II SA/Rz 143/19
WyrokWSA w Rzeszowie2019-04-04
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Stanisław Śliwa, Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wznowienia postępowania, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w kwestii terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz statusu strony?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wznowienia postępowania, ponieważ organ ten nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego w kluczowej kwestii terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Ustalenie daty, w której strona dowiedziała się o decyzji, jest fundamentalne dla oceny zachowania miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a organ pierwszej instancji nie zebrał wystarczających dowodów w tym zakresie. Ponadto, kwestia statusu strony w postępowaniu o wznowienie postępowania, gdy opiera się na przesłance pominięcia strony, nie może być rozstrzygana na etapie odmowy wznowienia, jeśli istnieją wątpliwości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) uchylające postanowienie Burmistrza odmawiające wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Wniosek o wznowienie postępowania złożono z powodu pominięcia wnioskodawczyni jako strony. Burmistrz odmówił wznowienia, uznając, że wniosek złożono po terminie i wnioskodawczyni nie jest stroną postępowania. SKO uchyliło to postanowienie, wskazując na brak wystarczających ustaleń organu pierwszej instancji co do terminu i statusu strony. WSA oddalił skargę na postanowienie SKO.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi R. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy -skargę oddala-
II SA/Rz 143/19
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi RD jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] uchylające w całości postanowienie Burmistrza [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W jego podstawie prawnej powołano art. 138 § 2 w zw. z art. 144 i art. 149 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), zwanej dalej "k.p.a.".
Postanowienie to wydane zostało na skutek wniosku TK o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Burmistrza [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], wydaną na wniosek RD, ustalającą warunki zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pod nazwą: "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego" na części działki nr ewid. 1271, położonej w miejscowości [...]. Wniosek o wznowienie został złożony 21 sierpnia 2018 r. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. z uwagi na pominięcie wnioskodawczyni jako strony postępowania
Wnioskodawczyni, która już uprzednio występowała o uznanie jej za stronę postępowania, jest właścicielką działki nr ewid. 1270/4, bezpośrednio sąsiadującej z działką nr 1271 objętą inwestycją. We wniosku wskazała, że przyznanie statusu strony postępowania zależne jest od wyznaczonego obszaru analizowanego, którego parametry wynikają z przepisów prawa. Parametry te, jak wskazuje na to mapka dołączona do sprawy nr [...] przesądzają, że należąca do niej nieruchomość znajduje się w tym obszarze. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że zachowała miesięczny termin do wystąpienia z wnioskiem, a termin ten rozpoczął swój bieg od dnia doręczenia decyzji w sprawach nr: [...] w których została uznana za stronę, tj. od 8 sierpnia 2018 r.
Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. nr [...] Burmistrz [...] odmówił wznowienia przedmiotowego postępowania. Podał, że TK zwracała się z wnioskiem o uznanie za stronę postępowania prowadzonego pod numerem [...], jednak postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. kwestia ta została załatwiona odmownie. Wnosiła ona także o połączenie wszystkich postepowań dotyczących ustalenia warunków zabudowy dla 18 budynków mieszkalnych jednorodzinnych na działce nr 1271 w [...]. Tym samym, miała ona wiedzę o stanie prowadzonych postępowań i ich przedmiocie. Ponadto decyzje, na które powołuje się wnioskodawczyni (tj. z dnia 13 grudnia 2017 r. i 5 stycznia 2018 r.) zostały wydane w wyniku kasacyjnych rozstrzygnięć Kolegium i składająca wniosek uczestniczyła w poprzedzających je postępowaniach, a następnie wniosła odwołania od tych decyzji, co miało miejsce 9 lutego 2018 r. (pisma datowane 4 stycznia, 2 i 5 lutego 2018 r.). W odwołaniach tych TK zwracała uwagę na błędne rozdzielenie toczących się postępowań o ustalenie warunków zabudowy na wskazanej wyżej działce. Powyższe wskazuje, że wnioskodawczyni najpóźniej dnia 5 lutego 2018 r. posiadała wiedzę o wszystkich postępowaniach i decyzjach dotyczących poszczególnych budynków jednorodzinnych na działce nr 1271, w tym o postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...]. W konsekwencji, nie został zachowany miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Ponadto, Burmistrz stwierdził, że z treści wniosku w sposób ewidentny wynika, że pochodzi on od podmiotu nie będącego stroną postępowania. Wbrew bowiem twierdzeniu wnioskodawczyni, ustalenie obszaru analizowanego nie pokrywa się z ustaleniem kręgu stron postępowania. W toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy organ winien zbadać, czy, a jeśli tak, to jak daleko sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji. Przy czym chodzi tu o rzeczywisty wpływ na korzystanie z innych nieruchomości. W ocenie organu, charakter planowanego zamierzenia inwestycyjnego wskazuje, że oddziaływanie zamyka się w części nieruchomości objętej wnioskiem złożonym w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 22 stycznia 2018 r.
W zażaleniu złożonym na to postanowienie przez TK podniosła, że po odmowie uznania jej za stronę postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., co miało miejsce w postanowieniu organu z [...] grudnia 2017 r., dochodzenie przez nią statusu strony zostało zanegowane. Dopiero stanowisko Kolegium, jak też wydane w jego następstwie decyzje organu I instancji w sprawach nr: [...] pozwoliły uznać, że w odniesieniu do postępowania w sprawie warunków zabudowy na działce nr 1271 przysługuje jej przymiot strony we wszystkich cząstkowych postępowaniach. Stąd, dopiero z momentem doręczenia jej w dniu 8 sierpnia 2018 r. ponownych decyzji w tych sprawach mogła ona stwierdzić, że w postępowaniu, którego wniosek dotyczy została pominięta jako strona. Składająca zażalenie podniosła też, że w postępowaniach nr: [...] ma ona przymiot strony, bowiem należąca do niej nieruchomość mieści się w minimalnych parametrach przewidzianych dla obszaru analizowanego działki nr 1271, a obszar ten pozostaje tożsamy z obszarem w postępowaniu nr [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], wymienionym na wstępie postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r., uchyliło postanowienie organu I instancji i przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania.
W motywach wskazano, że podanie o wznowienie postępowania zostało oparte na podstawie wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a w związku z tym niedopuszczalne było badanie przed wznowieniem postępowania, czy wnioskodawczyni może zostać uznana za stronę postępowania zwykłego. Powyższe stanowi przesłankę wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a.
Kolegium zwróciło uwagę, że o interesie prawnym innych poza inwestorem podmiotów występujących w sprawie o ustalenie warunków zabudowy decydują okoliczności konkretnej sprawy związane z rodzajem, rozmiarem oraz stopniem i zakresem uciążliwego oddziaływania planowanej inwestycji na otoczenie. W każdej więc takiej sprawie organ winien zbadać, czy, a jeśli tak, to jak daleko sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji, jak też uwzględnić jej charakter. Tymczasem w niniejszej sprawie Burmistrz nie dokonał żadnych tego rodzaju ustaleń, ograniczając się do podania, że wnioskodawczyni jest właścicielką nieruchomości, która nie graniczy bezpośrednio z terenem objętym wnioskiem o wydanie warunków zabudowy. Powyższe nie przesądza jednak o tym, że wymieniona nie może zostać uznana za stronę postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji w postaci budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na części działki nr 1271 w [...]. Organ nie wyjaśnił, na podstawie jakich dowodów przyjął, że oddziaływanie planowanej inwestycji "zamyka się" w części nieruchomości objętej wnioskiem. Przez brak powyższych wyjaśnień naruszone zostały zasady prowadzenia postępowania administracyjnego określone w art. 7 i art. 77 k.p.a. Poza tym, zdaniem Kolegium, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy TK zachowała termin, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. W tym zakresie organ skupił się bowiem wyłącznie na wykazaniu, że wnioskodawczyni posiadała wiedzę o prowadzeniu postępowania objętego wnioskiem o wznowienie. Miała ona zresztą świadomość, że toczą się inne postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji mających zostać zrealizowanymi na pozostałych częściach działki nr 1271. Powyższe pozostaje jednakże, zdaniem organu II instancji, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia, bowiem dla zachowania terminu z art. 148 § 2 k.p.a. istotna jest chwila dowiedzenia się przez wnioskodawcę o wydaniu w sprawie decyzji, a nie o toczącym się postępowaniu. Skoro zaś wznowienie postępowania dotyczy decyzji wydanej 22 stycznia 2018 r. i doręczonej stronom 10 i 13 lutego 2018 r., to wbrew twierdzeniu Burmistrza, odwołująca nie mogła uzyskać wiedzy o tej decyzji, najpóźniej 5 lutego 2018 r. Kolegium podkreśliło też, że działając na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. dokonało uzupełnienia materiału dowodowego i analizy akt postępowania organu I instancji nr: [...] oraz akt organu II instancji nr: [...]. Analiza ta nie pozwoliła jednakże na ustalenie momentu powzięcia przez wnioskodawczynię wiedzy o wydanej w sprawie decyzji. Powyższa sytuacja wymaga więc przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co w oczywisty sposób przekracza ramy wyznaczone przez art. 136 k.p.a.
Postanowienie to zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie RD, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. przez błędną ocenę materiału dowodowego i dokonanie sprzecznych z nim ustaleń, skutkującą niezasadnym przyjęciem, że:
- brak jest dostatecznych danych pozwalających na przyjęcie, że TK złożyła wniosek o wznowienie postępowania po terminie,
- brak jest dostatecznych danych pozwalających na przyjęcie, że TKnie jest stroną postępowania.
b) art. 149 § 1, § 2 i § 3 k.p.a. przez niezasadne przyjęcie, że ustalenie, czy zachodzą podstawy wznowienia postępowania, w tym ocena, czy składający w tym przedmiocie wniosek może być stroną postępowania głównego może nastąpić wyłącznie po wydaniu postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, w sytuacji, gdy z treści wniosku wynika, że pochodzi on od podmiotu nie będącego stroną postępowania, a ponadto wniosek został złożony po terminie.
Skarżący podkreślił, że przymiot strony ma nie ten, kto jest właścicielem nieruchomości znajdującej się w obszarze analizowanym, ale ten czyja nieruchomość jest dotknięta ograniczeniami i uciążliwościami wynikającymi z planowanej inwestycji. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że nieruchomość wnioskodawczyni nie znajduje się w zakresie oddziaływania planowanej inwestycji, bowiem inwestycja ta nie będzie dla niej powodować żadnych uciążliwości. W ocenie skarżącego obszar oddziaływania będzie nawet mniejszy niż działka nr 1271/1 i obejmie tylko jej niewielki fragment wskazany liniami rozgraniczającymi teren inwestycji. Skarżący zaznaczył, że kwestionowana decyzja przewiduje wyłącznie funkcję mieszkalną i nie wynika z niej jakakolwiek działalność produkcyjna czy inwestycyjna. Poza tym, w obszarze analizowanym wyznaczonym w decyzjach nr [...] znajduje się nieruchomość wnioskodawczyni, a zatem nie mogła się ona o tym fakcie dowiedzieć w sierpniu 2018 r., lecz wraz z doręczeniem jej tych decyzji tj. na przełomie grudnia 2017 r. i stycznia 2018 r. Skoro więc wnioskodawczyni nie przedstawiła żadnej logicznej i wiarygodnej daty, w której mogłaby się dowiedzieć o wydaniu decyzji, to należało uznać, że rozstrzygnięcie organu I instancji było prawidłowe.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zaprezentowanej w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia.
W piśmie procesowym z dnia 18 marca 2019 r. TK podała, że przed Burmistrzem [...] pod numerem [...] toczy się postępowanie w przedmiocie podziału działki nr 1271 w [...], a do pisma tego dołączyła kserokopię postanowienia w sprawie zaopiniowania projektu podziału.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach tej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził tego rodzaju wad i naruszeń prawa, co skutkowało oddaleniem skargi.
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a, który przewiduje taki tryb, jeżeli przedmiotem sprawy jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem skargi jest postanowienie wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., który do zażaleń nakazuje stosować odpowiednio przepisy dotyczące odwołań. Art. 138 § 2 k.p.a. pozwala organowi wyższego stopnia na odstąpienie od reguły ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy i uchylenie wskazanego w odwołaniu (zażaleniu) rozstrzygnięcia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Przepis ten wymienia dwie przesłanki, których łączne spełnienie skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym. Są to: 1) wydanie decyzji (postanowienia) przez organ I instancji z naruszeniem przepisów postępowania, 2) istotny wpływ koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy na jej rozstrzygnięcie.
Tego rodzaju rozstrzygnięcie kasacyjne organ odwoławczy może podjąć w sytuacji, gdy organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 136 k.p.a. tj. przeprowadzenia przez ten organ uzupełniającego postępowania dowodowego. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej powinien wskazać przyczyny niezastosowania art. 136 k.p.a.
Oceniając zaskarżone postanowienie pod tym kątem Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa w stopniu stanowiącym podstawę do jego uchylenia.
Dotycz ono kwestii procesowej - odmowy wznowienia postępowania.
Na wstępie przypomnieć należy zasady jakimi rządzi się postępowanie wznowieniowe, jeden z nadzwyczajnych trybów służących weryfikacji decyzji ostatecznej zapadłej w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Zasady te regulują przepisy art. 145 – 153 k.p.a., a na ich podstawie można wyróżnić dwie fazy tego postępowania – wstępną, zainicjowaną wnioskiem o wznowienie oraz fazę następującą po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (właściwą). Przy czym na każdym z tych etapów inny jest przedmiot i zakres rozstrzygania organu.
W pierwszym następuje jedynie wstępne badanie dopuszczalności wznowienia, a więc badanie formalnych podstaw wznowienia, obejmujące przede wszystkim kwestie zachowania terminu oraz powołania ustawowych przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a.. Wyłączona tu jest jakakolwiek uznaniowość organu (tak m.in. E. Mzyk w: Wznowienie postępowania administracyjnego, Warszawa – Zielona Góra 1994, s. 45), co oznacza, że w przypadku wskazania przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. obowiązkiem organu jest wydać postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), które nie przesądza jednak o istnieniu podstaw wznowienia.. Negatywny zaś wynik badania podstaw formalnych prowadzi do wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.).
Ustalenie, czy w danym przypadku zaistniały rzeczywiście podstawy wznowienia, a następnie rozstrzygnięcie istoty sprawy może nastąpić wyłącznie w fazie postępowania rozpoznawczego, o czym stanowi expressis verbis art.149 § 2 k.p.a.
Odmowa wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. jest możliwa także z przyczyn podmiotowych, co wynika z art. 147 k.p.a. (wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony). Jednakże w tym wypadku zasadą jest, że brak przymiotu strony można przypisać jedynie w przypadkach oczywistych i niewątpliwych, niewymagających wglądu w przedmiot sprawy, której dotyczy wznowienie, bez konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie (por. wyrok NSA z dnia 20.05.2010 r., II OSK 910/09). Jeżeli istnieją jakiekolwiek wątpliwości co do istnienia podstawy wznowienia wskazanej przez wnioskodawcę lub też kontrowersje budzi fakt posiadania przez niego przymiotu strony – niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, gdyż tylko wtedy możliwe jest zbadanie sprawy w problematycznym zakresie i rozstrzygnięcie takiej kwestii.
Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy żądanie wznowienia oparte jest na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Należy wówczas przyjąć, że ocena posiadania legitymacji strony, co do której istnieją jakiekolwiek wątpliwości winna zostać poprzedzona postanowieniem o wznowieniu postępowania, bowiem w przeciwnym wypadku tj. gdyby badanie tego następowało jeszcze przed podjęciem aktu z art. 149 § 1 k.p.a., to dochodziłoby do oceny podstaw wznowienia jeszcze przed wznowieniem postępowania, co stałoby w sprzeczności z treścią art. 149 § 2 k.p.a. (por wyrok NSA z dnia 22.06.2010 r., II OSK 1286/09).
W świetle art. 148 § 2 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania, które jako przyczynę wznowienia podaje przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Podstawowe znaczenie dla ustalenia zachowania terminu do wniesienia tego rodzaju podania ma zatem rzetelne ustalenie daty powzięcia wiadomości o tym, kiedy strona dowiedziała się o decyzji i daty wystąpienia przez nią z podaniem. Wprawdzie to strona winna wykazać, że termin ten zachowała, jednakże nie może to jednocześnie zwalniać organu z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie (por. wyrok NSA z dnia 21.03.2012 r., I OSK 463/11). Wszczęcie bowiem postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi o rażącym naruszeniu przez organ prawa, godzącym w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.).
Jak wynika z treści art. 148 § 2 k.p.a., bieg przedmiotowego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest zatem to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po jej doręczeniu (por. wyroki NSA z dnia 10.03.2006 r., II OSK 622/05, z dnia 15.05.2008 r. II OSK 547/07, W. Chróścielewski, Z. Kmieciak (red:), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, WK 2019]. Chodzi zatem o to, by strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji, przy czym informacja ta nie musi pochodzić od organu, który ją podjął, ale także z innego źródła, byleby wskazywało ono na treść rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie.
W rozpoznawanej sprawie organ I instancji uznał, że TK najpóźniej w dniu 5 lutego 2018 r. tj. w dacie, jaką nosi złożone przez nią odwołanie od decyzji Burmistrza [...] nr: [...] (także odnoszącej się do ustalenia warunków zabudowy terenu na działce nr 1271 w [...]) posiadała wiedzę o wszystkich postępowaniach i kończących je decyzjach dotyczących poszczególnych budynków jednorodzinnych na wymienionej działce. Tym samym musiała wiedzieć również o decyzji źródłowej w niniejszej sprawie – tj. decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2018 r. Okoliczności te wskazują zatem zdaniem organu I instancji na naruszenie 1-miesięcznego terminu z art. 148 § 2 k.p.a.
Uzasadniając natomiast swoje stanowisko w odniesieniu do możliwości zaliczenia TK do katalogu stron postępowania zakończonego ostatnio wymienioną decyzją, Burmistrz zwrócił uwagę, że charakter planowanego zamierzenia inwestycyjnego wskazuje, że jego oddziaływanie zamyka się w części nieruchomości objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Tym samym wnioskodawczyni nie mieści się w kręgu stron tego postępowania.
W ocenie Sądu słuszne jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] kwestionujące ww. wnioski organu I instancji, prowadzące do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania.
Jak już wyżej podniesiono, fakt, że osoba wnosząca o wznowienie danego postępowania nie jest jego stroną może być podstawą odmowy wznowienia postępowania tylko i wyłącznie wówczas, kiedy kwestia ta jest oczywista w świetle uwarunkowań konkretnej sprawy. Wszelkie zaś wątpliwości w tym zakresie eliminują możliwość wydania postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 3 k.p.a., a powodują konieczność wznowienia postępowania (o ile został zachowany termin na złożenie wniosku), a następnie analizę kwestii posiadania przymiotu strony. Poza tym, w sytuacji, gdy jak w rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni powołuje się na swój brak udziału w danym postępowaniu, a zatem na przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a kwestia ta nie jest oczywista, to jej badanie oznacza de facto prowadzenie przez organ postępowania co do przyczyn wznowienia, o czym mowa w art. 149 § 2 k.p.a. Powyższe możliwe jest zaś – w świetle jasnego brzmienia tego ostatniego przepisu - dopiero po uprzednim wydaniu przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania. Ponadto Burmistrz [...] uznając za nie budzącą jakichkolwiek wątpliwości okoliczność, iż TK nie przysługuje status strony postępowania, które zakończyło się decyzją z dnia 22 stycznia 2018 r. o ustaleniu warunków zabudowy, nie uzasadnił w ogóle tego stwierdzenia. Wskazał tylko lakonicznie, że oddziaływanie związane z planowaną inwestycją z uwagi na jej charakter, zamyka się w części nieruchomości objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Wprawdzie uzasadnienie postanowienia organu w tej kwestii jest szersze, ale bardzo ogólnikowe i nie odnoszące się do konkretnych uwarunkowań sprawy. Brak wydania postanowienia o wznowieniu i niepoparte stosownymi argumentami stwierdzenie o nieposiadaniu przez wnioskodawczynię statusu strony stanowił ewidentny błąd organu I instancji, który musiał zostać wyeliminowany w drodze kasacyjnego postanowienia Kolegium.
Poza tym, jak słusznie zwróciło uwagę Kolegium, Burmistrz [...] niezasadnie przyjął, że składająca wniosek nie dotrzymała ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie, albowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na udzielenie jednoznacznej odpowiedzi w tej kwestii. Tym samym, rozstrzygnięcie organu I instancji jest przedwczesne. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 28 września 2018 r. Burmistrz podał, że wnioskodawczyni posiadała wiedzę o wszystkich postępowaniach i decyzjach dotyczących poszczególnych budynków jednorodzinnych na działce nr 1271 w [...], a zatem i o postępowaniu zakończonym decyzją z 22 stycznia 2018 r. Organ I instancji wyeksponował przy tym, że TK zwracała się z wnioskiem o uznanie za stronę tego ostatniego postępowania, na skutek czego wydane zostało odmowne postanowienie w tym zakresie (z 20 grudnia 2017 r.). Ponadto, w toku tego postępowania wymieniona wnosiła także o połączenie – w trybie art. 62 k.p.a. – wszystkich postępowań o ustalenie warunków zabudowy odnoszących się do działki nr 1271. To, zdaniem organu, wskazuje na wiedzę skarżącej o stanie prowadzonych postępowań oraz o ich przedmiocie. Jak jednak zasadnie stwierdził organ II instancji, okoliczność, że TK była świadoma, że w toku są postępowania o ustalenie warunków zabudowy w odniesieniu do inwestycji polegających na budowie na działce nr 1271 budynku jednorodzinnego, w tym, że toczy się postępowanie, którego dotyczy sprawa niniejsza, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia, skoro dla zachowania terminu z art. 148 § 2 k.p.a. istotna jest nie chwila dowiedzenia się o toczącym postępowaniu, lecz moment uzyskania informacji o wydanej w sprawie decyzji. Ze stanowiskiem Kolegium nie sposób się nie zgodzić. Brzmienie art. 148 § 2 k.p.a. jest jednoznaczne, a wymaga ono, by termin do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania liczyć od dowiedzenia się przez stronę o decyzji. Poza tym, rację ma organ odwoławczy gdy twierdzi, że nie jest możliwe, aby skarżąca uzyskała wiedzę o decyzji z dnia [...] stycznia 2018 r. najpóźniej dnia [...] lutego 2018 r., a więc jeszcze przed doręczeniem tej decyzji stronom, które nastąpiło 10 i 13 lutego 2018 r.
Należy w tym miejscu podkreślić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] – działając w trybie art. 136 § 1 k.p.a. - podjęło próbę samodzielnego ustalenia podstawowej dla sprawy okoliczności, a zatem daty, w której skarżąca uzyskała wiedzę o decyzji z dnia 22 stycznia 2018 r. W tym celu dokonało analizy akt trzech postępowań dotyczących warunków zabudowy dla działki nr 1271, zarówno organu I, jak i II instancji, lecz badanie to nie doprowadziło do ustalenia takiej daty.
W takich okolicznościach, jedynym możliwym w sprawie rozstrzygnięciem było uchylenie postanowienia organu I instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia w oparciu o art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. Organ I instancji musi bowiem – co wynika wprost z uzasadnienia decyzji Kolegium – w pierwszej kolejności podjąć czynności w postaci zgromadzenia stosownego materiału dowodowego, który pozwoli na jednoznaczne wyjaśnienie kwestii terminowości wystąpienia przez wnioskodawczynię z podaniem o wznowienie postępowania. Zakres koniecznego uzupełnienia dowodów w tym zakresie w kontekście wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego przekracza zaś niewątpliwie granice ujęte w art. 136 § 1 k.p.a. W sytuacji więc, gdy okoliczność dotycząca daty pozyskania przez TK wiedzy o decyzji z [...] stycznia 2018 r. jest kluczowa w niniejszej sprawie, a jej ustalenie wymaga postępowania wyjaśniającego w znacznej części, jako prawidłowe należało ocenić zaskarżone kasacyjne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].
Z podanych wyżej względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło