II SA/Rz 126/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenie postępowania administracyjnego -skargę oddala- Przedmiotem skargi A.F. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej SKO lub Kolegium z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] wydane w przedmiocie zawieszenia postępowania. Z akt sprawy wynika, że A.F. oraz R.G. wystąpili do Kolegium z wnioskiem z dnia [...] lipca 2006 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] lutego 1990 r. nr [...] dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania w tej sprawie. Decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją Kolegium z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], którą uchylono wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 grudnia 2008 r. sygn. akt: II SA/Rz 539/08. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Kolegium umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] lutego 1990 r., a następnie decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] utrzymało w mocy ww. decyzję. Opisane rozstrzygnięcia Kolegium został uchylone wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 21 września 2011 r. sygn. akt: II SA/Rz 520/11. W toku ponownie prowadzonego postępowania Kolegium postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. [...] zawiesiło postępowanie w sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu prawomocnego zakończenia sprawy z powództwa M.B. przeciwko Gminie Miasto [...] toczącej się przez Sądem Okręgowym w [...] o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr 1331 z rzeczywistym stanem prawnym w odniesieniu do działki nr 448, w stosunku do której strona wywodzi swoje prawa właścicielskie, a w konsekwencji przymiot strony postępowania. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem wskazanego wyżej postanowienia złożyli A.F. oraz R.G, reprezentowani przez radcę prawnego M.L. wskazując, że postępowanie które toczy się przed Sądem Okręgowym w [...] w żadnym stopniu nie warunkuje postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, a wręcz przeciwnie postępowanie prowadzone przez Kolegium może wpływać na wynik postępowania toczącego się przed Sądem Okręgowym w [...] Decyzja administracyjna stanowi samodzielną podstawę wpisu do księgi wieczystej , a zatem to postępowanie o stwierdzenie jej nieważności może stanowić przesłankę do zawieszenia postępowania w sprawie uzgodnienia treści księgi wieczystej. SKO wymienionym na wstępie postanowieniem utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia [...] listopada 2012 r. w podstawie prawnej powołując art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 w związku z art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołano Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a." W uzasadnieniu wskazało, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: postępowanie administracyjne jest w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie. przesłanki co obliguje organ do zawieszenia postępowania. A.F., reprezentowany przez radcę prawnego M.L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na opisane na wstępie postanowienie Kolegium zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie, uchylenie poprzedzającego je postanowienia Kolegium z [...] listopada 2012 r. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1) naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] lutego 1990 r. nr [...] zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy w [...] sprawy o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr [...], 2) naruszenie art. 153 P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wskazań i oceny prawnej wyrażonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z 17 grudnia 2008r. sygn. akt II SA/Rz 539/08 oraz wyroku z 21 września 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 520/11. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że postępowanie, które toczy się przed Sądem Okręgowym w [...] w żadnym stopniu nie warunkuje postępowania prowadzonego przez SKO. W ocenie skarżących postępowanie o stwierdzenie jej nieważności może stanowić przesłankę do zawieszenia postępowania w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej. Taki pogląd wyraził Sąd Okręgowy w [...] zawieszając postanowieniem Sądu Okręgowego w [...] z [...] września 2009 r. sygn. akt [...] postępowanie w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej. Uzasadniając drugi z zarzutów skarżący wyjaśnili, że ocena wyrażona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 17 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 539/08 obligowała organ do prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji bez względu na kwestie dotyczące zgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W świetle tej oceny, wyrok w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej nie mógł stanowić zagadnienia wstępnego, dającego podstawę do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Do podobnych wniosków można dojść na podstawie wskazań i oceny prawnej wyrażonej w wyroku 21 września 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 520/11, w którym