II SA/Rz 1640/24
WyrokWSA w Rzeszowie2025-03-26
Skład orzekający: Elżbieta Mazur-Selwa, Piotr Godlewski, Jolanta Kłoda-Szeliga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wpisanie daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B1 i B w nowym dokumencie prawa jazdy do dnia 19 sierpnia 2039 r., podczas gdy uprawnienia te zostały nabyte bezterminowo, stanowi czynność materialno-techniczną podlegającą kontroli sądu administracyjnego i czy jest ona prawidłowa?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uznał, że czynność organu polegająca na wpisaniu daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami w nowym dokumencie prawa jazdy, gdy uprawnienia te zostały nabyte bezterminowo, jest czynnością materialno-techniczną podlegającą kontroli sądu. Stwierdzono, że wpisanie daty ważności do 2039 r. dla uprawnień nabytych bezterminowo jest nieprawidłowe i stanowi naruszenie przepisów, w szczególności § 29 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, które przewiduje wpisanie symbolu '-' dla uprawnień ważnych bezterminowo. W związku z tym, sąd stwierdził bezskuteczność tej czynności.Stan faktyczny
Skarżący, posiadający bezterminowe uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B (nabyte 1 kwietnia 2005 r.) oraz kategorii AM (nabyte z mocy prawa 19 stycznia 2013 r.), zwrócił się o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A. Starosta Sanocki wydał nowy dokument prawa jazdy, w którym jako datę ważności dla wszystkich kategorii, w tym dla kategorii AM, B1 i B, wpisał datę 19 sierpnia 2039 r., opierając się na dacie kolejnego badania lekarskiego. Skarżący zaskarżył tę czynność, twierdząc, że wpisanie daty ważności do 2039 r. dla uprawnień nabytych bezterminowo jest nieprawidłowe.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezskuteczność czynności Starosty Sanockiego polegającej na wpisaniu do dokumentu prawa jazdy daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami kat. AM, B1 oraz B do dnia 19 sierpnia 2039 r. Zasądził od Starosty Sanockiego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na czynność Starosty Sanockiego w przedmiocie wpisania do dokumentu prawa jazdy daty ważności uprawnień I. stwierdza bezskuteczność czynności Starosty Sanockiego wpisania do dokumentu prawa jazdy nr [...] w kolumnie nr [...] daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami kat. [...]; II. zasądza od Starosty Sanockiego na rzecz strony skarżącej P. K. kwotę 680 zł /słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi PK (dalej: Skarżący) jest czynność materialno -techniczna Starosty [...] (dalej: Starosta lub Organ), podjęta w przedmiocie wpisania do dokumentu prawa jazdy, terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami.
Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt administracyjnych wynika, że Skarżący - wobec uzyskania nowego uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A (A1,A2) – wnioskiem z 20 grudnia 2024 r. zwrócił się do organu o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy, uwzględniającego nowo uzyskane uprawnienia. W treści wniosku zaznaczył, że posiada już prawo jazdy kategorii B, a uprawnienie to nadane zostało bezterminowo 1 kwietnia 2005r. Do wniosku załączył orzeczenie lekarskie, z którego wynika brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat.:AM,A1,A2,A,B1,B,B+E,T oraz data następnego badania: 19 sierpnia 2039 r.
31 października 2024 r. Starosta - działając na podstawie art. 10 ust. 1 oraz art. 124 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. 2017 r. poz. 978 – u.k.p.), art. 150 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z 2017 r. poz. 1260 ze zm. - dalej: p.r.d.) oraz art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 – K.p.a.), stwierdził, że Skarżący spełnia określone przepisami prawa warunki do wydania dokumentu prawa jazdy i wydał dokument prawa jazdy nr [...], w treści którego jako daty uzyskania poszczególnych uprawnień wskazano: kat: AM 19.01.2003 r, A1 31.10.2024 r., A2 31.10.2024 r., A 31.10.2024 r., B1 01.04.2005 r., B 01.04.2005 r. natomiast jako daty ważności dla wszystkich kategorii uprawnień do kierowania pojazdami w kolumnie nr 11 "ważne do" wpisano datę 19 sierpnia 2039 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Skarżący zaskarżył czynność materialno-techniczną Starosty polegającą na wpisaniu daty ważności uprawnienia kat. AM, B1 oraz B w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy nr [...] do 19 sierpnia 2039 r. jako naruszającą przepisy prawa a to:
- art. 18 w zw. z art. 13 ust. 1 u.k.p. oraz § 29 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami ( Dz. U. 2016r. poz. 231 – dalej: rozporządzenie) oraz zasadę ochrony praw nabytych.
W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień do kierowania pojazdami kat. A (tj. A1, A2, A) zwrócił się do Starosty o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy, przy czym uprawnienia do prowadzenia pojazdów kat. B, B1 nabył bezterminowo 1 kwietnia 2005 r. zaś kat. AM z mocy prawa z dniem 19 stycznia 2013 r.
W tej sytuacji organ wydał Skarżącemu nowy dokument prawa jazdy nr [...] z wpisem uprawnienia do prowadzenia pojazdów kat. AM, A1, A2, A, B1, B - w każdym przypadku do dnia 19 sierpnia 2039 r.
W ocenie Skarżącego czynność materialno-techniczna Starosty polegająca na wpisaniu w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy daty ważności uprawnień kat. AM, B1, B, do 19 sierpnia 2039 r. jest nieprawidłowa.
Skarżący wniósł wobec tego o uznanie tej czynności za bezskuteczną oraz wniósł o zasądzenie od Organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej odrzucenie, Starosta wskazał na brak wyczerpania toku instancji, wobec przysługującego Skarżącemu odwołania od decyzji, względnie o oddalenie skargi z uwagi na prawidłowość wydanej w sprawie decyzji.
Wskazał, że zgodnie z § 10, ust. 3 pkt.10 lit. a oraz § 29 ust. 3 rozporządzenia, za datę stosowaną do określenia daty ważności prawa jazdy stosuje się datę określoną w najpóźniej wydanym orzeczeniu lekarskim. W ocenie Starosty, zgodnie z najpóźniej złożonym orzeczeniem lekarskim nr [...] dla kat. AM, A1, A2, A, B1, B, BE, T z 20 sierpnia 2024 r. - w którym został wyznaczony termin następnego badania na 19 sierpnia 2039 r.- data ta jest prawidłowo ustalonym terminem ważności dla uprawnień określonych kategorii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna z przyczyn wywiedzionych w jej treści.
Na wstępie należy podkreślić, że sąd administracyjny, w zakresie swojej właściwości, sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; - zwana dalej: P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sądowej z mocy art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. mogą być inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Stosownie do art. 146 § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stosuje się odpowiednio.
W treści wniesionej skargi Skarżący, żądając stwierdzenia bezskuteczności wpisów dokonanych w wydanym mu dokumencie prawa jazdy, wskazał że zaskarża czynność materialno -techniczną Starosty, polegającą na wpisaniu w dokumencie prawa jazdy terminu ważności uprawnień do prowadzenia pojazdów. Z kolei organ stoi na stanowisku, że w sprawie wydana została decyzja administracyjna, termin do zaskarżenia której upłynął bezskutecznie.
Zauważyć należy, że na odwrocie wypełnionego przez stronę wniosku z 31 sierpnia 2024 r. znajduje się druk zatytułowany "decyzja", podpisany przez pracownika organu i odebrany przez Skarżącego, w którym w tabeli zamieszczono informacje o poszczególnych kategoriach uprawnień do kierowania pojazdami, przysługujących Skarżącemu do momentu wydania nowego dokumentu prawa jazdy. Treść druku zawiera również pouczenie o możliwości wniesienia odwołania od wydanej w sprawie decyzji. Konieczne staje się zatem wyjaśnienie charakteru prawnego podjętego przez organ działania.
Sąd podziela, reprezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, pogląd, co do tego, że czynność organu administracji polegająca na dokonaniu wpisów w dokumencie prawa jazdy jest wyłącznie czynnością materialną –techniczną organu, a samo użycie w treści formularza słowa "decyzja" nie powoduje, że dokument ten nosi cechy władczego rozstrzygnięcia organu administracji państwowej o prawach strony. Omawiany problem prawny był przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. w wyrokach z: 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 374/22, z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2312/20, z dnia 21 października 2021 r. sygn. akt II GSK 1421/21, z 17 marca 2022 sygn. akt II GSK 98/22, CBOSA). Sąd podziela zasadnicze motywy rozstrzygnięcia wskazane w uzasadnieniach powyższych orzeczeń w odniesieniu do tego, że wydanie nowego dokumentu prawa jazdy w warunkach wskazanych w art. 18 ust. 1 i 2 u.k.p. (analogicznie należy potraktować sytuację określoną w art. 15 ust. 1 i 4 u.k.p., w której nie dochodzi do nabycia nowych uprawnień) stanowi czynność materialno-techniczną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 u.k.p., osoba posiadająca prawo jazdy jest obowiązana zawiadomić starostę o zmianie stanu faktycznego, wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Na powyższy wniosek starosta wydaje nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych. Z przepisu tego wynika, że wydanie nowego dokumentu prawa jazdy nie stanowi rozstrzygnięcia władczego, gdyż starosta zobowiązany jest wydać nowy dokument uwzględniający wskazaną przez wnioskującego zmianę. Jeśli natomiast zmiana ta wynika z nabycia nowych uprawnień do kierowania pojazdami, to tylko wówczas te nowe uprawnienia wynikają ze stosownej decyzji o ich nadaniu.
Wobec powyższego, Sąd przyjął, że przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie była czynność materialno-techniczna Starosty, dotycząca wpisu do dokumentu prawa jazdy daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami.
Dopuszczalność wniesienia skargi na tego rodzaju czynności organu administracji publicznej została wyraźnie przewidziana w przytoczonym art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Zgodnie z art. 53 § 2 P.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności.
W przedmiotowej sprawie Skarżący dowiedział się o czynności organu w dniu, w którym odebrał nowy dokument prawa jazdy tj. 12 listopada 2024 r. co wynika z nadesłanej do akt sprawy kopii wniosku (k.10). Skarga w przedmiotowej sprawie wniesiona została 11 grudnia 2024 r., a zatem z zachowaniem ustawowego terminu do jej wniesienia.
Przechodząc do rozpoznania meritum sprawy należy podkreślić, że pojęcie "prawo jazdy" występuje w przepisach prawa w dwóch znaczeniach. Po pierwsze, oznacza ono uprawnienie do prowadzenia pojazdów mechanicznych określonego rodzaju. Po drugie, używane jest ono na określenie dokumentu urzędowego potwierdzającego posiadanie przez jego posiadacza uprawnienia do prowadzenia pojazdów wskazanych w nim kategorii (zob. wyrok NSA z dnia 21 marca 2017 r., o sygn. I OSK 1686/15, LEX).
Dlatego istnieje konieczność wyraźnego odróżnienia samego uprawnienia do kierowania pojazdami, które stanowi publiczne prawo podmiotowe, uprawniające do kierowania danego rodzaju pojazdem, od samego dokumentu prawa jazdy, który w świetle art. 4 ust. 1 u.k.p. stanowi wyłącznie dokument potwierdzający posiadanie wspomnianych wyżej uprawnień do kierowania określonymi pojazdami.
Prawo jazdy jest więc urzędowym dowodem posiadania przez oznaczoną w jego treści osobę fizyczną uprawnień do kierowania pojazdami (art. 76 § 1 K.p.a.). Jego treść powinna być jasna i zrozumiała zarówno dla posiadacza prawa jazdy, jak i osoby kontrolującej, czy kierujący pojazdem posiada uprawnienie do prowadzenia tego właśnie pojazdu. W szczególności wymienione osoby nie mogą mieć wątpliwości, czy uprawnienia stwierdzone decyzją właściwego organu są ważne, czy też wygasły, np. w skutek upływu czasu (wyrok NSA z 21 marca 2017 r., sygn. I OSK 1686/15, LEX).
Z powyższych powodów, nie można stawiać znaku równości pomiędzy datą ważności samego dokumentu prawa jazdy, a datą ważności uprawnień do kierowania pojazdami. W orzecznictwie podkreśla się, że czym innym jest data ważności prawa jazdy, jako dokumentu, a czym innym jest data ważności uprawnienia, wpisywana na drugiej stronie dokumentu prawa jazdy w kolumnie (pozycji) 11, korespondującej z pozycją w kolumnie 9 wskazującą na konkretną kategorię posiadanego uprawnienia (vide: wyrok NSA z 24 lutego 2021r. I OSK 2312/20 oraz wyroki WSA w Rzeszowie z 10 października 2023r. II SA/Rz 776/23 oraz z 21 lipca 2020r. II SA/Rz 173/20).
Z przesłanych do Sądu akt administracyjnych sprawy wynika, że Skarżący złożył do organu wniosek o wydanie prawa jazdy kategorii A ( A1, A2), co spowodowało wydanie w dniu 31 października 2024 r. decyzji administracyjnej o przyznaniu wnioskodawcy żądanych uprawnień. Kluczowe dla sprawy jest dostrzeżenie, że uwzględnienie wniosku o przyznanie nowych uprawnień wygenerowało po stronie Starosty obowiązek wymiany posiadanego przez Skarżącego dokumentu prawa jazdy.
Wymiana dokumentu prawa jazdy związana z takimi jak wyżej okolicznościami, jest realizowana przez wydanie nowego dokumentu w oparciu artykuł o 18 ust. 2 u.k.p. Stanowi ona czynność z zakresu administracji publicznej - czynność materialno-techniczną dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, która na mocy art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. została objęta kognicją sądów administracyjnych. Wynika to z charakteru tej czynności. Jeżeli wydanie nowego dokumentu następuje z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych, to skutkiem takiej czynności organu nie jest powstanie lub odjęcie po stronie osoby wnioskującej o wymianę dokumentu jakichkolwiek uprawnień, czy też czasowe ich ograniczenie (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt. I OSK 585/16, wyrok z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Po 848/13, wyrok WSA w Krakowie z 13 września 2019 r., sygn. III SA/Kr 572/19, LEX).
W myśl art. 18 ust. 1 i 2 pkt 2 u.k.p. Starosta wydaje nowy dokument. Powinien zatem wydać nowy dokument prawa jazdy z uaktualnionymi danymi objętymi zmianą (tj. danymi dotyczącymi uzyskania nowych uprawnień). Powyższa regulacja ma bowiem na celu zapewnienie aktualności danych ujętych w dokumencie prawa jazdy tak, aby brak było jakichkolwiek wątpliwości, co do tego jakie konkretnie kategorie uprawnień do kierowania pojazdem posiada określona osoba. Nowo wydany dokument, o jakim mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p., udostępniany osobie wnioskującej o jego wydanie z powodu zmiany stanu faktycznego, wymagającego zmiany danych w nim zawartych powinien - poza uzasadnioną zmianą - jedynie powtarzać zapisy zawarte w dokumencie poprzednim. Wymaga tu podkreślenia, że dokonane zmiany nie mogą dotyczyć w żadnym wypadku posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami, co wynika m.in. z faktu konstytucyjnej zasady ochrony praw słusznie nabytych oraz związanej z tym kodeksowej (art. 16 K.p.a.) zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (podobnie WSA w Krakowie wyroku z dnia 13 września 2019 r., o sygn. III SA/Kr 572/19)
Odnosząc się zatem do argumentów organu, który w odpowiedzi na skargę stwierdza, że wynikający z orzeczenia lekarskiego termin następnego badania ustalony na 19 sierpnia 2039 r., stał się następnie zgodnie z § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a oraz § 29 ust. 3 rozporządzenia obowiązującą datą ważności uprawnień wszystkich kategorii, należy podkreślić że stanowisko organu jest sprzeczne z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych.
Zgodnie z § 29 ust. 1 rozporządzenia w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku osób, którym po dniu wejścia w życie ustawy data ważności uprawnienia została zmieniona w związku z przedłożeniem nowego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (§ 29 ust. 3 rozporządzenia).
W odniesieniu do powołanych przepisów, w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, w świetle którego sposób interpretacji przepisów ustawy o kierujących pojazdami oraz powołanego rozporządzenia w tym określenia "daty ważności uprawnienia" - rozumiane jako upoważnienie do określenia daty ważności nie tylko nowo nabytych uprawnień, ale również uprawnień nabytych wcześniej bezterminowo - pozostaje w sprzeczności z § 29 wskazanego rozporządzenia. Przepis ten rozróżnia pojęcia "daty ważności prawa jazdy" i "daty ważności uprawnienia". Zgodnie z jego ust. 1, w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo. Natomiast o ważności prawa jazdy stanowi ust. 2, według którego w przypadku osób o których mowa w ust. 1, data ważności prawa jazdy, o której mowa w § 10 ust. 3 pkt 4, nie może być dłuższa niż 15 lat. Przepis ten odnosi się do uregulowań zawartych w ustawie, rozróżniających przysługujące stronie prawo podmiotowe - uprawnienie do kierowania pojazdem, od samego dokumentu prawa jazdy - blankietu, który jedynie potwierdza posiadanie przez daną osobę tego uprawnienia. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.k.p., dokument prawa jazdy ma ściśle określony termin ważności. Jednakże z przepisu tego nie wynika, że bezterminowe uprawnienia do kierowania pojazdami nabyte przez osoby pod rządami poprzednich przepisów tracą ważność. Przy ubieganiu się o nowe prawo jazdy, z różnych przyczyn, osoby takie nie muszą zatem ubiegać się jednocześnie o ponowne nabycie uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2013 r. sygn. K 5/13, OTK-A 2013/9/137). Z kolei ograniczenia wynikające z wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. nr 2006/126/WE w sprawie praw jazdy (Dz.U.UE.L z 2006 r. Nr 403 poz. 18 ze zm.), która w art. 7 ust. 2 przewiduje administracyjny okres ważności praw jazdy poszczególnych kategorii, nie dotyczą uprawnień do kierowania pojazdami przyznanych przed 19 stycznia 2013 r. i nie podlegają ograniczeniu lub unieważnieniu przez przepisy tejże dyrektywy (por. wyroki NSA z 17 marca 2022 r. sygn. akt II GSK 98/22, z 11 stycznia 2024 r. sygn. akt II GSK 1055/23, z 24 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2312/20, z 21 października 2021 r. sygn. akt II GSK 1421/21, z 10 listopada 2021 r. sygn. akt II GSK 2030/21 czy wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 czerwca 2022 r. sygn. akt III SA/Gd 1009/21, WSA w Łodzi z dnia 31 sierpnia 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 293/22, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 czerwca 2022 r. sygn. akt III SA/Wr 307/21).
Wobec tego w orzecznictwie konsekwentnie podnosi się, że w razie ubiegania się o wydanie nowej kategorii uprawnień do kierowania pojazdami, organ nie dokonuje weryfikacji już wcześniej nadanych uprawnień. Nie może też, z uwagi na zaświadczenie lekarskie, które dotyczyło badań lekarskich w zakresie nabycia nowych uprawnień zmieniać wcześniejszych rozstrzygnięć w tym zakresie. Tylko w zakresie nowo nabytych uprawnień data kolejnego badania mogła ograniczyć okres ważności uprawnień (por. WSA w Warszawie w wyroku z 10 marca 2022 r. sygn. akt VIII SA/Wa 826/21 oraz wyrok WSA w Poznaniu z 24 marca 2022 r. sygn. akt III SA/Po 630/22).
W związku z powyższym Sąd stwierdza, że organ błędnie zinterpretował znaczenie przedłożonego przez Skarżącego zaświadczenia lekarskiego w zw. z §29 ust 3. rozporządzenia. W przypadku ubiegania się o wydanie nowej kategorii uprawnień do kierowania pojazdami organ nie dokonuje bowiem weryfikacji wcześniej nadanych stronie uprawnień. Nie może też z uwagi na zaświadczenie lekarskie, które dotyczyło badań lekarskich w zakresie nabycia nowych uprawnień zmieniać wcześniejszych rozstrzygnięć w tym zakresie. Tylko w zakresie nowo nabytych uprawnień, data kolejnego badania wynikająca z przedłożonego zaświadczenia mogła ograniczyć okres ważności uprawnień. Analogiczne skutki wystąpią w przypadku utraty nabytych wcześniej uprawnień i ponownego ich nabycia.
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B zostało Skarżącemu nadane 1 kwietnia 2005 r. bezterminowo – stosownie do zaświadczenia lekarskiego z 2 listopada 2004r. o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii B i B1. Posiadanie przez Skarżącego uprawnień w kategorii prawa jazdy "B" skutkuje z mocy prawa równoczesnym posiadaniem przez niego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii "AM" i "B1" (§ 10 ust. 6 pkt 1 lit. e rozporządzenia). Skoro ich nabycie w dacie 19 stycznia 2013 r. nie zostało ograniczone terminem - organ administracji publicznej nie przedstawił w tym zakresie żadnych danych źródłowych, ani nie zaprzeczył twierdzeniom Skarżącego zawartym w pisemnej skardze, toteż Sąd uznał twierdzenia Skarżącego za miarodajne dla rozstrzygnięcia sprawy – to ograniczenie daty ważności nadanych uprzednio bezterminowo uprawnień do prowadzenia pojazdów określonych kategorii, w drodze czynności materialno-technicznej polegającej na wymianie dokumentu prawa jazdy, uznać zależy za bezskuteczne.
Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 u.k.p. wszystkie dokumenty prawa jazdy wydane według nowego wzoru mają ściśle określony termin ważności. Nie tracą jednak bezterminowego charakteru uprawnienia do kierowania pojazdami, nabyte pod rządami poprzednich przepisów. Przy ubieganiu się o wydanie nowego prawa jazdy wnioskodawcy nie będą musieli ponownie ubiegać się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami, które to uprawnienia nabyli już pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów.
W konsekwencji powyższych ustaleń prawnych oraz faktycznych Sąd uznał, że objęta kontrolą czynność Starosty, w postaci wpisu terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AM, B, B1 - kolumna nr 11, dokumentu prawa jazdy nr [...] została podjęta z istotnym naruszeniem obowiązujących regulacji, a więc w sposób bezskuteczny.
Ponownie rozpoznając sprawę Starosta zobligowany będzie z mocy art. 153 P.p.s.a. uwzględnić wypowiedziane wyżej stanowisko Sądu i wydać Skarżącemu nowy dokument prawa jazdy potwierdzający posiadanie bezterminowego uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AM, B, B1.
Z przedstawionych przyczyn Sąd na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 §2 P.p.s.a. Zasądzone do zwrotu koszty postępowania sądowego obejmują uiszczony przez Skarżącego wpis od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika wynikające z §14 ust.1 pkt 1 lit c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2023 poz. 1964).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło