IV SO/Po 17/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu [...] września 2018. na posiedzeniu niejawnym wniosku Wojewody [...] o wymierzenie grzywny Radzie Miasta i Gminy [...] w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę postanawia oddalić wniosek. Wojewoda [...] reprezentowany przez r.pr. E. Ś. wnioskiem z [...] sierpnia 2018r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o wymierzenie grzywny Radzie Miasta i Gminy [...] wobec niewywiązania się z obowiązków wynikających z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej zwanej "P.p.s.a.") to jest przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik Wojewody wskazała, że w dniu [...] kwietnia 2018 r. skierowała za pośrednictwem Rady Miasta i Gminy [...] skargę na uchwałę Rady z dnia 25 października 2017r. Nr XL/530/2017 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w K. (...). Skarga wpłynęła do Urzędu w dniu [...] kwietnia 2018r. W dniu [...] sierpnia 2018r. Wojewoda zwrócił się do Rady Miasta i Gminy o udzielenie informacji, czy skarga została przekazana do WSA w Poznaniu zgodnie z dyspozycją art. 54 §2 P.p.s.a. W odpowiedzi pismem z [...] sierpnia 2018r. Przewodniczący Rady Miasta i Gminy [...] poinformował, że skarga na uchwałę po jej wpłynięciu w dniu [...] kwietnia 2018r, do Rady Miasta i Gminy [...] – zgodnie z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 listopada 2012r., sygn. akt I OPS 3/12 – została w dniu [...] kwietnia 2018r. przekazana Burmistrzowi Miasta i Gminy K., który ma zdolność procesową do postępowania przed sądami administracyjnymi w sprawach skarg, których przedmiotem jest uchwała rady gminy. Przewodniczący Rady wskazał przy tym, że Burmistrz nie przekazał jeszcze skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę Sądowi, co zostanie uczynione najpóźniej do dnia [...] sierpnia 2018r. Pełnomocnik Wojewody stwierdził zatem, że Rada Miasta i Gminy nie dopełniła obowiązków wynikających z art. 54 § 2 P.p.s.a., co czyni zasadnym wniosek o wymierzenie temu Organowi grzywny w wysokości wedle uznania Sądu. W dniu [...] sierpnia 2018r. skarga została przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu i będzie przedmiotem rozpoznania w sprawie o sygn. akt IV SA/Po [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Na wstępie podnieść należy, że stosownie do treści art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Zgodnie z art. 54 § 2 P.p.s.a., organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Powołany przepis statuuje obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. By rozpocząć taką kontrolę, sąd musi bowiem posiadać materiały konieczne do jej przeprowadzenia i świadomość, że skarżący wszczął postępowanie (por. W. Sawczyn, glosa do postanowienia WSA w Gdańsku z dnia 19 listopada 2007r., sygn. akt II SO/Gd 5/07, OSP 2009, zeszyt 7-8, s. 547). W związku z wprowadzeniem pośredniego trybu wnoszenia skargi do wojewódzkich sądów administracyjnych, ustawodawca przewidział w procedurze sądowoadministracyjnej instytucję mającą na celu zdyscyplinowanie organów administracji publicznej uchylających się od obowiązku przekazania skargi. W takim przypadku, na mocy art. 55 § 1 P.p.s.a., sąd - na wniosek skarżącego - może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Oznacza to, że przesłanką wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na jego przyczyny (por. postanowienie NSA z dnia 22 września 2010 r. w sprawie I OZ 703/10). W każdej bowiem sytuacji organ powinien wywiązać się z ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. i to w zakreślonym terminie. Natomiast orzekając o rozmiarze wymierzanej grzywny sąd administracyjny ma obowiązek wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym m. in. przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. W postanowieniu z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie I OZ 634/10 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przyczyny nieprzekazania skargi mogą mieć wpływ na wymiar grzywny. Jednocześnie należy zauważyć, że Wojewoda wystąpił z wnioskiem o ukaranie Rady Miasta i Gminy [...], podczas gdy właściwym adresatem wniosku powinna być Gmina K.. Z uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2012 r. (sygn. akt I OPS 3/12, dostępna www.cebois.nsa.gov.pl) wynika, że wójt gminy (odpowiednio burmistrz, prezydent miast) jako organ reprezentujący gminę na zewnątrz powinien sporządzić odpowiedź na skargę i przesłać akta wraz ze skargą do sądu. Gmina będąc zdecentralizowanym podmiotem władzy publicznej wyposażona jest w osobowość prawną. Zgodnie z art. 25 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna i prawna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa), czyli zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków procesowych w tym postępowaniu. Tym samym zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym posiada gmina jako osoba prawna. Przepis art. 28 § 1 P.p.s.a. stanowi, że osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych, czyli zdolność do wyrażania woli przez podmiot postępowania w zakresie jego praw i obowiązków procesowych (zdolność procesowa) mają w myśl art. 26 § 2 P.p.s.a. osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne o których mowa w art. 25 P.p.s.a. Zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 8 marca 1990 r o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2018r. poz. 994) wójt (odpowiednio burmistrz, prezydent miasta) kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Ponadto ta ustawa w wielu przepisach wprost wskazuje na gminę jako nosiciela zadań i kompetencji (przykładowo art. 2, art. 3, art. 5, art. 6, art. 7, art. 9, art. 10 ,art. 40, art. 43, art. 51, art. 64, art. 84), zatem to gmina ma osobowość prawną, posiada mienie, dysponuje majątkiem, to samodzielność gminy podlega ochronie sądowej, to gminie służy domniemanie kompetencji do realizowania lokalnych zadań publicznych, to gminie przekazane są określone zadania własne, to gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, zawierać porozumienia, tworzyć związki i stowarzyszenia, to gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego i wreszcie gmina prowadzi gospodarkę finansową. Podmiotem, który realizuje zadania z zakresu administracji publicznej jest gmina, którą reprezentuje wójt bez względu na to czy zadanie to z uwagi na przepisy ustrojowe realizuje rada gminy czy wójt. Nie ma zatem potrzeby przyznawania zdolności sądowej odrębnie organowi stanowiącemu i organowi wykonawczemu, a nie osobie prawnej, której są organami. Nie można z faktu działania gminy za pomocą organu stanowiącego i wykonawczego wyprowadzić tezy o przyznaniu tym samym zdolności sądowej w postępowaniu sądowym osobno każdemu z organów samorządu terytorialnego, a nie samym gminom (uch. NSA (7) z 13 listopada 2012r., I OPS 3/12, post. NSA z 10 grudnia 2013r., II OZ 1154/13, dostępne www.cebois.nsa.gov.pl). Stąd żądanie Wojewody o wymierzenie grzywny Radzie Miasta i Gminy [...] należało uznać za niezasadne. Tym bardziej, że Przewodniczący Rady poinformował Wojewodę, że po otrzymaniu skargi w dniu [...] kwietnia 2018r. przekazał ją w dniu [...] kwietnia 2018r. Burmistrzowi Miasta i Gminy, który to ma zdolność procesową w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawach skarg na uchwały rady gminy. Wojewoda mimo to wniósł o ukaranie grzywną Radę Miasta i Gminy [...]. W tym stanie sprawy powyżej wskazane okoliczności zadecydowały, że wniosek o wymierzenie grzywny Radzie Miasta i Gminy [...] Sąd oddalił, jak orzeczono w postanowieniu. Ubocznie dodać należy, że skarga Wojewody ostatecznie została wniesiona przez właściwy organ do WSA w Poznaniu w dniu [...] sierpnia 2018r., zatem jak podnosił Wojewoda osiągnięty został dyscyplinujący cel tego środka prowadzący do wykonania przez organ obowiązków wskazanych w art. 54 §2 P.p.s.a. Na podstawie art. 55 §1 zd. 2 P.p.s.a. Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym.