IV SAB/Po 61/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-09-05
Skład orzekający: Donata Starosta, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Tomasz Grossmann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne, wykonujące zadania publiczne w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej w postaci kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych, a jego bezczynność w tym zakresie uzasadnia zobowiązanie do załatwienia wniosku i stwierdzenie rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo energetyczne, wykonujące zadania publiczne w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, w tym kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych. Bezczynność takiego podmiotu w udostępnieniu informacji publicznej, trwająca ponad dwadzieścia jeden miesięcy od złożenia wniosku, uzasadnia zobowiązanie do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku oraz stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Skarżący zwrócili się do przedsiębiorstwa energetycznego "X" Sp. z o.o. o udostępnienie kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych przebiegających przez ich działki. Spółka odmówiła udostępnienia informacji, twierdząc, że nie jest organem administracji i nie jest zobowiązana do udzielenia informacji, które stanowią jej wewnętrzną tajemnicę. Po dalszej korespondencji, w której Spółka zaproponowała jedynie wgląd do dokumentów w swojej siedzibie, skarżący wnieśli skargę na bezczynność Spółki. Spółka w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie lub umorzenie, twierdząc, że nie odnalazła żądanych dokumentów i że żądanie skarżących opiera się na prywatnym interesie.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje "X" Sp. z o.o. w P. Rejon Dystrybucji P. do załatwienia wniosku skarżących z dnia [...] grudnia 2011r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od "X" Sp. z o.o. w P. Rejon Dystrybucji P. na rzecz skarżących S. Ż. i M. Ż. kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 września 2013 r. sprawy ze skargi S. Ż., M. Ż. na bezczynność "X" Sp. z o.o. w P. Rejon Dystrybucji P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje"X" Sp. z o.o. w P. Rejon Dystrybucji P. do załatwienia wniosku skarżących z dnia [...] grudnia 2011r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku, 2. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od "X" Sp. z o.o. w P. Rejon Dystrybucji P. na rzecz skarżących S. Ż. i M. Ż. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z 01 grudnia 2011 r. zatytułowanym "Wezwanie do podjęcia negocjacji" S. i M. Ż. (dalej: "Wnioskodawcy" lub "Skarżący"), reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika, radcę prawnego Ł. B., zwrócili się do "X" S.A. z siedzibą w P. m.in. o udostępnienie - w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 oraz art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a tiret pierwsze ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.; dalej: "ustawa o dostępie do informacji publicznej", w skrócie "u.d.i.p.") – "kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy (...) linii elektroenergetycznych", przebiegających przez działki nr [...] i nr [...] położone w K. Ż. stanowiące własność Wnioskodawców.
W reakcji na powyższe, wchodząca w skład Grupy "X" spółka "X" Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: "Spółka") w piśmie z 24 lutego 2012 r. podała, że urządzenia posadowione zostały na przedmiotowej nieruchomości przez przedsiębiorstwo energetyczne po przeprowadzeniu stosownych procedur prawnych, w tym procedur administracyjnych, niezbędnych dla realizacji tego typu inwestycji, według stanu prawnego obowiązującego w okresie realizacji inwestycji, i Spółka korzysta z tych urządzeń w dobrej wierze. Jednocześnie Spółka poinformowała, że nie jest organem administracji rządowej ani samorządowej, w związku z czym przepisy k.p.a. nie mają do niej zastosowania, dlatego nie jest zobowiązana do udzielenia wnioskowanych informacji, gdyż stanowią one wewnętrzną tajemnicę Spółki.
W piśmie z 28 lutego 2012 r. skierowanym do Spółki pełnomocnik Skarżących ponownie zwrócił się o udostępnienie kserokopii "wszelkich dokumentów oraz decyzji administracyjnych lub ich oznaczenie (organ wydający, znak, data) dotyczących budowy albo przebudowy linii" na przedmiotowej nieruchomości, pod rygorem wniesienia skargi na bezczynność w udzieleniu informacji publicznej.
W odpowiedzi sporządzonej 06 marca 2012 r. Spółka poinformowała, że nie przesyła kserokopii dokumentów związanych z lokalizacją oraz zmianą położenia urządzeń energetycznych, jednak w miarę możliwości udostępni powyższą dokumentację tylko i wyłącznie w siedzibie R. D. P., po ustaleniu terminu zapoznania się z dokumentacją "pisemnie bezpośrednio" z pracownikiem tego Rejonu.
Pismem z 10 maja 2013 r. Wnioskodawcy, reprezentowani przez dotychczasowego pełnomocnika, wnieśli za pośrednictwem Spółki skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na bezczynność "X" sp. z o.o. polegającą na: (1) nieudostępnieniu informacji publicznej na pismo z 01 grudnia 2011 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przy jednoczesnym (2) niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania zgodnie z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. Z powołaniem się na te zarzuty pełnomocnik Skarżących wniósł o stwierdzenie bezczynności Spółki i zobowiązanie jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i formie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w przypadku skarg na bezczynność strona skarżąca nie jest związana jakimkolwiek terminem, lecz może ją skutecznie wnieść aż do ustania stanu bezczynności. W ocenie Skarżących, Spółka, zajmując się dystrybucją energii elektrycznej, jest zobowiązana do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Pojęcie "zadania publiczne" nie jest przypadkowe i ma na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego w tym znaczeniu, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji RP lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne, ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP, są "zadaniami publicznymi".
W konsekwencji, zdaniem Skarżących, ich żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczą "sprawy publicznej" i nakładają na Spółkę obowiązek ich udzielenia. Tymczasem, jak oświadczył pełnomocnik Skarżących, do dnia sporządzenia skargi nie otrzymał jakichkolwiek wnioskowanych przez siebie dokumentów w żądanej formie, ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej albo umorzenia postępowania.
W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej oddalenie, ewentualnie umorzenie postępowania. Uzasadniając swe stanowisko Spółka, przedstawiwszy dotychczasowy przebieg postępowania, wskazała, że po zapoznaniu się ze skargą dokonała szczegółowej analizy sprawy oraz ponownego badania będących w jej posiadaniu dokumentów, co jednak nie doprowadziło do odnalezienia dokumentów, które można zakwalifikować jako podstawę lokalizacji i budowy ww. urządzeń elektroenergetycznych. W związku z tym 06 czerwca 2013 r. do skarżącego została skierowana informacja o nie odnalezieniu żądanych dokumentów. W ocenie Spółki, udzielona informacja usunęła ewentualny stan bezczynności. Jednocześnie Spółka podniosła, że w swoim wcześniejszym piśmie w sprawie poinformowała skarżącego, iż udostępni posiadane przez siebie dokumenty w siedzibie Spółki. W tym stanie rzeczy, zdaniem Spółki, wniosek o umorzenie postępowania zasługuje na uwzględnienie.
Natomiast uzasadniając wniosek ewentualny o oddalenie skargi Spółka podkreśliła, że w swoich pismach skarżący dawał wyraźnie do zrozumienia, iż swoje żądanie opiera na ewidentnym własnym interesie prywatnym. Żądanie to było związane z podjęciem negocjacji w przedmiocie ustanowienia służebności przesyłu oraz ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez Spółkę z gruntu skarżącego. Świadczy to o zamiarze skarżącego nadużycia ustawy o dostępie do informacji publicznej w prywatnym interesie bądź o braku podstaw dla zastosowania tej ustawy. Zgodnie z art. 6 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna m.in. o treści aktów administracyjnych, natomiast w katalogu określonym w tym przepisie nie ma kategorii "wszelkie posiadane dokumenty", co oznacza, że podmiot zobowiązany jest do udostępnienia jedynie takich dokumentów, które, po pierwsze, mają charakter dokumentu publicznego, a, po drugie, możliwe są do zindywidualizowania. W związku z tym, jako żądania złożonego na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie można oceniać żądania udostępnienia kserokopii "wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy ww. linii elektroenergetycznych". Spółka wskazała też, że w myśl art. 3 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne tylko dla interesu publicznego, a nie prywatnego. Tymczasem okoliczności sprawy, a w szczególności uzasadnienie żądania udostępnienia informacji, wskazuje jednoznacznie na brak w sprawie warunku koniecznego, a mianowicie interesu publicznego i waloru "sprawy publicznej". Żądane przez Skarżącego dokumenty dotyczą nie sprawy publicznej, lecz gospodarczych interesów Spółki i nie są informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., tj. mających za przedmiot: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; (4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także (4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Stosownie do generalnej reguły z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.
W przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten uznaje, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną, i czy rzeczywiście wnioskodawca może domagać się jej udostępnienia.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").
Wobec powyższego skargę wniesioną w niniejszej sprawie Sąd uznał za dopuszczalną.
Przedmiotem tej skargi jest bezczynność Spółki w zakresie udostępnienia Skarżącym decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działkach wskazanych we wniosku. Koniecznym do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było zatem ustalenie, czy żądane dokumenty (decyzje) są informacją publiczną oraz czy Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia takiej informacji. W dalszej kolejności należało również ustalić, czy działania Spółki nastąpiły w formie zgodnej z treścią wniosku o udzielenie informacji publicznej, a jeżeli nie, to czy działanie takie znajdowało uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy. Od razu należy zastrzec, że Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela rozważania prawne przedstawione w uzasadnieniu wyroku tut. Sądu z 31 stycznia 2013 r., zapadłym w analogicznej sprawie o sygnaturze IV SAB/Po 88/12.
Podstawę rozstrzygania zarówno w tamtej, jak i w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, na gruncie której każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w tejże ustawie (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Udostępnieniu podlegają w szczególności informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, a zwłaszcza aktów administracyjnych oraz innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze u.d.i.p.). Trzeba przy tym zaznaczyć, że informacją publiczną są wiadomości dotyczące faktów, zarówno wytworzone przez władzę publiczną lub inny podmiot wykonujący funkcje publiczne, jak i jedynie odnoszone (skierowane) do tych podmiotów.
W świetle powyższych uwag należało zatem uznać, że dokumenty (kserokopie decyzji) żądane przez Skarżącego posiadają status informacji publicznej (tak też na tle analogicznych stanów faktycznych, inne wyroki tut. WSA, m.in.: z 20.12.2012 r., IV SAB/Po 87/12; z 10.01.2013 r., II SAB/Po 66/12 i II SAB/Po 70/12; z 15.01.2013 r., II SAB/Po 65/12 i II SAB/Po 68/12; z 07.03.2013 r., IV SAB/Po 103/12; z 11.04.2013 r., IV SAB/Po 12/13; z 12.04.2013 r., II SAB/Po 17/13; z 22.05.2013 r., IV SAB/Po 32/13). Dotyczą bowiem treści dokumentów urzędowych (decyzji administracyjnych), odnoszących się do przedsiębiorstwa Spółki (i jej prawnych poprzedników). Zarazem, w ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę, żądanie Skarżących zostało dostatecznie sprecyzowane. Ich wniosek zawarty w piśmie z 01 grudnia 2011 r. (i powtórzony w piśmie z 28 lutego 2012 r.) został bowiem wystarczająco dookreślony – tak co do przedmiotu żądania (udostępnienie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych), jak i zakresu przestrzennego żądanych decyzji (dot. działki nr [...] położonej w K. Ż.). Z korespondencji Spółki wynika zresztą, że posiada ona określoną wiedzę na temat linii znajdujących się na działce Skarżących. Niewątpliwie decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych są dokumentami, w których posiadaniu pozostaje (w każdym razie pozostawać powinien) inwestor. Jeżeli zaś inwestorem jest podmiot realizujący zadania publiczne, to i te decyzje służą realizowaniu zadań publicznych przez taki podmiot. Z tego względu dostęp do takich dokumentów należy traktować jako dostęp do informacji publicznej (por. wyrok WSA z 15.01.2013 r., II SAB/Po 65/12, CBOSA).
W tym miejscu należy zauważyć, że podnoszona w przedprocesowej korespondencji Spółki okoliczność, iż dokumentacja związana z budową i eksploatacją ww. linii objęta jest tajemnicą przedsiębiorstwa Spółki (vide: pismo z 24 lutego 2012 r.), nawet gdyby okazała się prawdziwą – czego Sąd w niniejszym postępowaniu nie bada, gdyż wykracza to poza zakres jego kognicji w sprawach ze skarg na bezczynność – sama w sobie, wbrew twierdzeniom pełnomocnika Spółki, nie wyłącza tej dokumentacji z zakresu informacji publicznej, a co najwyżej mogłaby uzasadniać odmowę jej udostępnienia, w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 (oraz w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p.).
W świetle wprowadzenia do wyliczenia zawartego w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., podmiotami obowiązanymi do udzielenia informacji publicznej na podstawie powołanej ustawy są nie tylko szeroko rozumiane "władze publiczne", ale także "inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w pełni pogląd zaakceptowany w wyroku NSA z 18 sierpnia 2010 r. (I OSK 851/10, CBOSA), w myśl którego zakres terminu "zadania publiczne" jest szerszy od zakresu terminu "zadania władzy publicznej". Pierwsze z tych pojęć abstrahuje bowiem od elementu podmiotowego, a zatem zadania publiczne mogą być wykonywane także przez podmioty niemające statusu władzy publicznej. Zadania publiczne są przy tym realizowane powszechnie i użytecznie dla ogółu, służąc zarazem osiąganiu celów wskazanych w Konstytucji RP i ustawach.
Przenosząc te uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia zarówno poszczególnych jednostek, jak i całego społeczeństwa, w tym także z perspektywy suwerenności i niepodległości państwa (por. wyrok TK z 25.07.2006 r., P 24/05, OTK-A 2006/7/87). Obowiązkiem władz publicznych jest zatem zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, przy czym zadanie to jest realizowane zarówno przez organy administracji publicznej, jak i inne podmioty. Do tych ostatnich należy również zaliczyć przedsiębiorstwa energetyczne, które de facto posiadają status zbliżony do przedsiębiorstw użyteczności publicznej. Szeroki krąg uprawnień przypisanych takim przedsiębiorstwom i ich przedstawicielom, w zestawieniu z brzmieniem art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059) – w którym jest mowa o polityce energetycznej i bezpieczeństwie energetycznym państwa – a także rola, jaką przedsiębiorstwa te odgrywają w systemie gospodarczym kraju, muszą prowadzić do wniosku, że wykonują one zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. A zatem są podmiotami obowiązanymi do udostępniania informacji publicznej (por. wyrok WSA z 02.02.2010 r., II SAB/Kr 112/09, CBOSA). Pogląd, że przedsiębiorstwo energetyczne w sprawach związanych z dystrybucją energii elektrycznej oraz innymi zadaniami przezeń wykonywanymi, noszącymi znamiona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., jest zobowiązane do przekazywania odnośnych informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, należy już uznać za utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np.: wyroki NSA: z 18.08.2010 r., I OSK 851/10 oraz z 04.04.2013 r., I OSK 102/13; a ponadto orzeczenia WSA: wyrok z 02.02.2010 r., II SAB/Kr 112/09; postanowienie z 16.11.2010 r., II SAB/Wa 268/10; postanowienie z 05.12.2012 r., II SAB/Sz 49/12; wyrok z 20.12.2012 r., IV SAB/Po 87/12; wyrok z 10.01.2013 r., II SAB/Po 70/12; wyrok z 15.01.2013 r., II SAB/Po 65/12; wyrok z 11.04.2013 r., IV SAB/Po 12/13 – wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA).
Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, Spółka, jako przedsiębiorstwo energetyczne, jest bez wątpienia podmiotem obowiązanym do udzielania posiadanych informacji publicznych.
W świetle art. 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, co do zasady, prawo dostępu do informacji publicznej (ust. 1), a od wnioskodawcy nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub choćby faktycznego (ust. 2). W ocenie Sądu – wbrew sugestiom Spółki płynącym z nawiązania w odpowiedzi na skargę do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego – żądanej przez Skarżącego informacji publicznej (kserokopii decyzji) nie można uznać za informację przetworzoną w rozumieniu przywołanego przepisu (por. wyroki WSA: z 31.01.2013 r., IV SAB/Po 88/12 oraz z 11.01.2012 r., VIII SA/Wa 1072/11 – CBOSA). Dane wnioskowane przez Skarżących składają się bowiem jedynie z informacji prostych (kserokopii, a więc wiernego odwzorowania techniką elektrofotograficzną, decyzji ewentualnie innych dokumentów), które nie wymagają od podmiotu zobowiązanego poniesienia nadmiernych nakładów sił lub środków w celu opracowania i przekazania informacji końcowej. Dlatego też, w ocenie Sądu, brak podstaw do badania na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. czy w niniejszej sprawie uzyskanie wnioskowanych informacji (dokumentów) jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, a Spółka nie może się skutecznie zasłaniać ewentualnym brakiem po stronie Skarżącego interesu publicznego w uzyskaniu przedmiotowych informacji.
Mając wszystko to na względzie należało uznać, że żądane informacje miały charakter informacji publicznej, a Spółka była podmiotem zobowiązanym do ich udostępnienia.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, co w niniejszej sprawie nie miało jednak miejsca. W aktach brak również jakiegokolwiek pisma powiadamiającego, w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., o późniejszym terminie udostępnienia żądanych dokumentów. Nadto udostępnienie informacji publicznej powinno, według art. 14 ust. 1 u.d.i.p., nastąpić w formie zgodnej z wnioskiem. Dopiero wtedy ustępuje stan bezczynności podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji. Gdyby jednak środki techniczne, jakimi dysponuje podmiot zobowiązany, nie umożliwiały udostępnienia informacji w opisany wyżej sposób, podmiot ten powinien pisemnie poinformować o tym fakcie wnioskodawcę, wskazując przyczynę zaistniałego stanu rzeczy oraz możliwy sposób udostępnienia żądanych informacji.
Z tych względów nie sposób przyjąć, że stan bezczynności Spółki uchyliło pismo z 06 marca 2012 r., w którym Spółka, wykluczając możliwość przesłania kserokopii żądanych dokumentów, zarazem wyraziła gotowość ich udostępnienia w siedzibie swego Rejonu Dystrybucji P. (a więc udostępnienia w formie niezgodnej z wnioskiem Skarżących). Tym bardziej, że w swym kolejnym piśmie (z 06 czerwca 2013 r.) Spółka oświadczyła, iż żądanych dokumentów nie posiada.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że w chwili wniesienia skargi przez pełnomocnika Skarżących, Spółka pozostawała w stanie bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, stąd żądanie oddalenia skargi okazało się nieuzasadnione.
Zarazem, w ocenie Sądu, ów stan bezczynności Spółki w udostępnieniu informacji publicznej nie ustał do dnia wydania niniejszego wyroku. Nie sposób bowiem uznać za załatwienie sprawy poinformowania strony skarżącej pismem z 06 czerwca 2013 r. ("Informacja w sprawie dostępu do informacji publicznej") o nie odnalezieniu dokumentów, które można zidentyfikować jako wnioskowane decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych zlokalizowanych na przedmiotowych działkach. Wprawdzie powiadomienie wnioskodawcy o stwierdzeniu nieposiadania żądanej informacji nie wymaga formy decyzji, lecz jest dokonywane "zwykłym" pismem, ale jednocześnie w tym piśmie należy twierdzenie to uwiarygodnić, poprzez przytoczenie bliższych danych pozwalających na ocenę rzetelności oświadczenia, iż żądane dokumenty nie znajdują się w posiadaniu adresata wniosku (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2012, s. 74). Gdyby bowiem uznać, że samo takie twierdzenie zwalnia adresata wniosku od zarzutu bezczynności, to osoba składająca ów wniosek zostałaby w istocie pozbawiona jakiejkolwiek ochrony (por. wyrok NSA z 24.11.2009 r., I OSK 851/09, CBOSA).
Tymczasem w niniejszej sprawie nie dość, że Spółka w piśmie z 06 czerwca 2013 r. w żaden sposób nie uwiarygodniła swego twierdzenia o braku wnioskowanych dokumentów, to jeszcze treść tego pisma pozostaje w sprzeczności z wcześniejszym pismem Spółki (z 06 marca 2012 r.), z którego wynikało, że Spółka dysponuje dokumentami objętymi zakresem wniosku, lecz dokumentację tę pozostawia do wglądu w swojej siedzibie. Tej istotnej rozbieżności oraz chwiejności swego stanowiska Spółka nie wyjaśniła. Nie uczyniła tego w szczególności w odpowiedzi na skargę, w której w tym samym akapicie powołała się jednocześnie na fakt poinformowania Skarżących (pismem z 06 czerwca 2013 r.) o braku żądanych dokumentów oraz na swe wcześniejsze pismo (z 06 marca 2012 r.) informujące, iż Spółka udostępni posiadane przez siebie dokumenty w siedzibie Spółki. Co więcej, według twierdzeń odpowiedzi na skargę, okoliczności te miałyby uzasadniać umorzenie niniejszego postępowania, usuwając "ewentualny stan bezczynności". A wszystko to bez wyjaśnienia przez Spółkę istotnej niespójności pomiędzy przywołanymi pismami. Powyższe nie pozwala uznać działań Spółki w niniejszej sprawie za zgodne z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Okoliczność dysponowania przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji w trybie u.d.i.p. stosownymi dokumentami stanowiącymi informację publiczną – a przynajmniej brak przekonującego, wiarygodnego wyjaśnienia nieposiadania takich dokumentów – przy jednoczesnym braku udzielenia informacji w formie wskazanej przez wnioskodawcę uzasadnia przyjęcie, że podmiot ten pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Powyższe nakazuje przyjąć, że spółka "X" sp. z o.o. z siedzibą w P.(Rejon Dystrybucji P.) do dnia wydania niniejszego wyroku nie zakończyła postępowania zainicjowanego wnioskiem Skarżących z 01 grudnia 2011 r. w żadnej z przewidzianych prawem form. Oznacza to, że Spółka dopuściła się bezczynności w rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej i stan ten nie ustał do dnia wydania wyroku.
Mając wszystko to na względzie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. zobowiązał Spółkę do załatwienia przedmiotowego wniosku w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku (pkt 1 wyroku).
Z uwagi na fakt, że wniosek Skarżących nie został rozpatrzony w ustawowym terminie (wynoszącym, co do zasady, 14 dni, a maksymalnie, i tylko wyjątkowo, 2 miesiące – art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), zaś od dnia złożenia tego wniosku do dnia wydania wyroku minęło bezskutecznie ponad dwadzieścia jeden miesięcy, a także wobec sprzecznych odpowiedzi udzielanych Skarżącym w tym okresie przez Spółkę, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 zd. drugie p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku).
W ocenie Sądu zaistniałej bezczynności Spółki nie usprawiedliwia w szczególności prezentowane przez Nią na etapie przedprocesowym stanowisko, że Spółka nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania żądanych informacji (vide: pismo z 24 lutego 2012 r.). Należy bowiem zauważyć, że zagadnienie to w odniesieniu do przedsiębiorstw energetycznych zostało już dawno oświetlone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyrok NSA z 18.08.2010 r., I OSK 851/10) – dostępnym w upublicznionym w internecie zbiorze orzeczeń CBOSA – i z czasem stało się poglądem utrwalonym. Spółka zaś, jak wynika z pism procesowych, korzysta z obsługi zawodowych pełnomocników, którym aktualne orzecznictwo w prowadzonych sprawach jest (a przynajmniej winno być) znane – co oczywiście nie oznacza konieczności jego akceptacji, ale nakazuje liczyć się z ewentualnymi negatywnymi skutkami działań podejmowanych wbrew wykładni prawa ustalonej w orzecznictwie sądowym.
O kosztach postępowania (pkt 3 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając: (a) poniesiony przez Skarżącego koszt wpisu (100 zł), (b) wynagrodzenie reprezentującego Skarżących radcy prawnego, ustalone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), w wysokości 240 zł, oraz (c) koszt uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł) – łącznie 357 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło