II SA/Rz 191/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski/spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk NSA Małgorzata Wolska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skargi Z. K. na akt Starosty Powiatu [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty za wydanie karty pojazdu I. uchyla zaskarżony akt i stwierdza, że skarżącemu Z. K. przysługuje uprawnienie do zwrotu części opłaty za kartę pojazdu w kwocie 425 zł /słownie: czterysta dwadzieścia pięć złotych/ wydaną dla samochodu osobowego marki Renault Clio nr rej. [...]; II. zasądza od Starosty Powiatu [...] na rzecz skarżącego Z. K. kwotę 357 zł /słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nakazuje zwrócić Z. K. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem nadpłaconego wpisu od skargi. II SA/Rz 191/11 U Z A S A D N I E N I E W skardze z daty M., 14 lutego 2011 r., Z. K. zaskarżył czynność Starosty Powiatu [...] wyrażoną w piśmie z dnia 21 stycznia 2011 r., nie uwzględniającą wniosku o zwrot nadpłaty w kwocie 425,00 zł, za wydanie karty pojazdu dla samochodu marki Renault Clio, nr rej. [...]. Zarzucając czynności tej naruszenie prawa skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie bezskuteczności czynności i określenie, że nie może ona być wykonana w całości, 2) stwierdzenie uprawnienia do zwrotu części opłaty za kartę pojazdu w kwocie 425 zł wraz z odsetkami, 3) zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego w kwocie 360,00 według przedłożonego spisu kosztów. W uzasadnieniu skargi naprowadzono, że w dniu 17 stycznia 2011 r. skarżący wystąpił do Starosty [...] o zwrot nadpłaty w kwocie 425,00 zł za wydanie karty pojazdu dla samochodu marki Renault Clio, nr rej. [...]. W odpowiedzi, Dyrektor Wydziału Komunikacja Starostwa Powiatowego [...] odmówił uwzględnienia wniosku, gdyż opłata w kwocie 500 zł pobrana została zgodnie z obowiązującymi przepisami. W związku z tej treści pismem, skarżący wezwał Starostę do usunięcia naruszenia prawa w zakresie podjętej czynności. Na wezwanie to otrzymał odpowiedź z dnia 7 lutego 2011 r., w której podtrzymano dotychczas zajęte stanowisko; jednocześnie stwierdzono, że roszczenie może być dochodzone wyłącznie przed sądem powszechnym. Zdaniem skarżącego czynność Starosty pozostaje w sprzeczności z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. U 6/2004, a także z art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską i postanowieniem ETS z dnia 10 grudnia 2007 r. w sprawie C-134/07, LEX nr 354541. Odnosząc się do argumentacji organu, że żądanie objęte wezwaniem może być dochodzone jedynie na drodze cywilnoprawnej przed sądem powszechnym, wskazał na stanowisko wyrażone w uchwale NSA sygn. akt I OPS 3/07 z której wynika, że żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu stanowi sprawę administracyjną. W odpowiedzi na skargę Starosta Powiatu [...] wniósł o jej oddalenie i podniósł, że w sprawie o tak zakreślonym żądaniu stwierdzenie uprawnienia do zwrotu kwoty 425,00 zł wraz z odsetkami ubocznymi w postępowaniu administracyjnym jest chybione, gdyż kwoty żądanej w skardze można dochodzić tylko przed sądem cywilnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona. I. Poza sporem pozostaje, że wnioskiem z dnia 17 stycznia 2011 r. Z. K. wystąpił do Starosty Powiatu [...] o zwrot nadpłaty w wysokości 425,00 zł - za wydanie karty pojazdu dla samochodu marki Renault Clio, o numerze rejestracyjnym [...], jako różnicę pomiędzy zapłaconą kwotą 500 zł, a aktualnie obowiązującą opłatą w wysokości 75 zł, wraz z należnymi odsetkami. W odpowiedzi Starosta Powiatu [...] pismem z dnia 21 stycznia 2011 r., nr [...], odmówił zapłaty żądanej kwoty. Pismem z dnia 31 stycznia 2011 r. Z. K. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi Dyrektor Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego [...] pismem z dnia 7 lutego 2011 r., nr [...] poinformował, że Starostwo Powiatowe podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 21 stycznia 2011r. Wskazano, że roszczenie objęte wezwaniem ma charakter cywilnoprawny i może być dochodzone tylko i wyłącznie przed sądem powszechnym. Wniesienie skargi w oparciu o przepis art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej P.p.s.a./, wymaga zachowania trybu określonego w art. 52 § 3 P.p.s.a., tj. uprzedniego wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sposób liczenia 30 – dniowego terminu do wniesienia takiej skargi został wskazany w art. 53 § 2 P.p.s.a. Skarżący uczynił zadość wymienionym przepisom, dlatego skarga podlega rozpoznaniu. II. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest akt Starosty Powiatu [...] wydany na skutek wniosku Z. K., odmawiający zwrotu części opłaty za kartę pojazdu w wysokości 425 zł. Na wstępie należy wskazać, że w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07 (ONSAiWSA 2008/2/21), przesądzony został pogląd, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Jest tak dlatego, że obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu powstaje w toku indywidualnej sprawy administracyjnej o rejestrację pojazdu, rozstrzyganej przez organ administracji publicznej w drodze decyzji. Obowiązek uiszczenia opłaty ma charakter obowiązku administracyjnego, który wynika z przepisów prawa, a organ jest uprawniony do orzekania w przedmiocie tego obowiązku, przy czym nie ma podstawy do rozstrzygania o tym w drodze decyzji administracyjnej. Odnosząc się do żądania zwrotu opłaty za kartę pojazdu, organ odnosi się do obowiązku wynikającego z przepisu prawa, a więc podejmuje akt lub czynność, które nie są decyzją lub postanowieniem, na które jednak przysługuje skarga do sądu administracyjnego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przechodząc do oceny merytorycznej tego aktu, stwierdzić należy, że uprawnienie skarżącego do zwrotu nadpłaconej części opłaty za wydanie karty pojazdu przesądzone zostało przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17.01.2006 r., sygn. akt U 6/04, którym stwierdzona została niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 108, poz. 908 ze zm.), poprzez wykroczenie poza zakres upoważnienia zawartego w tych przepisach, polegające na zawyżeniu wysokości opłaty za wydanie karty pojazdu. Kwestionowany przepis rozporządzenia jest niezgodnie ze wskazaniami zawartymi w art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 cyt. ustawy, w postaci nakazu uwzględnienia rzeczywistego znaczenia karty pojazdu dla rejestracji pojazdu oraz kosztów związanych z drukiem i dystrybucją karty, ustalił opłatę uwzględniającą dodatkowe koszty innych zadań administracji publicznej, których ustawodawca nie przewidział. Dlatego też Trybunał uznał, że przepis ten jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji, który nakazuje wydawanie rozporządzeń w celu wykonania ustawy i wyklucza przejmowanie przez organ wydający rozporządzenia uprawnień ustawodawcy. Trybunał wskazał również, że opłata charakteryzuje się cechami podobnymi do podatku, z tym że w przeciwieństwie do podatków, jest świadczeniem ekwiwalentnym. Podwyższenie opłaty za wydanie karty pojazdu do wysokości 500 zł, nie pozostające w związku z kosztami świadczonej usługi, Trybunał uznał za sprzeczne z art. 217 Konstytucji. W rozpoznawanej sprawie trafnie skarga podnosi, że opłata pobrana została na podstawie przepisu, co do którego Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność zarówno z ustawą, jak i z Konstytucją. Pomimo, że utrata mocy obowiązującej tego przepisu została odroczona do dnia 1 maja 2006r., to stwierdzić należy, że przepis był niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od samego początku jego obowiązywania. Z mocy zaś art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, sąd może w toku rozpoznawania sprawy oceniać, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z przepisami ustawy i w przypadku stwierdzenia niekonstytucyjności aktu niższej rangi niż ustawa może odmówić z tego powodu jego stosowania. Konsekwencją stwierdzenia przez Sąd niekonstytucyjności przepisu w dacie jego stosowania przez organ jest ustalenie, że poddany kontroli sądowej akt polegający na odmowie zwrotu kwoty 425 zł, wydany został bez podstawy prawnej. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że stanowisko takie jest powszechnie prezentowane w orzecznictwie (m. in. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 11.07.2008 r., sygn. akt II SA/Po 831/08 i WSA w Kielcach z dnia 30.09.2008 r., II SA/Ke 364/08, nie publ.), także w wyrokach tut. Sądu z dnia 7.01.2009 r., akt II SA/Rz 450/08 oraz z dnia 18.03.2009 r., II SA/Rz 671/08, od którego to wyroku NSA oddalił skargę kasacyjną, wyrokiem z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 842/09, czy też sygn. II SA/Rz 803/10 z dnia 14 grudnia 2010 r.). Zgodzić się również należy ze skargą, że §1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2003 r. jest sprzeczny z art. 90 TWE, a więc i z tej przyczyny zasadna jest odmowa jego zastosowania w niniejszej sprawie. Z przedstawionych względów i na podstawie art. 146 § 1 i § 2 P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżony akt i stwierdził, że skarżącemu Z. K. przysługuje uprawnienie do zwrotu części opłaty za kartę pojazdu wydaną dla samochodu osobowego marki Renault Clio, o numerze rejestracyjnym [...], w kwocie 425 zł. Natomiast brak jest podstaw prawnych do przyznania odsetek od powyższej kwoty. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 P.p.s.a.