II SA/Rz 1067/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Sędzia NSA Małgorzata Wolska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A Sp. z o.o. w [...] – reprezentowanej przez pełnomocnika adw. Ł. B. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami badania - p o s t a n a w i a - odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Postanowieniem z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 1067/15 Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę A Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] wydaną w przedmiocie obciążenia kosztami badania. Powodem odrzucenia skargi był brak uzupełnienia, w zakreślonym przez Sąd terminie, braków fiskalnych skargi. Powyższe postanowienie zostało doręczone m. in. pełnomocnikowi strony skarżącej – adw. Ł. B. (na adres prowadzonej przez niego Kancelarii Adwokackiej) i odebrane w dniu 9 października 2015 r. W dniu 16 października 2015 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego) działający imieniem A Sp. z o.o. w [...] pełnomocnik adw. Ł. B. złożył do tut. Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, jednocześnie uiszczając żądany wpis od skargi w wysokości 100 zł. Uzasadniając wniosek strona podniosła, że prowadzona przez adw. Ł. B. Kancelaria Adwokacka prowadzi obsługę prawną Spółki A Sp. z o.o. W dniu 1 września 2015 r. do Kancelarii został doręczony z Sądu odpis odpowiedzi na skargę wraz z odpisem zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. W tym samym dniu doręczony został również z Sądu odpis odpowiedzi na skargę wraz z wezwaniem do uiszczenia wpisu dotyczący analogicznej sprawy, dotyczący tego samego skarżącego i o zbliżonej sygnaturze (II SA/Rz 1066/15), w której to opłata została dokonana terminowo. W wyniku pomyłki sekretariatu kancelarii odpis przedmiotowego pisma został przyporządkowany i włożony do akt sprawy o sygn. II SA/Rz 1066/15. Zdaniem wnioskodawcy, w tych okolicznościach wniosek o przywrócenie terminu jest uzasadniony i zasługujący na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – zwana dalej "P.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Warunki przywrócenia terminu określa art. 87 P.p.s.a., który stanowi, że wniosek wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Na wstępie należy wskazać, że tut. Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony z zachowaniem 7-dniowego terminu. Wraz z wnioskiem strona skarżąca dopełniła czynności, którym uchybiła. W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, że usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia – ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005 str. 333). Konieczną a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Tut. Sąd podkreśla, że prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron szczególnej staranności. W wyroku z dnia 28.06.2007 r., sygn. II OSK 479/07 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że o braku winy można mówić wtedy, gdy mimo dołożenia przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, termin został naruszony. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (publ. system informatyczny LEX nr 344095). Rozpoznając natomiast złożony w niniejszej wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, Sąd stwierdza, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Przy czym kluczowe znaczenie ma okoliczność, że strona skarżąca reprezentowana jest przez fachowego pełnomocnika – adwokata. Istotą pełnomocnictwa jest to, że pełnomocnik działa w "imieniu i na rzecz reprezentowanego". Dlatego też, również ryzyko zawinionego działania lub zaniechania pełnomocnika obciąża bezpośrednio osobę reprezentowaną. W ocenie Sądu pełnomocnik strony skarżącej nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że za błędy i zaniechania pełnomocnika odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. Strona (w "wąskim" tego słowa znaczeniu) ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania procesowe, podejmowane w toku postępowania sądowego przez stronę w "szerokim" tego słowa znaczeniu - w szczególności przez pełnomocnika procesowego (por. postanowienie NSA z 3.10.2014 r., sygn. akt II OZ 1026/14). Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (postanowienie NSA z 11 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 198/09). Przyjmuje się, że ustanowiony pełnomocnik odpowiada za błędy i zaniechania pracownika kancelarii. Jeżeli pracownik kancelarii dopuści się zaniedbania to jest ono traktowane jako wina pełnomocnika profesjonalnego, który jako jego przełożony zlecił mu wykonanie takiego zadania. Właściwa organizacja wewnętrznej pracy kancelarii jest traktowana jako dochowanie staranności warunkującej brak winy w uchybieniu terminu (postanowienie NSA z 20.02.2009 r., sygn. akt II OZ 166/09). W niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej sam przyznał, że winę za uchybienie terminowi do uiszczenia wpisu ponosi jeden z pracowników jego kancelarii, który omyłkowo odpis zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu dołączył do akt innej analogicznej sprawy, dotyczącej tego samego skarżącego i o zbliżonej sygnaturze (II SA/Rz 1066/15). W wyniku tej pomyłki wpis sądowy w niniejszej sprawie (II SA/Rz 1067/15) nie został uiszczony. W ocenie Sądu tego rodzaju uchybienie należy uznać za posiadające znamiona winy polegającej na braku szczególnej staranności, jakiej należy wymagać od pełnomocnika. Niezależnie od tego czy błąd popełnił pełnomocnik wnioskującego, czy pracownik jego kancelarii, winę za ten błąd ponosi profesjonalny pełnomocnik, a w konsekwencji jego mocodawca (postanowienie NSA z 9 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 958/12). Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.