IV SA/Po 947/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu dnia 9 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym 1. zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 września 2018 r. odrzucające zażalenie na postanowienie z dnia 24 kwietnia 2018 r. 2. zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 września 2018 r. odrzucające zażalenie na postanowienie z dnia 27 lutego 2018 r. 3. zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 października 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienia referendarza z dnia 4 września 2018 r. 4. zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 października 2018 r. oddalające wniosek o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi R.P. i M.P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia postanawia umorzyć postępowania zażaleniowe. R. P. i M. P. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił przedmiotową skargę (k. 169). Zażalenie na postanowienie z dnia 20 grudnia 2016 r. zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2018 r. sygn. akt II OZ 730/18 (k. 405). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do art. 195 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej jako "p.p.s.a") jeżeli postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe przed przedstawieniem zażalenia wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym umarza to postępowanie. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Zwrot normatywny: "stało się bezprzedmiotowe" oznacza, że chodzi o przyczynę, która zaistniała w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi, gdy postępowanie zażaleniowe staje się bezprzedmiotowe jeszcze przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania zażaleniowego w sprawie. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia 20 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił przedmiotową skargę, a zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2018 r. sygn. akt II OZ 730/18. Oznacza to, że postanowienie o odrzuceniu skargi jest prawomocne. Sprawa została zatem zakończona, a obecne rozpoznawanie zażaleń na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wskazane w rubrum jest bezprzedmiotowe (por. wyrok NSA z 10 lutego 2017 r., sygn. akt I OZ 230/17; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga, że w toku trwającego niemal trzy i pół roku postępowania Skarżący składali ustawiczne wnioski, sprzeciwy, zażalenia na zarządzenia oraz postanowienia wpadkowe Sądu dążąc do uniemożliwienia ostatecznego zakończenia sprawy. Powyższe generowało koszty związane z wydawaniem kolejnych orzeczeń, ich wysyłką do stron, czy też wysyłką akt do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zauważyć jednocześnie trzeba, że Skarżący w imieniu własnym oraz zarządzanych przez nich Spółek zainicjowali do tej pory 243 postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu. Sąd, jako gospodarz postępowania, będący jednocześnie dysponentem środków publicznych w tym zakresie, nie może akceptować sytuacji, w której koszty wszczętych przez Skarżących, licznych i merytorycznie wątpliwych postępowań sądowych finansowane są przez podatników. Zdaniem Sądu takie działanie Skarżących nie zmierza do ochrony ich praw, lecz stanowi cel sam w sobie i oceniane powinno być jako nadużycie prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje, że do nadużycia prawa dochodzi w sytuacjach, gdy strona podejmuje prawnie dozwolone działania dla celów innych, niż przewidziane przez ustawodawcę. Każde prawo podmiotowe, w tym prawo do sądu, przyznane jest przez normę prawną w celu ochrony interesów uprawnionego. Prawo to winno być jednak wykonywane zgodnie z celem, na który zostało przyznane. W konsekwencji zachowanie, które formalnie zgodne jest z literą prawa, lecz sprzeciwia się jej sensowi, nie może zasługiwać na ochronę (por. postanowienia NSA z 16 października 2016 r. sygn. akt I OSK 1992/14, z 18 marca 2014 r. sygn. akt I OZ 175/14, z 5 listopada 2015 r. sygn. akt I OZ 1382/15; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak samo należy ocenić działania podmiotu, który inicjuje szereg postępowań sądowych w celu innym, niż ochrona swych praw – ten sposób wpływa na obniżenie poziomu ochrony innych podmiotów, które nie mogą w dostatecznie szybki sposób uzyskać ochronę prawną (H. Dolecki, Nadużycie prawa do sądu, w: Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980–2005. Warszawa 2005, s. 136). Nadużyciem prawa jest zatem wykorzystywanie instytucji procesowej wbrew jej funkcji i celowi. Funkcją i celem postępowania sądowoadministracyjnego jest zaś rozstrzygnięcie sporu między stronami co do legalności działania lub bezczynności (przewlekłości) organu administracji publicznej, rzutujących na prawa lub obowiązki strony. Wnoszenie zatem do sądu administracyjnego skargi, która nie ma służyć rozstrzygnięciu realnego sporu między stronami bądź kontroli legalności działania (bezczynności administracji) czy której rozstrzygnięcie nie będzie rzutowało na prawa lub obowiązki stron – może być oceniane pod kątem nadużycia prawa (tak NSA w postanowieniu z 16 października 2016 r. sygn. akt I OSK 1992/14; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Taki też charakter ma w ocenie Sądu działanie Skarżących. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 195 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.