Sąd zobowiązał SKO do wyjaśnienia kiedy i na podstawie jakiego aktu dokonany został podział działki 1494 na działki 1494/1 i 1494/2. W zależności od wyniku tych ustaleń SKO miał dokonać ponownej oceny interesu prawnego skarżącego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 4 grudnia 2013 r., II SA/Rz 381/13 uchylił zaskarżone postanowienie Kolegium z dnia [...] lutego 2013 r. i poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...] listopada 2012 r. Sąd wskazał, że trudności w określeniu organu właściwego do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pojawiają się, gdy w wyniku reformy administracji publicznej organ jakim był kierownik urzędu rejonowego został zniesiony, a jego zadania także w zakresie podziału nieruchomości przejęły organy jednostek samorządu terytorialnego. Kwestia ustalenia organu właściwego instancyjnie do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu nieistniejącego stanowiła przedmiot uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r. o sygn. akt II OPS 1/12, w którym wyrażono pogląd, że art. 157 § 1 k.p.a. ma zastosowanie do decyzji wydanych przez kierownika urzędu rejonowego również w sprawach rozgraniczenia nieruchomości, w których do dnia 1 stycznia 1999 r. organem właściwym był rejonowy organ rządowej administracji ogólnej. Sąd uchylając obydwa postanowienia Kolegium wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu SKO rozważy, czy jest organem właściwym do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez kierownika urzędu rejonowego o rozgraniczeniu nieruchomości. W przypadku uznania, że istnieje właściwość innego organu, podejmie działania określone w art. 65 k.p.a. Od tego wyroku SKO złożyło skargę kasacyjną, uwzględnioną przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 2 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 826/14 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. Uzasadniając nieprawidłowość stanowiska Sądu pierwszej instancji NSA wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 9 marca 2004 r. OW 1/04, rozstrzygnął spór kompetencyjny między Kolegium a [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] lutego 1990 r. wyznaczając Kolegium jako organ właściwy. Nadto w prowadzonej przez Kolegium sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] lutego 1990 r. dwukrotnie orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 539/08 oraz II SA/Rz 520/11. W wyrokach tych właściwość Kolegium w powyższej sprawie nie była kwestionowana, a zatem brak jest podstaw do rozstrzygania tej kwestii przez ten organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie został zobligowany do rozpoznania skargi i dokonania oceny zasadności zawieszenia postępowania administracyjnego przez Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny rozpoznając skargę bada zgodność rozstrzygnięcia z przepisami obowiązującego prawa. Przedmiotem skargi jest postanowienie o zawieszeniu wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Przed Samorządowym Kolegium odwoławczym toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] lutego 1990 r. nr [...] o rozgraniczenie nieruchomości. Bezspornym jest również, że przed Sądem Okręgowym w [...] toczy się postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej nr [...] w zakresie działki nr 448, w stosunku do której strona wywodzi prawa właścicielskie. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji wystąpił [...] lipca 2006 r. A.F. oraz P. R. G. Stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postepowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W doktrynie przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym będzie kwestia prawna, której uprzednie rozstrzygnięcie warunkuje rozpoznanie sprawy, bowiem od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależeć powinno rozpatrzenie sprawy w ogóle, nie zaś wydanie decyzji określonej treści. Prejudykat musi mieć charakter prawny a nie faktyczny. Odnosząc się do meritum sprawy, tj. kwestii zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, zgodnie z którym wynik postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej, w której wpisana jest nieruchomość nr 448, której dotyczy postępowanie nieważnościowe z rzeczywistym stanem prawnym, stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Celem postępowania rozgraniczeniowego jest ustalenie zasięgu prawa własności nieruchomości sąsiadujących. Jeżeli zatem dochodzi do uzgodnienia treści księgi wieczystej, a w konsekwencji ustalenie właścicieli działki objętej rozgraniczeniem. To samo dotyczy postępowania w trybie nadzwyczajnym. Zatem niezbędne jest w pierwszej kolejności ustalenie stanu prawnego nieruchomości spornej. Dopiero te ustalenia pozwolą stwierdzić, czy w decyzji kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] lutego 1990 r. doszło do rażącego naruszenia prawa (patrz: wyrok NSA z dnia 11 października 2011 r., sygn. I OSK 1704/10). Ustalenie niebudzącego wątpliwości stanu prawnego nieruchomości nr 448 w D. ma znaczenie prejudycjalne dla rozstrzygnięcia sprawy. Z tych względów na zasadzie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.