IV SA/Po 844/10

WyrokWSA w Poznaniu2010-12-16

Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Bożena Popowska, Karol Pawlicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata podwyższona za składowanie odpadów bez decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska może być naliczana za okres, w którym organ administracji pozostawał w zwłoce w wydaniu tej decyzji, a jeśli tak, to od kiedy decyzja staje się wykonalna?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata podwyższona za składowanie odpadów bez decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska jest sankcją finansową, której obowiązek poniesienia powstaje niezależnie od przyczyn braku decyzji i stopnia zawinienia. Sąd odrzucił argumentację, że opóźnienie organu usprawiedliwia brak opłaty. Jednocześnie sąd uznał, że decyzja zatwierdzająca instrukcję eksploatacji składowiska, jeśli jest zgodna z żądaniem wszystkich stron, staje się wykonalna od dnia jej wydania, a nie od dnia, w którym stała się ostateczna.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła naliczenia przez Marszałka Województwa W. Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej sp. z o.o. w O. opłaty podwyższonej za składowanie odpadów bez wymaganej decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska. Przedsiębiorstwo zarzuciło organom naruszenie przepisów poprzez naliczenie opłaty za okres, w którym organ pozostawał w zwłoce w wydaniu decyzji, a także kwestionowało moment, od którego decyzja stała się wykonalna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Marszałka.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa W., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot opłaty sądowej i kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Karol Pawlicki Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej sp. z o.o. w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej sp. z o.o. w O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu opłaty sądowej oraz kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] Marszałek Województwa W., działając na podstawie art. 288 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 272 pkt 1, art.273 ust. 1 pkt 4, art. 274 ust. 5, art. 275, art. 276 ust. 1, art. 277 ust. I, art. 279 ust. 2, art. 281 ust. 1, art. 284 ust. 1, art. 285 ust. 1 i ust. 2, art. 286 ust. 1, art. 287 ust. 2, oraz art. 290 ust. 2, art. 293 ust. l ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150), art. 53 § 1, § 3, § 4, art. 55 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja Podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej Kpa) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. z 2005 r. Nr 260, poz. 2176) wymienił Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o. o. w O. opłatę podwyższoną w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu, za składowanie odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów w wysokości 0,05 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą dobę składowania za okres I półrocza 2006 r. w kwocie: 71 215,00 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, iż podmiot korzystający ze środowiska tj. składujący odpady ustala opłatę za składowanie odpadów we własnym zakresie, według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska z ww. tytułu miało miejsce. Dalej organ wskazał, iż zgodnie z art. 274 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska wysokość opłaty za składowanie odpadów zależy od ilości i rodzaju składowanych odpadów, z tym że wysokość opłaty podwyższonej zależy także od czasu składowania odpadów. Ponadto jeżeli składowane lub magazynowane odpady ulegają zmieszaniu, za podstawę opłaty za korzystanie ze środowiska przyjmuje się rodzaj odpadu, za który jednostkowa stawka opłaty jest najwyższa (art. 280). Organ zauważył, iż w sytuacji, gdy podmiot korzystający ze środowiska zamieścił, w wykazie zawierającym informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia - wówczas marszałek województwa wymierza w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu. W przypadku gdy podmiot korzysta ze środowiska tj. składuje odpady bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów ponosi opłatę podwyższoną w wysokości 0,05 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą dobę składowania zgodnie z art. 293 ust. 1. Organ wyjaśnił, iż na podstawie art. 275 w związku art. 281 ust. 1, art. 284 ust. 1 i art. 285 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska opłata podwyższona za składowanie odpadów na składowisku bez wymaganej decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska w I półroczu 2006 r. należna od Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o. o. w O. łącznie wynosi 106 652,00 zł. Na kwotę w wysokości 106 652,00 zł składa się opłata w wysokości 35 437,00 zł wynikająca z wykazu informacji o dokonanych obliczeniach podstawy należności, który Strona przekazała do Departamentu Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa W. w P. oraz kwota różnicy ustalona w wyniku weryfikacji w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego przez Departament Środowiska między kwotą faktycznie (zgodnie z przepisami) należną w wysokości 106 652,00 zł, a kwotą opłaty wykazaną przez Stronę w wysokości 35 437,00 zł. Różnica ta w wysokości 71 215,00 zł stanowi podstawę wymiaru niniejszej decyzji. Na zobowiązania te w podstawowym wymiarze (bez odsetek za zwłokę) składają się: różnica stanowiąca wymiar niniejszej decyzji w wysokości 71 215,00 zł oraz różnica w wysokości 10 737,00 zł wynikająca z należności wykazanej przez stronę w wysokości 35 437,00 zł, a faktycznie dokonaną wpłatą w wysokości 25 000,00 zł. Organ wskazał, iż podczas kontroli ustalono, że od [...] czerwca 2006 r. zakład nie posiadał obowiązującej decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska w miejscowości w U.. Organ wyjaśnił, iż Wojewoda W. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. zatwierdził warunkowo instrukcję eksploatacji składowiska w m. U.. Ponadto organ wskazał, iż Przedsiębiorstwo złożyło do urzędu informacje, w których wskazano ilość odpadów przyjętych na składowisko w poszczególnych dniach I półrocza 2006 r., co stanowiło podstawę do ustalenia ilości dób składowania odpadów w celu naliczenia opłaty podwyższonej za brak decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska. Organ podniósł, iż na podstawie danych przekazanych przez stronę organ określił wysokość należnej opłaty za korzystanie ze środowiska w I półroczu 2006 r., którą strona była zobowiązana wnieść w terminie do 31 lipca 2006 r. W wyznaczonym terminie Strona nie uiściła pełnej opłaty. Organ wyjaśnił, iż po przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego ustalono, że w okresie I półrocza 2006 r. Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o. o. w O. nie posiadało wymaganej prawem decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska i zobowiązane jest do uiszczenia opłaty podwyższonej za brak ww. decyzji. Organ podniósł, iż zgodnie ze wskazaniem zawartym w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego opłatę podwyższoną wymierzono za okres od 1 stycznia 2006 r. - dnia kiedy Strona nie posiadała decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska do dnia [...] maja 2006 r. - tj. do dnia kiedy decyzja zatwierdzająca instrukcję eksploatacji składowiska stała się ostateczna. Organ podniósł, iż w trakcie przeprowadzonej rozprawy Strona oświadczyła, że nie czuje się winna ponoszenia opłat podwyższonych, ponieważ pełną odpowiedzialność za nie wydanie w ustawowym terminie decyzji ponosi organ wydający przedmiotową decyzję. Organ wyjaśnił, iż zakład złożył wniosek o wydanie decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska w dniu [...] grudnia 2005 r. natomiast decyzja została wydana w dniu [...] kwietnia 2006 r. Organ ponadto wskazał, iż W. Urząd Wojewódzki wyjaśnił, że w toku postępowania wnioskodawca przedstawił wyjaśnienia dotyczące licznych nieprawidłowości w sposobie eksploatacji składowiska stwierdzonych w czasie kontroli Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w P.. Składowisko nie posiadało wymaganego Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2002 r. w sprawie zakresu, czasu, sposobu oraz warunków prowadzenia monitoringu składowisk odpadów (Dz. U. Nr 220, poz. 1858) systemu monitoringu wód podziemnych. Pismem z dnia [...] marca 2006 r. wnioskodawca zobowiązał się do wystąpienia o zatwierdzenie dokumentacji hydrogeologicznej oraz pismem z dnia [...] kwietnia 2006 r. do wykonania niecki dezynfekcyjnej. Biorąc pod uwagę, że składowisko w miejscowości U. jest jedynym składowiskiem obsługującym Miasto i Gminę O., Wojewoda W. zatwierdził instrukcję eksploatacji dla tego składowiska, pod warunkiem wykonania dokumentacji hydrogeologicznej. W ocenie organu przyczyną opóźnienia wydania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska nie była opieszałość organu wydającego tylko nie dostosowanie rzeczywistego stanu składowiska do wymaganych prawem norm. Organ podniósł, iż przy ustalaniu i określaniu wysokości opłaty organ orzekający zastosował stawki opłat z 2006 r., obowiązujące w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce. Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Mieszkaniowej Sp. z o.o. w O. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w zakresie opłaty podwyższonej, bądź ewentualnie jej ograniczenie przez naliczenie jej za okres do dnia [...] stycznia 2006 r. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 293 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 35 § 3 oraz art. 8 Kpa poprzez naliczenie opłaty za składowanie odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska za okres po dniu [...] stycznia 2006 r., to jest od dnia którego organ pozostawał w bezczynności z rażącym naruszeniem przepisów o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym oraz naruszenie art. 293 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez naliczenie opłaty za okres od dnia [...] kwietnia 2006 r. W uzasadnieniu strona wskazała, iż z wnioskiem o wydanie decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska wystąpiła już [...] grudnia 2005 r. Decyzja taka powinna być wydana niezwłocznie, a w każdym razie nie później niż w terminie miesiąca od dnia złożenia wniosku (art. 35 § 3 Kpa). Strona podniosła, że Marszałek przystąpił do czynności wyjaśniających dopiero w wyniku monitu wewnętrznej jednostki - Departamentu Środowiska Urzędu Marszałkowskiego, a decyzję wydał dnia [...] kwietnia 2006 r. W ocenie strony działanie Marszałka polegające na wymierzeniu opłaty podwyższonej za okres, w którym strona nie spełniła warunków określonych przepisami prawa wyłącznie z przyczyn naruszającej prawo bezczynności organu narusza elementarne zasady postępowania administracyjnego, w tym w szczególności zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 Kpa). Strona podkreśliła, iż procesu składowania odpadów nie można "przerwać" w oczekiwaniu na decyzję organu. Należy też pamiętać, że składowisko w U. jest jedynym składowiskiem obsługującym Miasto i Gminę O.. Zdaniem odwołującego opłata została naliczona z naruszeniem art. 293 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez naliczenie opłaty za okres od dnia [...] kwietnia 2006 r. Zgodnie z art. 293 ust. 1 Prawa ochrony środowiska za składowanie odpadów "bez uzyskania decyzji" zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów ponosi podmiot korzystający ze środowiska w wysokości 0,05 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą dobę składowania. W ocenie strony przez pojęcie "uzyskanie decyzji" należy rozumieć jej wydanie. Należy bowiem mieć na względzie, że decyzja zatwierdzająca instrukcję eksploatacji składowiska nie jest decyzją nadającą się do wykonania i nie wymaga uzyskania statusu ostatecznej - by wywołać przewidziane w niej skutki prawne. Decyzja tego rodzaju jest jedynie deklaracją organu, która uchyla ogólny zakaz składowania odpadów (por. postanowienie z dnia 8 października 2009 r. sygn. akt II SA/Po 530/09, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż w myśl przepisu art. 273 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, pobór wód oraz składowanie odpadów. Z powyższego uregulowania wynika, iż obowiązek uiszczenia ww. opłaty występuje we wszystkich przypadkach korzystania ze środowiska zawartych w ww. przepisie, bez względu na to, czy wymaga to wydania pozwolenia na korzystanie ze środowiska, czy też nie. Obowiązek uiszczenia tej opłaty wynika bowiem z mocy samego prawa. Organ wskazał, iż podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego (art. 284 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska). Organ podniósł, iż regulacja powyższa oznacza, że obowiązek ponoszenia opłat powstaje z mocy samego prawa, bez konieczności wydawania przez organ administracji decyzji określającej wysokość zobowiązania z tego tytułu i to na podmiocie korzystającym ze środowiska ciąży obowiązek prawidłowego ustalenia wysokości należnej opłaty zgodnie z normami prawnymi i konieczność jej uiszczenia na wskazany ustawowo rachunek. Opłatę ustala się według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce (art. 285 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska). Organ wyjaśnił, iż w myśl przepisu art. 288 ust. 1 POŚ jeżeli podmiot korzystający ze środowiska: 1) nic przedłożył wykazu zawierającego informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, wykazu, o którym mowa w art. 286 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska - marszałek województwa wymierza opłatę, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska; 2) zamieścił w wykazie zawierającym informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia - marszałek województwa wymierza, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu. Organ podniósł, iż w przypadku nic przedłożenia przez podmiot korzystający ze środowiska wymaganego przepisami wykazu zawierającego informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat lub zamieszczenia w nim informacji lub danych nasuwających zastrzeżeni organ administracji ma upoważnienie do określenia wysokości należnej opłaty lub opłaty w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu w stosownej decyzji administracyjnej. Przesłanką wszczęcia takiego postępowania jest zatem bądź nie złożenie należnego wykazu bądź zawarcie w nim informacji lub danych nasuwających zastrzeżenia. Dalej organ wskazał, iż stosownie do przepisu art. 293 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska za składowanie odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów podmiot korzystający ze środowiska ponosi, z zastrzeżeniem ust. 3-5, opłaty podwyższone w wysokości 0,05 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą dobę składowania. Opłatę podwyższoną ponosi się niezależnie od opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku (art. 293 ust. 7 POS). Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie organ I instancji zastosował się do dyspozycji norm regulujących sposób ustalania wysokości opłat za umieszczenie odpadów na składowisku bez posiadania wymaganej prawem decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska oraz iż organ I instancji precyzyjnie ustalił masę oraz ilość dób składowania odpadów na składowisku w miejscowości U.. Organ odwoławczy podniósł, iż organ I instancji w zaskarżonej decyzji zawarł dokładne wyliczenie, w którego wynika sposób obliczenia należnej od odwołującego opłaty. Ilości odpadów podane w ewidencji za I kwartał 2006 r. odpowiadają ilości odpadów podanej w załączniku zaskarżonej decyzji organu 1 instancji. Dokonane przez organ I instancji rozstrzygnięcie zostało w pełni uzasadnione w treści zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 293 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 35 §3 oraz art. 8 kpa organ odwoławczy wskazał, iż z przepisów art. 276 ust. 1 i art. 292 i art. 293 ustawy Prawo ochrony środowiska nie wynika, aby istniały jakichkolwiek przesłanki pozwalające na odstąpienie od obowiązku uiszczenia opłat podwyższonych. Skoro ww. przepisy nie przewidują możliwości odstąpienia od obowiązku wniesienia opłat podwyższonych, oznacza to, że ustawodawca po prostu ich nie przewidział i nie mogą być one wyinterpretowane. System prawny w założeniu jest kompletny, (zob. K. Gruszecki "Prawo ochrony środowiska. Komentarz", wyd. LEX a Wolters Kluwer business, Warszawa 2008, str. 543, J. Ciechanowicz - Mc Lean [w] J. Ciechanowicz Mc Lean, Zb. Bukowski, B. Rakoczy "Prawo ochrony środowiska. Komentarz", wyd. LexisNexis, Warszawa 2008, str.483) Organ wyjaśnił, iż nałożenie opłaty podwyższonej na podmiot korzystający ze środowiska jest sankcją administracyjną za nieposiadanie pozwolenia na wprowadzanie substancji zanieczyszczających do środowisk. Przepis art. 276 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska nie uzależnia bowiem obowiązku ponoszenia opłaty podwyższonej od tego z jakich przyczyn podmiot korzystający ze środowiska bez pozwolenia nie posiadał takiego pozwolenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 17 marca 2006 roku w sprawie II OSK 646/05). Nie uprawnia to także organu właściwego i zobowiązanego do wymierzenia opłaty podwyższonej do odstąpienia od ustalenia jej ze względu na czynności i akty wydane przez inny organ. W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom Odwołującego, organem upoważnionym do wydania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów w miejscowości U. nie był organ I instancji, a Wojewoda W.. Ponadto organ zauważył, iż zgromadzony w aktach sprawy materiał, jak i argumentacja odwołującego wskazują, iż składając stosowny wniosek odwołujący nie spełnił warunków formalnych skutecznego jego wniesienia. Odwołujący nie spełniał wymogów koniecznych do uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów. W konsekwencji nie można uznać, iż wydanie decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska dopiero dnia [...]kwietnia 2006 r. jest wynikiem przewlekłości postępowania Wojewody W.. Ponadto w opinii organu odwoławczego ocena czy wniosek złożony został we właściwym czasie umożliwiającym otrzymanie nowej decyzji przed upływem okresu ważności poprzedniej jak też ocena, czy i na ile zwłoka w wydaniu decyzji była wynikiem winy innego organu, który nie załatwił sprawy w terminie z art. 35 Kpa, a na ile wynikiem zaniedbań podmiotu, wynikających ze zbyt późnego złożenia wniosku czyjego wadliwości bądź braków wymaganej dokumentacji, a także precyzyjne ustalenie, w przypadku przyjęcia, iż nastąpiło opóźnienie przy załatwieniu sprawy, jaki okres opóźnienia obciążałaby organ orzekający wykraczają poza zakres kompetencji organu właściwego do ustalenia należnych opłat na podstawie art. 288 w zw. z art. 292 i 293 ustawy Prawo ochrony środowiska. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosło Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. zarzucając zaskarżonej decyzji: - naruszenie art. 293 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 35 § 3 oraz art. 8 Kpa poprzez uznanie, iż usprawiedliwione jest naliczenie opłaty za składowanie odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji: a. za czas w którym rozpatrywano wniosek skarżącego o zatwierdzenie takiej decyzji (i to z rażącym naruszeniem terminów załatwiania spraw), a nadto b. w sytuacji, gdy wobec Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. nie zaistniała materialnoprawna podstawa do naliczenia i wymierzenia opłaty podwyższonej (Przedsiębiorstwo złożyło wniosek w wymaganym terminie i spełniało wymagania Prawa ochrony środowiska do uzyskania pozytywnej decyzji); - naruszenie art. 293 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 130 § 4 Kpa poprzez uznanie prawidłowości naliczenia opłaty podwyższonej za okres od dnia [...] kwietnia 2006 r. pomimo, że Wojewoda W. już [...] kwietnia 2006 r. zatwierdził instrukcję eksploatacji składowiska w m. U.. Decyzja ta wywołała skutki prawne od dnia jej podpisania, a nadto - jako, że uwzględniała żądania wszystkich stron - była wykonalna od dnia jej wydania. Żaden przepis nie stanowi, iżby zatwierdzenie instrukcji eksploatacji składowiska było skuteczne dopiero od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. - naruszenie art. 7, 107 § 3 Kpa poprzez wydanie rozstrzygnięcia całkowicie sprzecznego z częścią uzasadnienia decyzji, w którym wyraźnie stwierdza się, iż odwołanie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż decyzję zatwierdzającą instrukcję eksploatacji składowiska wydano po niemalże 4 miesiącach. W ocenie skarżącego rażąco naruszono art. 35 § 3 Kpa, który przewiduje termin miesięczny na załatwienie sprawy. Skarżący podniósł, iż Wojewoda W. naliczając opłatę podwyższoną za okres w którym pozostawał w zwłoce w zakresie zatwierdzenia instrukcji nie wskazał żadnych okoliczności z art. 35 § 5 Kpa, które uzasadniałyby przedłużenie terminu z przyczyn spowodowanych z winy strony. W ocenie Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej sp. z o.o. działanie Marszałka polegające na wymierzeniu opłaty podwyższonej za okres, w którym strona nie mogła spełnić warunków formalnych określonych przepisami prawa wyłącznie z przyczyn naruszającej prawo bezczynności organu uchybia elementarnym zasadom postępowania administracyjnego, w tym w szczególności zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 Kpa). Skarżący zwrócił uwagę, iż Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że o "braku wymaganego pozwolenia lub innej decyzji" uzasadniającej wymierzenie opłaty podwyższonej można mówić wtedy, gdy podmiot korzystający ze środowiska nie tyle nie legitymuje się formalnie wymaganą decyzją administracyjną, ale dopiero wtedy, gdy nie spełnił formalnych i materialnoprawnych warunków do jej uzyskania (tj. albo nie złożył wniosku albo/lub nie spełniał wymogów dla uzyskania decyzji). Skarżący podniósł, iż w analogicznej jak ta sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny ( wyrok z dnia 1 czerwca 2010 r. II OSK 871/09 oraz z dnia 20 kwietnia 2010 r. II OSK 785/09) wyjaśnił, że "kluczową kwestią wymagającą ustalenia (...) jest ocena istnienia czy też braku materialnoprawnej podstawy do naliczenia i wymierzenia przedmiotowej opłaty podwyższonej za I półrocze 2006 r." Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w omawianych sprawach podzielił poglądy doktryny i tej linii orzecznictwa sądów administracyjnych, w świetle której "w celu określenia znaczenia pojęcia należy oprzeć się na wykładni systemowej. Trzeba bowiem wziąć pod uwagę przyczyny braku wymaganego pozwolenia (...) oraz ustalić przesłanki, które to spowodowały. Dlatego też biorąc pod uwagę stan faktyczny przedmiotowej sprawy należy jednoznacznie stwierdzić, że skarżąca (...) nie ponosi odpowiedzialności za brak przedmiotowego pozwolenia (...), ponieważ jest to wynik przewlekłości postępowania właściwego omanu administracji publicznej". Skarżący podniósł, iż w powołanym wyżej wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zauważył też, że nawet konieczność uzupełnień złożonego wniosku o uzyskanie pozwolenia przez przedsiębiorcę korzystającego ze środowiska nie a limine pozwala uznać, że w dacie złożenia wniosku nie spełnił on warunków formalnych i materialnych ("braku wymaganego pozwolenia") w rozumieniu art. 276 ust. 1 Prawa ochrony środowiska. Zdaniem Sądu istotne w takim przypadku jest ustalenie czy organ rozpatrujący wniosek o udzielenie pozwolenia na korzystanie ze środowiska podjął czynności wstępne w wymaganych terminach (m.in. wystosował wezwanie do uzupełnienia braków), a zwłaszcza czy ostatecznie postępowanie pozwalało uznać, że przedsiębiorca spełniał warunki materialnoprawne do jego uzyskania. Skarżący podniósł, iż w niniejszej sprawie wniosek o zatwierdzenie instrukcji eksploatacji składowiska w U. został złożony [...] grudnia 2005 r., a więc powinien być zatem rozpatrzony najpóźniej [...] stycznia, a w skrajnym przypadku (art. 35 § 3 Kpa) do [...] lutego 2006 r. Tymczasem z akt sprawy wynika, że pierwsze czynności w sprawie podjęto dopiero po kontrolach Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w P., które miały miejsce w marcu 2006 r. Skarżący podkreślił, iż fakt ostatecznego pozytywnego załatwienia wniosku z [...] grudnia 2005 r. potwierdza, że Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. spełniało przesłanki do wydania decyzji sprawie zatwierdzenia instrukcji eksploatacji składowiska w U. już w dacie złożenia wniosku. Oznacza to, że nie można mówić o istnieniu materialnoprawnej podstawy do naliczenia i wymierzenia opłaty podwyższonej w oparciu o art. 276 ust. 1 Prawa ochrony środowiska - w znaczeniu opisanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach II OSK 871/09 i II OSK 785/09. Strona wskazała, iż braki wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. miały charakter "formalny" i nie zmieniały faktu, że składowisko w U. - jako takie - spełniało materialnoprawne wymagania dla zatwierdzenie instrukcji jego eksploatacji. Dość dodać, że było ono legalnie eksploatowane już w latach poprzednich. Nie może przy tym ujść z pola widzenia fakt, że procesu składowania odpadów nie można "przerwać" w oczekiwaniu na decyzję organu. Należy też pamiętać, że składowisko w U. jest jedynym składowiskiem obsługującym Miasto i Gminę O.. Dalej skarżący wyjaśnił, iż zgodnie z art. 293 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska za składowanie odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów ponosi podmiot korzystający ze środowiska w wysokości 0,05 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą dobę składowania. W ocenie skarżącego przez pojęcie "uzyskanie decyzji" należy rozumieć jej wydanie, a dokładniej ujmując - podpisanie. W tezie wyroku z dnia 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OSK 714/05, publ. ONSAiWSA 2006 5 poz. 132 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził jednoznacznie, że "obowiązujące przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstaw do utożsamienia wydania decyzji z jej doręczeniem. Wydanie/sporządzenie/decyzji zgodnie z wymaganiami art. 107 par. 1 Kpa jest czynnością procesową wywołującą oznaczone skutki prawne". Powyższe pozwala stwierdzić bez żadnych wątpliwości Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. legitymowało się decyzją o zatwierdzeniu instrukcji eksploatacji składowiska w U. już [...] kwietnia 2006 r., a nie dopiero od dnia kiedy decyzja ta stała się ostateczna. Skarżący wskazał, iż decyzja zatwierdzająca instrukcję eksploatacji składowiska nie jest decyzją nadającą się do wykonania i nie wymaga uzyskania statusu ostatecznej - by wywołać przewidziane w niej skutki prawne, a ponadto decyzja ta - jako, że uwzględniała żądania wszystkich stron - była wykonalna od dnia jej wydania (art. 130 §4 Kpa). Skarżący zwrócił uwagę, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wewnętrznie sprzeczne. W jej pierwszej części Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdza bowiem, że "odwołanie zasługuje na uwzględnienie" i wyjaśnia przyczyny zastosowania art. 138 § 2 Kpa. Powoduje to, że motywy rozstrzygnięcia nie są dla skarżącego jasne, a w każdym razie pojawiają się wątpliwości czy Kolegium, sporządzając uzasadnienie, było przekonane o treści wydanej przez siebie decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska jasno wskazują od kiedy należy naliczać opłaty. Organ wskazał ponadto, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, decyzja staje się wykonalna z chwilą gdy staje się ostateczna (art. 130 § 1 Kpa). Odnosząc się do rozbieżności w uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż jest to omyłka pisarska oraz że cały wywód uzasadnienia dotyczy bezzasadności odwołania. Postanowieniem z dnia 19 października 2010 r. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 Ppsa ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega, więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym należy zauważyć, iż na podstawie art. 134 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze. Podstawę materialnoprawną podejmowanych w tej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z art. 273 ust. 1 pkt 4 Prawa ochrony środowiska - opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona za składowanie odpadów. W myśl art. 274 ustawy Prawo ochrony środowiska wysokość opłaty za składowanie odpadów zależy od ilości i rodzaju składowanych odpadów, z tym że wysokość opłaty podwyższonej zależy także od czasu składowania odpadów. Do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych są obowiązane podmioty korzystające ze środowiska (art. 275). Podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego (art. 284 ust. 1). Opłatę ustala się według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce (art. 285 ust. 1). Podmiot korzystający ze środowiska wnosi opłatę do końca miesiąca następującego po upływie każdego półrocza (ust. 2 art. 285). Ponadto wskazać należy, iż zgodnie z art. 279 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska w razie składowania lub magazynowania odpadów podmiotem korzystającym ze środowiska, obowiązanym do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych, jest, z zastrzeżeniem ust. 3, posiadacz odpadów w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach W rozpatrywanej sprawie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. w O. jako podmiot zarządzający składowiskiem w U. jest podmiotem korzystającym ze środowiska i jako taki jest obowiązany do wnoszenia opłat. W myśl art. 53 ustawy o odpadach pozwolenie na użytkowanie składowiska odpadów może być wydane po zatwierdzeniu instrukcji eksploatacji składowiska odpadów oraz po przeprowadzeniu kontroli przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Postępowanie w sprawie decyzji o zatwierdzeniu instrukcji eksploatacji składowiska jest postępowaniem wszczynanym na wniosek, który to wniosek powinien zawierać elementy wymienione w ustępie drugim powyższego artykułu. Podstawą prawną uprawniającą organ do wymierzenia Spółce opłaty podwyższonej był art. 293 ust. 1 w związku z art. 276 ust. 1 ustawy Prawo Ochrony Środowiska. Stosownie do treści art. 276 ust. 1 tejże ustawy podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska. Zgodnie z treścią art. 293 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, za składowanie odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów, podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone w wysokości 0,05 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą dobę składowania. W niniejszej sprawie w toku kontroli ustalono, iż do dnia zakończenia kontroli zarządca składowiska nie posiadał nowej decyzji zatwierdzającej instrukcje eksploatacji składowiska. W tym miejscu Sąd postanowił odnieść się do zarzutu skarżącego dotyczącego zasadności naliczenia opłaty podwyższonej. W ocenie skarżącego brak jest podstaw do naliczenia opłaty podwyższonej za okres w którym rozpatrywano wniosek skarżącego o zatwierdzenie instrukcji eksploatacji. Skarżący w tym zakresie powołał się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 871/09 oraz z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 785/09. W uzasadnieniach ww. wyroków Sąd stanął na stanowisku, iż "w celu określenia znaczenia pojęcia "braku wymaganego pozwolenia" należy oprzeć się na wykładni systemowej. Trzeba bowiem wziąć pod uwagę przyczyny braku wymaganego pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza oraz ustalić przesłanki, które to spowodowały. Dlatego też biorąc pod uwagę stan faktyczny przedmiotowej sprawy należy jednoznacznie stwierdzić, że skarżąca spółka nie ponosi odpowiedzialności za brak przedmiotowego pozwolenia sektorowego, ponieważ jest to wynik przewlekłości postępowania właściwego organu administracji publicznej". Dalej Sąd wskazał, iż "skarżąca Spółka uprawdopodobniła, że nie ponosi odpowiedzialności za brak pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza w okresie od [...] stycznia do [...] maja 2006 r., ponieważ spowodowane zostało to przewlekłym rozpatrywaniem sprawy przez właściwy organ. Ubocznie należy stwierdzić, że w tej sprawie naliczenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska nie jest zgodne w tym zakresie z konstytucyjnymi zasadami państwa prawnego wyrażonego w art. 2 i 7 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r.". Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela ww. stanowiska. W tym miejscu wskazać należy, iż Sąd w orzecznictwie i doktrynie dominujący jest pogląd, że w rozumieniu Prawa ochrony środowiska opłaty podwyższone są sankcją finansową, jaką podmiot korzystający ze środowiska ponosi m.in. w przypadku nieprawidłowego postępowania z odpadami (art. 292 w zw. z art. 293). Obowiązek poniesienia opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 293 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska powstaje w związku ze składowaniem odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów. Bez znaczenia dla powstania tego obowiązku pozostają natomiast przyczyny braku takiej decyzji, jak również stopień zawinienia takiego stanu rzeczy przez podmiot korzystający ze środowiska. W doktrynie wskazuje się, iż brak jest jakichkolwiek podstaw pozwalających na odstąpienie od obowiązku ponoszenia opłat podwyższonych, co wynika zarówno z gramatycznej wykładni art. 296 ust. 1 i art. 292 ustawy, jak i z zasady praworządności, z której wynika, że organy administracji są zobowiązane z urzędu do przestrzegania przepisów prawa (Komentarz do art.276 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.06.129.902), [w:] K. Gruszecki, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, LEX, 2008, wyd. II). W doktrynie wskazano, iż skoro przepisy nie przewidują możliwości odstąpienia od obowiązku wniesienia opłat podwyższonych, oznacza to, że ustawodawca ich po prostu nie przewidział i nie mogą być one wyinterpretowane. System prawny jest w założeniu kompletny i w sytuacji nieprawidłowości w pracach organów upoważnionych do wydawania decyzji powinny znajdować zastosowanie środki dyscyplinujące, takie jak np. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, o którym mowa w art. 37 § 1 Kpa. Jeżeli jednak, mimo wykorzystania środków prawnych, strona w wyniku działania (lub bezczynności) organu administracji poniesie szkodę, to na zasadach określonych w art. 417 § Kc będzie mogła domagać się odszkodowania od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, lub innej osoby prawnej wykonującej tę władzę z mocy prawa. W kwestii charakteru prawnego obowiązku ponoszenia opłaty podwyższonej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 17 marca 2006 r. sygn. akt II OSK 646/05(lex nr 198331) stwierdził, iż artykuł 276 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska nie uzależnia obowiązku ponoszenia podwyższonych opłat od tego, z jakich przyczyn podmiot korzystający ze środowiska bez pozwolenia nie posiadał takiego pozwolenia. Nie uprawnia także organu właściwego i zobowiązanego do ustalania opłat podwyższonych od odstąpienia od ustalenia tych opłat ze względu na czynności i akty wydane przez inny organ". Identyczne stanowisko przyjąć należy zdaniem sądu przy interpretacji art. 276 ust. 1 w związku z art. 293 ust. 1 ustawy. Skoro przepisy ustawy nie przewidują żadnej możliwości odstąpienia od obowiązku wniesienia opłat podwyższonych za składowanie odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów, oznacza to, że ustawodawca ich nie przewidział i nie mogą one być wyinterpretowane. Tylko i wyłącznie uzyskanie decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów pozwala podmiotowi prowadzącemu działalność w tym zakresie uiszczanie opłat, o których mowa w art. 273 ust. 1 ustawy, tj. należnej za korzystanie ze środowiska. W przeciwnym wypadku organ wskazany w art. 288 ustawy tj. marszałek województwa ma podstawę do wymierzenia opłaty podwyższonej. Nie mogą mieć także przy ocenie zaskarżonego aktu znaczenia względy słusznościowe, które podnosi skarżący, ponieważ kontrola sprawowana przez sądy administracyjne polega na ocenie zgodności z prawem (legalności) działalności administracji publicznej. Podsumowując należy podnieść, iż w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, dla oceny legalności zaskarżonej decyzji istotne było wyłącznie to czy skarżący składował odpady bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów. Okoliczność ta okazała się na gruncie rozpoznawanej sprawy bezsporna. Bez wpływu dla oceny zgodności z prawem wydanej decyzji pozostają natomiast przyczyny takiego stanu rzeczy, bowiem ustawodawca nie przewidział takich przesłanek powstania obowiązku poniesienia opłaty podwyższonej za składowanie odpadów bez stosownej decyzji, o której mowa w art. 293 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Jak wynika z akt niniejszej sprawy poprzednia decyzja zatwierdzająca instrukcję eksploatacji składowiska na mocy decyzji Wojewody W. z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] obowiązywała do dnia [...] grudnia 2005 r.. Natomiast nową decyzję Wojewoda W. wydał w dniu [...] kwietnia 2006 r. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, iż od dnia [...] stycznia 2006 r. skarżący składował odpady bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów, a co za tym idzie zostały spełnione przesłanki do naliczenia opłaty podwyższonej na podstawie art. 293 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Kwestią wymagającą również wyjaśnienia jest przyjęcie przez organ daty końcowej do której skarżący był zobowiązany do uiszczenia opłaty podwyższonej. W ocenie organu data tą jest data, w którym decyzja Wojewody W. stała się ostateczna. Z powyższym poglądem organu nie można się zgodzić. Nie można również zgodzić się z poglądem, który zaprezentował skarżący. W ocenie skarżącego przez pojęcie "uzyskanie decyzji" należy rozumieć jej wydanie, a dokładnie ujmując jej podpisanie. Uzasadniając powyższe skarżący powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OSK 714/05) w którym wskazano, iż obowiązujące przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstaw do utożsamienia wydania decyzji z jej doręczeniem. Wydanie /sporządzenie/ decyzji zgodnie z wymaganiami art. 107 par. 1 Kpa jest czynnością procesową wywołującą oznaczone skutki prawne. W ocenie Sadu czym innym jest wydanie decyzji, a czym innym jest wywoływanie przez ta decyzję określonych skutków prawnych. W tym miejscu wskazać należy, iż w związku z treścią art. 109 § 1 w zw. z art. 110 Kpa nie można przyjąć, że wydanie decyzji jest wprowadzeniem decyzji administracyjnej do obrotu prawnego. Nie zostaje bowiem oświadczenie woli organu administracji publicznej uzewnętrznione przez jego zakomunikowanie jednostce, co pozbawia bytu prawnego w zakresie możliwości wywołania skutku prawnego. W orzecznictwie wskazuje się, iż jedną z cech aktu administracyjnego jest jego zewnętrzny charakter, co oznacza, że musi on być doręczony lub zakomunikowany stronie. Od chwili jego wydania do chwili jego doręczenia akt ten nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Choć już istnieje w przepisanym kształcie, to jednak nie wyszedł na zewnątrz, poza organ administracyjny. Przed doręczeniem decyzja istnieje, natomiast wywiera skutki prawne dopiero z chwilą jej doręczenia. Wtedy bowiem organ administracyjny zamyka sobie możliwość jakiejkolwiek zmiany w decyzji, gdyż jest ona poza zasięgiem jego możliwości (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 8 lutego 2010 r., II SA/Ol 961/09, Wspólnota 2010/13/44, Lex nr 564885). W wyroku z dnia 11 wrzesnia 2008 r. (sygn. akt I OSK 1326/07, Lex nr 489638) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż Materialne pojęcie decyzji administracyjnej oznacza kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli organów administracji publicznej, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygający konkretną sprawę, konkretnie określonej osoby fizycznej lub prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne. Organ administracji publicznej podejmując indywidualny akt administracyjny dokonuje konkretyzacji prawa. Taki akt staje się decyzją dopiero w chwili doręczenia lub ogłoszenia go stronie. Z tą chwilą wobec strony powstają skutki w postaci nabycia praw lub wykonania obowiązków. Natomiast w wyroku z dnia 3 marca 2008 r. (sygn. akt I OSK 294/07, Lex nr 505396) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż decyzja wywiera skutki prawne dopiero z chwilą doręczenia stronie, co nie oznacza by wcześniej decyzja ta nie istniała. Już z chwilą podpisania decyzji mamy bowiem do czynienia z wydaniem. Wobec powyższego w ocenie Sądu pod pojęciem "uzyskania decyzji" należy rozumieć sytuację, w której decyzją tą związany jest zarówno organ jak i strona. Wobec powyższego pod pojęciem "uzyskanie decyzji" należy rozumieć doręczenie jej stronie. Od tego momentu nie może być mowy, iż podmiot korzystający ze środowiska składuje odpady bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska. Podnieć ponadto należy, na co słusznie zwrócił uwagę skarżący, iż w niniejszej sprawie decyzja była wykonalna pomimo, że nie była decyzją ostateczną. Wyjaśnić należy, iż przepis art. 130 § 1 Kpa ustanawia regułę, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu, czyli ustanawia zakaz wykonania decyzji nieostatecznej w okresie czternastu dni od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia stronie. Jednakże uwadze organu uszło, iż zgodnie z art. 130 ust. 4 Kpa decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, gdy jest zgodna z żądaniem wszystkich stron. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż mamy do czynienia z sytuacją o której mowa w art. 130 ust. 4 Kpa. Skarżąca zwróciła się do Wojewody o zatwierdzenie instrukcji eksploatacji składowiska, co tez ten organ uczynił decyzja z dnia [...] kwietnia 2010 r. Wobec powyższego uznać należy, iż organ zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do naliczenia opłaty podwyższonej, to jednakże z naruszeniem przepisów prawa ustalił datę końcową okresu składowania odpadów bez uzyskania decyzji zatwierdzającej instrukcję eksploatacji składowiska odpadów. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 7, 107 § 3 Kpa wskazać należy, iż co prawda na wstępie organ wskazał, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie, to jednakże dalsze wywody wskazują jednoznacznie na intencje nie uwzględnienia odwołania. Oczywistym jest, iż uzasadnienie decyzji winno być jasne i nie budzić żadnych wątpliwości, to jednakże nie można uznać, że popełnione w uzasadnieniu omyłki mają wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) Ppsa uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 Ppsa, a o wykonalności orzeczenia na podstawie art. 152 Ppsa. Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględniając uwagi poczynione w niniejszym uzasadnieniu wyda stosowną decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło