ponieważ teren ten został przeznaczony na cele zabudowy mieszkaniowej, która dopuszcza w ograniczonym zakresie prowadzenie usług. Już to prowadzi do wniosku, że nie aktualizuje się dyspozycja art. 46 ust. 2 ustawy o wspieraniu wskazująca, że przeznaczenie tego terenu nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej.
Istotny jest fakt, że w niniejszej sprawie teren został przeznaczony pod cele zabudowy jednorodzinnej (z możliwością prowadzenia usług w ograniczonym zakresie) i nie jest to sprzeczne z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu, co aktualizuje dyspozycję ostatniego zdania art. 46 ust. 2 ww. ustawy.
W tym miejscu należy wskazać, że art. 46 ust. 2 ustawy o wspieraniu jest dość rozbudowany i zawiera w sobie kilka przesłanek. Należy zauważyć, że oprócz przesłanki dotyczącej przeznaczenia terenu w przepisie znajduje się również sformułowanie: "ani nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń".
Jest to druga obok przeznaczenia terenu przesłanka, a słowo "ani" świadczy o tym, że przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Idąc dalej należy więc wskazać, że abstrahując od przyjęcia, czy przedmiotowy teren to teren o przeznaczeniu usługowym, mieszkalnym, czy mieszkalno – usługowym, to nie można zapominać, o kwestii wprowadzonych w planie zakazów lub ograniczeń. W planie dotyczącym przedmiotowego terenu wprowadzono ograniczenia i zakaz polegający na zakazie produkcji oraz ograniczenie polegające na tym, że działalność usługowa musi mieć charakter nieuciążliwy dla otoczenia.
W ocenie Sądu ograniczenie polegające na tym, że działalność usługowa musi mieć charakter nieuciążliwy dopełniająco wpisuje się właśnie w dyspozycję art. 46 ust. 2 w zakresie braku sprzeczności lokalizacji infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu.
Analiza powyższych przepisów ustawy o wspieraniu i zapisów planu miejscowego pozwala na sformułowanie tezy, że przyjęte w planie miejscowym rozwiązania nie uniemożliwiają lokalizowania lokalizacji infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 specustawy telekomunikacyjnej użyte w ustawie określenia oznaczają: "infrastruktura telekomunikacyjna o nieznacznym oddziaływaniu - kanalizację kablową, linię kablową podziemną i nadziemną, punkt dostępu bezprzewodowego o bliskim zasięgu, przenośne wolnostojące maszty antenowe, instalację radiokomunikacyjną wraz z konstrukcją wsporczą do wysokości 5 m, szafy i słupki telekomunikacyjne oraz inne podobne urządzenia i obiekty, a także związany z nimi osprzęt i urządzenia zasilające, jeżeli nie są zaliczone do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko lub nie stanowią przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na obszary [...];".
W niniejszej sprawie planowana inwestycja obejmuje budowę stację bazową telefonii komórkowej o wysokości 43,30m n.p.t., a więc w myśl powyższej definicji nie jest to infrastruktura telekomunikacyjna o nieznacznym oddziaływaniu, co skutkuje przyjęciem, że organ prawidłowo odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
Należy podkreślić, że przepis art. 46 ustawy z 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych nie przyznaje przedsiębiorcom telekomunikacyjnym autonomicznego uprawnienia do kształtowania polityki przestrzennej. Istotne jest, że art. 46 ust. 2 ustawy dopuszcza także możliwość istnienia określonych zakazów i ograniczeń, które wiążąco będą kształtowały uprawnienia przedsiębiorcy telekomunikacyjnego do określenia lokalizacji stacji bazowych telefonii komórkowej.
Z ww. przepisów nie można wyprowadzać normy prawnej, która całkowicie pozbawia organy gmin prawa kształtowania przestrzeni poprzez wprowadzenie zakazów czy ograniczeń zabudowy. Inwestor powołując te przepisy nie może żądać, aby obszar objęty planem był bezwarunkowo otwarty na jego inwestycje.
Kwestia uchylenia decyzji I instancji w zakresie zmiany podstawy prawnej w ocenie Sądu była prawidłowa. Zgodnie z art. 35 ust. 5 pkt 1 P.b. organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w przypadku niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia, o którym mowa w ust. 3.
W niniejszej sprawie inwestor odpowiedział na postanowienie organu polemizując z jego stanowiskiem. Tym samym prawidłowo organ II instancji uznał, że należało zastosować art. 35 ust. 1 pkt 1 a P.b. w zakresie sprawdzenia zgodności planowanej inwestycji z ustaleniami planu miejscowego.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło