I SA/Rz 75/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Popek po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2017 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 marca 2016 r. sygn. I SA/Rz 75/16 w sprawie ze skargi K.Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń pracowniczych za poszczególne miesiące w latach 2000-2012 postanawia odrzucić wniosek . Wyrokiem z dnia 22 marca 2016 r. sygn. I SA/Rz 75/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę K.Z. (dalej zwanego skarżącym) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za poszczególne okresy w latach 2000-2012. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został skarżącemu doręczony 12 kwietnia 2016 r. (k. 46 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 1 lipca 2016 r. Sąd stwierdził, że wyrok z dnia 22 marca 2016 r. jest prawomocny od dnia 13 maja 2016 r.(k. 71 akt sądowych). W dniu 21 czerwca 2017 r. skarżący działający przez pełnomocnika z wyboru radcę prawnego wniósł skargę kasacyjną, zawierając w niej równocześnie wniosek o przywrócenia terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku podniesione zostało, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego, a wywołane było wyjątkowo niekorzystnym stanem zdrowia skarżącego w okresie od kwietnia 2016 r. do czerwca 2017 r., na skutek okoliczności bliżej podanych w rozwinięciu uzasadnienia wniosku. Rozpoznając złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: P.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu winno być wniesione w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Zanim jednak sąd przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść art. 88 P.p.s.a., zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 P.p.s.a. Natomiast wniosek jest niedopuszczalny, gdy nie spełnia ustawowych warunków jego dopuszczalności np. jeżeli został złożony po upływie roku od uchybionego terminu a nie dotyczy przypadku wyjątkowego (por. art. 87 § 5 P.p.s.a). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy wniosek skarżącego złożony w dniu 21 czerwca 2017 r. wraz ze skargą kasacyjną zawierał żądanie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 75/16, który doręczony został dorosłemu domownikowi, tj. córce w dniu 12 kwietnia 2016 r., a zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 12 maja 2016 r. Skarżący wniósł zaś skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dopiero w dniu 21 czerwca 2017 r. , tj. z ponad trzynastomiesięcznym uchybieniem terminu. Jak już wyżej zaznaczono, zgodnie z art. 87 § 5 P.p.s.a., po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Rozpoznając taki wniosek o przywrócenie terminu, należy rozważyć argumenty wspierające wniosek i argumenty przemawiające za stabilizacją sytuacji ugruntowanej przez upływ czasu, a powstałej w następstwie niedokonania czynności procesowej w terminie oraz ustalić, czy przedstawione we wniosku argumenty uzasadniają, że w sprawie zachodzi przypadek, który można uznać za wyjątkowy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2013 r. sygn. akt I OZ 109/13 i z 7 grudnia 2011 r. sygn. akt I OZ 991/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Co prawda ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie precyzuje, co mieści się w znaczeniu tego sformułowania, ale niewątpliwie nie może być ono rozumiane rozszerzająco jako każdy przypadek, który można uznać za wyjątkowy (por. postanowienie NSA z 12 lipca 2011 r., sygn. akt II GZ 273/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie przyjmuje się, że "przypadki wyjątkowe" to nadzwyczajne sytuacje uniemożliwiającą działanie strony w normalnym trybie, typu działanie siły wyższej np. długotrwałej poważnej klęski żywiołowej (por. postanowienia NSA z 7 października 2014 r., sygn. akt I FZ 345/14, z 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 991/11, z 5 marca 2013 r., sygn. akt II OZ 109/13 - orzeczenia dostępne pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej skarżący powołał się na wyjątkowo niekorzystny stan zdrowia od kwietnia 2016 r. do czerwca 2017 r., tj. od czasu doręczenia uzasadnienia wyroku do momentu wniesienia skargi kasacyjnej, co skarżący wykazuje zaświadczeniem lekarskim i dokumentacją z leczenia. Skarżący argumentował, że we wskazanym okresie pojawiły się wyjątkowo nasilone objawy chorobowe, tak somatyczne jak i psychiczne, wywołane wymienionymi we wniosku wydarzeniami życiowymi: nieuprawnione zniszczenie upraw rolnych, orzeczone zwroty dopłat, a to z kolei doprowadziło do załamania możliwości finansowych rodziny skarżącego, a przez to rozstrój zdrowia. Stan psychofizyczny skarżącego poprawił się dopiero od 19 czerwca 2017 r. (data kolejnej wizyty u lekarza) i może on od tego czasu samodzielnie, bez udziału osób trzecich prowadzić własne sprawy, w tym urzędowe i sądowe. Na dowód skarżący przedłożył dokumentację medyczną oraz decyzje administracyjne orzekające zwrot płatności rolnych. W ocenie Sądu wskazane okoliczności, w świetle powyższych rozważań, nie stanowią nadzwyczajnej sytuacji, czy wyjątkowego przypadku o którym mowa w art. 87 § 5 P.p.s.a. Przedmiotowa dokumentacja medyczna była przedkładana w związku z ubieganiem się skarżącego o przyznanie prawa pomocy, natomiast wskazane decyzje administracyjne były z kolei przedmiotem skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Działania skarżącego będące próbą poddania kontroli orzeczenia pierwszoinstancyjnego przez sąd odwoławczy -Naczelny Sąd Administracyjny, nie mogą odnieść zamierzonego skutku z przyczyn formalnych. Sąd podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie i doktrynie postępowania sądowoadministracyjnego, że kwestia dopuszczalności przywrócenia terminu po upływie roku od jego uchybienia stanowi przesłankę dotyczącą postępowania, należy więc do warunków dopuszczalności rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, a nie do przesłanek merytorycznych, czyli do warunków zasadności tego wniosku. Skoro tak, to złożenie wniosku o przywrócenie terminu po upływie roku od jego uchybienia bez zaistnienia wyjątkowego przypadku powoduje, że wniosek taki podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny na podstawie art. 88 P.p.s.a., a nie oddaleniu (por. postanowienia NSA z 30 maja 2008 r., sygn. akt I FZ 140/08, z 5 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OZ 580/10). Reasumując raz jeszcze wskazać należy, że wyrok WSA z dnia 22 marca 2016 r. r., sygn. akt I SA/Rz 75/16, wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie jego zaskarżenia, został prawidłowo doręczony dorosłemu domownikowi w dniu 12 kwietnia 2016 r. Tymczasem skarga kasacyjna wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia złożona została w dniu 21 czerwca 2017 r., a więc po upływie ponad roku od uchybionego terminu. W sytuacji zatem, gdy złożenie wniosku o przywrócenie terminu po upływie roku od uchybionego terminu, nie miało miejsca w okolicznościach wskazujących na wyjątkowy przypadek, to wniosek strony należy uznać za niedopuszczalny w świetle art. 87 § 5 P.p.s.a. Z tych względów Sąd na podstawie art. 88 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.