II SA/Rz 691/21

WyrokWSA w Rzeszowie2021-09-01

Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Ewa Partyka, Maciej Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej świadczenie emerytalne przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jeśli nie złoży wniosku o zawieszenie prawa do emerytury?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie, która ma ustalone prawo do emerytury, jeśli nie złoży wniosku o zawieszenie tego prawa. Prawo do emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a możliwość wyboru jednego z tych świadczeń jest warunkiem niezbędnym do jego uzyskania. Organ administracji prawidłowo poinformował stronę o możliwości wyboru i konieczności zawieszenia emerytury.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem, jednocześnie pobierając świadczenie emerytalne. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na brak wniosku o zawieszenie emerytury jako negatywną przesłankę wynikającą z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca kwestionowała taką wykładnię przepisu, domagając się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy między emeryturą a świadczeniem pielęgnacyjnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 września 2021 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego - skargę oddala - Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] (dalej: "Burmistrz" lub "organ I instancji") z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu; W dniu 30 lipca 2020 r. J.K. (dalej: "skarżąca") zwróciła się do Burmistrza Miasta i Gminy [...] o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad jej niepełnosprawnym w stopniu znacznym synem – D.K. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Burmistrz odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia, jednakże rozstrzygnięcie to zostało uchylone wydaną w postępowaniu odwoławczym decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2020 r. nr [...]. Organ odwoławczy uznał, że wobec pobierania przez skarżącą świadczenia emerytalnego, organ I instancji przed rozpatrzeniem sprawy winien ustalić czy skarżąca wyraża wolę zawieszenia pobierania emerytury na czas ewentualnego pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Organ I instancji podał, że realizując wskazania organu odwoławczego, w dniu 9 listopada 2020 r. poinformował skarżącą o możliwości wyboru świadczenia – emerytury lub świadczenia pielęgnacyjnego. W piśmie z dnia 19 listopada 2020 r. skarżąca zawarła oświadczenie, że wnosi o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy pobieranym świadczeniem emerytalnym a świadczeniem pielęgnacyjnym. Zdaniem organu I instancji, brak zawieszenia prawa do świadczenia emerytalnego stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określoną w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm.) – dalej: "u.ś.r.", wobec czego wniosek skarżącej nie mógł zostać uwzględniony. Skarżąca wniosła odwołanie od tej decyzji, zarzucając wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, skutkujące błędną wykładnią art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. poprzez przyjęcie, że pobieranie świadczenia emerytalnego całkowicie pozbawia skarżącą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem skarżącej, wskazana regulacja pozbawia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ale tylko do wysokości otrzymywanej emerytury. Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. – dalej: "K.p.a."), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...]. Podzielając w całości stanowisko organu I instancji Kolegium podało, że pobieranie emerytury – stosownie do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a) u.ś.r. – stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i to niezależnie od wysokości tej emerytury. Prawidłowo zatem organ I instancji odmówił uwzględnienia żądania skarżącej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, J.K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Powtarzając argumentację sformułowaną w odwołaniu skarżąca podniosła, że zastosowanie dyrektyw wykładni systemowej, funkcjonalnej i celowościowej prowadzi do takiego rozumienia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., że wyłącza on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale tylko do wysokości tej emerytury. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 maja 2021 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Poza brakiem udziału stron w samym posiedzeniu, na którym zapada wyrok, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – określanej dalej jako: P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Po zbadaniu sprawy w przedstawionych wyżej aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ kontrolowana decyzja odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja wydana w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Podstawę orzekania organów stanowiły przepisy wcześniej przywołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, w szczególności art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) tej ustawy. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Jednocześnie ustalony przez organy stan faktyczny sprawy, jaki legł u podstaw wydanych orzeczeń, w niniejszej sprawie pozostaje bezsporny. Organy odmówiły skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem, jako przyczynę powyższego wskazując fakt pobierania przez skarżącą emerytury, przy jednoczesnym braku woli zawieszenia prawa do tego świadczenia. Natomiast fakt spełnienia pozostałych przesłanek uprawniających do przyznania wnioskowanego świadczenia, tak pozytywnych, jak i negatywnych, nie był w sprawie kwestionowany. Na tle zarysowanego stanu faktycznego zasadnicze znaczenie ma więc kwestia interpretacji ww. przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w tym względzie sposób wykładni dokonany przez orzekające w sprawie organy. Przypomnieć należy, że zgodnie a brzmieniem art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jednocześnie ustawa przewiduje sytuacje, w jakich świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Taki przypadek zachodzi między innymi wówczas, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r.). Rozwiązanie to miało na celu zapobiec kumulowaniu przysporzeń z systemu zabezpieczenia społecznego. Jednak na skutek wprowadzenia zasady corocznej waloryzacji wysokości świadczenia pielęgnacyjnego, którą uzależniono od wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę, z biegiem czasu wysokość tego świadczenia zaczęła znacznie przewyższać wysokość najniższej emerytury. Mając na uwadze powyższe w orzecznictwie sądów administracyjnych dostrzeżono konieczność uzupełnienia wyników literalnej wykładni spornego przepisu, rezultatami wykładni systemowej i celowościowej. Istotne znaczenie w tym względzie miał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. SK 2/17. W wyroku tym Trybunał orzekł o niezgodności art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Mimo, iż orzeczenie to nie odnosi się bezpośrednio do sytuacji osób, które pobierają emeryturę to należy zauważyć, że Trybunał we wskazanym orzeczeniu zasygnalizował, że w systemie świadczeń rodzinnych brak jest rozwiązana pośredniego, które pozwoliłoby rozwiązać sytuację kolizji uprawnień do świadczeń, np. poprzez obniżenie wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty. Orzekającemu Sądowi znane jest zaprezentowane w orzecznictwie stanowisko, na które powołuje się skarżąca, a zgodnie z którym sporny przepis winien być wykładany w ten sposób, że wyłącza on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, lecz do wysokości pobieranej emerytury, jednak stanowiska tego nie podziela. Przyjęcie stanowiska, polegającego na odmowie zastosowania art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., w celu jednoczesnej wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości stanowiącej różnicę między wysokością emerytury netto (pomniejszonej o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne), a ustawową wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, nie tylko naruszałoby treść powołanej regulacji prawnej czy przepisu określającego na "sztywno" wysokość świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 3 u.ś.r.), ale w dalszej perspektywie skutkowałoby negatywnymi konsekwencjami dla samego opiekuna. Może to bowiem powodować poważne wątpliwości, co do zachowania zasady równości, ale przede wszystkim trudności w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia, np. w sytuacji otrzymania tzw. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe, nie wspominając już o ewentualności waloryzacji wysokości emerytury i w konsekwencji konieczności dokonywania kolejnych modyfikacji decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższe stanowisko zaprezentowano w wyrokach: WSA w Poznaniu z 30 stycznia 2020 r., sygn. II SA/Po 808/19, z 23 stycznia 2020r., o sygn. IV SA/Po 824/19 oraz z 16 stycznia 2020 r. o sygn. IV SA/Po 982/19, dostępne w LEX oraz CBOSA. Wyrażone tam poglądy jako spójnie i znajdujące odzwierciedlenie w obowiązujących przepisach Konstytucji RP i ustaw, Sąd w całości podziela i przyjmuje za własne. W przytoczonych orzeczeniach zasadnie dostrzega się, że osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne i osoby pobierające emeryturę podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, z tym, że osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne wtedy, gdy nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia z innego tytułu (art. 66 ust. 1 pkt 16 i 28 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1373, dalej "u.ś.o.z."). Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne dla osób pobierających emeryturę jest kwota emerytury (art. 81 ust. 8 pkt 2 u.ś.o.z.), a dla osób pobierających świadczenie pielęgnacyjne - kwota odpowiadająca wysokości świadczenia pielęgnacyjnego przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 81 ust. 8 pkt 9b u.ś.o.z.). W sytuacji, gdy dana osoba będzie otrzymywała emeryturę i część świadczenia pielęgnacyjnego podstawa wymiaru jej składek na ubezpieczenie zdrowotne będzie inna niż osób pobierających tylko świadczenie pielęgnacyjne. Pobierana emerytura stanowić bowiem będzie inny tytuł ubezpieczenia w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 28 u.ś.o.z. i tylko ona (w kwocie oczywiście niższej niż świadczenie) byłaby podstawą wymiaru składek. W przypadku składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe opłacanych za osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne przez okres wskazany w art. 6 ust. 2a pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 300), pojawi się problem ustalenia podstawy wymiaru tych składek. W przypadku uznania, że podstawą odpowiadającą wysokości świadczenia pielęgnacyjnego przysługującego na podstawie przepisów u.ś.r. nie jest kwota określona w art. 17 ust. 3 u.ś.r., a kwota stanowiąca faktyczną wypłatę różnicy między wysokością świadczenia z tego przepisu a emeryturą netto, to sytuacja osób pobierających pełne świadczenie pielęgnacyjne będzie zasadniczo inna niż tych, które pobierają to świadczenie w wysokości uzupełniającej wysokość emerytury do kwoty świadczenia określonej w ustawie, jak chce tego skarżąca strona. Jak podkreślił NSA w wyroku z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1334/20, treść art. 17 ust. 1 u.ś.r., a zwłaszcza przesłanki uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego przemawiają za tym, że ustawodawca świadomie z kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego wykluczył te, które mają już ustalone prawo do emerytury. Z zatrudnienia bowiem zrezygnować mogą (odpowiednio go nie podejmować) tylko osoby aktywne zawodowo, dla których praca a nie emerytura jest głównym źródłem utrzymania. Osoby mające ustalone prawo do emerytury "zrezygnowały" z zatrudnienia lub odpowiednio go nie podejmują nie ze względu na opiekę nad inną osobą, lecz z uwagi na nabycie prawa do emerytury, które to prawo jest dużo silniejsze, pewniejsze i stabilniejsze od prawa do świadczenia pielęgnacyjnego – na co zresztą w aspekcie zgodności z konstytucyjną zasadą równości, zwracano uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych opowiadającym się za niedopuszczalnością, w świetle obowiązującego prawa, przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom mającym ustalone prawo do emerytury (zob. np. wyroki NSA: z 6 kwietnia 2017 r., sygn. I OSK 29/15, z 10 lipca 2018 r., sygn. I OSK 134/18 – wszystkie dostępne w CBOIS). Okoliczność, że świadczenie emerytalne pewnej grupy osób mającej ustalone prawo do emerytury jest kwotowo niższe od świadczenia pielęgnacyjnego nie uprawnia do stosowania takich zabiegów interpretacyjnych w odniesieniu do przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., które przeczą jego treści wywiedzionej wedle dyrektyw językowych, systemowych i funkcjonalnych. Jak podkreśla NSA w przywołanym wyroku z 30 listopada 2020 r. uprawnienie do wykładni przepisu kończy się tam gdzie zaczyna się tworzenie nowej normy prawnej, co jest działaniem zastrzeżonym dla ustawodawcy. Tymczasem ani z powołanego przepisu, ani z innych regulacji zawartych w ustawie o świadczeniach rodzinnych czy w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jak również Konstytucji, nie da się wyprowadzić normy uprawniającej osobę mającą ustalone prawo do emerytury do żądania od organu administracji przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego w miejsce otrzymywanego świadczenia emerytalnego lub obok tego świadczenia do wysokości wyższego z nich. Analiza orzeczeń, w których takie poglądy zaprezentowano wskazuje, że były one raczej wynikiem nie tyle samej interpretacji obowiązujących regulacji, ile rezultatem bezpośredniego zastosowania Konstytucji. Kwestia oceny celowości rozwiązania przyjętego w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w aspekcie zasad konstytucyjnych także była przedmiotem wcześniejszych wypowiedzi NSA. W orzeczeniach przywołanych wyżej (sygn. I OSK 2950/15 i I OSK 134/18) zwrócono uwagę, że pomimo iż sprawiedliwość społeczna łączy się z konstytucyjną zasadą równości, to powyższe nie oznacza konieczności przyznania wszystkim kategoriom obywateli (grup, podmiotów) jednakowych praw i obowiązków. Podkreśla się, że poszczególne kategorie podmiotów powinny być traktowane równo, to znaczy według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących i faworyzujących, tylko wówczas, gdy u podłoża określonych regulacji prawnych leży jednakowa sytuacja faktyczna tych podmiotów. Osoby zaś mające ustalone prawo do emerytury, choćby nawet niższe kwotowo od świadczenia pielęgnacyjnego, a opiekujące się niepełnosprawnymi członkami swoich rodzin nie pozostają w takiej samej sytuacji jak osoby, które tego prawa jeszcze nie nabyły. Zawieszenie prawa do emerytury zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych skutkuje wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 ww ustawy). Emerytura jest prawem niezbywalnym, ale uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w postaci posiadania prawa do emerytury. Istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta wynikająca z tego przepisu musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty to uznać należy, że taka wykładnia eliminuje negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Należy wskazać stronie, która jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, że w licznych orzeczeniach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stanął na stanowisku, iż drogą do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji pobierania emerytury jest zawieszenie tego ostatniego uprawnienia (tak: prawomocne wyroki WSA w Rzeszowie: z 26 kwietnia 2021r., II SA/Rz 36/21; z 6 października 2020r., II SA/Rz 649/20, z 29 września 2020r., II SA/Rz 556/20; z 22 września 2020r., II SA/Rz 597/20; z 8 września 2020r. II SA/Rz 447/20; z 20 lutego 2020r., II SA/Rz 1265/19 – dostępne w: CBOSA). Zatem warunkiem niezbędnym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego powinno być dokonanie przez osobę uprawnioną wyboru jednego z wykluczających się świadczeń. Możliwość taką stwarza art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 53 - zwana dalej "u.e.r."), który pozwala na zawieszenie prawa do emerytury na wniosek uprawnionego, a co za tym idzie, zniesienie negatywnej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Innymi słowy, wedle stanowiska aprobowanego przez orzekający w sprawie Sąd, wnioskodawca ma prawo dokonać wyboru pomiędzy świadczeniami z sytemu zabezpieczenia społecznego pozostającymi w kolizji, analogicznie do rozwiązania przyjętego przez ustawodawcę w art. 27 ust. 5 u.ś.r. Dlatego mając na uwadze treść art. 79a K.p.a. organ winien przed wydaniem decyzji w sprawie wskazać stronie przesłanki uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego od niej zależne, a więc w tym przypadku przedstawienie decyzji o zawieszeniu prawa do emerytury. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie miał zatem wątpliwości, że organy I oraz II instancji prawidłowo zastosowały treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. przyjmując, że stronie służy prawo wyboru pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym a emeryturą, którą może zawiesić na wniosek w celu otrzymania preferowanego świadczenia. Organy uczyniły również zadość treści art. 79a k.p.a. W piśmie z 9 listopada 2020 r. organ I instancji poinformował skarżącą o możliwości wyboru jednego ze świadczeń. Organ pouczył również stronę, iż otrzymanie świadczenia pielęgnacyjnego uzależnione jest od uprzedniego uzyskania decyzji o zawieszeniu prawa do emerytury. Podobne wezwanie dotyczące wyboru kolizyjnych świadczeń skierowało do skarżącej Kolegium na etapie postępowania odwoławczego. Organy umożliwiły więc skarżącej dokonanie wyboru pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym a emeryturą. W odpowiedzi na wezwania skarżąca dwukrotnie oświadczyła, że nie chce zawieszać emerytury, a domaga się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy pomiędzy emeryturą a świadczeniem pielęgnacyjnym. Takie stanowisko skarżącej, z przyczyn wywiedzionych powyżej, skutkować musiało wydaniem decyzji odmownej. Sąd nie dopatrzył się naruszenia reguł określonych w art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 K.p.a. Orzekające w sprawie organy poczyniły właściwe ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy, jak również dokonały właściwej wykładni spornych przepisów, czemu dały wyraz w uzasadnieniu podjętych decyzji. Z przedstawionych wyżej względów, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło