I SA/Rz 1218/15
WyrokWSA w Rzeszowie2016-02-04
Skład orzekający: Tomasz Smoleń, Grzegorz Panek, Jarosław Szaro
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione przez niepubliczną szkołę na cele związane z działalnością organu prowadzącego (np. wynagrodzenie, obsługę administracyjną i prawną, reklamę, artykuły spożywcze, transport) mogą być finansowane z dotacji oświatowej, a także czy nowelizacje przepisów dotyczące wykorzystania dotacji mają zastosowanie do stanu faktycznego sprzed ich wejścia w życie?Ratio decidendi
Wydatki poniesione przez niepubliczną szkołę na cele związane z działalnością organu prowadzącego, takie jak wynagrodzenie, obsługa administracyjna i prawna, reklama, artykuły spożywcze czy transport, nie mogą być finansowane z dotacji oświatowej, ponieważ nie służą one bezpośrednio kształceniu, wychowaniu ani opiece nad uczniami. Dotacje te są przeznaczone wyłącznie na realizację zadań statutowych szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, a beneficjentem tych środków jest uczeń. Ponadto, nowelizacje przepisów dotyczące wykorzystania dotacji nie mają zastosowania do stanu faktycznego zaistniałego przed ich wejściem w życie, z uwagi na zasadę niedziałania prawa wstecz.Stan faktyczny
Spółka "A" prowadząca dwie szkoły niepubliczne otrzymała dotacje oświatowe. Po kontroli Starosta ustalił kwoty dotacji do zwrotu, uznając za nieprawidłowo wykorzystane wydatki na reklamę, artykuły spożywcze, koszty transportu, wynagrodzenie podmiotu prowadzącego oraz obsługę administracyjno-prawną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało te decyzje w mocy. Spółka wniosła skargi do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących wykorzystania dotacji i ich zastosowanie do stanu faktycznego sprzed nowelizacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Jarosław Szaro / spr./ Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2016 r. spraw ze skarg spółki "A" w G. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2015 r. - nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji do budżetu powiatu w wysokości 34 575,30 zł, - nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji do budżetu powiatu w wysokości 95 284,58 zł, oddala skargi.
W zaskarżonych decyzjach z dnia [...] września 2015r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] , po rozpoznaniu odwołań A. sp. z o.o., utrzymało w mocy decyzje Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...] w sprawie zwrotu dotacji do budżetu powiatu.
Jak wynika z akt sprawy, A. sp. z o.o. (dalej Spółka lub Skarżąca) jest organem prowadzącym dwie szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych: Prywatne Liceum Ogólnokształcące oraz Prywatne Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące w [...].
W 2012r. i I półroczu 2013r. Spółka otrzymała dotacje na realizację zadań tych szkół. Następnie Starosta [...] przeprowadził kontrolę w tych szkołach na podstawie art. 90 ust. 3e ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 2156 ze zm.) dalej u.s.o. oraz uchwały Nr XXXIX/262/09 Rady Powiatu [...] z dnia 28 października 2009r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji niepublicznym szkołom ponad gimnazjalnym o uprawnieniach szkół publicznych, niepublicznym placówkom, szkołom publicznym prowadzonym przez osobę prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania.
W toku kontroli ustalono, że w rozliczeniu dotacji za okres od stycznia do czerwca 2012r. Spółka pokryła wydatki nie związane z funkcjonowaniem szkół i procesem kształcenia, w tym :
- koszty reklamy wizualnej oferty edukacyjnej szkoły (koszty ponoszone za wynajem powierzchni pod baner na budynku szkoły) w kwocie 3.690zł,
- koszt zakupu artykułów spożywczych - 37,92zł,
- koszt transportu - 83,64zł
- koszty wynagrodzenia podmiotu prowadzącego szkolę - 30.847zł.
Wydatki te uznano za nie związane z realizacją zadań poszczególnych szkół i wyliczono na łączną kwotę 34 575,30zł.
W rozliczeniu dotacji za II półrocze 2012r. zakwestionowane następujące wydatki:
- środki wypłacone dla firmy B. sp. z o.o. [...] za zakup artykułów spożywczych - 52,15zł,
- środki wpłacone dla Spółki z tytułu wynagrodzenia za obsługę administracyjno - księgowo - kadrową - 54.139,92zł,
- środki wypłacone dla spółki C. sp. z o.o. za stałą obsługę administracyjno - prawną oraz pomoc z zakresu kadr, płac i rozliczania dotacji - 3.456,87zł,
- środki wpłacone za reklamę za udostępnienie elewacji budynku w celu przeprowadzenia kampanii społecznej Spółki - 3.690zł,
- środki wypłacone za reklamę dla firmy B. sp. z o.o. [...] z tytułu kampanii społecznej na stronach WWW oraz zakup banera reklamowego - 550,64zł,
Ponadto w odniesieniu do tego okresu nie przekazano do budżetu nie wykorzystanej do końca roku części dotacji.
Zdaniem organu I instancji w I półroczu 2013r. wystąpiły następujące nieprawidłowości przy zaliczeniu do wydatków z dotacji:
- środków wypłaconych do Spółki jako wynagrodzenie za obsługę administracyjno - księgowo - kadrową - 22.800zł,
- środków wypłaconych dla spółki C. sp. z o.o. za stałą obsługę administracyjno - prawną oraz pomoc z zakresu kadr, płac i rozliczania dotacji - 8.750zł,
- środków wpłaconych za reklamę za udostępnienie elewacji budynku w celu przeprowadzenia kampanii społecznej Spółki - 1.845zł,
- kilku faktur na zakup artykułów spożywczych.
W konsekwencji Starosta [...] decyzjami z dnia [...] sierpnia 2015r. ustalił Spółce kwotę dotacji do zwrotu do budżetu Powiatu [...] za I półrocze 2012r. w wysokości 34 575,30zł a za II półrocze 2012r. oraz I półrocze 2013r. w wysokości 95.284,58zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 90 ust. 3d u.s.o., dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych przeznaczone są na dofinansowanie realizacji zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki a nie na pokrycie jakichkolwiek innych wydatków, które ponoszone były przez podmiot prowadzący szkołę.
Organ I instancji uznał, że wydatki wskazane w protokołach kontroli nie spełniły przesłanek z art. 90 ust 3d u.s.o., stąd wydatkowana na ich pokrycie dotacja podlegała zwrotowi na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 885 ze zm.), dalej u.f.p. wraz z odsetkami.
Spółka złożyła odwołania od powyższych decyzji, zarzucając organowi I instancji naruszenie:
- art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 23 ze zm.), dalej k.p.a., przez nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia jedynie na składanych sprawozdaniach finansowych i dokumentacji zgromadzonej w trakcie postępowania kontrolnego, bez przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, przesłuchania świadków i bez uwzględnienia wyjaśnień strony,
- art. 80 k.p.a., przez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego i uznanie, że wydatki na zakup artykułów spożywczych, kampanię społeczną oraz wynagrodzenie spółki, koszty za obsługę administracyjno - księgowo - kadrową, koszty usług administracyjnych świadczonych przez firmę zewnętrzną nie mogą być opłacone z przekazanej przez powiat dotacji,
- art. 5 ust. 7 pkt 3 i art. 5 ust. 9 u.s.o., przez nieuwzględnienie w ramach wydatków bieżących szkół wynagrodzenia Spółki za prowadzenie szkół,
- art. 90 ust. 3d u.s.o., przez błędną wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że wydatki na zakup artykułów spożywczych, kampanię społeczną, wynagrodzenie spółki oraz stałą obsługę administracyjno - prawną nie stanowiły wydatków na zadania szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki,
- art. 252 ust. 1 w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. przez ustalenie błędnej daty naliczania odsetek od dnia 31 grudnia 2012r. dla dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w II półroczu 2012r.
W uzasadnieniu odwołań Spółka powołała się na zmianę przepisów u.s.o. (art. 3d i art. 90 ust. 3d), która weszła w życie z dniem 31 marca 2015r. i która miała umożliwić uwzględnianie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, określonych w art. 5 ust. 7 u.s.o. w ramach wydatków bieżących szkół pokrywanych z dotacji. Zdaniem Spółki wnioski zawarte w protokołach kontroli oparte są na nieaktualnym stanie prawnym. Skoro nie uchwalono przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej art. 90 ust. 3d u.s.o., to przepis ten ma bezpośrednie zastosowanie do stanu faktycznego zaistniałego przed nowelizacją.
Spółka podniosła, że organ I instancji nie wyjaśnił, dlaczego wydatki na cele organu prowadzącego, określone w art. 5 ust. 7 u.s.o. są nieuzasadnione.
Spółka w dalszej kolejności zakwestionowała zasadność wykluczenia z dotacji wydatków na reklamę oferty edukacyjnej szkoły argumentując, że są to wydatki na kampanię społeczną, mającą na celu wzrost wiedzy, zmianę sposobu myślenia, zachowań względem problemu społecznego, a zatem mieszczą się w dyspozycji art. 90 ust. 3d u.s.o.
Spółka podniosła, że niezasadne było również wykluczenie z dotacji wydatków na zakup artykułów spożywczych do poczęstunku dla osób biorących udział w posiedzeniem rad pedagogicznych, gdyż wydatki te były związane z realizacją statutowych zadań.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] w opisanych na wstępie decyzjach utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcia w mocy.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że na podstawie art. 90 ust. 3 u.s.o. dotacja przysługuje na każdego ucznia a zgodnie z art. 90 ust 3d zd. 1 u.s.o., przeznaczona jest ona na dofinansowanie realizacji zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Ostatecznym beneficjentem dotacji ma być uczeń (słuchacz), wobec którego szkoła realizuje funkcję kształcenia, wychowania i opieki.
W ocenie Kolegium żaden z zakwestionowanych wydatków nie dotyczył zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki realizowanych wobec ucznia (słuchacza) przez dotowane szkoły.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. w z art. 77 § 1 k.p.a. Kolegium podniosło, że w postępowaniu administracyjnym zgromadzono materiał dowodowy w zakresie wystarczającym dla oceny zaistnienia przesłanek zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Organ dysponował dokumentacją składaną na bieżąco przez beneficjenta, pozwalającą w dalszej kolejności na sprawdzenie dokumentacji organizacyjnej, przebiegu nauczania, finansowej, pod względem wykorzystania dotacji na dofinansowanie realizacji zadań szkoły niepublicznej, wykorzystania dotacji na pokrycie wydatków bieżących szkoły niepublicznej, rzetelności i prawidłowości danych zawartych we wniosku o udzielenie dotacji oraz w rozliczeniach miesięcznych. Ponadto organ I instancji zakwestionował określone wydatki Spółki, szczegółowe zebrane i opisane w zestawieniu dokumentów księgowych (faktur). Odwołująca na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie podważyła faktu poniesienia tych wydatków ani tego, na co wydatkowano środki finansowe.
Kolegium podtrzymało stanowisko organu I instancji zgodnie z którym, wydatki na reklamę oferty edukacyjnej, koszty zakupu artykułów spożywczych, koszty wynagrodzenia spółki z tytułu prowadzenia szkół nie mogą być uznane za bieżące wydatki szkoły określone w art. 90 ust. 3d u.s.o.
Reklama, w tym koszty z nią związane służy przede wszystkim zwiększeniu rozpoznawalności przedsiębiorstwa wśród potencjalnych klientów i tym samym zwiększeniu przychodów. Dostarczanie w ramach tych działań informacji o ofercie edukacyjnej jest związane jedynie z informowaniem o przedmiocie prowadzonej działalności gospodarczej, a nie z działalnością oświatową rozumianą jako proces kształcenia, wychowywania i opieki. Organ I instancji ustalił, że zakwestionowane wydatki dotyczyły promocji szkoły (rozumianej jako jednostki przynoszącej przychody Skarżącej), a nie promocji edukacji jako wartości samej w sobie. Wydatki te miały zwiększyć przyszłe przychody spółki i w związku z tym nie mogły być zakwalifikowane jako wydatki bieżące, ponieważ bez ich poniesienia placówki mogły prowadzić bieżącą działalność dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą.
Kolegium uznało również, że art. 90 ust. 3d u.s.o. w brzmieniu obowiązującym od dnia 30 marca 2015r. nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Stan faktyczny przedmiotowej sprawy miał miejsce przed wejściem w życie ustawy nowelizującej. Samo wydatkowanie środków publicznych, jak i kontrola ich wykorzystania, przeprowadzone zostało pod rządami ustawy o systemie oświaty sprzed nowelizacji, dokonanej z dniem 15 marca 2015r. co, przy braku przepisów przejściowych w tym zakresie oznacza, że przepis ten nie mógł mieć zastosowania w tej sprawie.
Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargi na powyższe decyzje, wnosząc o ich uchylenie w całości wraz z poprzedzającymi decyzjami organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżąca zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa:
- art. 10 k.p.a., przez uniemożliwienie stronie wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów,
- art. 107 § 1 i 3 oraz 11 k.p.a., przez brak w uzasadnieniu decyzji wszechstronnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej podjętego rozstrzygnięcia oraz brak ustosunkowania się do zarzutów zawartych w odwołaniu, co spowodowało, że strona została pozbawiona możliwości poznania przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy,
- art. 8 k.p.a., przez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej, co przejawiło się w nieodniesieniu się przez organ II instancji do treści złożonego odwołania oraz pominięciu kluczowych jego fragmentów w procesie podejmowania decyzji,
- art. 107 § 1 i 3 k.p.a., przez błędne uznanie, że fakty i dowody na których organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie nie muszą znajdować się w uzasadnieniu decyzji, lecz mogą wynikać jedynie ze zgromadzonego materiału dowodowego.
- art. 90 ust. 3d u.s.o., przez błędne uznanie, że artykuł ten wskazuje na cele wykorzystania dotacji, a nie jak ma to miejsce w rzeczywistym stanie rzeczy, na dofinansowanie w zakresie realizacji zadań szkoły oraz uznanie, że dotacja ma charakter podmiotowo-celowy
- art. 90 ust. 3d w zw. z art. 5 ust. 7 u.s.o., przez uznanie, że wydatki na wynagrodzenie spółki z tytułu prowadzenia szkół, na obsługę administracyjno - księgowo - kadrową oraz stałą obsługę administracyjno - prawną nie stanowiły wydatków na zadania szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, zwłaszcza w sytuacji, gdy ustawodawca doprecyzował brzmienie tego przepisu,
- art. 90 ust. 3d u.s.o., przez uznanie wydatków na kampanię społeczną należących do zadań szkół w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej za wydatki na reklamę szkół,
- art. 90 ust. 3d u.s.o., przez przyjęcie, że wydatki na zakup artykułów spożywczych nie mieszczą się w realizacji zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, podczas gdy artykuły te zakupione były dla nauczycieli uczestniczących w posiedzeniach rad pedagogicznych a zatem wykazywały ścisły związek z procesem kształcenia,
- art. 5 ust. 7 pkt 3 i art. 5 ust. 9 u.s.o., przez nieuwzględnienie w ramach wydatków bieżących szkół wynagrodzenia Spółki za prowadzenie szkół,
- art. 83a ust. 1 u.s.o., przez przyjęcie, że prowadzenie szkoły przez Spółkę jest działalność gospodarczą.
W uzasadnieniu Skarżąca odniosła się do kwestii nieuwzględnienia przez organy I i II instancji wydatku na wynagrodzenie Spółki z tytułu prowadzenia szkół. Skarżąca wskazała, że przepis art. 90 ust. 3d u.s.o. obejmuje zadania organu prowadzącego, określone w art. 5 ust. 7 u.s.o. W przypadku Spółki czynności, z które pobierała wynagrodzenie obejmowały m.in. prowadzenie ksiąg rachunkowych, okresowe sprawdzanie i wycenę aktywów i pasywów, ustalanie wyniku finansowego, sporządzanie sprawozdań finansowych i rozliczeń, gromadzenie dowodów księgowych, prowadzenie dokumentacji związanej z zatrudnianiem kadry pedagogicznej oraz administracyjnej, obsługę remontów pomieszczeń szkół, obsługę dostępu do usług teleinformatycznych, wyposażanie szkół w materiały dydaktyczne i biurowe, konserwacje i naprawy urządzeń. Zaniechanie takich czynności mogłoby doprowadzić do likwidacji szkół, a to z kolei rodziłoby poważne komplikacje w zakresie kontynuowania nauki przez słuchaczy. W związku z tym Skarżąca wywiodła, że zadania organu prowadzącego wymienione w art. 5 ust. 7 pkt. 1 -2 i 4 u.s.o. mogą być finansowane ze środków dotacji.
W ocenie Spółki nowelizacje art. 90 ust. 3d u.s.o., które weszły w życie odpowiednio 1 stycznia 2014r. (Dz. U. z 2013r. poz. 827) i 31 marca 2015r. (Dz. U. z 2015r. poz. 357) miały na celu doprecyzowanie brzmienia przepisu oraz usunięcie wątpliwości, które pojawiały w trakcie jego interpretacji, o czym świadczy uzasadnienie do projektu nowelizacji z 2015r., w którym wskazano, że zmiana brzmienia art. 90 ust. 3d ma charakter doprecyzowujący, potwierdzający, zgodnie z dotychczasową praktyką w interpretacji tego przepisu, że w ramach wydatków bieżących szkół, które mogą być pokrywane z dotacji, można uwzględniać również wydatki związane z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 5 ust. 7 u.s.o.
Zdaniem Spółki powyższe oznacza, że w przypadku gdy ustawodawca usunął, poprzez zmianę ustawy, wątpliwości interpretacyjne, jakie budził dany przepis, do stanów faktycznych powstałych przed nowelizacją należy wziąć się pod uwagę nowe brzmienie danego artykułu, aby poznać i zrozumieć sens wprowadzonego przez ustawodawcę rozwiązania. W ocenie Skarżącej taka interpretacja znajduje potwierdzenie w wyroku SN z 18 września 2012r., I CSK 52/12.
Z tego względu w przekonaniu Strony nie powinno budzić wątpliwości, że wszystkie zadania organu prowadzącego mogły być zawsze finansowane z dotacji oświatowej, a celem ustawodawcy nie było nigdy zawężanie dofinansowania zadań szkoły.
Skarżąca przedstawiła również argumenty mające wskazać na niezasadność uznania wydatków na obsługę administracyjno - prawną za niezgodne z przeznaczeniem dotacji. Spółka nie miała wystarczającej liczby pracowników do obsługi administracyjnej i prawnej, dlatego zawarła umowę ze spółką C.. Wydatki związane z tą umową mieściły się w zakresie realizacji zadań szkoły, ponieważ obejmowały sporządzanie opinii prawnych, przygotowywanie umów, doradztwo w zakresie prawa oświatowego. Z materiałów przygotowanych przez spółkę C. korzystał dyrektor szkoły w zakresie dotyczącym nadzoru pedagogicznego, zgodnie z art. 33 ust. 2 u.s.o. Skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 5 ust. 9 u.s.o. organ prowadzący szkołę może powierzyć wykonywanie zadań obsługi ekonomiczno - administracyjnej jednostce lub też organizować wspólną obsługę administracyjną, finansową i organizacyjną szkół. Ponadto, zgodnie z art. 124 ust. 3 u.f.p. wydatki bieżące obejmują również zakup towarów i usług.
Skarżąca nie zgodziła się również ze stwierdzeniem organu, że zakup artykułów spożywczych nie jest bezpośrednio związany z prowadzeniem szkół i realizacją procesu dydaktycznego. Spółka podniosła, że zgodnie z art. 236 ust. 3 pkt. 1 lit. b u.f.p. do wydatków bieżących zalicza się także wydatki na realizację statutowych zadań, którym jest m.in. rada pedagogiczna. Decyzje podejmowane przez ten organ dotyczą bezpośrednio słuchacza. Zebrania odbywają się popołudniami lub wieczorami, dlatego celowym był skromny poczęstunek, który pozwalał członkom rady prawidłowo pracować i podejmować decyzje dotyczące bezpośrednio słuchaczy.
Skarżąca podniosła ponadto, że zakwestionowanie wydatków na rzecz przeprowadzonej kampanii społecznej nie ma uzasadnienia w przepisach prawa. Zdaniem Strony błędne było stwierdzenie organu, że organem prowadzącym jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, a więc podmiot który prowadzi działalność gospodarczą. Zgodnie z art. 83a ust. 1 u.s.o. prowadzenie szkoły niepublicznej nie stanowi działalności gospodarczej. Umieszczanie baneru, którego treść obejmowała informacje o kierunkach kształcenia nie było reklamą, gdyż nie zawierał on informacji o Spółce, lecz informacje o możliwości podjęcia dalszego kształcenia.
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o ich oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje:
Skargi nie są uzasadnione. Organy wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa procesowego ani też materialnego.
Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego przy prowadzeniu postępowania, a w szczególności naruszenia praw strony do poinformowania jej o toczącym się postępowaniu i umożliwienia jej wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego.
Nie budzi wątpliwości tok prowadzenia czynności przez organy kontroli w tej sprawie i sposób wydania decyzji przez organ I instancji. Za obydwa lata zostały przeprowadzone kontrole w zakresie prawidłowości wydatkowania środków otrzymanych ze Starostwa Powiatowego. O przeprowadzeniu tychże kontroli osoba prowadząca działalność, a to Prezes A. sp. z o.o. była informowana, a nawet na jej wniosek terminy kontroli były przesuwane na czas dla szkoły dogodny. Świadczą o tym pisma zalegające w aktach sprawy administracyjnej z dat: 04.07.2013r., 12.07.2013r., 26.07.2013r. i 02.09.2013 (w sprawie I SA/Rz 1218/15) i 03.08.2012r., 07.08.2012r. i 10.08.2012r. (w sprawie I SA/Rz 1219/15). W trakcie tych postępowań przeprowadzono kontrole dokumentów oraz odebrano oświadczenia od pracowników kontrolowanej jednostki, W ich wyniku sporządzono protokoły z daty odpowiednio 11.10.2013r. i 12.09.2012r. Każdorazowo protokół został doręczony kontrolowanemu podmiotowi i miał on prawo do wniesienia w ciągu 7 – miu dni od otrzymania protokołu prawo wniesienia zastrzeżeń do protokołu lub odmowy jego podpisania, o czym została ona poinformowana. W wyniku doręczenia tych protokołów A. sp. z o.o. pismem z dnia 25.10.2013r. odmówiła podpisania protokołu kontroli, zaś pismem z dnia 10.10.2013 r. wniosła umotywowane zastrzeżenia do drugiego protokołu kontroli w dniu 01.11.2012r. oraz pismo z dnia 25.01.2013r., również odmawiając podpisania protokołu kontroli.
W tej sytuacji organ wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu dotacji udzielonej z budżetu Powiatu [...] za okres 1 półrocza 2012r. i II półrocza 2012r. i I półrocza 2013r. w związku z wykorzystaniem jej niezgodnie z przeznaczeniem. Zawiadomienie każdorazowo (odnośnie każdej ze spraw wydano 27.07.2015r. i doręczono stronie 05.08.2015r.). Nie jest więc prawdą zawarte w skardze stwierdzenie, że organ nie wszczął postępowania w sprawie, jak również, że strona o wszczęciu takiego postępowania nie była poinformowana. Zawarte w aktach dokumenty wskazują na to, że organ wypełnił faktyczne wymogi odnoszące się do wszczęcia postępowania, gdyż zawiadomił o tym stronę w myśl art. 61 § 4 k.p.a. Jedynym materiałem dowodowym jaki został wykorzystany w sprawie był protokół kontroli wskazany wcześniej. Protokół został dołączony do akt sprawy. Organ w trakcie tego postępowania nie uzyskał żadnych innych dowodów i brak było potrzeby poszukiwania takich dowodów. W protokole kontroli dokonano ustaleń wszelkich niezbędnych faktów. Odebrano oświadczenia, jak także zebrano dokumenty, które w ocenie organu świadczyły o nieprawidłowym wykorzystaniu udzielonej dotacji. Po wszczęciu postępowania – w obu sprawach, strona A. sp. z o.o. złożyła pisma, w których odniosła się do ustaleń wynikających z protokołów, przedstawiając – po raz kolejny swoje stanowisko w sprawie. W ten sposób wypowiedziała się do zgromadzonego w sprawie materiału, gdyż nie obejmował on żadnych innych dowodów, czy też dokumentów. Możność czynienia ustaleń faktycznych na podstawie tegoż protokołu kontroli wynika wprost z art. 81 k.p.a., który stanowi, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2. Przepis art. 10 § 2 k.p.a. nie znajduje zastosowania w sprawie niniejszej. Jednakże pomimo tego strona miała możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego i ze swojego prawa skorzystała dwukrotnie, przy czym jej wypowiedzi stanowiły polemikę bardziej z przedłożonymi ustaleniami, niż polemikę co do stanu faktycznego, gdyż rodzaj poniesionych wydatków i podmioty, na których rzecz zostały one poniesione nie budziły w świetle zgromadzonych faktur wątpliwości. Istotą sporu była prawna dopuszczalność ich poniesienia a nie fakt ich wydatkowania. Oczywiste jest, że organy nie muszą uwzględniać podnoszonych w złożonych w tym trybie argumentów.
Tryb prowadzenia postępowania przez organ I instancji nie budzi więc wątpliwości co do jego zgodności z prawem procesowym. Nie budzi również wątpliwości sposób procedowania praz organ II instancji. Przed tym organem nie dopuszczano żadnych nowych dowodów, wiec brak było podstaw do wzywania strony do zapoznania się z materiałem dowodowym, czy też wypowiedzenia się przez stronę odnośnie tego materiału.
Brak jest zatem naruszenia przepisów prawa regulujących sposób prowadzenia postępowania dowodowego i uprawnienia strony w trakcie takiego postępowania.
Nie naruszył również organ II instancji prawa procesowego przy redagowaniu decyzji i jej uzasadnienia co do rozpatrzenia zarzutów złożonych przez stronę.
Faktem jest, że decyzja organu I instancji zawiera uzasadnienie bardzo lakoniczne i ogólnie odnoszące się do zgromadzonego materiału dowodowego i ustalonych faktów, czy też zawarte w niej rozważania prawne są bardzo lakoniczne i skąpe.
Obowiązujący model postępowania administracyjnego jest jednak taki, że posiada on cechy modelu apelacyjnego, nie zaś kasacyjnego. Prowadzi on do ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ administracji, nie zaś do kontroli decyzji organu I instancji. Organ II instancji jest więc zobowiązany do dokonania ustaleń i rozważań prawnych odnośnie zaistniałego stanu faktycznego i zapadłego rozstrzygnięcia. Posiada on szerokie uprawnienia do orzekania merytorycznego i może wydać rozstrzygnięcie kasacyjne tylko w przypadku, gdy – w myśl art. 138 § 2 k.p.a., decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Tylko więc w przypadku niewyjaśnienia sprawy jest on uprawniony do wydania decyzji o charakterze kasatoryjnym. Nie posiada on uprawnień do wydania takiego rozstrzygnięcia w przypadku niedostatków redakcyjnych uzasadnienia decyzji organów I instancji w sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy pozwala na pełną jego ocenę, dokonanie ustaleń faktycznych i ocenę sytuacji materialnoprawnej skarżącego podmiotu, poprzez wydanie decyzji o charakterze merytorycznym.
W decyzji takiej powinien on jednak zawrzeć wszystkie elementy, które pozwalają sądowi administracyjnemu na ocenę prawidłowości jego stanowiska przy przeprowadzanej przed tym sądem kontroli zgodności z prawem tej decyzji.
Zaskarżone decyzje sprostały tym wymaganiom i nie można zarzucić im naruszenia prawa procesowego w tej części, w której przepisy te regulują zawartość decyzji administracyjnej. Przepis art. 107 k.p.a. reguluje elementy decyzji, zaś w § 3 w szczególności określa elementy, jakie powinny być zawarte w uzasadnieniu decyzji wskazując na to, że powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przepis ten nie wskazuje jak bardzo szczegółowe musi być uzasadnienie, jak bardzo szczegółowy musi być opis zdarzeń, czy też jakim stopniem "głębokości" rozważań muszą się charakteryzować wywody prawne. Kwestia ta musi być każdorazowo oceniana przez sąd rozpoznający skargę. Wydaje się, że do naruszenia tego przepisu dochodzi tylko i wyłącznie wtedy, gdy te elementy uzasadnienia nie dają podstaw sądowi do określenia, jaki stan faktyczny został ustalony w zakresie tych elementów tego stanu, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia spraw , czy też rozważania prawne nie pozwalają na ich ocenę pod względem zgodności z prawem materialnym. Nie każde zbyt lakoniczne uzasadnienie może być więc naruszeniem norm prawa procesowego, ale tylko takie, gdzie ta jego skrótowość prowadzi do niemożności dokonania przez sąd kontroli merytorycznej działania administracji pod kątem zgodności z prawem procesowym lub materialnym. Chodzi więc o uchybienia kwalifikowane.
Uzasadnienia zaskarżonych decyzji spełniają wymogi tego przepisu a w szczególności wskazują na takie fakty, jak też zawierają ocenę prawną poniesionych przez szkołę wydatków pod względem regulujących te kwestie przepisów. Sam brak akceptacji strony nie świadczy o tym, że nie są one kompleksowe bądź wystarczające dla dokonania ich kontroli. Organ II instancji w zaskarżonych decyzjach odniósł się do wszystkich argumentów strony, zaś to że ich nie podzielił nie może być powodem do uznania argumentów w uzasadnieniu za niewystarczające lub prowadzące do naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.
Dlatego też sąd uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, że organ II instancji naruszył prawo procesowe. Zarówno tok postępowania, jak również jakość decyzji II instancji prowadzą do wniosku, że do naruszenia prawa w istocie nie doszło.
Odnieść się zatem należy do zarzutów naruszenia prawa materialnego mającego polegać na niewłaściwej wykładni przepisu art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty.
W tym zakresie należy przede wszystkim dokonać określenia, jaki przepis powinien być stosowany w niniejszej sprawie, a w szczególności, jakie jego brzmienie powinno stać się podstawą orzeczenia organu administracji.
Przepis ten do dnia 01.01.2014r. posiadał brzmienie, że dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki.
Natomiast od tej daty na mocy ustawy z dnia 13 czerwca 2013r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013r., poz. 827 ze zm.) uzyskał brzmienie: "Dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:
1) pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki, w tym na wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego, z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego;
2) zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, obejmujących:
a) książki i inne zbiory biblioteczne,
b) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w szkołach, przedszkolach i placówkach,
c) sprzęt sportowy i rekreacyjny,
d) meble,
e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości ustalonej w przepisach o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości, w momencie oddania do używania."
Zmiana polegała więc na dookreśleniu, na jakie cele mogą być przeznaczane środki pochodzące z dotacji przekazywanych prze organy samorządu terytorialnego dla jednostki prowadzącej szkołę.
Poprzednia regulacja nie wskazywała enumeratywnie celów, na jakie mogły być środki z dotacji przeznaczane. Po zmianie zostały takie cele wskazane, a w szczególności wymieniono mający istotne znaczenie w sprawie niniejszej przepis, że dotacja może być wykorzystana na wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, jeżeli pełni funkcje dyrektora szkoły. W przepisie tym wskazano, że będzie wydatkiem na realizacje zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania lub opieki wydatek na rzecz organu prowadzącego szkołę. jeżeli jest to osoba fizyczna. Dodatkowo musiała on jeszcze spełnić warunek pełnienia funkcji dyrektora szkoły. W oparciu o ten przepis nie można było uznać za wydatek spełniający przesłanki w nim zakreślone wydatku na rzecz organu prowadzącego jeżeli była nim:
- osoba fizyczna , ale nie pełniąca funkcji dyrektora szkoły,
- osoba prawna.
W takim przypadku w związku z tym, że przepis ten enumeratywnie wymieniał cele na jakie mogła być wykorzystana dotacja, nie można było uznać, że może być ona wykorzystana na zapłatę należności podmiotu prowadzącego szkołę.
Przepis ten uległ kolejnej nowelizacji od dnia 31 marca 2015r. na mocy ustawy dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. 2015 poz. 357 ) otrzymując brzmienie: dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:
1) pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki, w tym na:
a) wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego,
b) sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 5 ust. 7
- z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego;
Istotna zmiana z punktu widzenia niniejszej sprawy jest wprowadzenie przepisu art. 90 ust. 3d pkt 1 lit. b, który pozwalał na wykorzystanie dotacji również na
sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań podmiotu prowadzącego, o których mowa w art. 5 ust. 7 ustawy o systemie oświaty, który z kolei stanowi, że organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności:
1) zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki;
1a) zapewnienie warunków umożliwiających stosowanie specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży objętych kształceniem specjalnym;
2) wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie;
3) zapewnienie obsługi administracyjnej, w tym prawnej, obsługi finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z dnia [...] września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2013 r. poz. 330, ze zm.), i obsługi organizacyjnej szkoły lub placówki;
3) wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczych, przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych.
Na mocy tej regulacji szkoła otrzymująca dotacje jest uprawniona do zapłaty na rzecz organu prowadzącego należności z tytułu kosztów ogólno administracyjnych, które każda szkoła ponosić musi, tak aby możliwa była realizacja jej zadań w zakresie kształcenia, wychowywania młodzieży. Zmiana ta weszła jednak w życie dopiero od dnia 31 marca 2015r.
Należy zatem rozpatrzeć, które brzmienie przepisu będzie miało zastosowanie w niniejszej sprawie. Przepis ten ma niewątpliwie charakter materialnoprawny. Wskazuje bowiem na uprawnienia podmiotu otrzymującego dotacje w zakresie wykorzystania tej dotacji. Początkowo w sposób ogólny, a następnie w sposób enumeratywny określa, na jakie cele dotacja może być przeznaczona, a na jakie cele przeznaczona być nie może. Ponieważ ma on charakter decydujący o prawach i obowiązkach podmiotu pozostającego w stosunku administracyjnoprawnym, to jego brzmienie musi być stosowane w połączeniu z okresem czasu, w jakim ten stosunek był realizowany. Wynika to z ogólnej zasady nie działania prawa wstecz. O treści stosunku muszą decydować przepisy obowiązujące w chwili jego powstania. Stronie przysługują takie prawa i obowiązki, jakie były przewidziane przez przepisy prawa w chwili, gdy następowała ich realizacja. Jedynym odstępstwem od tej zasady byłoby wprowadzenie przepisów przejściowych. Takich jednak w niniejszej sprawie brak.
O zakresie uprawnień strony do wykorzystania kwot pochodzących z dotacji muszą więc decydować normy prawne w brzmieniu obowiązującym w czasie, gdy strona otrzymała przedmiotowe dotacje i kiedy dochodziło do ich realizacji, a wiec w brzmieniu obowiązującym w roku 2012 i pierwszym półroczu roku 2013. Chodzi tutaj o pierwotne brzmienie tego przepisu wskazane powyżej.
Późniejsza nowelizacja, zwłaszcza ta z roku 2015 nie może mieć zastosowania do rozważanych uprawnień strony pomimo powołania się na treść uzasadnienia rządowego projektu ustaw o jej rzekomym dostosowawczym i redakcyjnym charakterze, chociażby ze względu na zdecydowaną sprzeczność tej regulacji z regulacją obowiązującą w okresie od 01.01.2014 do 31.03.2015r. Otóż regulacja ta zawierała enumeratywne wyliczenie celów, na jakie mogły być przeznaczone środki pochodzące z dotacji podmiotowo - celowej przyznawanej przez organy samorządu terytorialnego. Fakt, że ustawodawca stworzył katalog celów i wymienił w nim na co może być ona przeznaczona ("dotacja może być przeznaczona wyłącznie na:"). W regulacji tej nie przewidziano wśród takich celów przekazywanie środków dla organu prowadzącego na cele związane za działaniami ogólnymi (aktualnie art. 90 ust. 3d pkt.1 lit. b). Skoro tak, to w omawianym okresie czasu brak było podstawy prawnej aby uznać prawo organu prowadzącego do finansowania tychże kosztów (niewątpliwie ponoszonych) z dotacji celowej.
Ta argumentacja musi odnosić się również do rozważań odnośnie wykładni tego przepisu art. 90 ust. 3d w okresie czasu, kiedy Skarżąca otrzymywała dotacje i dokonywała jej wydatkowania.
Rozważania te należy zacząć niewątpliwie od określenia charakteru takich środków przekazywanych za pośrednictwem organów samorządowych do jednostek systemu oświaty – organów prowadzących szkoły. Sama treść tego przepisu wskazuje, że są to środki mające służyć kształceniu, wychowywaniu i opiece nad uczniami w szkole, jak także na tzw. profilaktykę społeczną. Z ujęcia tego przepisu wynika, że ustawodawca w sposób jasny wskazał kto jest beneficjentem tych środków. W tym ujęciu jest to uczeń. Środki te mogą być wykorzystywane na takie i tylko takie działania, które służą bezpośrednio uczniowi i ich wydatkowanie przynosi dla niego korzyść w postaci jego kształcenia wychowania lub opieki nad nim. Środki te mogą być wykorzystywane na takie i tylko takie cele. W rzeczywistości będzie to odpowiadało wydatkowaniu ich na wszystkie te cele, które wiążą się bezpośrednio z korzyścią, jaka odnosi uczeń zwiększając swoją wiedzę czy też korzystając z opieki w szkole. Nie będą wchodziły w skład tego pojęcia wszelkie wydatki jakie wiążą się z utrzymaniem i działalnością szkoły, ale ich wydatkowanie nie służy bezpośrednio uczniowi. Nie będą to więc wydatki na cele ogólno administracyjne, cele pomocy prawnej dla szkoły, cele zapewniania szkole promocji.
W tym zakresie sąd podziela stanowisko zawarte w szeregu orzeczeń sądów administracyjnych, w których określały one zakres celów, na które mogą być przeznaczane środki zarówno w sposób pozytywny, jak również eliminacyjny.
Można tutaj wskazać wyrok NSA z dnia 03.09.2014r. II GSK 916/13, w którym NSA wskazał, że zespół szkół prywatnych nie może z dotacji samorządowej pokrywać wynagrodzenia pracowników zajmujących się obsługa administracyjno-ekonomiczną. Ta powinna trafiać na zadania szkół realizujących je w zakresie kształcenia, wychowywania lub opieki. Podobnie orzekł NSA w wyroku z dnia 26.08.2014r. II GSK 1002/13, kiedy stwierdził, że "wydatki podmiotu prowadzącego przedszkole (ma to analogiczne zastosowanie do szkoły – dop. Sądu), niebędącego jednocześnie kadrą nauczycielską, nie mogą być finansowane z dotacji, gdyż nie mieszczą się one w zadaniach szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowywania lub opieki. Celem dotacji nie jest dofinansowanie realizacji zadań podmiotu prowadzącego szkołę, gdyż zgodnie z art.90 ust.2b u.s.o. ostatecznym beneficjentem dotacji ma być uczeń (przedszkolak).
Podobne stanowisko można znaleźć w szeregu orzeczeń sądów administracyjnych, wśród których można jedynie tytułem przykładu wymienić wyroki: WSA w Krakowie z 8.01.2015r. I SA/Kr 1601/14, WSA w Gdańsku z 5.03.2014r., I SA/Gd 1381/13, czy też WSA w Lublinie z 5.03.2014r. I SA/Lu 1328/13).
Podzielając argumentację wskazaną we wskazanych wyrokach Sąd uznał, że nie naruszyły organy prawa materialnego w tej części decyzji, w której uznały, że nie mogą być finansowane z dotacji budżetowej wydatki ponoszone przez organ prowadzący na wynagrodzenie podmiotu prowadzącego szkołę w kwocie 30.847zł (I półrocze 2012r.), środki wypłacone spółce za obsługę administracyjno- księgowo- kadrową w kwocie 54.139,92zł (II półrocze 2012r.) i w kwocie 22.800zł (I półrocze 2013 r.) oraz kwot wypłaconych spółce C. za stałą obsługę administracyjno prawną w kwotach 3.456,87 zł i 8.750zł (II półrocze 2013r. i I półrocze 2013r.). Środki te nie zostały wydatkowane na kształcenie, wychowywanie czy opiekę nad uczniami i tym samym nie mogły zostać pokryte z dotacji.
Nie mogą być również uznane za takie wydatki, jakie poniosła Skarżąca Spółka w związku z prowadzeniem kampanii społecznej i wynajmowaniem w jej ramach banera reklamowego. Jakkolwiek promowanie kształcenia wśród młodzieży jest niewątpliwie godne popierania oraz jest społecznie uzasadnione, to jednak nie może być ono pokrywane z dotacji celowej. Jak wynika z przepisów art. 90 ust. 2b u.s.o. dotacja jest przyznawana stosownie do ilości uczniów podejmujących naukę w szkole i spełniających dalsze kryteria. Baner reklamowy, w tym promujący korzystanie z możliwości kształcenia w danej szkole nie realizuje zadań w zakresie kształcenia ale realizuje zadania marketingowe danej szkoły. Jest on irrelewantny jeżeli chodzi o zwiększenie poziomu wiedzy uczniów. Beneficjentem działania takiego banera nie są uczniowie szkoły ale sama szkoła. W takiej sytuacji nie można uznać, że prowadzenie działalności marketingowej jest działaniem z zakresu kształcenia, wychowania, opieki lub profilaktyki społecznej. Sąd Administracyjny również w tym zakresie zgadza się z ustaloną linią orzeczniczą zajmowaną przez sądy odnośnie braku możliwości pokrycia tego typu wydatków z dotacji budżetowej (por. m.in. wyrok NSA z dnia 15.10.2014r. II GSK 1403/13, NSA z dnia 28.05.2014r. II GSK 229/13, NSA z dnia 19.03.2014r. II GSK 1858/12, czy WSA w Krakowie z dnia 06.02.2013r. I SA/Kr 1643/13; por. też Ustawa o systemie oświaty. Komentarz. Mateusz Pilich – art. 90 zawarty SIP LEX, w wersji druk 0 Wydanie 6).
Organy uznając, że wydatki na kampanię społeczną stanowiące w istocie wydatki na reklamę szkoły za nie podlegające pokryciu z dotacji nie naruszyły prawa materialnego.
Nie są również takim naruszeniem w swej istocie te elementy, które odnoszą się do braku akceptacji dla pokrycia z dotacji zakupu środków żywności na spotkania nauczyli w postaci konferencji, na których dokonywano klasyfikacji uczniów w związku z upływem okresu nauczania, czy innych spotkań służących rozwiązywaniu problemów związanych z dydaktyką i wychowywaniem.
Jak już wyżej wspomniano, beneficjentem takiej dotacji musi być w bezpośrednim ujęciu uczeń. Poniesiony wydatek musi być skierowany bezpośrednio na ucznia i to on musi uzyskiwać bezpośrednio korzyść w zakresie trzech powyżej wskazanych obszarów z wydatkowanych środków.
Dokonując wydatków na zakup środków żywnościowych organ prowadzący spowodował, że uczeń nie stał się beneficjentem tychże środków. Jakkolwiek były to środki o bardzo niedużej wartości (zwłaszcza przy kwotach wydatkowanych – opisanych powyżej), to jednak argumentacja ta nie pozwala na przyjęcie, że organy naruszyły w tym zakresie prawo materialne. Wydatek taki nie jest bowiem sensu stricto poniesiony na kształcenie czy wychowywanie uczniów.
Nie stanowi również naruszenia przepisów prawa zakwestionowanie zakupu usługi transportowej jako nie służącej celom kształcenia, wychowywania i opieki nad uczniami.
Usługi na wynikały z dwóch faktur dołączonych do protokołu kontroli (załącznik 2 i 3). Analizując obie dołączone do akt faktury Sąd podzielił pogląd organów, że zakup tej usługi nie był konieczny. Jak wynika z pierwszej faktury, zakupiono niewielką ilość materiałów biurowych, których transport (przeniesienie) nie wymaga dokonywania zakupu usługi transportowej (kilkanaście długopisów, kalkulatorów, 5 ryz papieru, gumki itp.). Podobnie wygląda kwestia transportu zakupionych rzeczy na drugiej fakturze, gdzie kupiono jeszcze mniejszą ilość rzeczy ważącą (szacunkowo na podstawie powszechnie znanych danych) ok. 5 kg.
W takiej sytuacji organy słusznie uznały, że płacenie usługi transportowej w takim przypadku nie było wydatkiem niezbędnym dla kształcenia uczniów.
W tej sytuacji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) Sąd skargi oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło