IV SA/Po 878/15
WyrokWSA w Poznaniu2016-03-16
Skład orzekający: Maciej Busz, Anna Jarosz, Józef Maleszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego, że dana działka nie jest zlokalizowana w pasie drogowym, jeśli taka informacja nie wynika bezpośrednio z posiadanych przez organ danych ewidencyjnych?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia jedynie w oparciu o fakty lub stan prawny wynikający z posiadanych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych. Odmowa wydania zaświadczenia jest uzasadniona, gdy żądana informacja nie wynika bezpośrednio z tych danych, a jej potwierdzenie wymagałoby dokonania oceny lub wnioskowania wykraczającego poza zakres posiadanej dokumentacji.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że żadna część jej działki nie jest zlokalizowana w pasie drogowym. Starosta Poznański odmówił wydania zaświadczenia, wskazując, że ewidencja gruntów nie zawiera informacji o liniach granicznych pasa drogowego, a jedynie dane o użytkach gruntowych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie Starosty. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów kpa i prawa geodezyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz Sędziowie WSA Anna Jarosz (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2016 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] września 2015r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu na podstawie art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: kpa) oraz w związku z art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015r., poz. 520 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie Starosty Poznańskiego z dnia [...] lipca 2015r., znak: [...] o odmowie wydania zaświadczenia stwierdzającego, że "żadna część działki nr [...], dla której Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto w Poznaniu prowadzi księgę wieczystą KW [...] nie jest zlokalizowana w pasie drogowym".
Powyższe postanowienia wydano w następujących okolicznościach faktycznych.
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2015r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik [...] Sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie (dalej skarżąca) zwrócił się do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Poznaniu o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że "żadna część działki nr [...], dla której Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto w Poznaniu prowadzi księgę wieczystą KW [...] nie jest zlokalizowana w pasie drogowym".
Starosta Poznański postanowieniem z dnia [...] lipca 2015r., znak: [...], na podstawie art. 219 kpa w zw. z art. 7d ust. 1 pkt a ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2015r., poz. 520 ze zm.) odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Organ wskazał, że zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków reguluje ustawa z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. z 2015r., poz. 520 ze zm.) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (j.t. Dz. U. z 2015r., poz. 542). Ponadto organ wskazał, że ewidencja gruntów obejmuje informacje dotyczące gruntów określone w art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 60 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów budynków, natomiast Starosta nie posiada wiedzy o istnieniu i lokalizacji pasa drogowego. Organ I instancji przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2014r., sygn. akt IV SA/Wa 306/14, w którym sąd stwierdził, że: "Obowiązek organu wydania zaświadczenia w trybie art. 217 § 2 kpa występuje tylko wówczas, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, które wynikają z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów, bądź z innych danych znajdujących się w posiadaniu danego organu".
[...] Sp. z o.o., reprezentowana przez radcę prawnego, pismem z dnia [...] sierpnia 2015r. wniosła zażalenie na postanowienie Starosty Poznańskiego z dnia [...] lipca 2015r., znak: [...].
Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 218 § 1 kpa i wskazała, że stanowisko Starosty Poznańskiego jest niesłuszne, ponieważ organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków dysponuje z urzędu danymi, które wystarczają do wydania zaświadczenia o wnioskowanej treści. Skarżąca powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2010r., sygn. akt II FSK 1785/08 wskazała, że Starosta Poznański nie mógł odmówić wydania zaświadczenia, ponieważ teren objęty wnioskiem w świetle danych z ewidencji gruntów nie stanowi pasa drogi publicznej, skoro nie jest objęty symbolem drogi "dr".
Starosta Poznański pismem z dnia [...] sierpnia 2015r. przesłał do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu zażalenie wraz z aktami sprawy. Organ I instancji uzupełnił swoje stanowisko wskazując, że w odpowiedzi na zlecenia wnioskodawcy o numerach: [...] z [...] czerwca 2015r. oraz [...] z [...] czerwca 2015r. wydał [...] Sp. z o.o. informacje zawarte w operacie ewidencyjnym w formie wypisu z rejestru gruntów oraz kopii mapy ewidencyjnej, potwierdzających, że dla działki o numerze [...] o pow. [...] ha w bazie danych ewidencji gruntów figuruje sposób użytkowania RIVa o pow. [...]ha (grunty orne klasy IVa) i ŁIV o pow. [...]ha (łąki trwałe klasy IV).
Ponadto Starosta Poznański wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, linie graniczne pasa drogowego nie stanowią informacji, którą zawiera operat ewidencji gruntów i budynków. Podkreślił przy tym, że danymi ewidencyjnymi, które określają czy dana działka jest drogą, czy nie, są jedynie dane dotyczące użytków gruntowych. Ponadto wskazał, że definicję pasa drogowego zawiera ustawa o drogach publicznych, która określa pas drogowy jako wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym zlokalizowane są drogi oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Organ podkreślił, że definicja działki ewidencyjnej, której użytek stanowi droga oraz definicja pasa drogowego nie są pojęciami tożsamymi, ponieważ różnią się wyraźnie co do treści i są zawarte w dwóch różnych przepisach prawa. Starosta Poznański przywołał również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 lipca 2014r., sygn. akt II SA/Go 401/14, w którym Sąd wskazał, że: "Dokumentem, w oparciu o który należy dokonać ustaleń dotyczących parametrów pasa drogowego, a wiec również jego szerokości, jest przede wszystkim książka drogi, o której mowa w § 10 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 16 lutego 2005r. w sprawie sposobu numeracji i ewidencji dróg publicznych (...) (Dz. U. Nr 67, poz. 582 ze zmianami)".
Postanowieniem z dnia [...] września 2015r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Starosty Poznańskiego z dnia [...] lipca 2015r., znak [...] o odmowie wydania zaświadczenia.
Organ odwoławczy wskazał, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym zbiorem (rejestrem) informacji, a organ prowadzący ewidencję może udostępnić tylko takie dane, które zostały do ewidencji wprowadzone, zgodnie z procedurami przewidzianymi w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Organ podkreślił, że zgodnie z orzecznictwem zapisy w ewidencji gruntów mają jedynie charakter techniczno-deklaratoryjny, zaś sam rejestr i wprowadzane informacje mają charakter jedynie deklaratoryjny, a nie konstytutywny.
Ponadto organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji i wskazał, że wśród danych zawartych w § 59 (dane ewidencyjne dotyczące gruntów) oraz § 60 (dane ewidencyjne dotyczące działki) rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie ma linii granicznych pasa drogowego jako informacji, którą zawiera operat ewidencji gruntów i budynków, a także, że danymi ewidencyjnymi, które określają czy dana działka jest drogą, czy nie, są jedynie dane dotyczące użytków gruntowych. Organ zaznaczył, że pojęcia: pas drogowy, droga i ulica użyte w ustawie o drogach publicznych nie są tożsame z pojęciami zastosowanymi w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Organ wskazał, że z żądaniem wskazania, czy dana działka wchodzi w skład pasa drogowego, należy zwrócić się do właściwego zarządcy drogi, który zgodnie z art. 20 ustawy o drogach publicznych, winien posiadać takie dane.
[...] Sp. z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika, pismem z dnia [...] września 2015r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu, znak [...] z dnia [...] września 2015r.
Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego - art. 218 § 1 kpa w zw. z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne i § 68 ust. 4 pkt 7 lit. a rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz pkt 18 załącznika nr 6 do rozporządzenia.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz uchylenie poprzedzającego je postanowienia Starosty Poznańskiego z dnia [...] lipca 2015r., znak [...] o odmowie wydania zaświadczenia. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania w kwocie [...] zł, w tym zwrot uiszczonego wpisu w kwocie [...] zł oraz niezbędnych kosztów postępowania poniesionych przez skarżącego, reprezentowanego przez radcę prawnego w kwocie [...] zł oraz koszt pełnomocnictwa w wysokości [...] zł. Ponadto skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym bez wyznaczania rozprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przywołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2010r., sygn. akt II FSK 1785/08, zgodnie z którym do użytku gruntowego o nazwie "drogi" zalicza się grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych. Ponadto należy stwierdzić, że normatywnie gruntowi określonemu jako pas drogowy w ustawie o drogach publicznych odpowiada wiernie użytek gruntowy o nazwie "drogi", o którym mowa w § 68 ust. 3 pkt 7 lit. a rozporządzenia i pkt 7 lit. a części 3 załącznika nr 6 do rozporządzenia.
Skarżąca wskazała, że zgodnie z pkt 18 załącznika nr 6 rozporządzenia do użytku gruntowego o nazwie "drogi" zalicza się grunty, które są pasami drogowymi dróg publicznych oraz dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015r., poz. 460). Skoro zatem organ nie zaliczył tego terenu do kategorii "dr", to jeśli zrobił to świadomie i zgodnie z prawem, teren ten nie jest pasem dróg publicznych. W związku z tym organ dysponował wiedzą o statusie nieruchomości, a dane objęte zaświadczeniem wynikały ze źródeł stanowiących podstawę oznaczenia w prowadzonej przez niego ewidencji gruntów tejże nieruchomości (działki nr [...]), zatem mógł wydać zaświadczenie, że nie jest to działka leżąca w pasie drogi w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu wniósł o oddalenie skargi i obciążenie skarżącego kosztami postępowania.
Organ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto podkreślił, że ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji, a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i dlatego ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie przez inne organy orzekające. Organ wskazał, że żądanie skarżącej wykracza poza stwierdzenie faktów znajdujących się w operacie ewidencji gruntów, bowiem dotyczy ono w istocie rzeczy dokonania oceny (w drodze wnioskowania a contrario), czy przedmiotowa nieruchomość stanowi pas drogowy. Informacja taka nie wynika natomiast bezpośrednio z danych zawartych w prowadzonej ewidencji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia [...] września 2015r., znak [...] utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Poznańskiego z dnia [...] lipca 2015r., znak [...] o odmowie wydania zaświadczenia.
Należy wskazać, że postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń regulują przepisy działu VII ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm. - dalej kpa). Postępowanie to stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym.
Przepisy Działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanego "Wydawanie zaświadczeń" mają zastosowanie we wszystkich tych przypadkach, gdy do organu administracji publicznej wpłynie wniosek o urzędowe potwierdzenie określonego stanu faktycznego lub prawnego, przy czym potwierdzenie to jest wymagane przepisem prawa (art. 217 § 2 pkt 1 kpa) lub żądanie jest uzasadnione interesem prawnym wnioskodawcy (art. 217 § 2 pkt 2 kpa). Jest to bowiem postępowanie o bardzo szerokim zakresie podmiotowym. Obowiązuje ono wszystkie organy administracji publicznej i dostępne jest wszystkim osobom, które muszą uzyskać urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub prawa (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2006, s. 815). W tej sytuacji należy przyjąć, w przypadku braku ustawowego wyłączenia, istnienie domniemania stosowania przepisów "Działu VII" Kodeksu postępowania administracyjnego występuje wówczas, gdy wyłoni się potrzeba poświadczenia przez organ administracji publicznej określonych faktów lub praw. Konsekwencją stwierdzenia, że w konkretnym przypadku mamy do czynienia z postępowaniem w sprawie wydawania zaświadczeń jest zatem stosowanie przepisów "Działu VII" Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego zakres ustalony jest w art. 218 § 1 i § 2 kpa.
Z przywołanych przepisów wynika, że tryb wydawania zaświadczeń uregulowany w Kodeksie postępowania administracyjnego różni się w sposób istotny od pozostałych unormowań w nim zawartych. Wydawanie zaświadczeń oparte jest bowiem, co do zasady, na posiadanych przez organ danych.
Jak przyjmuje się w doktrynie, zaświadczenie jest przewidzianym w przepisach prawnych potwierdzeniem pewnego stanu rzeczy przez właściwy organ państwowy lub społeczny na żądanie zainteresowanej osoby (por. J. Lang, Zaświadczenia w rozumieniu kodeksu postępowania administracyjnego, Organizacja, Metody, Technika 1988/2 str. 14). Podkreśla się także, iż zaświadczenie jest urzędowym potwierdzeniem w formie pisemnej obiektywnie istniejącego (aktualnie lub w przeszłości) stanu rzeczy (faktycznego lub prawnego) dokonane przez organ administracji publicznej na żądanie zainteresowanej osoby, której interes oparty jest na prawie (por. Z. Kmiecik, Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalania i weryfikacji jego treści, Państwo i Prawo, 2004 r., Nr 10, str. 58). Zaświadczenia są więc aktami, które potwierdzają istnienie uprawnień lub obowiązków określonych (to jest stworzonych lub ustalonych) uprzednio indywidualnym aktem prawnym. Zaświadczenia nie są aktami administracyjnymi, lecz czynnościami faktycznymi, ponieważ nie są oświadczeniami woli a oświadczeniami wiedzy. Istota zaświadczenia sprowadza się więc do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach, nie może również tworzyć nowej sytuacji prawnej. Zaświadczenie nie może rozstrzygać czegokolwiek, zwłaszcza o istnieniu lub nieistnieniu obowiązku. Zaświadczenie, aby spełniało wymagania dokumentu urzędowego określone w art. 76 kpa, musi być wydane w przepisanej formie i w przedmiocie mieszczącym się w zakresie działania organu, co oznacza, że musi to być organ właściwy miejscowo i rzeczowo.
W sytuacji zatem, kiedy to określony podmiot ubiega się o wydanie zaświadczenia ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2 kpa), organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie, tylko wtedy, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 kpa). Organ może przed wydaniem zaświadczenia przeprowadzić w koniecznym (a wiec ograniczonym) zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 kpa). Prowadzenie takiego postępowania wyjaśniającego indywidualny stan prawny opierać się może jedynie na danych zawartych w posiadanej przez organ dokumentacji. Postępowanie wyjaśniające w sprawie wydania zaświadczenia nie zmierza bowiem do rozpatrzenia sprawy administracyjnej, ale co najwyżej do odnalezienia danych w celu potwierdzenia istniejącego obecnie lub w przeszłości stanu.
Postępowanie wyjaśniające odnosi się do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych, oraz oceny, czy odnoszą się one do osoby wnioskodawcy, faktów bądź stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencje lub rejestry mogą zawierać żądane dane oraz ich ewentualnych dysponentów.
Postępowanie wyjaśniające, określone w art. 218 kpa, ogranicza się zatem jedynie do takiego postępowania, które pozwoli na urzędowe potwierdzenie treści dokumentów zgromadzonych przez dany organ (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2011 r., sygn.. akt II SA/Wa 1379/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ może zatem wydać zaświadczenie wyłącznie na podstawie posiadanych danych bez potrzeby ich kreowania.
Organ administracji publicznej może odmówić wydania zaświadczenia m.in. w sytuacji, gdy wnoszący podanie żąda potwierdzenia okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, które nie wynikają z ewidencji i rejestrów lub innych danych, będących w posiadaniu tego organu albo gdy żąda poświadczenia nieprawdy. Jeżeli problematyka, której dotyczy żądanie strony jest sporna, to wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem nie jest możliwe (por. J. Lang, j.w. str. 14). W orzecznictwie podkreśla się, że treścią zaświadczenia musi być jedynie pozytywne załatwienie wniosku osoby ubiegającej się o potwierdzenie faktu lub stanu prawnego; w sytuacji gdy dowody posiadane przez organ nie pozwalają na uwzględnienie wniosku, organ ten może wydać jedynie orzeczenie odmawiające wydania zaświadczenia (tak m.in. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Wr 2709/98, niepubl.).
Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia może zakończyć się wydaniem zaświadczenia dotyczącego stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego potwierdzenia żąda osoba zainteresowana, albo odmową wydania zaświadczenia w ogóle, np. z powodu braku podstaw prawnych do jego wydania albo niestwierdzenia po stronie wnioskodawcy interesu prawnego, albo odmową wydania zaświadczenia o żądanej treści. Stosownie zaś do cytowanego art. 219 kpa, odmowa wydania zaświadczenia przybiera postać postanowienia.
Niezależnie od tego, czy obowiązek wydania zaświadczenia wynika z przepisu prawa, czy wnosi o to strona ze względu na jej interes prawny, postępowanie wyjaśniające poprzedzające wystawienie zaświadczenia pełni rolę pomocniczą przy ustaleniu jego treści. Zakres tego postępowania wyznaczają dwie przesłanki: jest ono dopuszczalne tylko w niezbędnym zakresie i służy jedynie potwierdzeniu faktów wynikających z danych znajdujących się w posiadaniu organu. Powinno zatem odnosić się do faktów i okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów czy zbiorów danych.
W przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, Starosta Poznański słusznie odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego, że "żadna część działki nr [...], dla której Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto w Poznaniu prowadzi księgę wieczystą KW [...] nie jest zlokalizowana w pasie drogowym".
Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015r., poz. 520 ze zm., zwane dalej: "prawem geodezyjnym i kartograficznym") przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów, ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych (zgodnie z art. 20 ust. 1 prawa geodezyjnego i kartograficznego).
Z akt sprawy wynika, że dla działki ewidencyjnej o numerze [...] o pow. [...] ha w bazie danych ewidencji gruntów figuruje sposób użytkowania RIVa o pow. [...] ha (grunty orne klasy IVa) i ŁIV o pow. [...] ha (łąki trwałe klasy IV).
Należy wskazać, że zgodnie z Załącznikiem nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015r., poz. 542, dalej rozporządzenie):
1. do użytku gruntowego o nazwie "drogi" zalicza się grunty, które są pasami drogowymi dróg publicznych oraz dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460),
2. do użytku gruntowego o nazwie "drogi" nie zalicza się gruntów w granicach pasów drogowych dróg wewnętrznych, jeżeli:
1) wchodzą w skład gospodarstwa rolnego lub leśnego;
2) wchodzą w skład działki budowlanej, która nie jest osiedlem mieszkaniowym, dworcem kolejowym lub dworcem komunikacji autobusowej albo też nie jest odrębnym pasem gruntu wydzielonym wyłącznie w celu zapewnienia dostępu tej działki do drogi publicznej,
3. grunty w granicach pasów drogowych dróg wewnętrznych niezaliczone do użytku gruntowego "drogi" włącza się do:
1) przyległego użytku rolnego, jeżeli wchodzą w skład gospodarstwa rolnego;
2) użytku "las", jeżeli wchodzą w skład gospodarstwa leśnego;
3) odpowiedniego użytku z grupy użytków zurbanizowanych i zabudowanych, jeżeli wchodzą w skład działki budowlanej.
W ocenie Sądu organy obu instancji słusznie wskazały, że wśród danych zawartych w § 59 i § 60 rozporządzenia nie ma linii granicznych pasa drogowego jako informacji, którą zawiera operat ewidencji gruntów i budynków, a także że danymi ewidencyjnymi, które określają czy dana działka jest drogą czy nie, są jedynie dane dotyczące użytków gruntowych.
Zgodnie z art. 4 pkt 1 - 3 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 460):
1) pas drogowy - wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą;
2) droga - budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym;
3) ulica - drogę na terenie zabudowy lub przeznaczonym do zabudowy zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w której ciągu może być zlokalizowane torowisko tramwajowe.
W ocenie Sądu organy słusznie przyjęły, że ww. pojęcia nie są tożsame z pojęciami zastosowanymi w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
W związku z powyższym organy administracji zasadnie odmówiły wydania zaświadczenia potwierdzającego, że żadna część działki nr [...], dla której Sąd Rejonowy Poznań - Stare Miasto w Poznaniu prowadzi księgę wieczystą KW [...] nie jest zlokalizowana w pasie drogowym, ponieważ informacja ta nie wynika bezpośrednio z operatu ewidencji gruntów i budynków i nie może zostać na jego podstawie potwierdzona. Organ odwoławczy słusznie wskazał, że żądanie skarżącej wykracza poza stwierdzenie faktów znajdujących się w operacie ewidencji gruntów i budynków i dotyczy dokonania oceny w drodze wnioskowania a contrario, czy przedmiotowa nieruchomość znajduje się w pasie drogowym.
Sąd podkreśla, że w postępowaniu o wydanie zaświadczenia organ nie modyfikuje treści dostępnych dokumentów i nie jest uprawniony do wydawania zaświadczeń o treści z nimi sprzecznej. Treścią zaświadczenia musi być pozytywne załatwienie wniosku strony ubiegającej się o potwierdzenie faktu. Natomiast w sytuacji, gdy posiadane dokumenty nie pozwalają na uwzględnienie wniosku organ ten może jedynie odmówić wydania zaświadczenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 listopada 2013r., sygn. akt II SA/Ke 857/13, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy również wskazać, że dokumentem pozwalającym na dokonanie ustaleń dotyczących parametrów pasa drogowego jest przede wszystkim książka drogi, o której mowa w § 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 lutego 2015r. w sprawie sposobu numeracji i ewidencji dróg publicznych, obiektów mostowych, tuneli, przepustów i promów oraz rejestru numerów nadanych drogom, obiektom mostowym i tunelom (Dz. U. z 2005r., nr 67, poz. 582 ze zm.) (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 lipca 2014r., sygn. akt II SA/Go 401/14, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Książka drogi jest prowadzona przez zarządcę drogi. W związku z powyższym skarżąca w celu uzyskania zaświadczenia o tym, czy dana działka wchodzi w skład pasa drogowego powinna zwrócić się do właściwego zarządcy drogi, który zgodnie z art. 20 ustawy o drogach publicznych winien posiadać takie dane.
W tym stanie rzeczy z przyczyn wskazanych i opisanych wyżej na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę należało oddalić
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło