IV SAB/Po 60/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-09-29
Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Donata Starosta, Tomasz Grossmann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące zadania publiczne jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w szczególności kserokopii decyzji administracyjnych dotyczących lokalizacji i budowy linii energetycznych?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo energetyczne, wykonując zadania publiczne związane z dystrybucją energii elektrycznej, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Żądanie udostępnienia kserokopii decyzji administracyjnych dotyczących lokalizacji i budowy linii energetycznych stanowi żądanie informacji publicznej, a nie informacji przetworzonej, co oznacza, że nie wymaga od wnioskodawcy wykazywania szczególnego interesu publicznego. Bezczynność w udostępnieniu takiej informacji, nawet jeśli nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, skutkuje zobowiązaniem podmiotu do załatwienia wniosku.Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się do Spółki A o udostępnienie kserokopii decyzji administracyjnych stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na jej nieruchomościach. Spółka A początkowo udzieliła informacji o wieku infrastruktury, a następnie wezwała do sprecyzowania wniosku, wskazując na brak precyzyjnych danych. Po wniesieniu skargi na bezczynność, Spółka poinformowała, że nie posiada żądanych decyzji, ale nie rozpoznała wniosku w zakresie innych dokumentów dotyczących posadowienia linii. Skarżąca zarzuciła Spółce bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązał Spółkę A do załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] maja 2012 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; 2. stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądził od Spółki A na rzecz skarżącej A.N. kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2016 r. sprawy ze skargi A.N. na bezczynność Spółki A w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Spółkę A do załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] maja 2012 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Spółki A na rzecz skarżącej A.N. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] maja 2012 r. zatytułowanym "Wezwanie do podjęcia negocjacji", A. N. (zwana dalej jako "Skarżąca") zwróciła się do Spółki A (zwanej dalej również jako "Spółka") o podjęcie negocjacji
w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości składającej się z działek o nr. ewid. [...], [...] położonych w miejscowości H., dla których Sąd Rejonowy w B. prowadzi księgę wieczystą
o nr [...] oraz działki o nr ewid.[...] położonej w miejscowości H.,
dla których Sąd Rejonowy w B. prowadzi księgę wieczystą
o nr [...], a także o ustanowienie na tej nieruchomości służebności przesyłu. Ponadto powołując się na art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. "a" tired pierwsze ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej "u.d.i.p.") Skarżąca wniosła
o udostępnienie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy ww. linii energetycznych.
W odpowiedzi z dnia [...] lipca 2012 r., Spółka A poinformowała Skarżącą, że słupowe stacje transformatorowe i napowietrzne konstrukcje wsporcze linii niskiego i średniego napięcia, posadowione na działkach o nr ewid.[...] i [...], zostały wybudowane w latach 70-tych ubiegłego wieku. Wszystkie prace związane
z budową spornych elementów sieci prowadzone były zgodnie z prawem. Spółka A wskazała, że kłopotliwe stanowiska słupowe znajdują się
na przedmiotowym gruncie już ponad 30 lat, są w należytym stanie technicznym,
a ich położenie w całym okresie eksploatacji nie ulegało zmianie. Ponadto nabywając przedmiotowe działki Skarżąca wiedziała o zlokalizowanej na nich infrastrukturze elektroenergetycznej. Spółka A stwierdziła, że doszło
do zasiedzenie służebności gruntowej i tym samym posiada tytuł prawny
do korzystania z przedmiotowej nieruchomości w sposób legalny i w dobrej wierze.
Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. Skarżąca ponownie zwróciła się do Spółki A udostępnienie kserokopii wszystkich dokumentów oraz decyzji administracyjnych lub ich oznaczenie (organ wydający, znak, data) dotyczących budowy lub przebudowy linii na ww. nieruchomości.
W odpowiedzi Spółka A pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. wskazała, że udostępnienie dokumentów urzędowych pozostających w posiadaniu Spółki wymaga od Skarżącej wskazania jakich konkretnie dokumentów się domaga. Powołując się na art. 14 ust. 2 u.d.i.p., Spółka wskazała,
że żądana informacja nie może zostać udostępniona w sposób wskazany we wniosku. Wynika to z braku precyzyjnych danych, jakiej dokładnie informacji dotyczy wniosek.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. N. zarzuciła Spółce A bezczynność polegającą
na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia [...] maja 2012 r.
w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 u.d.i.p.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezczynności Spółki A
o zobowiązanie Spółki A do udostępnienia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu Skarżąca zwróciła uwagę, że w przypadku wnoszenia skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji w trybie u.d.i.p. nie była zobowiązana do wyczerpania trybu zaskarżenia, ani też nie była związana jakimkolwiek terminem do jej wniesienia. Z kolei argumentem przemawiającym za obowiązkiem udzielenia przez operatora energetycznego informacji publicznej jest zdaniem Skarżącej brzmienie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p, który stanowi,
że zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne.
Skarżąca stwierdziła, że użycie przez ustawodawcę terminu "zadania publiczne" miało na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego i oznacza ono,
że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi". Tym samym w ocenie Skarżącej żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy.
Skarżąca zaznaczyła również, że skarga bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Przepis art. 52 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia uruchomienie drogi postępowania sądowo administracyjnego od wyczerpania środków zaskarżenia.
Ma to miejsce jedynie wówczas, gdy środki takie przysługują, czy to na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, czy to przepisów szczególnych,
czy też ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W przedmiotowej sprawie środków takich nie przewiduje zarówno ustawa o dostępie do informacji publicznej jak i w zakresie aktów i czynności Kodeks postępowania administracyjnego. Skoro skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej zmierza do jak najszybszego rozpatrzenia wniosku, a ustawa nie stawia dodatkowych warunków do jej wniesienia, to może być ona wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Skarżąca zaznaczyła również, że do dnia sporządzenia skargi nie otrzymała jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów w żądanej przeze nią formie,
ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej,
czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej.
Pismem z dnia [...] października 2013 r. Spółka poinformowała Skarżącą, że żądanie udostępnienia kserokopii wszelkich decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy urządzeń energetycznych
na nieruchomościach Skarżącej zlokalizowanych w miejscowości H., jest żądaniem nieskonkretyzowanym, gdyż nie wskazuje jakiej konkretnej decyzji dotyczy to żądanie, z podaniem daty wydania tej decyzji, organu, który ją wydał czy też jej oznaczenia. W związku z tym nie mogło ono być zrealizowane.
W ocenie Spółki nawet w przypadku przyjęcia, iż dopuszczalne jest złożenia takiego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, to żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, gdyż Spółka uzyskuje stosowne decyzje administracyjne na budowę linii i innych urządzeń energetycznych wskazując, jako przedmiot budowy te urządzenia. Jedna decyzja o pozwoleniu na budowę dotyczy zatem wielu działek i wielu nieruchomości. Udzielenie odpowiedzi na żądania wymaga dokonania analizy wielu dokumentów, celem ustalenia, jaka linia energetyczna jest posadowiona na nieruchomości Skarżącej, czy obecne numery działek odpowiadają numerom działek istniejących w chwili budowy i która decyzja dotyczy przedmiotowego żądania. Skoro więc informacja ta ma charakter informacji przetworzonej, Skarżąca powinna wskazać w jaki zakresie żądana informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego, co wynika z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., czego Skarżąca do tej pory nie czyniła. W ocenie Spółki, żądana informacja jest szczególnie istotna jedynie dla prywatnych interesów Skarżącej związanych z jej roszczeniami wobec Spółki. W tych okolicznościach nieudzielenie żądanej informacji było w całości uzasadnione.
Spółka poinformował również, iż nie jest w posiadaniu decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy urządzeń energetycznych na nieruchomości Skarżącej, zlokalizowanej w miejscowości H..
W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o oddalenie skargi lub ewentualnie umorzenie postępowania, zasądzenie kosztów postępowania, a także o przekazanie sprawy według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.
Uzasadniając wniosek o przekazanie sprawy według właściwości Spółka stwierdziła, że Skarżąca swoje pisma zawierające prośbę o udostępnienie informacji publicznej kierowała od początku do Oddziału Dystrybucji B. przedsiębiorstwa Spółka A . Odpowiedzi na te pisma również były udzielane przez tenże Oddział Dystrybucji B., który ma swoją siedzibę w B.. A zatem zgodnie z treścią art. 13 § 2 ustawy o prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Odnosząc się natomiast do samej skargi na bezczynność Spółka wskazała,
że w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. odpowiedziała na żądania Skarżącej związane
z roszczeniami Skarżącej. Spółka nie odniosła się do żądań opartych na przepisach u.d.i.p. Następnie pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. Spółka wezwała Skarżącą
o sprecyzowanie danych dotyczących przesłania, jakich konkretnie kserokopii decyzji skarżąca się domaga, jednak Skarżąca do dnia dzisiejszego swojego żądania nie sprecyzowała. Tym samym w ocenie Spółki skarga na bezczynność jako niezasadna winna zostać oddalona
Spółka stanęła również na stanowisku, że udzielenie odpowiedzi na żądanie Skarżącej wymagało dokonania analizy wielu dokumentów, celem ustalenia, jaka linia energetyczna jest posadowiona na nieruchomości skarżącej, czy obecne numery działek odpowiadają numerom działek Istniejących w chwili budowy i która decyzja dotyczy żądania skarżących. Skoro więc Informacja ta miała charakter informacji przetworzonej, Skarżąca powinna wskazać, w jakim zakresie żądana informacja jest szczególne istotna dla interesu publicznego. Takiego zaś szczególnego interesu publicznego Skarżąca, jak do tej pory nie wykazała.
Spółka z ostrożności procesowej wniosła o ewentualnie o umorzenie postępowania, gdyż postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na fakt, że po wpłynięciu skargi na bezczynność Spółka pismem z dnia [...] października 2013 r. przesłała Skarżącej informację, że nie jest w posiadaniu żadnych decyzji administracyjnych związanych z posadowieniem urządzeń energetycznych na nieruchomości stanowiącej obecnie własność Skarżącej.
Postanowieniem z dnia 5 lutego 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Poznaniu zawiesił postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") do czasu zakończenia postępowania, wszczętego przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Postanowieniem z dnia 26 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Poznaniu na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu wniesienia skargi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., tj. mających za przedmiot: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia
w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
(3) postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; (4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, (4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Stosownie do generalnej reguły z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych
w skardze.
W przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w zakreślonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, ani to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.
W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten odmawia
jej udostępnienia uznając, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną, i czy rzeczywiście wnioskodawca może skutecznie domagać się jej udostępnienia (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia
2 października 2014 r. sygn. akt IV SAB/Po 60/14 dostępny
na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W pierwszej kolejności wskazać należy, że wniesienie skargi na bezczynność organu administracji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest ograniczone żadnym terminem, bowiem obowiązek wniesienia skargi w tym zakresie w określonym terminie nie został zawarty w żadnym obowiązującym przepisie. Skarga taka nie musi być też poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia
(por. wyroki NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 605/05, z dnia 18 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 851/10 dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym Sąd skargę wniesioną w niniejszej sprawie uznał za dopuszczalną.
Ponadto wyjaśnienia wymaga podniesiona w odpowiedzi na skargę kwestia właściwości sądu. Sąd nie podzielił stanowiska Spółki, zgodnie z którym właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Bydgoszczy. Błędnie Spółka wiąże kwestię właściwości sądu tylko i wyłącznie
z faktem zaadresowania wniosku na adres "Spółka
ul. D. E. [...]". W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę istotne jest, że z wniosku wynika, iż jego adresatem była Spółka a nie oddział regionalny Spółki w B.. Natomiast siedzibą Spólki A jest miasto P., wobec czego właściwym
do rozpoznania niniejszej sprawy pozostaje tutejszy Sąd.
Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi wyjaśnić wstępnie należy, że dotyczy ona bezczynność Spółki A polegającej
na nieudostępnieniu żądanej przez Skarżącą informacji, ani też wydaniu decyzji
o odmowie jej udostępnienia. Oceny wymagało więc, czy podmiot jakim jest Spółka jest jednym z podmiotów wymienionych w art. 4 u.d.d.i.p.,
czy żądane przez skarżącego stanowią informację publiczną w myśl przepisów u.d.d.i.p. i wreszcie, czy wniosek Skarżącej został rozpatrzony w przewidzianej przez ustawę formie.
Pojęcie "informacji publicznej" określone zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p, zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych,
a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p.. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się treścią art. 61 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, statuującego prawo obywateli
do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej
ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane "każdemu" (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.). Co do zasady nie wymaga się zatem od osoby wykonującej to prawo wykazania interesu prawnego lub faktycznego (wyjątki dotyczą przede wszystkim tzw. informacji publicznej przetworzonej). Zgodnie jednak z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej
lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym
o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, a także przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Na tym tle normatywnym Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd – ugruntowany już w orzecznictwie sądów administracyjnych – w myśl którego informacje (w tym zwłaszcza decyzje) dotyczące lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na określonej działce są, co do zasady, informacjami publicznymi w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. np.: wyrok NSA z 12 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 2753/13; wyroki WSA w Poznaniu z dnia
2 października 2014 r. sygn. akt IV SAB/Po 60/14 oraz z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 24/13 dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Rozważając z kolei podmiotowy aspekt niniejszej sprawy należy zauważyć,
że w świetle wprowadzenia do wyliczenia zawartego w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., podmiotami obowiązanymi do udzielenia informacji publicznej na podstawie powołanej ustawy są nie tylko szeroko rozumiane "władze publiczne", ale także "inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w pełni pogląd zaakceptowany m.in. w wyroku NSA z 18 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 851/10 (dostępny na http:// orzeczenia .nsa.gov.pl), w myśl którego zakres terminu "zadania publiczne" jest szerszy od zakresu terminu "zadania władzy publicznej". Pierwsze z tych pojęć abstrahuje bowiem od elementu podmiotowego, a zatem zadania publiczne mogą być wykonywane także przez podmioty niemające statusu władzy publicznej. Zadania publiczne są przy tym realizowane powszechnie i użytecznie dla ogółu, służąc zarazem osiąganiu celów wskazanych w Konstytucji RP i ustawach. Przenosząc te uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że dostęp do zasobów energetycznych
ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia zarówno poszczególnych jednostek, jak i całego społeczeństwa, w tym także z perspektywy suwerenności i niepodległości państwa (por. wyrok TK z 25.07.2006 r., P 24/05, OTK-A 2006/7/87). Obowiązkiem władz publicznych jest zatem zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, przy czym zadanie to jest realizowane zarówno przez organy administracji publicznej, jak i inne podmioty. Do tych ostatnich należy również zaliczyć przedsiębiorstwa energetyczne, które de facto posiadają status zbliżony do przedsiębiorstw użyteczności publicznej. Szeroki krąg uprawnień przypisanych takim przedsiębiorstwom i ich przedstawicielom, w zestawieniu z brzmieniem art. 1 ust. 1
i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059 z późn. zm.) – w którym jest mowa o polityce energetycznej i bezpieczeństwie energetycznym państwa – a także rola, jaką przedsiębiorstwa te odgrywają
w systemie gospodarczym kraju, muszą prowadzić do wniosku, że wykonują one zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., a zatem są podmiotami obowiązanymi do udostępniania informacji publicznej (por. np. wyrok WSA
w Krakowie z 2 lutego 2010 r., sygn. akt II SAB/Kr 112/09, dostępny
na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd, że przedsiębiorstwo energetyczne
w sprawach związanych z dystrybucją energii elektrycznej oraz z innymi zadaniami przezeń wykonywanymi, noszącymi znamiona "sprawy publicznej" w rozumieniu
art. 1 ust. 1 u.d.i.p., jest zobowiązane do przekazywania odnośnych informacji
w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, należy już uznać za utrwalony
w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki NSA: z 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10; z 04.04.2013 r., sygn. akt I OSK 102/13; z 12 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 2753/13; wyrok WSA w Krakowie 2 lutego 2010 r.,
sygn. akt II SAB/Kr 112/09; postanowienie WSA w Warszawie z 16 listopada 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 268/10; postanowienie WSA w Szczecinie z 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Sz 49/12; wyroki WSA w Poznaniu z 20 grudnia 2012 r.,
sygn. akt IV SAB/Po 87/12; z 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 70/12;
z 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 65/12; z 5 września 2013 r.,
sygn. akt IV SAB/Po 61/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że Spółka będąc przedsiębiorstwem energetycznym, jest bez wątpienia podmiotem obowiązanym do udostępniania posiadanych informacji publicznych.
Na gruncie u.d.i.p. przyjmuje się, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Natomiast powiadomienie
o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną następuje w formie pisma. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast
w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (zob. art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) – to jest, gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (zob. art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
W świetle art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie
z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona
w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że – jak wynika z akt sprawy – wniosek Skarżącej o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do Spółki w dniu [...] maja 2012 r. (pismo z dnia [...] maja 2012 r.). Od tego dnia rozpoczął bieg termin określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
Z treści pisma z dnia [...] lipca 2012 r. adresowanego do pełnomocnika Skarżącej nie wynika, aby Spółka dokonała kwalifikacji wniosku strony skarżącej pod kątem oceny, czy obejmuje on żądanie udzielenia informacji publicznej. Spółka
w pierwszym piśmie skierowanym do Skarżącej poza wyjaśnieniem dotyczącym kwestii roszczenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, ograniczyła się do wskazania, że słupowe stacje transformatorowe i napowietrzne konstrukcje wsporcze linii niskiego i średniego napięcia, posadowione na działkach o nr ewid.[...]
i [...], zostały wybudowane w latach 70-tych ubiegłego wieku oraz, że wszystkie prace związane z budową spornych elementów sieci prowadzone były zgodnie
z prawem.
Dopiero w piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. Spółka poinformowała Skarżącą, że żądana informacja nie może zostać udostępniona w formie przewidzianej
we wniosku z uwagi na brak precyzyjnych danych, jakich dokładnie decyzji dotyczy wniosek. W piśmie tym Spółka wezwała jednocześnie do sprecyzowania tych informacji. Zwrócić należy jednak uwagę, że w piśmie z dnia [...] grudnia 2012 r. Skarżąca ponowiła wniosek o udostępnienie informacji publicznej, tym razem żądając jedna nie tylko udostępnienia kserokopii decyzji administracyjnych,
ale również wszystkich dokumentów dotyczących budowy lub przebudowy linii
na przedmiotowych nieruchomościach będących własnością Skarżącej.
Z kolei w następstwie wniesienia skargi na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka w piśmie z dnia [...] października 2013 r. poinformowała Skarżącą, że nie posiada decyzji stanowiących podstawę lokalizacji
i budowy urządzeń energetycznych na nieruchomości Skarżącej. Jednak w dalszym ciągu Spółka nie rozpoznała wniosku w zakresie pozostałych dokumentów dotyczących posadowienia linii elektroenergetycznej nie nieruchomości Skarżącej. Tym samym Sąd przyjął, iż wniosek Skarżącej do dnia rozpoznania niniejszej sprawy nie został załatwiony w sposób przewidziany przepisami u.d.i.p.
Odnosząc się w tym miejscu do stanowiska Spółki, iż, skarga powinna zostać oddalona wobec nieudzielenia odpowiedzi przez Skarżącą na pismo z dnia
[...] grudnia 2012 r., w którym wezwano Skarżącą o sprecyzowanie danych dotyczących decyzji objętych wnioskiem, Sąd wskazuje, że stanowisko Spółki nie zasługuje na uwzględnienie, a to z tego powodu, że wskazane pismo zostało nadane
do Skarżącej po niemal 7 miesiącach od złożenia wniosku, a ponadto dotyczyło ono tylko decyzji, a co zostało już powyżej wskazane wniosek Skarżącej obejmował również inne dokumenty związane z posadowieniem przedmiotowej linii elektroenergetycznej.
Sąd nie podzielił również stanowiska Spółki wyrażonego w odpowiedzi na skargę oraz w piśmie z dnia [...] października 2013 r. jakoby żądana informacja stanowiła informację przetworzoną, a jej udostępnienie wymaga wykazania szczególnego interesu publicznego. Pojęcie informacji przetworzonej nie jest wprawdzie zdefiniowane w ustawie o dostępie do informacji publicznej,
ale w orzecznictwie sądowym pojęcie to jest w przeważającym zakresie definiowane jako taka informacja publiczna, która została opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie kryteriów przez niego wskazanych. Informacja przetworzona będzie więc informacją, która została przygotowana specjalnie dla wnioskodawcy według podanych przez niego kryteriów (np. w formie tabelki). Wykaz taki byłby specjalnie stworzony na potrzeby wnioskodawcy według jego żądania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1942/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). "Przetworzenie" informacji, o jakim mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej polega na dokonaniu zmian w jej treści, a nie na odjęciu z jakiegoś dokumentu elementów niezwiązanych z jego treścią (por. wyrok WSA w Krakowie
z dnia 30 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 1258/08, LEX nr 478697). Informacją przetworzoną będzie taka informacja, której podmiot zobowiązany do jej udzielenia nie dysponuje taką "gotową" informacją na dzień złożenia wniosku,
ale jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności polegających na sięgnięciu, np. do dokumentacji źródłowej. Żądana informacja będzie miała charakter informacji przetworzonej, tj. takiej, która co do zasady wymaga dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych połączonych
z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych
i finansowych. Musi więc istnieć informacja źródłowa, podstawowa (prosta),
której wykorzystanie w postaci zestawienia, obliczenia, itd. spowoduje powstanie informacji nowej już niejako "przetworzonej" (tak też WSA w Warszawie w wyroku
z dnia 22 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1721/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu sporządzenie kserokopii określonych konkretnych dokumentów ma charakter informacji publicznej i nie powinno być zaliczane do kategorii informacji przetworzonej, a to z tego względu, że ich sporządzenie nie prowadzi do powstania nowych informacji, składających się z cząstkowych informacji prostych.
Ze wskazanych wyżej powodów Sąd uznał, że wniosek Skarżącej nie został
w pełni rozpoznany bowiem Spółka rozważył jedynie kwestię udostepnienia decyzji administracyjnych związanych z posadowienie linii elektroenergetycznej. Spółka nie rozważyła jednak kwestii udostępnienia pozostałych dokumentów związanych
z posadowieniem przedmiotowej linii. Kwestia nierozpoznania wniosku w pozostałym zakresie ma o tyle istotne znaczenie, że w aktach przesłanych wraz z odpowiedzią na skargę znajdują się liczne dokumenty związane z przedmiotową linią elektroenergetyczną, m.in. protokoły odbioru technicznego, które nie zostały udostępnione Skarżącej.
W ocenie Sądu z uwagi na fakt, że w chwili złożenia wniosku sposób jego załatwienia budził wątpliwości interpretacyjne bezczynność organu w niniejszej sprawie nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając charakter bezczynności Sąd miał również na uwadze, że pomimo nierozpoznania wniosku Skarżącej w przewidzianym terminie Spółka prowadziła korespondencję ze Skarżącą mająca na celu załatwienie tego wniosku.
Odrębnego wyjaśnienia wymagają omówienie podstaw do wydana postanowienia o podjęciu zawieszonego przez Sąd postępowania. Wprawdzie do dnia wyrokowania w niniejszej sprawie nie została rozpoznana sprawa K 58/13, jednak Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego cofnął większość zarzutów w sprawie
K 58/13, w tym dotyczących zbadania zgodności art. 113 ust. 1, art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a, lit b lub lit c, art. 145 § 1 pkt 3, art. 145 § 2, art. 146 § 1 I § 2, art. 147 § 1 p.p.s.a. z art. 2 i art. 45 § 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 141 ust. 4 i art. 149 p.p.s.a. z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji i sprecyzował wniosek w zakresie m.in. dotyczącym ochrony prywatności, danych osobowych, przepisów art. 23 u.d.i.p., które nie mają zastosowania
w przedmiotowej sprawie
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu wniesienia niniejszej skargi orzekł w pkt 1 o zobowiązaniu Spółki A siedzibą w P. do załatwienia wniosku Skarżącej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. W pkt 2 wyroku Sąd stwierdził, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.
O kosztach Sąd orzekł w pkt 3 wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a, uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi (100 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (240 zł) ustalone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło