II SA/Rz 1193/17

WyrokWSA w Rzeszowie2017-12-05

Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Piotr Godlewski, Ewa Partyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli wnioskodawca złożył wniosek przed końcem okresu, w którym pobierał inny zasiłek opiekuńczy, ale wyraźnie zaznaczył, że wniosek dotyczy nowego okresu zasiłkowego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji, uznając, że organy błędnie zinterpretowały wniosek skarżącej. Mimo iż świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane na okresy zasiłkowe, a prawo do niego ustala się od miesiąca wpływu wniosku, organy powinny uwzględnić oświadczenie skarżącej o chęci otrzymania świadczenia od nowego okresu zasiłkowego, zwłaszcza gdy istnieją negatywne przesłanki do jego przyznania w bieżącym okresie. Organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego, nie informując należycie strony i nie działając w jej interesie.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na opiekę nad mężem, który legitymuje się orzeczeniem o trwałej całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, powołując się na przepis dotyczący momentu powstania niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, ale z innych powodów – stwierdziło, że skarżąca ma już przyznany specjalny zasiłek opiekuńczy, co wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca podniosła, że jej wniosek dotyczy nowego okresu zasiłkowego, a nie okresu, w którym pobierała już inny zasiłek.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 roku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Ewa Partyka /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 roku. Przedmiotem skargi M.J. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "SKO") z dnia [...] września 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] (dalej też określany jako "Wójt") z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] odmawiającą skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem – P.J. Wnioskiem z dnia 9 sierpnia 2017 r. M.J. zwróciła się do Wójta Gminy [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem – P.J. Mąż wnioskodawczyni legitymuje się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji. Niezdolność ta jest trwała. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Wójt Gminy [...] odmówił M.J. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w zakresie objętym w/w wnioskiem. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że niepełnosprawność P.J. powstała po ukończeniu przez niego 25 roku życia, zatem wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego stosownie do przepisu art. 17 ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 poz. 1518 z późn. zm., zwanej dalej u.ś.r.). Od powyższej decyzji odwołanie wniosła M.J., uważając ją za krzywdzącą ze względu na swoją trudną sytuację życiową i materialną. W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania SKO decyzją z dnia [...] września 2017 r. orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, jednakże z przyczyn odmiennych niż wskazane przez organ I instancji. SKO zauważyło, że przepis, na którym oparł się organ I instancji przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. W konsekwencji został trwale wyeliminowany z systemu prawnego. Tak więc nie może on stanowić podstawy odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium wskazało jednak na treść przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy o świadczeniach rodzinnych, w myśl którego świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Jednocześnie organ II instancji na podstawie akt sprawy ustalił, że decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] M.J. przyznano specjalny zasiłek opiekuńczy na P.J., w kwocie 520 złotych miesięcznie, na okres od dnia 1 listopada 2016 r. do dnia 31 października 2017 r. Mając na uwadze powyższe okoliczności organ stwierdził, że skarżącej nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne przez okres pobierania przez nią specjalnego zasiłku opiekuńczego tj. do dnia 31 października 2017 r. i orzekł jak w sentencji. Z powyższą decyzją nie zgodziła się skarżąca, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W skardze M.J. podniosła, że w przedmiotowym wniosku ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne na nowy okres świadczeniowy 2017/2018, tj. od dnia 1 listopada 2017 r. Wskazała, że wnioski na nowy okres zasiłkowy przyjmowane są przez właściwe organy od dnia 1 sierpnia, dlatego też złożyła wniosek o to świadczenie w dniu 9 sierpnia 2017 r., nie czekając na zakończenie bieżącego okresu zasiłkowego. Podniosła, że do wniosku dołączyła oświadczenie świadczące o tym, że wniosek dotyczy nowego okresu zasiłkowego, tym samym SKO nie ustosunkowało się do złożonego wniosku. W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutu skarżącej organ wskazał, że jest on bezzasadny, bowiem świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane na okresy zasiłkowe. Zauważył, że prawo to ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. Zdaniem organu treść złożonego przez skarżącą wniosku z dnia 9 sierpnia 2017 r. nie wskazuje, aby jej intencją było żądanie przyznania świadczenia od dnia 1 listopada 2017 r., zatem zasadnie przyjęto, że strona wystąpiła o świadczenie pielęgnacyjne od miesiąca, w którym złożyła wniosek tj. od sierpnia 2017 r. i w tym wypadku nie spełnia przesłanek do przyznania wnioskowanego świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga wniesiona w niniejszej sprawie okazała się zasadna i jako taka podlega uwzględnieniu, z uwagi na naruszenie prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 - określanej dalej jako: K.p.a.) lub innych przepisach. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., którą utrzymano w mocy decyzję Wójta odmawiającą skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, chociaż na innej podstawie niż wskazał to organ I instancji, bo z uwagi na treść przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. zachodzący zdaniem organu na gruncie niniejszej sprawy zbieg świadczeń opiekuńczych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 w/w ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że organ II instancji dokonał słusznej oceny zaprezentowanego w decyzji organu I instancji stanowiska, podważając zawartą tam argumentację. Organ I instancji stwierdził bowiem, że w rozpatrywanej sprawie na przeszkodzie przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego stoi treść przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Na podstawie akt sprawy organ ocenił, że choć skarżąca należy do kręgu osób wymienionych w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach społecznych, to jednak niepełnosprawność jej męża powstała po ukończeniu przez niego 25 roku życia, a zatem nie ma podstaw do przyznania jej wnioskowanego świadczenia. Zasadnie organ II instancji zauważył, że cytowany wyżej przepis stanowił przedmiot oceny Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13 (Dz. U. z 23 października 2014 r. poz. 1443) stwierdził, że art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Kwestia skutków powyższego wyroku była już wielokrotnie analizowana w orzecznictwie sądów administracyjnych, zaś tut. Sąd w pełni podziela ugruntowaną w tym zakresie linię orzeczniczą (por. m.in. wyroki NSA z dnia 5 września 2017 r. sygn. I OSK 2370/16, WSA w Gliwicach z 15 stycznia 2016 r. sygn. IV SA/Gl 351/15, WSA w Szczecinie z dnia 29 czerwca 2017 sygn. II SA/Sz 525/17, WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. II SA/Go 861/15, WSA w Bydgoszczy z dnia 24 czerwca 2015 r. sygn. II SA/Bd 327/15, WSA w Gdańsku z dnia 17 września 2015 r. sygn. III SA/Gd 577/15, WSA w Rzeszowie z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. II SA/Rz 1507/14, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie zgodnie podnosi się, że wskazany wyrok ma charakter zakresowy, co oznacza, że wprawdzie nie wywołuje skutku określonego w art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji, tj. utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu, rodzi on jednak obowiązek prokonstytucyjnej wykładni tej regulacji, tak aby rezultat tej wykładni nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału, nawet takiego, który nie wywołał bezpośredniego skutku w zakresie powszechnego obowiązywania analizowanej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2016 r. sygn. I OSK 1578/16, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem w świetle powyższego należy przyjąć, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później, niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do 25 roku życia, przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych jest zgodny z Konstytucją i brak jest przeszkód prawnych do jego stosowania, zaś w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności i w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2016 r. sygn. I OSK 1614/16, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe, tut. Sąd podzielił co do zasady trafność zajętego w tym zakresie stanowiska Kolegium. Sąd nie może jednak zgodzić się z argumentacją przedstawioną w dalszej części uzasadnienia decyzji organu II instancji. Zdaniem tego organu złożony przez skarżącą wniosek był przedwczesny, bowiem do dnia 31 października 2017 r. miała ona ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego na swojego męża P.J., to zaś wyklucza przyznanie wnioskowanego świadczenia za okres pobierania przez nią specjalnego zasiłku opiekuńczego, stosownie do przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. W odpowiedzi na skargę organ nadto zaznaczył, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane na okresy zasiłkowe, w związku z czym podniesiony przez skarżącą w tym zakresie zarzut jest bezzasadny, tym bardziej, że z wniosku nie wynika intencja skarżącej dotycząca przyznania jej prawa do świadczenia po zakończeniu pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego. W kontrolowanej sprawie poza sporem jest, iż osoba, nad którą skarżąca sprawuje opiekę – tj. jej mąż jest osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i że ta niepełnosprawność ma charakter trwały. Nie jest też kwestionowane, że skarżąca nie podejmuje zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej właśnie z uwagi na sprawowaną nad mężem opiekę. Z akt sprawy wynika, że w dniu 9 sierpnia 2017 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na odpowiednim formularzu. Specjalny formularz służący do złożenia wniosku składa się z trzech części. W części pierwszej w przeznaczonych do tego pustych polach wnioskodawca uzupełnia swoje dane osobowe oraz dane osoby wymagającej opieki. Druga część formularza zawiera stosowne pouczenia oraz oświadczenia, służące ustaleniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, zaś trzecia część dotyczy jedynie pewnej grupy podmiotów. Sąd zauważa, że w tak skonstruowanym formularzu nie ma miejsca na wpisanie, czy też zaznaczenie daty początkowej, od której wnioskodawca stara się o świadczenie, co zresztą zwykle nie jest potrzebne. Do wniosku M.J. dołączyła jednak oświadczenie, z którego wynika, że "dotyczy on nowego okresu zasiłkowego 2017/2018". Organ odmówił skarżącej ustalenia prawa do wnioskowanego świadczenia, z uwagi na fakt, że do dnia 31 października 2017 r. miała ona ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. W skardze wnioskodawczyni wyraźnie i jednoznacznie oświadczyła, że ubiegała się przecież o przyznanie jej świadczenia na nowy okres zasiłkowy, tj. od dnia 1 listopada 2017 r., gdyż na dzień składania wniosku do końca października 2017 r. miała ustalone prawo do innego świadczenia, te zaś wzajemnie się wykluczają. Podniosła, że wnioski przyjmowane są od dnia 1 sierpnia, zatem złożyła wniosek wcześniej, nie czekając na zakończenie bieżącego okresu zasiłkowego. W załączonym oświadczeniu celowo wskazała, że wniosek obejmuje nowy okres zasiłkowy. W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że świadczenia pielęgnacyjnego nie przyznaje się na okresy zasiłkowe, lecz na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony, tak jak to stanowi przepis art. 24 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dalej organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 24 ust. 2 prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Na tej podstawie organ przyjmuje, że skoro skarżąca złożyła wniosek w sierpniu to jej intencją było ubieganie się o przyznanie tego świadczenia od sierpnia 2017 r. Rozumując tym tokiem, skarżąca mogłaby najwcześniej złożyć wniosek o ustalenie przedmiotowego świadczenia w dniu 2 listopada 2017 r. (1 listopada jest dniem ustawowo wolnym od pracy), zatem w ewentualnej sytuacji przedłużenia się postępowania w przedmiocie ustalenia prawa do wnioskowanego świadczenia albo wyjątkowych okoliczności faktycznych skarżąca pozostawałaby bez środków na utrzymanie, jako że świadczenie to przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W odczuciu skarżącej złożenie wniosku z odpowiednim wyprzedzeniem pozwalało na uniknięcie tego typu sytuacji. Nie można zatem z zapobiegliwości wnioskodawczyni uwarunkowanej bardzo trudną sytuacją materialną i z braku reakcji organu przyjmującego wniosek wraz z jednoczesnym oświadczeniem, a przede wszystkim z przepisu art. 24 ust. 2 u.ś.r., który ma na celu niejako ochronę osoby uprawnionej w określonej sytuacji, na którą nie ma wpływu, wyciągać negatywnych w stosunku do niej konsekwencji, tym bardziej, że przepisy ustawy w żadnym miejscu nie wprowadzają wprost ograniczenia w zakresie terminów składania wniosków o świadczenia, które są przyznawane na czas nieokreślony. Istotnie świadczenie pielęgnacyjne w przeciwieństwie do specjalnego zasiłku opiekuńczego nie jest przyznawane na okresy zasiłkowe. W ocenie Sądu zapisy art. 24 ust. 4 i art. 24 ust. 2 u.ś.r. nie wykluczają jednak możliwości żądania przyznania świadczenia od daty późniejszej niż na to wskazuje ten drugi przepis, wtedy gdy wnosi o to strona. Nie można bowiem przepisu, który ma na celu ochronę usprawiedliwionych interesów uprawnionego do świadczenia interpretować w sposób, który ma negatywny wpływ na jego sytuację prawną. Zgodnie z art. 9 K.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Nadto organy mają obowiązek czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu należy udzielać im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Stosownie zaś do art. 8 K.p.a. organy administracji publicznej są zobowiązane prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Z kolei z art. 7 K.p.a. wynika, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jeśli strona nie umieszcza żądania późniejszego niż data złożenia wniosku przyznania jej świadczenia na urzędowym formularzu wniosku, bo nie ma na to miejsca, a organ przyjmuje dodatkowe oświadczenie i nie poucza jej o tym, że jej żądanie nie dotyczy świadczenia przyznawanego na okres zasiłkowy, a następnie w ogóle je ignoruje, jako naruszające słuszny interes strony i w/w zasady wynikające z art. 7, 8 i 9 K.p.a. należy ocenić wyciąganie niekorzystnych dla strony konsekwencji w postaci odmownego załatwienia jej wniosku tylko z tego powodu, że składa go wcześniej niż chwila, od której wnioskuje o jego przyznanie. W efekcie skarżąca, nie rozumiejąc powodu odmowy, bo przecież nie było jej intencją uzyskanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie, kiedy otrzymywała jeszcze specjalny zasiłek opiekuńczy, nie składa kolejnego wniosku w listopadzie (warto się zresztą zastanowić czy z uwagi na treść oświadczenia nie zachodziłaby res iudicata) i przez kolejne miesiące nie ma żadnego wsparcia w trudnej sytuacji życiowej. Nawet jeśli z załączonego do wniosku oświadczenia, z którego wynika, że strona ubiega się o przyznanie świadczenia począwszy od chwili późniejszej niż wniosek nie traktować jako wyraźnego wskazania daty, od której domaga się przyznania świadczenia, to możliwa była przecież odmowa przyznania świadczenia za okres od miesiąca wpływu wniosku do chwili kiedy jeszcze istnieją tzw. negatywne przesłanki nie pozwalające na przyznanie świadczenia i jednoczesne rozstrzygnięcie sprawy w pozostałym zakresie. Tymczasem, wbrew stanowisku SKO, z decyzji organów nie wynika aby odmowa przyznania świadczenia dotyczyła wyłącznie okresu od sierpnia do końca października 2017 r. Po pierwsze nie koresponduje to bowiem z żądaniem zawartym w załączonym do wniosku oświadczeniu ani z faktem, że inwalidztwo osoby, nad którą skarżąca sprawuje opiekę jest trwałe. Trzeba też pamiętać, że organ I instancji odmówił przyznania świadczenia z zupełnie innych powodów niż to uczynił organ II instancji i w żadnym miejscu nie odniesiono się do całego okresu objętego oświadczeniem skarżącej. Zauważyć należy, że w zawartych w formularzu pouczeniach odnośnie warunków przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego znalazł się przepis wskazujący na wyłączenie z art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowiący zasadniczą przyczynę odmowy M.J. wnioskowanego świadczenia, zatem skarżąca zapoznała się z treścią tego przepisu, co czyni również wiarygodnymi poczynione przez nią w skardze wyjaśnienia. W dalszej zaś części formularza w pkt. 2.1 znalazło się oświadczenie m.in. o spełnieniu tego warunku, jednakże bez możliwości poczynienia żadnych dodatkowych uwag, brak również bezpośrednio pod tym oświadczeniem miejsca na podpis wnioskodawcy. Takowe znajduje się dopiero pod kolejnym oświadczeniem w pkt. 2.2. Skarżąca działając nieporadnie dołączyła zatem odrębne oświadczenie, w którym wyraźnie wskazała, że jej wniosek dotyczy "nowego okresu zasiłkowego". Z uwagi na ustawowe określenie okresu zasiłkowego jako zaczynającego się od dnia 1 listopada danego roku nie może być wątpliwości, że nie było zamiarem skarżącej żądanie przyznania świadczenia wcześniej niż od w/w dnia. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Ponownie rozpatrując wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego organy zastosują przedstawione wyżej stanowisko i rozpoznają wniosek skarżącej mając na uwadze, że żądanie przyznania świadczenia nie obejmuje okresu sprzed dnia 1 listopada 2017 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło