II SA/Rz 1335/24

WyrokWSA w Rzeszowie2025-02-05

Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Karina Gniewek - Berezowska, Maria Mikolik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można odmówić przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli osoba sprawująca opiekę ma rodzeństwo zobowiązane do alimentacji, a moment powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki nie jest jednoznacznie ustalony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak możliwości ustalenia momentu powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki oraz istnienie rodzeństwa zobowiązanego do alimentacji nie mogą stanowić podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd podkreślił, że przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, który różnicował prawo do świadczenia ze względu na moment powstania niepełnosprawności, został uznany za niekonstytucyjny. Ponadto, istnienie innych osób zobowiązanych do alimentacji nie wyklucza prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na opiekę nad matką z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na niespełnienie przesłanki dotyczącej momentu powstania niepełnosprawności oraz istnienie rodzeństwa zobowiązanego do alimentacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i przyznało świadczenie od 1 listopada 2023 r., odmawiając przyznania za okres od 1 lipca do 31 października 2023 r. z uwagi na pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się przyznania świadczenia od 1 lipca 2023 r.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie oraz decyzję Burmistrza [...] i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ WSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 lutego 2025 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 14 sierpnia 2024 r. nr SKO.4111/351/2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza [...] z dnia 27 lutego 2024 r., nr MGOPS.5221.3556.22.2023; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącego J. R. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium", "SKO", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 14 sierpnia 2024 r. nr SKO.4111/351/2024, w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Wnioskiem z 21 lipca 2023 r. J. R. (dalej: "skarżący"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zwrócił się do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką – K. R., legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Decyzją z 27 lutego 2024 r. nr [...], Burmistrz [...] (dalej: "Burmistrz" lub "organ I instancji") działając na podstawie art. 2 pkt 2, art. 3 pkt 11, art. 17 ust. 1, 1a, 1b, 3, 4 i 5 w brzmieniu obowiązującym do 31.12. 2023 r., art. 20 ust. 3, art. 23, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 ze zm. - dalej: "u.ś.r."), Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1466), art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. - dalej: "K.p.a.") odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Organ wskazał, iż w sprawie nie została spełniona przesłanka określona w art. 17 ust. 1b oraz ust. 5 pkt 2 lit a u.ś.r. Z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności K. R. wynika bowiem, iż nie da się ustalić momentu powstania niepełnosprawności. Wyklucza to możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W tym zakresie organ I instancji zauważył, iż wprawdzie Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 21 października 2014 r., K 38/13 orzekł, że w zakresie w jakim przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji, jednakże nie stanowi on podstawy do przyznania przez organy świadczenia pielęgnacyjnego, bez uprzedniej ingerencji ustawodawcy. W obszernym uzasadnieniu decyzji organ I instancji zwrócił uwagę na okoliczność, że skarżący ma rodzeństwo, które w świetle przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jest zobowiązane do alimentacji względem niepełnosprawnej matki. Od powyższej decyzji - zachowując ustawowy termin, odwołanie wniósł skarżący. W odwołaniu zarzucił obrazę art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 17 ust. 1 b u.ś.r. Podniósł również zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez stwierdzenie, że ma on do pomocy przy opiece nad chorą matką pozostałe rodzeństwo, które nie zostało zwolnione z obowiązku alimentacyjnego. Zarzuty skierowane względem zaskarżonej decyzji zostały szczegółowo rozwinięte i uzasadnione w obszernym uzasadnieniu wniesionego odwołania. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z 14 sierpnia 2024 r. nr SKO.4111/351/2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przyznało skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką, na czas nieokreślony, począwszy od 1 listopada 2023 r. Jednocześnie odmówiło przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia na okres od 1 lipca 2023 r. do 31 października 2023 r. W ocenie SKO, organ I instancji rozważył okoliczności faktyczne mające wpływ na przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego w sposób wadliwy i sprzeczny ze sposobem rozumienia regulacji art. 17 u.ś.r. w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., K 38/13 i orzecznictwa judykatury, a decyzję oparł na przesłance negatywnej (art. 17 ust. 1b u.ś.r.), która w rozumieniu prezentowanym przez organ nie mogła stanowić podstawy odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną przez skarżącego nad chorym członkiem rodziny. W kontekście powyższych uwag należało uznać, że wskazany przez Burmistrza powód, dla którego odmówiono przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w rzeczywistości nie zachodzi. Przeszkody w tym zakresie nie stanowi bowiem brak możliwości ustalenia momentu powstania niepełnosprawności u matki wnioskodawcy. Powodem odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie mogła być także okoliczność, iż skarżący ma rodzeństwo, które jest zobowiązane do alimentacji względem niepełnosprawnej matki. Podkreślenia wymaga, że w świetle regulacji zawartych w u.ś.r. istnienie innych (oprócz wnioskodawcy) osób zobowiązanych do alimentacji względem osoby niepełnosprawnej nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W okoliczności tej organ I instancji błędnie zatem upatrywał podstawy do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. W świetle powyższego SKO podało, że skarżący spełnia przesłanki warunkujące ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, określone w art. 17 u.ś.r. Pozwoliło to zatem na uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie orzeczenia reformatoryjnego uwzględniającego wniosek i ustalającego prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Odnosząc się do ustalonej daty początkowej przysługiwania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. 1 listopada 2023 r. organ odwoławczy wskazał, że co do zasady, w świetle art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Jednakże w niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący na podstawie decyzji Burmistrza z 15 grudnia 2022 r., nr [...] był uprawniony w okresie od 1 listopada 2022 r. do 31 października 2023 r. do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką i zasiłek ten pobierał. Kolegium nakreśliło, że we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżący złożył oświadczenie, iż wraz ze złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego dokonuje na podstawie art. 27 ust. 5 u.ś.r., wyboru świadczenia, które chce otrzymywać, tj. świadczenia pielęgnacyjnego, w miejsce specjalnego zasiłku opiekuńczego. Jednakże, w dacie wydania zaskarżonej decyzji z 27 lutego 2024 r. okres pobierania specjalnego zasiłku na podstawie wyżej wskazanej decyzji organu z 15 grudnia 2022 r. już upłynął, a decyzja ta nie została wcześniej uchylona. Wprawdzie reprezentujący skarżącego pełnomocnik złożył w trybie art. 37 K.p.a. ponaglenie na bezczynność organu I instancji w zakresie uchylenia powyższej decyzji, jednakże uczynił to dopiero w dniu 11 marca 2024 r., a więc już długo po upływie okresu pobieranego na podstawie tej decyzji świadczenia. W powyższych uwarunkowaniach prawnych, skoro wnioskodawca na podstawie decyzji Burmistrza z 15 grudnia 2022 r. był uprawniony do dnia 31 października 2023 r. do specjalnego zasiłku opiekuńczego i świadczenie to pobierał, to przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego mogło nastąpić dopiero od dnia 1 listopada 2023 r. Z tego względu nie było prawnej możliwości orzeczenia o przyznaniu tego świadczenia od 1 lipca 2023 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżący wniósł o uchylenie decyzji SKO w zaskarżonym zakresie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 pkt 2 i 3 u.ś.r. w zw. z art. 24 ust. 2 u.ś.r. poprzez błędną wykładnię i wskazanie, iż dopiero od dnia 1 listopada 2023 r. nie zachodzi negatywna przesłanka do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem od tego miesiąca nie przysługiwał już skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy na matkę; 2. art. 7, 8 § 1, 77, 78 § 1, 80, 107 § 3, 108 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpoznania materiału dowodowego, przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób stronniczy, niezebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz nieprawidłowe i niewystarczające uzasadnienie faktyczne decyzji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze SKO wskazał, że nie widzi podstaw do uwzględnienia skargi i żądań strony skarżącej. W ocenie organu skarga jest nieuzasadniona i jako taka winna być oddalona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja SKO, którą uchylono decyzję organu I instancji o odmowie przyznania stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i rozstrzygnięto sprawę w sposób merytoryczny – częściowo przyznając prawa do świadczenia pielęgnacyjnego we wskazanym we wniosku okresie (od 1 listopada 2023 r.) i jednocześnie odmawiając przyznania tego prawa w pozostałym zakresie (od 1.07.2023 r. do 31.10.2023 r.). Przechodząc do formalnoprawnej podstawy zaskarżonej decyzji merytoryczno-reformatoryjnej – art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. – wskazać trzeba, że zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i rozstrzyga sprawę co do istoty, albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Pomimo zastrzeżeń co do szczegółowej treści decyzji SKO nie budzi wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie zaszły przesłanki do wydania decyzji, o jakiej mowa w pierwszej z określonych w cyt. regulacji sytuacji. Jak słusznie bowiem zauważyło SKO, powołana przez wydający decyzję odmowną organ I instancji argumentacja co do daty powstania niepełnosprawności u niepełnosprawnej matki strony skarżącej (po 18 roku życia) nie znajdowała oparcia w rzeczywistym stanie prawnym. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, kwestionujące rozważania prawne Burmistrza [...], jako że przywołany w uchylonej decyzji z 22 września 2023 r. przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie mógł być stosowany – w związku z uznaniem go za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21.10.2014 r. o sygn. K 38/13. Stosując właściwą wykładnię tego przepisu należy przyjąć, że w stosunku do opiekunów osób, który niepełnosprawność powstała po 18 roku życia, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W konsekwencji, jak wynika z prawidłowej – w tym zakresie – argumentacji SKO, niedopuszczalne jest oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP – co znalazło potwierdzenie w jednolitym orzecznictwie (por. np. wyroki NSA: z 29.04.2019r., sygn. I OSK 300/19; z 26.04.2019r., sygn. I OSK 8/19, dostępne, jak wszystkie powołane poniżej orzeczenia, w internetowej CBOSA). Przechodząc do dalszych rozważań prawnych należy przytoczyć art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu (Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm.), zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25.02.1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 oraz z 2022 r. poz. 2140) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, [...] - jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Na podstawie z kolei art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r.: świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Nie ulega zatem wątpliwości, że ustawodawca przewidział zakaz pobierania z tego samego tytułu dwóch świadczeń. Pozostawiono jednak uprawnionym prawo wyboru jednego świadczenia. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko wyrażone m.in. w wyroku z 7.02.2024 r. o sygn. akt II SA/Ke 743/23, wyroku NSA z 28.03.2022 r., sygn. I OSK 1263/21, wyroku NSA z 20.12.2023 r., sygn. I OSK 2029/22, wyrok WSA w Gliwicach z 17.08.2023 r., sygn. II SA/Gl 596/23. W orzecznictwie tym zaprezentowano spójny pogląd, zgodnie z którym przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. nie powinien być interpretowany w oderwaniu od treści art. 27 ust. 5 oraz art. 24 ust. 2 u.ś.r., wprowadzającego zasadę ustalania prawa do świadczeń rodzinnych począwszy od miesiąca wpływu wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Konflikt między wymienionymi wyżej zasadami wynikającymi z kilku przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych należy rozstrzygnąć zgodnie z regułą proporcjonalności, wypełnioną na etapie wykonania decyzji o przyznaniu uprawnienia do korzystniejszego świadczenia. W świetle powyższego należy uznać, że pobieranie przez skarżącego specjalnego zasiłku opiekuńczego, wobec złożenia wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego oświadczenia o rezygnacji z tego świadczenia na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego, nie mogło stanowić przeszkody do przyznania korzystniejszego świadczenia od miesiąca, w którym doszło do złożenia wniosku z jednoczesnym wyrażeniem woli rezygnacji z zasiłku. Należy przy tym zwrócić uwagę, że do orzeczenia o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego i uchyleniu decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy uprawniony jest ten sam organ. Co więcej, jak podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca miała prawo oczekiwać w tej sytuacji od organu podjęcia działań zmierzających do przyznania wybranego przez niego świadczenia bez oczekiwania ze strony organów na odrębny wniosek o uchylenie jej prawa do świadczenia mniej korzystnego, ponieważ zgodnie z treścią art. 32 u.ś.r. organ prowadzący postępowanie jest uprawniony do podejmowania również z urzędu działań w celu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w sytuacji, gdy uległa zmianie sytuacja strony mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Zasada, zgodnie z którą zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznych następuje ze skutkiem na przyszłość (ex nunc), doznaje nielicznych wyjątków, a jednym z nich jest ten, w myśl którego dopuszcza się zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej z mocą wsteczną, o ile następuje to za zgodą lub na korzyść zainteresowanego. Zatem co do zasady rozstrzygnięcia uchylające decyzje w trybie art. 32 ustawy wydawane są z mocą ex nunc, ale nie można pominąć, że akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki, pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji konstytutywna decyzja (akt) może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną. Dotyczyć to może przede wszystkim sytuacji, w których zastosowanie takiego skutku odbędzie się z korzyścią dla zainteresowanego. To zaś na organie spoczywa główny ciężar znalezienia takiego rozwiązania procesowego, który zagwarantuje realizację żądania nie tylko w zakresie ustalenia samego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ale również przyznania go na taki okres, jaki wynika z momentu złożenia stosownego wniosku – zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. (por. wyrok NSA z 6.10.2023 r., sygn. I OSK 1823/22). W szczególności możliwe jest rozliczenie obu świadczeń przyznanych na ten sam okres, z których jedno zostało wcześniej wypłacone, poprzez skompensowanie świadczeń i wypłatę nowego świadczenia za okres pokrywających się uprawnień w wysokości różnicy pomiędzy kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a kwotą wypłaconego specjalnego zasiłku opiekuńczego (por. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z 30.05.2022 r., sygn. II SA/Gl 383/22). Przepisy art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b i art. 27 ust. 5 pkt 2 i 3 u.ś.r., wykładane łącznie, należy zatem rozumieć w ten sposób, że w sytuacji spełnienia przez beneficjenta uprawnień do obu świadczeń, których jednoczesne pobieranie zostało wykluczone przez przepisy prawa, ustawodawca daje uprawnionemu możliwość wyboru jednego z nich, tj. takiego, które uprawniony uważa za bardziej korzystne dla siebie. Należy przy czym dostrzec, że przepis art. 27 ust. 5 u.ś.r. nie stawia żadnej granicy czasowej do dokonania takiego wyboru. Dokonany przez uprawnionego wybór świadczenia dla niego korzystniejszego powinien odnosić swój skutek na osi czasu zgodnie z ogólną regułą art. 24 ust. 2 u.ś.r. (por. też wyrok WSA w Rzeszowie z 8.06.2022 r. sygn. II SA/Rz 135/22). Sąd podziela ten pogląd, który jest aktualnie dominujący w orzecznictwie. W sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący wraz z wniesieniem przedmiotowego wniosku wyraził wolę rezygnacji z pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego – będącego świadczeniem mniej korzystnym i w świetle zaprezentowanego stanowiska sądów powinien otrzymać świadczenie począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Organy obu instancji zajęły odmienne stanowisko, twierdząc, że pobieranie przez skarżącego specjalnego zasiłku przez okres od lipca do października 2023 r., na podstawie ostatecznej decyzji, która na skutek upływu wyżej wymienionego okresu wygasła, uniemożliwiało przyznanie za ten sam okres świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreślono przy tym, że wniosek o uchylenie tej decyzji został złożony po zakończeniu okresu zasiłkowego. Dziwi fakt, że w poprzednio wydanej przez siebie decyzji z dnia 18 grudnia 2023 r., Nr [...] Kolegium zajęło zgoła odmienne stanowisko, dokładnie takie jak Sąd w sprawie. Mimo to Organu I instancji, który rozpoznając ponownie sprawę nie tylko nie zastosował się do wytycznych organu II instancji, ale je zanegował ( pismo z 19 stycznia 2024 r.), a dodatkowo pomimo ponagleń ze strony skarżącego nie podjął żadnych czynności w sprawie uchylenia decyzji przyznającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, co skutkowało zresztą stwierdzeniem przez Kolegium bezczynności Burmistrza [...] (postanowienie z 22 maja 2024 r., Nr [...]). Podsumowując stwierdzić należy, że wątpliwości Sądu nie budzi i nie jest przedmiotem sporu, który dotyczy wyłącznie okresu, na który przyznano świadczenie pielęgnacyjne, prawidłowość ustaleń organu odwoławczego co do tego, że skarżący sprawował stałą opiekę nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką- wdową, rezygnując w tym celu z pracy zarobkowej. Przeszkodę do przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego w początkowym, czteromiesięcznym okresie wskazanym przezeń w złożonym wniosku (tj. od 1.07.2023 r. do 31.10.2023 r.) stanowiło natomiast – zdaniem aktualnie rozpoznającego odwołanie Kolegium – przysługiwanie stronie za ten okres specjalnego zasiłku opiekuńczego, przyznanego ostateczną decyzją z 15 grudnia 2022 r. od 1lipca 2023 r. do 31 października 2023 r., która w tej części nie została uchylona. Skarżący nie zgadza się z tym stanowiskiem i domaga się przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od pierwszego dnia miesiąca, w którym został złożony wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego tj. od 1.07.2023 r. Jak wynika bowiem z art. 24 ust. 1 i 2 u.ś.r. prawo do dochodzonego w niniejszej sprawie świadczenia rodzinnego ustala się na okres zasiłkowy, a prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Analizując powyższe należy podzielić stanowisko pełnomocnika strony skarżącej, które znajduje oparcie w powołanych przez Sąd wyrokach tak NSA jak i WSA, że wobec złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego ze złożeniem jednocześnie oświadczenia o zrzeczeniu się świadczenia specjalnego i przy spełnieniu wszystkich pozostałych przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego usprawiedliwione było żądania strony skarżącej przyznania jej tego świadczenia od pierwszego dnia miesiąca wpływu wniosku, a zadaniem organu było takie prowadzenie postępowania by skarżącemu przyznać to świadczenie zgodnie z wnioskiem. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c p.p.s.a. i 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt I wyroku. Na koszty te złożyły się koszty zastępstwa procesowego - 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło