IV SA/Po 923/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] Starosta K. na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2017 r. poz. 978 ze zm.; zwanej dalej "u.k.p.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., zwanej dalej "k.p.a.") orzekł o cofnięciu M. R. (zwanemu dalej również "Skarżącym") uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, T. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu [...] marca 2018 r. do urzędu wpłynął prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] lutego 2018 r. sygn. akt [...] orzekający wobec M. R. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego na okres 6 miesięcy. W związku z powyższym w dniu [...] kwietnia 2018 r. organ wydał decyzję o skierowaniu Skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku istnienia przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W dniu [...] kwietnia 2018 r. do Starosty wpłynęło orzeczenie [...] Centrum Medycyny Pracy, Ośrodek w K. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. stwierdzające istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W związku z powyższym Starosta orzekł na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. o cofnięciu Skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. W odwołaniu od decyzji Starosty M. R. podniósł, że jest w posiadaniu karty informacyjnej leczenia szpitalnego, z której wynika, że brak jest potrzeb leczenia neurologicznego. Jest pod stałą kontrolą neurologiczną, a ostatni napad padaczki miał w 2013 r. Kolejne badania przeszedł pomyślnie i przywrócono mu uprawnienia. Ostatnie badanie lekarskie z dnia [...] sierpnia 2017 r. stwierdziło brak przeciwskazań do kierowania pojazdami. Pobyt w szpitalu w dniach od [...] maja 2018 r. do [...] maja 2018 r. zakończył się rozpoznaniem "obserwacja w kierunku padaczki - negatywna". Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Starosty. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z przepisem art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia - na podstawie orzeczenia lekarskiego, istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Przepis ten ma charakter związany, bowiem w sposób precyzyjny i bezsporny wskazuje, w jakim przypadku starosta orzeka o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Organ odwoławczy zaznaczył jednocześnie, że osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego. W związku niezłożeniem w 14-dniowym terminie odwołania od wydanego w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskiego stało się ono ostateczne i pozostaje wiążące dla organów administracji publicznej. Organy administracji publicznej prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. nie mają prawnej możliwości weryfikacji wydanego orzeczenia lekarskiego. Dlatego też jako bezzasadne Kolegium oceniło zarzuty Skarżącego kwestionujące rzetelność i prawidłowość wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego. Tym samym skoro w obrocie pozostaje ostateczne orzeczenie lekarskie, stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych w przypadku Skarżącego, to zaistniały przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. R. zarzucił decyzji Kolegium naruszenie art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. i wniósł m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, powołanie biegłego lekarza neurologa i psychiatry na okoliczność braku przeciwwskazań do prowadzenia przeze mnie pojazdów mechanicznych w oparciu o dostarczoną dokumentację medyczną, a także badanie naoczne, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w sprawie. Zdaniem Skarżącego organy wydały decyzje oparte na błędnej opinii lekarskiej z dnia [...] kwietnia 2018 r., która faktycznie nie odzwierciedla aktualnego stanu zdrowia. Ostatni epizod padaczkowy miał w 2013 r., przebywał w tym czasie pod stała opieką lekarza neurologa. Wówczas zostało mu cofnięte prawo jazdy na okres 2 lat. Po tym okresie został poddany licznym badaniom lekarskim, które przeszedł pomyślnie, dlatego przywrócono mu uprawienia. Orzeczenie lekarskie z dnia [...] sierpnia 2017 r. wskazuje wprost na brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Ważność tego orzeczenia upływa w dniu [...] sierpnia 2019 r. Okoliczność ta została pominięta przez organy orzekające w rozpoznawanej sprawie, a także przez lekarza orzecznika. Potwierdzeniem stanu zdrowia jest pobyt w szpitalu w maju 2018 r. W wyniku hospitalizacji w dniach [...] - [...] maja 2018 r. w związku z diagnostyką w kierunku padaczki, nie zdiagnozowano tej choroby. W zaleceniach wprost wskazano, że nie wymaga leczenia neurologicznego. Pomimo tego organy wydały decyzje na podstawie opinii lekarskiej z dnia [...] kwietnia 2018 r. która została oparta na podstawie dokumentacji medycznej sprzed wielu lat. Orzeczenie lekarskie nr [...] stoi także w sprzeczności z opinią psychologiczną nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., w której można przeczytać, że brak jest przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami mechanicznymi. Diagnozę zawartą w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia [...] maja 2018 r., potwierdza także orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] listopada 2016 r. W trakcie komisji w dniu [...] listopada 2016 r. lekarz neurolog wskazał, że brak jest podstaw do uznania za osobę niepełnosprawną. Zgodnie ze wskazanym orzeczeniem Skarżący jest osobą zdolną do każdej pracy. Zdaniem Skarżącego organy wydały decyzje bez dogłębnej analizy istniejącego stanu faktycznego, a co za tym idzie doszło do naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p., który stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Istotą regulacji zawartej w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. jest uniemożliwienie uczestniczenia w ruchu drogowym w charakterze kierowców osobom, co do których istnieją przeciwwskazania lekarskie do kierowania pojazdami. Przepis ten pełni funkcję ochronną zarówno co do samego kierowcy, jak i przede wszystkim w stosunku do innych uczestników ruchu drogowego przed niebezpieczeństwem dla zdrowia i życia ludzkiego oraz mienia wynikającym z możliwości spowodowania przez takich kierowców groźnych w skutkach wypadków lub katastrof drogowych. Decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania wydana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p., ma charakter decyzji związane. Przesądza o tym jednoznacznie treść tego przepisu. Oznacza to, że w przypadku stwierdzenia, przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim, istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami silnikowymi przez osobę, która takiemu badaniu została poddana, właściwy miejscowo starosta jest bezwzględnie zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie cofnięcia tej osobie posiadanych przez nią uprawnień do kierowania pojazdami. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że organy prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której mowa w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p., nie mają prawnej możliwości weryfikacji wydanego orzeczenia lekarskiego pod względem jego treści. Obalenie domniemania prawdziwości tego dokumentu możliwe jest jedynie przy zastosowaniu procedury określonej w art. 79 u.k.p. Przeprowadzanie i rozpatrywanie wniesionych odwołań od tego typu orzeczeń podlega procedurze odrębnej od procedury administracyjnej i dlatego organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Zaznaczyć trzeba, że wydane przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą orzeczenie lekarskie, stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami danej kategorii, nie stanowią opinii biegłego w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a., która podlega kontroli organu administracji (por. wyroki NSA z 16 października 2013 r., sygn. akt I OSK 952/12; z 22 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 840/08; z 17 marca 2005 r., sygn. akt I OSK 1273/04; z 23 marca 2017 r.; sygn. akt I OSK 2195/16; z 26 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 2646/14; http;//orzeczenia.nsa.gov.pl). Orzeczenie o istnieniu przeciwskazań do kierowania pojazdami może być wydane po przeprowadzeniu badania przez uprawnionego lekarza, spełniającego wymagania określone w art. 77 ust. 1 u.k.p. i wpisanego do ewidencji uprawnionych lekarzy, prowadzonej przez właściwego miejscowo marszałka województwa. W myśl art. 79 ust. 2 u.k.p. uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie. Osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81 u.k.p. Jednostka mająca przeprowadzić badania w trybie odwoławczym powinna być jednostką o wyższym poziomie referencyjnym w stosunku do jednostki, która przeprowadziła badanie pierwotne (art. 79 ust. 4 i 5 u.k.p.). Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (art. 79 ust. 7 u.k.p.). Kopię orzeczenia, w przypadku gdy zostały stwierdzone przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem, uprawniony lekarz ma obowiązek przesłać staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej, po upływie 14 dni od dnia badania, jeżeli nie został złożony wniosek o przeprowadzenie ponownego badania albo orzeczenie lekarskie zostało wydane po przeprowadzeniu ponownego badania. W rozpoznawanej sprawie w związku z decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. o skierowaniu Skarżącego na badania lekarskie wydane zostało orzeczenie [...] Centrum Medycyny Pracy, Ośrodek w K. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. stwierdzające istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W orzeczeniu tym zawarto pouczenie o trybie jego zaskarżenia. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący złożył od niego odwołanie. Oznacza to, że organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie związane były treścią orzeczenia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. Wobec powyższego Starosta obowiązany był do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień. Chybiona jest w ocenie Sądu argumentacja Skarżącego, iż organy administracji publicznej nie wzięły pod uwagę przedstawionej przez niego dokumentacji medycznej mającej udowodnić brak przeciwskazań do prowadzenia pojazdów. Przedłożone przez Skarżącego orzeczenie z [...] sierpnia 2017 r. jest orzeczeniem starszym i nie zostało wydane dla potrzeb niniejszego postępowania. Ponadto wbrew stanowisku Skarżącego nie wskazano w nim daty ważności orzeczenia, a termin kolejnego badania. Natomiast pozostałe dokumenty nie mają waloru orzeczenia lekarskiego, o którym mowa w ustawie o kierujących pojazdami, wobec czego nie mogły wpłynąć na treść rozstrzygnięcia organów administracji publicznej. Organy orzekające w niniejszej sprawie związane były bowiem orzeczenie uprawnionej jednostki - [...] Centrum Medycyny Pracy, Ośrodek w K.. Od orzeczenia tego Skarżący nie złożył odwołania. Zrezygnował więc z możliwości zakwestionowania orzeczenia w odpowiednim trybie i sam pozbawił się możliwości skutecznej weryfikacji oceny lekarza orzecznika. To na etapie postępowania przed jednostkami leczniczymi Skarżący powinien dowodzić braku przesłanek do stwierdzenia przeciwskazań do prowadzenie pojazdu. Podnoszenie tego typu argumentacji na etapie postępowania administracyjnego było zdaniem Sądu spóźnione. W konsekwencji próba podważenia orzeczenia lekarskiego na etapie postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień nie może być skuteczna. W ocenie Sądu organy były uprawnione do pozbawienia Skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami. W dniu orzekania dysponowały orzeczeniem lekarskim wydanym przez uprawniony podmiot, w którym stwierdzono istnienie przeciwskazań do kierowania przez Skarżącego pojazdami mechanicznymi. Organ administracji publicznej do którego wpłynęło takie orzeczenie nie posiada jakiegokolwiek luzu decyzyjnego i obowiązany jest orzec o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł jak w sentencji.