IV SA/Po 983/17

WyrokWSA w Poznaniu2018-01-10

Skład orzekający: Izabela Bąk Marciniak, Maciej Busz, Józef Maleszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, wymierzając grzywnę w celu przymuszenia, ma swobodę w ustaleniu jej wysokości, a jeśli tak, to czy musi uzasadnić tę wysokość?
Ratio decidendi
Wymierzenie grzywny w celu przymuszenia jest obligatoryjne, jednak jej wysokość podlega uznaniu administracyjnemu. Organ egzekucyjny, ustalając wysokość grzywny, musi przytoczyć w uzasadnieniu postanowienia konkretne ustalenia faktyczne i rozważania dotyczące wymiaru grzywny, uwzględniając efektywność egzekucji oraz minimalną uciążliwość dla zobowiązanego. Brak takiego uzasadnienia stanowi naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia za niewykonanie obowiązku usunięcia odpadów. Skarżący twierdził, że obowiązek został wykonany, a materiał na działce nie jest odpadem. SKO uchyliło częściowo postanowienie organu I instancji, ale utrzymało grzywnę. WSA w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie SKO oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta, wskazując na brak uzasadnienia wysokości nałożonej grzywny.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzające je postanowienie Prezydenta. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk Marciniak Sędziowie WSA Maciej Busz WSA Józef Maleszewski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. P. kwotę [...]zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO, organ II instancji) na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 446 z późn. zm.), art. 1, 2, 17 i 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 1659 z późn. zm.), art. 17 § 1, art. 18, art. 122 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1201, dalej: ustawa) oraz art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm., dalej: K.p.a.), po rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika M. P. (dalej: skarżący) na postanowienie Prezydenta [...] dnia [...] stycznia 2017 r. znak [...] o nałożeniu grzywny 1. uchyliło zaskarżone postanowienie w części tj. pkt 2 i w tym zakresie orzekło o wezwaniu skarżącego do usunięcia składowanych odpadów w postaci [...] z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania i magazynowania, tj. z działki [...] w ten sposób, iż: - odpady należy zebrać z terenu, załadować na środki transportu przystosowane do przewozu danego rodzaju odpadu i przekazać podmiotowi posiadającemu stosowne zezwolenia w zakresie gospodarowania odpadami. Transport odpadów winien zostać wykonany przez podmiot posiadający zezwolenie w tym zakresie; - potwierdzenie usunięcia odpadów: po przekazaniu odpadów uprawnionemu odbiorcy należy przedstawić w Wydziale [...] dokumenty stwierdzające powyższe (karty przekazania odpadu) w terminie 21 dni od daty doręczenia postanowienia. W razie niewykonania obowiązku usunięcia odpadów w w/w terminie będą nakładane dalsze grzywny celem przymuszenia w tej samej lub wyższej kwocie. 2. utrzymało zaskarżone postanowienie w pozostałej części. W uzasadnieniu SKO wskazało, że Prezydent [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...], zmienioną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. znak [...], zobowiązał M. P. do usunięcia składowanych odpadów w postaci [...] Organ I instancji określił, że wyżej wymieniony obowiązek miał zostać wykonany do dnia [...] lutego 2016 r. w ten sposób iż: - [...] Przedstawiciele organu I instancji dokonali z udziałem zobowiązanego w dniu [...] listopada 2016 r. oględzin miejsca składowania odpadów ustalając, że na miejscu składowania znajdują się [...]. Teren jest ogrodzony. Z oględzin sporządzono dokumentację zdjęciową. Przedstawiciele organu I instancji dokonali, bez udziału zobowiązanego, w dniu [...] stycznia 2017 r. ponownych oględzin miejsca składowania odpadów i stwierdzili, że ilość i charakter odpadów nie zmieniły się od dnia kontroli w dniu [...] listopada 2016 r. Z oględzin została sporządzona dokumentacja zdjęciowa. Organ I instancji dnia [...] listopada 2016 r. wezwał zobowiązanego do przedłożenia kart przekazania odpadów potwierdzających przekazanie odpadów podmiotowi posiadającemu stosowne zezwolenia w zakresie gospodarowania odpadami. Zobowiązany nie przedłożył kart przekazania odpadów. W dniu [...] grudnia 2016 r. organ I instancji na podstawie art. 15 ustawy wystosował do zobowiązanego upomnienie, w którym stwierdził niewykonanie w całości obowiązków wynikających z decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...], zmienionej decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. znak [...] i zapowiedział wszczęcie postępowania egzekucyjnego w przypadku niewykonania obowiązku w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia, które nastąpiło w dniu [...] grudnia 2016 r. W pismach z dnia 2 i [...] grudnia 2016 r. skarżący wyjaśnił, że na terenie objętym decyzją zobowiązującą do usunięcia odpadów znajduje się materiał budowlany pochodzący z rozbiórek, który został przetworzony w procesie w przesortowania i rozdrobnienia przez kruszarkę. Znajdująca się na terenie posortowania ziemia będzie służyła do wyrównania działki nr [...]. Zobowiązany wskazał ponadto, iż znajdujące się na działce nr [...] ziemia i gruz stanowią własność [...] sp. z o.o. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] Prezydent [...] na podstawie art. 119 § 1, art. 121 i 122 ustawy nałożył grzywnę w celu przymuszenia M. P. do wykonania obowiązków nałożonych na niego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., zmienioną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. Na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Prezydenta [...] w dniu [...] stycznia 2017 r. Prezydent [...] wszczął wobec M. P. egzekucję administracyjną nałożonej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. grzywny oraz obowiązków o charakterze niepieniężnym nałożonych na M. P. decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., zmienioną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. Tytuł wykonawczy wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny z dnia [...] stycznia 2017 r. organ egzekucyjny doręczył zobowiązanemu w dniu [...] stycznia 2017 r. Tytuł wykonawczy z dnia [...] stycznia 2017 r. zawierał wszystkie elementy o których mowa w art. 27 ustawy. W dniu [...] lutego 2017 r. skarżący, działając przez zawodowego pełnomocnika, wniósł zażalenie na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. o nałożeniu grzywny podnosząc, że: - obowiązek nałożony decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., zmienioną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. został wykonany, a na terenie działki nr [...] znajduje się ziemia pozostała po procesie kruszenia oraz niewielkie ilości kruszbetu; - znajdujący się na terenie działki nr [...] materiał budowlany jest materiałem po przetworzeniu polegającym na odzysku, zatem nie jest odpadem; - żalący wskazał, że znajdująca się na działce nr [...] ziemia i pozostały materiał zostanie przeznaczony na wyrównanie powierzchni tej działki. Jednocześnie żalący wniósł o zawieszenie postępowania w całości. Organ II instancji po rozpatrzeniu sprawy i wniesionego odwołania uznał, że zażalenie zasługuje w części na uwzględnienie lecz z odmiennych przyczyn niż wskazał żalący. SKO wskazało, ze zgodnie z art. 122 § 3 ustawy zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34 ustawy) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Zobowiązanemu przysługuje prawo równoległego zgłoszenia zarzutów oraz wniesienia zażalenia na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2013 r. I SA/Po 1129/13, LEX nr 1437430). Wykonanie obowiązku, jak i inne okoliczności wymienione w art. 33 § 1 ustawy nie mogą być podnoszone w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym postanowienia o wymierzeniu grzywny w celu przymuszenia. Organ zażaleniowy jest związany przedmiotem sprawy, do którego nie należy wykonanie obowiązku (wyrok NSA w Warszawie z dnia 15 września 2015 r., II OSK 117/14, LEX nr 2091930). Tym samym twierdzenia żalącego, dotyczące wykonania zobowiązania objętego postępowaniem egzekucyjnym, jako objęte hipotezą art. 33 § 1 pkt 1 ustawy nie były przedmiotem rozstrzygnięcia SKO. W zażaleniu, o którym mowa w art. 122 § 3 ustawy, możliwe jest zakwestionowanie dopuszczalności oraz prawidłowości skorzystania przez organ egzekucyjny ze środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, (wyrok WSA w Bydgoszczy z 26 lipca 2011 r, II SA/Bd 460/11; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 listopada 2016 r., II SA/Gl 500/16). W myśl przepisu art. 2 § 1 pkt 10 ustawy egzekucji podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym, pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Egzekucję administracyjną stosuje się do tak określonych obowiązków, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo bezpośrednio z przepisu prawa (art. 3 § 1 ustawy). Nie ulega wątpliwości, że na skarżącego nałożony został decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r, zmienioną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. obowiązek o charakterze niepieniężnym. Egzekucja administracyjna może być wszczęta jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne w upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego (art. 15 § 1 ustawy). Celem instytucji upomnienia jest skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego Prezydent [...] wystosował na podstawie tego przepisu w dniu [...] grudnia 2016 r. upomnienie, które doręczone zostało skarżącemu w dniu [...] grudnia 2016 r. a skarżący nie wykonał jednak dobrowolnie obowiązku. W tej sytuacji istniały podstawy do wszczęcia w stosunku do skarżącego egzekucji. Zgodnie z art. 6 § 1 ustawy w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. W myśl natomiast art. 7 § 1 organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Zgodnie z art. 1a pkt 12 lit. b) ustawy środki egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym obejmują: grzywnę w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni. W myśl przepisu art. 119 § 1 ustawy grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 119 § 2 ustawy). Wysokość grzywny nałożonej na żalącego określona została zgodnie z przepisem art. 121 § 2 ustawy, który stanowi że każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty [...]złotych , a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty [...]zł. Zgodnie z art. 122 § 1 ustawy grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: 1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32; 2) postanowienie o nałożeniu grzywny. W niniejszej sprawie postanowienie o nałożeniu grzywny zostało doręczone wraz z odpisem tytułu wykonawczego. Zgodnie z art. 122 § 2 ustawy postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: 1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych; 2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Postanowienie o nałożeniu grzywny określa termin w którym grzywna winna zostać uiszczona oraz wskazano obowiązek podlegający egzekucji w postaci usunięcia odpadów i termin do jego wykonania. Przepis art. 122 § 2 ustawy nie przewiduje zmodyfikowania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nawet przypadku jego częściowego wykonania. SKO stwierdziło, że organ I instancji nie wskazał w postanowieniu całego obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Tytuł wykonawczy odwołuje się do decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...], zmienioną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. znak [...] i tej części zaskarżone postanowienie zostało przez SKO zmienione. Organ II instancji podzielił stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2013 VII SA/Wa 567/13, że organ egzekucyjny zobligowany jest doprowadzić do całkowitego wykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w tytule wykonawczym o charakterze niepieniężnym. Niewykonanie przez zobowiązanego wszystkich obowiązków nałożonych prawomocnymi decyzjami uzasadnia nałożenie grzywny. SKO uznało, że organ I instancji uzasadnił wysokość grzywny wskazując, iż jest ona nałożona po raz pierwszy i w ocenie SKO ta okoliczność uzasadnia wysokość grzywny, zwłaszcza, że zobowiązany może zwolnić się z obowiązku jej zapłaty poprzez wykonanie nałożonego obowiązku zgodnie z art. 125 § 1 ustawy. W ocenie SKO organ I instancji prawidłowo zastosował w stosunku do skarżącego grzywnę w celu przymuszenia, mając na uwadze, że celem zastosowania tego środka jest doprowadzenie do wykonania obowiązku usunięcia odpadów nałożonych decyzją ostateczną. Odnosząc się do wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, Kolegium wskazuje, iż z wnioskiem o zawieszenie postępowania może wystąpić wyłącznie wierzyciel i ustawa nie przyznaje zobowiązanemu analogicznego uprawnienia (wyrok NSA z dnia 8 października 1999 r., III SA 7798/98, LEX nr 46233). W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek o których mowa w art. 56 § 1 pkt 1 i 5 ustawy, zwłaszcza że Kolegium rozpoznało niniejszą sprawę po rozpoznaniu zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Na postanowienie organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. P., działając przez tego samego zawodowego pełnomocnika wniósł skargę. Zarzucił naruszenie przepisu art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 18 i 121 ustawy, poprzez brak w uzasadnieniu postanowienia odniesienia do wysokości nałożonej grzywny, co stanowi naruszenie wskazanych powyżej przepisów w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że o ile samo wymierzenie grzywny w celu przymuszenia nie ma charakteru uznaniowego, co wynika wprost z brzmienia przepisu art. 119 ustawy, to przepis regulujący wysokość grzywny w określonych sytuacjach - art. 121 ustawy - nazywany także przepisem "wymiarowym", ma charakter uznaniowy. Zawarte w nim regulacje nie określają dolnej granicy grzywny. Określenie przez ustawodawcę tylko górnej granicy grzywien w celu przymuszenia oznacza, że ustalenie wysokości grzywny następuje w ramach przyznanego organowi w tym względzie uznania administracyjnego. Dolna wysokość grzywny zależy więc każdorazowo od uznania organu, który przy jej wymiarze powinien zawsze mieć na uwadze, aby ten środek przymusu spełnił w danej sytuacji swoją rolę. W sprawie zarówno skarżone postanowienie SKO, jak również organu I instancji nie zawiera uzasadnienia dla wysokości nałożonej grzywny -10.000 zł. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie (odpowiednio wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności). Przedmiotem kontroli Sądu w tak zakreślonych granicach kognicji jest, w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W ocenie Sadu zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające nie mogą się ostać. Wymierzenie grzywny w celu przymuszenia nie ma charakteru uznaniowego, lecz jest obligatoryjne. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Czym innym jest jednak wymierzenie grzywny jako takiej, gdzie organ egzekucyjny pozbawiony jest możliwości wyboru i grzywnę musi wymierzyć, a czym innym jest wysokość tego środka egzekucyjnego. Brzmienie przepisu art. 121 § 2 ustawy i pozwala przyjąć, że w przypadku grzywny, której wysokość nie wynika wprost z ustawy (oznaczona jest jedynie górna granica). organ o wysokości grzywny rozstrzyga w ramach uznania administracyjnego. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z 16 lutego 2005 r., sygn. OSK 1148/2004 – LEX nr 164945, wyrok z dnia 8 lutego 2006 r. sygn. II OSK 510/2005, ONSAiWSA 2006/6 poz. 168). W takiej sytuacji organ egzekucyjny w uzasadnieniu postanowienia powinien przytoczyć ustalenia faktyczne na okoliczność, nałożenia grzywny w określonej wysokości. Brak wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ przy ustalaniu grzywny oznaczałby całkowitą dowolność w tym zakresie i prowadziłby do sytuacji, w której rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego w tej części wymykałoby się spod kontroli sądu. Zatem organ egzekucyjny kierując się przede wszystkim efektywnością egzekucji winien mieć na uwadze treść tytułu wykonawczego, a także górną granicę wymierzanej grzywny i w uzasadnieniu postanowienia musi przytoczyć okoliczności, dlaczego nałożył grzywnę w takiej, a nie innej wysokości. Chodzi bowiem o takie rozstrzygnięcie, aby zastosowany środek z jednej strony zapewnił efektywność egzekucji, a z drugiej – był jak najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. Wynika to również z przepisu art. 7 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny stosuje środek egzekucyjny, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku środków egzekucyjnych - środek lub środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. O wysokości grzywny w celu przymuszenia nie może decydować wyłącznie sytuacja majątkowa oraz rodzinna zobowiązanego, aczkolwiek i ona nie powinna pozostawać obojętna dla organu egzekucyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 43/07 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Stanowisko takie jest jednolicie prezentowane w orzecznictwie (por. wyroki w sprawach II SA/Kr 936/13, I SA/Ke 436/16, CBOSA). Tym wymogom zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające nie czynią zadość. Okoliczność, że grzywna nałożona jest po raz pierwszy wynika z przebiegu postępowania, ale organy w żaden sposób nie uzasadniły dlaczego i jaki wpływ miałaby ona mieć na wysokość grzywny. Także uzasadnieniem dla wysokości grzywny nie może być fakt, iż zobowiązany może zwolnić się z obowiązku jej zapłaty poprzez wykonanie nałożonego obowiązku – wynika to wprost z ustawy i w żaden sposób nie wskazuje na zasadność nałożenia grzywny w takiej a nie innej wysokości. Powołane przez SKO okoliczności (których nota bene organ I instancji nawet nie wskazał, jako takich, które warunkują wysokość grzywny) są abstrakcyjne i jako takie nie mogą być uznane za uzasadnienie wymierzenia grzywny in concreto (akapit poświęcony w uzasadnieniu decyzji SKO wysokości grzywny mógłby znaleźć się w uzasadnieniu każdej decyzji dotyczącej grzywny wymierzanej po raz pierwszy i to niezależnie od jej wysokości). Rozpoznając ponownie sprawę organy nakładając grzywnę w celu przymuszenia uwzględnią wskazania przedstawione przez Sąd, przedstawiając w uzasadnieniu postanowienia ustalenia i rozważania w zakresie wymiaru grzywny. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i art. 135 P.p.s.a orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. W myśl pierwszego z wymienionych przepisów, w razie uwzględnienia skargi skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z kolei zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a., niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego obejmują także jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez Sąd osobistego stawiennictwa strony. Przepisami odrębnymi, o których mowa wyżej, są przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015 r., poz. 1804 ze zm.). W myśl § 15 tegoż rozporządzenia: 1. Opłaty stanowiące podstawę zasądzania kosztów zastępstwa ustala się z uwzględnieniem stawek minimalnych określonych w rozdziałach 2-4. 2. Opłatę w sprawach niewymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości równej stawce minimalnej. 3. Opłatę w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, która nie może przekroczyć sześciokrotności tej stawki, ani wartości przedmiotu sprawy, jeśli uzasadnia to: 1) niezbędny nakład pracy radcy prawnego, w szczególności poświęcony czas na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie, w tym czynności podjęte w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartość przedmiotu sprawy; 3) wkład pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) rodzaj i zawiłość sprawy, w szczególności tryb i czas prowadzenia sprawy, obszerność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów, o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Mając na względzie powyższe, Sąd określił wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego wedle stawek minimalnych, uznając, że w okolicznościach niniejszej sprawy wynagrodzenie w takiej wysokości będzie adekwatne w szczególności do niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika oraz jego przyczynienia się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. W rezultacie na zasądzoną kwotę kosztów postępowania złożyły się wynagrodzenie reprezentującego skarżącego pełnomocnika ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) wyżej powołanego rozporządzenia (480 zł), uiszczona opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. oraz wpis (100 zł), łącznie – 597 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło