II SA/Rz 1596/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie : WSA Magdalena Józefczyk WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. B. o wyłączenie od prowadzenia sprawy Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Krystyny Józefczyk w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania - postanawia - oddalić wniosek o wyłączenie sędziego WSA Krystyny Józefczyk od prowadzenia sprawy o sygnaturze akt II SA/Rz 1596/14. Przedmiotem skargi M. B. jest decyzja Wojewody z dnia [...] września 2013 r., Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] o odmowie zameldowania na pobyt stały w R. przy ul. [...]. W trakcie rozprawy w dniu 7 maja 2015 r. skarżący M. B. złożył wniosek o wyłączenie sędziego sprawozdawcy tj. Sędziego WSA Krystyny Józefczyk. Na wezwanie Sądu o wskazanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie ww. Sędziego, w piśmie datowanym na dzień 28 maja 2015 r. skarżący podał, że z uzyskanych przez niego informacji wynika, że Sędzia sprawozdawca Krystyna Józefczyk jest wykładowcą w szkole wyższej, w której zatrudnione są także uczestniczka postępowania: T. K. oraz J. K. Powyższe nasuwa wątpliwości co do bezstronności Sędziego. W dniu 2 czerwca 2015 r. sędzia WSA Krystyna Józefczyk złożyła pisemne oświadczenie, że po jej stronie nie zachodzą przesłanki wyłączenia jej od orzekania w sprawie oraz nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności o których mowa w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 18 § 1 P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 P.p.s.a. niezależnie od przyczyn wymienionych w powyższym przepisie, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego. Z treści złożonego wniosku wynika, że wnioskodawca domaga się wyłączenia sędziego z uwagi na jego zatrudnienie w szkole wyższej, której pracownikami są także uczestnicy postępowania: T. K. i J. K. (uwaga Sądu: J. K. nie jest uczestnikiem postępowania). Powołany wyżej art. 18 P.p.s.a. wymienia przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy, to wyliczenie jest wyczerpujące i przesłanki nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Natomiast art. 19 P.p.s.a. reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze, mianowicie, że istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca, posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Wyłączeniu na podstawie art. 19 P.p.s.a. podlegać może bowiem sędzia, który z określonej przyczyny mógłby być zainteresowany wynikiem sprawy lub uprzedzony do strony. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22.02.2008 r., II FZ 60/08 (publ. ONSA WSA 2008, nr 6, poz. 97), podkreślił, że wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 P.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. Przez okoliczności, o których mowa w art. 19 P.p.s.a. rozumieć należy zarówno te związane z osobistymi stosunkami między sędzią a stroną czy jej przedstawicielem, ale także inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Przez stosunki osobiste należy rozumieć relacje charakteryzujące się istnieniem więzi uczuciowej, emocjonalnej (niezależnie od tego, czy wywołuje ona emocje pozytywne czy negatywne), gospodarczej (ekonomicznej). Inne uzasadnione okoliczności mogą dotyczyć np. wcześniejszych związków sędziego z daną sprawą (poprzez wykonywanie obowiązków służbowych jeszcze przed objęciem przez niego funkcji sędziego). Wyłączenie sędziego nie może jednak następować automatycznie. W każdej sprawie należy indywidualnie oceniać, czy i na ile okoliczności te mają wpływ na bezstronność sędziego (por. postanowienie NSA z 10.10.2014 r., sygn. akt II OZ 353/14 Lex nr 1461934, podobnie postanowienie NSA z 27.08.2014 r., sygn. akt II FZ 1210/14 Lex 1500181). W ocenie Sądu wniosek M. B. nie jest uzasadniony. Przy jego rozpoznawaniu Skład orzekający ustalał, czy zachodzą takie okoliczności, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości, co do wydania przez niego orzeczenia opartego na obiektywnych przesłankach. Podniesiona przez wnioskodawcę okoliczność – fakt zatrudnienia w szkole wyższej -nie wywołuje uzasadnionej wątpliwości, co do bezstronności sędziego sprawozdawcy w niniejszej sprawie. Zaznaczyć przy tym należy, że "bezstronność" jest pojęciem ogólnym i nie została zdefiniowana w przepisach, jednakże analizując orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów należy przyjąć, że polega ona na tym, że sędzia kieruje się obiektywizmem, nie stwarzając korzystniejszej sytuacji dla żadnej ze stron czy uczestników postępowania, zarówno w trakcie toczącej się przed sądem sprawy, jak i orzekania. Traktuje on zatem uczestników postępowania równorzędnie. Podnoszona okoliczność, mająca spowodować wyłączenie wymienionego wyżej sędziego, nie zasługuje zatem na uwzględnienie a wątpliwości skarżącego co do bezstronności mają charakter subiektywny. Podstawą wyłączenia sędziego mogą być bowiem jedynie takie okoliczności, które obiektywnie wywołać mogą wątpliwości co do jego bezstronności w danej sprawie. Takich zaś, zdaniem Sądu, brak jest w niniejszej sprawie. Tym bardziej, że w myśl art. 22 § 2 P.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. W rozpatrywanym przypadku Sędzia WSA Krystyna Józefczyk złożyła stosowne oświadczenie, że nie zachodzą żadne przesłanki z art. 18 oraz okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności w tej sprawie. Sąd orzekający podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie NSA, że skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienia NSA z dnia 11.01.2007 r., sygn. akt II OZ 1474/06, z dnia 19.06.2008 r., sygn. akt I OZ 441/08, z dnia 12.05.2010 r., sygn. akt I OZ 332/10, z dnia 8.08.2013 r., sygn. akt II GZ 471/13, dostępne Baza orzeczeń: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 25.08.1971 r., I CZ 121/71 (OSN 1972, poz. 55) wskazał, że "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia" dlatego też nie można stwierdzić, że skarżący wskazał i udowodnił okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego, a tym samym uzasadniałyby wniosek o jego wyłączenie. Nie można bowiem upatrywać wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziego w subiektywnym przekonaniu strony o braku bezstronności sędziego z uwagi na pracę w szkole wyższej. Subiektywne przekonanie skarżącego co do istnienia przyczyn wyłączenia sędziego nie poparte przy tym żadnymi dowodami nie może stanowić podstawy wyłączenia sędziego stosownie do art. 19 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 18, art. 19 oraz art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.