IV SO/Po 4/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. Ś. o wymierzenie Wojewodzie [...] grzywny za nieprzekazanie w terminie akt sprawy i odpowiedzi na skargę K. Ś. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania oddalić wniosek. Pismem z dnia [...] marca 2012 r. K. Ś. (dalej - skarżąca), działając przez pełnomocnika, złożyła wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o wymierzenie na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02.153.1270 ze zm., dalej - ppsa) grzywny Wojewodzie [...], w wysokości 10-krotności średniego miesięcznego wynagrodzenia w związku z nieprzekazaniem w przepisanym terminie do Sądu akt administracyjnych sprawy oraz odpowiedzi na skargę K. Ś. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 55 ppsa, w razie niezastosowania się do obowiązku przekazania przez organ administracyjny skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni (art. 54§2 ppsa), sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. W świetle powołanego przepisu ukaranie grzywną organu administracyjnego należy do uznania sądu i ma charakter dyscyplinujący organ do podjęcia właściwych działań. Nie w każdym zatem przypadku nieprzekazania skargi sąd ma obowiązek uwzględnić wniosek i ukarać organ grzywną. Tylko w razie stwierdzenia nie budzącej wątpliwości bierności organu w stosunku do złożonej skargi uzasadnia wymierzenie temu organowi grzywny. Natomiast w sytuacji, gdy nieprzekazanie sądowi skargi wynika z konieczności wykorzystania przez organy administracji akt administracyjnych na potrzeby innego toczącego się postępowania związanego z pierwotnym żądaniem, które zresztą jest również przedmiotem rozpoznania w administracyjnym (i sądowoadministracyjnym – postępowania wpadkowe) toku instancji, przekazanie akt administracyjnych organowi administracyjnemu, a nie sądowi, nie może stanowić podstawy ukarania organu grzywną w trybie art. 55§1 ppsa. Sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie. Należy wskazać, że skarżąca pismem z dnia [...] września 2011 r. wniosła o zawieszenie postępowania toczącego się w sprawie udzielenie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej z linią zasilającą ((dalej - pozwolenie na budowę). Finalnie skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (sygn. akt IV SA/Po 159/12) postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. ([...]) utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] września 2011 r. ([...]) o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na powyższą skargę (sygn. akt IV SA/Po 159/12) nadanej dnia [...] lutego 2012 r. Wojewoda [...] poinformował Sąd o przyczynach nieprzesłania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu akt administracyjnych sprawy, wskazując, iż przez Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Warszawie toczy się sprawa z zażalenia skarżącej i jej męża K. Ś., na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 ([...]) odmawiające sporządzenia fotokopii projektu budowlanego w sprawie dotyczącej budowy stacji bazowej telefonii komórkowej z linią zasilającą, dla której Starosta [...] prowadzi wyżej opisane postępowanie ([...]). Wojewoda [...] stwierdził, że akta sprawy zostały przekazane do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zostaną przesłane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu niezwłocznie po ich zwozicie od tego organu, po zakończeniu toczącego sę przed nim postępowania. Jak wynika z akt sprawy Wojewoda [...] po otrzymaniu od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego akt, o których mowa powyżej, nadał przesyłkę pocztową zawierającą te akta dnia [...] marca 2012 r. przesyłając je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zgodnie z wcześniejszymi zapewnieniami. Należy również mieć na uwadze, że z akt sprawy wynika, iż jak wskazuje sam skarżący – wśród postępowań, związanych z pierwotnym postanowieniem o wydaniu pozwolenia na budowę są (na różnym etapie): postępowanie z odwołania skarżącej i jej męża od decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego – stacji bazowej telefonii komórkowej (będącej przedmiotem pozwolenia na budowę), postępowanie wszczęte z wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem pozwolenia na budowę, postępowanie w sprawie zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. odmawiające sporządzenia fotokopii projekty budowlanego w sprawie dotyczącej budowy stacji telefonii komórkowej (której dotyczy pozwolenie n budowę) oraz postępowanie w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Nie jest rzeczą Sądu w tej sprawie i na tym etapie postępowania weryfikowanie, które z ww. postępowań się toczy i na jakim etapie, ponieważ niesporne jest między stronami, że postępowań tych jest wiele. W konsekwencji, akta sprawy ulegają migracjom, pomiędzy organami rozpoznającymi sprawy. Nie sposób robić zarzut organowi, który – zgodnie z obowiązującymi przepisami – przekazuje akta administracyjne sprawy innemu organowi, celem przeprowadzenia postępowania dowodowego, że nie zatrzymał akt administracyjnych na potrzeby innego postępowania, a to w związku z tym, że termin do złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego był nadal otwarty. Taki sposób postępowania organu prowadziłby do nieuprawnionego hierarchizowania postępowań, na ważniejsze i mniej ważne, z pominięciem przepisów o obowiązku przekazywania akt w innych toczących się postępowaniach. Zarzuty takie są również o tyle zaskakujące, że stawia jest strona skarżąca, która jest inicjatorem co najmniej przeważającej części wszczętych postępowań i winna liczyć się z tym, że z natury rzeczy i istoty uregulowań prawnych dotyczących przekazywania akt pomiędzy instancjami administracyjnymi oraz pomiędzy organami administracyjnymi a sądami administracyjnymi, jest to proces ograniczony czasowo ustawowymi terminami, obwarowany sankcjami na wypadek przekroczenia terminów przekazania akt, ale też wymagający czasu (chociażby transport przesyłki pocztowej przez operatora pocztowego). Należy mieć na względzie, że organ przy pierwszej okazji poinformował Sąd, że akt nie posiada (a zatem oczywistym jest, że nie może ich przesłać do Sądu), wyjaśnił przyczyny takiego stanu rzeczy, wskazał, gdzie akta się znajdują oraz zobowiązał się do niezwłocznego przesłania akt po wejściu w ich posiadanie, a następnie przekazał akta Sądowi z zaledwie 4 dniowym uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 54 § 2 ppsa co powoduje, że niesposób doszukać się jakiegokolwiek zawinienia po stronie organu. W tej sytuacji nie można zatem zarzucić, że Wojewoda [...] nie podjął właściwych w sprawie czynności, a więc nie ma podstaw do wymierzenia mu grzywny. W ocenie Sądu organ nie zaniechał przekazania akt administracyjnych. Jakkolwiek Sąd podziela twierdzenie strony o nieprzekazaniu w terminie akt administracyjnych, jednak traktuje je jako usprawiedliwione. Nie znajduje należytego uzasadnieniu zarzut naruszenia art. 55 § 1 ppsa oraz art. 54 § 1 i 2 ppsa. Dla wymierzenia grzywny organowi nie wystarczy jedynie opóźnienie w przekazaniu Sądowi akt. Niezbędne jest także dodatkowe ustalenie obciążających organ przyczyn w zaistnieniu tego faktu. Odpowiedzialność organu z art. 55 § 1 ppsa nie jest odpowiedzialnością rodzącą się w sposób automatyczny, lecz wymaga każdorazowego rozważenia przez Sąd, zasadności zastosowania omawianego środka. Innymi słowy ustalenie, iż w sprawie nastąpiło nieterminowe przekazanie akt, nie przesądza o konieczności zastosowania sankcji wobec organu, który tego uchybienia się dopuścił. Wymierzenie grzywny jest bowiem fakultatywne, o czym świadczy zwrot "Sąd może (...)" zawarty w dyspozycji w. w. przepisu. Z tego powodu uczynienie zadość wnioskowi strony o zdyscyplinowanie organu poprzedzać musi należyte zbadanie okoliczności sprawy, a przede wszystkim przyczyn uchybienia obowiązkowi ustanowionemu w art. 54 § 2 ppsa. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2007 r. sygn. akt I OSK 652/07 dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2011 r. sygn. akt I OZ 841/11, LEX nr 1069754, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2011 sygn. akt I OZ 25/11, LEX nr 952073, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2010 r. sygn. akt II OZ 378/10, LEX nr 663604) W efekcie zbadania tych okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że niezachowanie terminu było usprawiedliwione okolicznościami konkretnej sprawy. Z powyższych względów, sąd stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 55§1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.