IV SA/Po 854/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Grossmann po rozpoznaniu w dniu 17 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2013 r. nr 2 (znak: [...]) udzielającej zezwolenia na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie skrzyżowania ul. [...], [...] i [...] na skrzyżowanie typu rondo w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2013 r. nr 2 (znak: [...]) A. S. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca razem ze skargą złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] (znak:[...]) udzielającej zezwolenia na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie skrzyżowania ul.[...], [...] i [...] na skrzyżowanie typu rondo. Uzasadniając wniosek napisała, że wykonanie decyzji, w razie późniejszego jej uchylenia bądź stwierdzenia nieważności, mogłoby spowodować nieodwracalne skutki dla skarżącej w postaci utraty znacznej części nieruchomości należącej do niej i związane z tym pogorszenie warunków życia. Pełnomocnik zaznaczyła, że zachowują aktualność wszelkie argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, w szczególności argumenty dotyczące stanu zdrowia skarżącej, osoby w podeszłym wieku, który może ulec gwałtownemu pogorszeniu w razie realizacji inwestycji. Skarżąca jest osobą schorowaną (choruje na cukrzycę) oraz cierpiącą na dolegliwości starcze, w tym zaburzenia pamięci. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.) wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub zawieszenia czynności. Sąd na wniosek skarżącego może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z powyższego wynika, że art. 61 § 3 p.p.s.a. rozszerza możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Dopuszczalność wstrzymania w postępowaniu w sprawie ze skargi na akt o charakterze procesowym wykonania decyzji merytorycznej organu I instancji nie jest w orzecznictwie jednolicie oceniana ze względu na odmienne interpretowanie zawartego w art. 61 § 3 p.p.s.a. pojęcia "w granicach tej samej sprawy" (por. np. postanowienia NSA z dnia 6 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 138/12 i z dnia 8 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 2602/12 oraz odmienne stanowisko w postanowieniach NSA z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 2683/12 i z dnia 7 sierpnia 2013r. sygn. akt I OZ 674/13; orzeczenia dostępne w internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: "CBOSA"). Sąd rozpoznając niniejszy wniosek przyjmuje, iż w ramach przedmiotowego postępowania dotyczącego rozstrzygnięcia o charakterze procesowym, odmawiającego przywrócenia terminu i stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, możliwym jest objęcie zakresem wniosku o wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia organu I instancji. Decyzja pierwszoinstancyjna, mocą której Prezydent Miasta udzielił zezwolenia na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie skrzyżowania na skrzyżowanie typu rondo, ma bowiem przymiot wykonalności, a w konsekwencji sąd administracyjny jest władny wstrzymać jej wykonanie, i to nawet w sytuacji, gdy organ wyższej instancji uważa, że postępowanie odwoławcze nie powinno się toczyć, bo np. odwołujący nie posiadają przymiotu strony postępowania administracyjnego, lub odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu (por. postanowienie NSA z dnia 14.12.2005 r., sygn. akt II OZ 1256/05 oraz postanowienie WSA w Krakowie z dnia 8.07.2013 r., sygn. akt II SA/Kr 687/13 zob. CBOSA; R. Sawuła, Wstrzymanie wykonania rozstrzygnięć wydanych w postępowaniu administracyjnym, Przemyśl-Rzeszów 2008, s. 374, P. Daniel, Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2013 s. 283-289) – oczywiście pod warunkiem, że spełnione zostaną ustawowe przesłanki udzielenia wnioskowanej ochrony tymczasowej. Przechodząc do oceny zasadności złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania należy wskazać, że zasadą wyrażoną w przepisie art. 61 § 1 i 3 p.p.s.a. jest wykonalność ostatecznych decyzji organów administracyjnych, a wstrzymanie wykonalności decyzji jest wyjątkiem od tej zasady, który wystąpić może w razie zaistnienia ustawowych przesłanek (faktów) uzasadniających to wstrzymanie i po spełnieniu przez stronę warunków jakie ustawa nakłada na nią, w sytuacji ubiegania się o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji. Przede wszystkim podkreślić należy, iż wstrzymanie wykonalności decyzji przez sąd administracyjny występuje zawsze na wniosek strony, a co za tym idzie – wykazanie, że istnieją pozytywne przesłanki, od których ustawa uzależnia wstrzymanie decyzji przez sąd, spoczywa na stronie, która taki wniosek składa. Strona winna wykazać (uprawdopodobnić), że istnieją przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. tj., iż w razie wykonania tej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd wniosek taki może uwzględnić, jeżeli po analizie wniosku, wskazanych w nim faktów i okoliczności uprawdopodabniających te fakty ocenia, iż skutki takie mogą faktycznie zaistnieć tj., że w razie wykonania decyzji strona może ponieść znaczne szkody lub decyzja spowoduje nieodwracalne skutki. Powyższe przesłanki mogą wystąpić łącznie lub oddzielnie. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, zachodzi w przypadku zagrożenia wystąpienia szkody, która nie będzie mogła być naprawiona, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy. Mając powyższe na uwadze, odnosząc się do argumentacji wniosku o wstrzymanie wykonania stwierdzić należy, iż takim uzasadnieniem nie może być przekonanie strony o wadliwości decyzji pierwszoinstancyjnej, podnoszone w odwołaniu. Uzasadnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie może być również potencjalne zagrożenie pogorszenia stanu zdrowia skarżącej. Odnosząc się do argumentacji wskazującej na nieodwracalne skutki w postaci utraty znacznej części nieruchomości i związane z tym pogorszenie warunków życia, stwierdzić należy zaś, że decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pełni funkcję pozwolenia na budowę. Ma to o tyle istotne znaczenie, iż sam fakt wydania pozwolenia na budowę nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania decyzji. Ze swej natury decyzje dotyczące pozwolenia na budowę (zezwolenie na realizację inwestycji drogowej) zmieniają stan rzeczy i mogą spowodować powstanie trudnych do odwrócenia skutków, jednakże skutki te należy szczegółowo uzasadnić oraz wykazać wystąpienie ich w stosunku do składającego dany wniosek. Takich argumentów skarżąca nie podała w kontekście powołanych okoliczności. Nie uzasadniła bowiem, na czym ma polegać pogorszenie warunków życia. Ponadto utrata znacznej części nieruchomości nie ma charakteru nieodwracalnego. Należy bowiem wskazać, że ryzyko prowadzenia robót budowlanych w sytuacji złożenia skargi na decyzję dotyczącą pozwolenia na budowę (zezwolenia na realizację inwestycji drogowej), spoczywa na inwestorze, prowadzi on bowiem swoją inwestycję w sytuacji niepewnej jaką jest możliwość uchylenia decyzji przez Sąd. Istotną kwestią jest również i to, iż zarówno pojęcie "znacznej szkody" jak i pojęcie "trudnych do odwrócenia skutków" nie odnosi się jedynie do strony wnioskującej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, ale również do interesu innych uczestników postępowania oraz interesu publicznego. Jak wynika bowiem z akt sprawy, decyzja organu I instancji objęta zakresem wniosku o wstrzymanie wykonania została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 z późn. zm.). Ustawa ta ma szczególny charakter, gdyż jej celem jest stworzenie prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych. W przypadku konfliktu interesów, Sąd powinien więc wyważyć interesy stron oraz interes publiczny, oceniając, który z tych interesów jest ważniejszy i w danym przypadku bardziej zasługuje na uwzględnienie (zob. postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 588/08, i z dnia 20.06.2013r. sygn. akt. II OSK 1373/13 dostępne na CBOSA). W niniejszej sprawie należy mieć zatem na względzie to, że ewentualne wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może naruszyć interes inwestora powodując opóźnienia w pracach, a co za tym idzie spowodować dla niego straty finansowe. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.