II SA/Rz 768/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym zażalenia K.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 768/17 zawarte w pkt II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 768/17 wydanego w sprawie ze skargi K. K. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie sprzedaży nieruchomości stanowiącej mienie komunalne - postanawia – I. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 768/17 w przedmiocie kosztów postępowania sądowego, II. zasądzić od Gminy [...] na rzecz skarżącego K. K. kwotę 1650 zł (słownie: tysiąc sześćset pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. oddalić wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w punkcie pierwszym wyroku z dnia 5 grudnia 2017 r. stwierdził, że zaskarżona uchwała (tj. Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]) została podjęta niezgodnie z prawem. Natomiast w pkt II tego orzeczenia Sąd zasądził od Gminy [...] na rzecz skarżącego kwotę 557 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadniając rozstrzygnięcie w przedmiocie tychże kosztów Sąd stwierdził, że zasądzona kwota uwzględnia wpis od skargi (300 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (240 zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł). W ustawowym terminie K. K. wniósł zażalenie na postanowienie o kosztach postępowania sądowego, które potem uzupełnił w piśmie procesowym z dnia 10 stycznia 2018 r. Wskazał, że Sąd błędnie obliczył wysokość wynagrodzenia dla reprezentującego go pełnomocnika, przyznając z tego tytułu tylko kwotę 240 zł i opierając się w tym zakresie na rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714) w sytuacji, gdy pełnomocnik ten nie został ustanowiony w ramach instytucji prawa pomocy. Skarżący zaznaczył, że przyznane mu koszty postępowania winny uwzględniać następujące kwoty: 300 zł (wpis od skargi), 17 zł (opłata skarbowa od pełnomocnictwa), 480 zł (wynagrodzenie pełnomocnika za udział w postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt II SA/Rz 225/16), 150 zł (wpis od skargi kasacyjnej od postanowienia wydanego pod sygn. akt II SA/Rz 225/16), 240 zł [wynagrodzenie pełnomocnika za udział w postępowaniu przez Naczelnym Sądem Administracyjnym (NSA), które zakończyło się wydaniem przez ten Sąd postanowienia z dnia 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 125/17] oraz 480 zł (wynagrodzenie pełnomocnika za udział w postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt II SA/Rz 768/17). K. K. wniósł także o zasądzenie kwoty 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego (zażalenia na postanowienie tut. Sądu z dnia 5 grudnia 2017 r. dotyczące kosztów postępowania sądowego). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Okoliczności niniejszej sprawy wskazują, że zaistniała w niej sytuacja, o której mowa w powołanym wyżej przepisie tzn. zażalenie złożone przez skarżącego na rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego jest oczywiście uzasadnione. W zakresie kosztów postępowania sądowego obowiązuje zasada, wyrażona w art. 200 P.p.s.a., że zwrot takich kosztów, które są niezbędne do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub który podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie z kolei do art. 205 § 2 P.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Należy jeszcze wskazać, że jeżeli profesjonalny pełnomocnik reprezentuje stronę w obu instancjach, stawki wynagrodzenia odnoszą się do każdej instancji oddzielnie. Podobnie, jeżeli orzeczenie sądu administracyjnego pierwszej instancji zostanie uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, za ponowny udział przed sądem pierwszej instancji przysługuje odrębne wynagrodzenie. Powyższe stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądowym, a Sąd w niniejszym składzie podziela je (np. postanowienie NSA z 20.03.2009 r. I FZ 42/09, postanowienie NSA z 17.09.2012 r. II FZ 753/12). Mając to wszystko na uwadze należy stwierdzić, że postanowienie tut. Sądu zawarte w jego wyroku z dnia 5 grudnia 2017 r., a odnoszące się do zwrotu skarżącemu kosztów postępowania sądowego jest nieprawidłowe. Zaniża bowiem znacznie należną wymienionemu wysokość tychże kosztów, na co słusznie strona skarżąca zwróciła uwagę w złożonym przez siebie zażaleniu na to orzeczenie. Dlatego też Sąd postanowił w ramach tzw. autokontroli uchylić swoje postanowienie z dnia 5 grudnia 2017 r. i w tym zakresie orzec na nowo o kosztach postępowania sądowego, Sąd zaliczył do należnych stronie kosztów wszystkie te wskazane przez nią w uzupełnieniu złożonego przez nią zażalenia (wspomniane pismo z 10 stycznia 2018r.) oprócz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Zaznaczenia bowiem wymaga, że w aktach sprawy znajduje się tylko jeden dokument pełnomocnictwa, w którym K. K. upoważnia adwokata R. B. do reprezentowania go we wszystkich instancjach właściwych w sprawie (k. 216 akt sądowych). W oparciu o to pełnomocnictwo wymieniony pełnomocnik działał w imieniu skarżącego w całym postępowaniu sądowym tj. obejmującym zarówno postępowanie pierwszoinstancyjne (tzn. prowadzone pod sygn. II SA/Rz 225/16 oraz II SA/Rz 768/17), jak i postępowanie przed sądem drugiej instancji (prowadzone pod sygn. I OSK 125/17). Wskazana zaś opłata skarbowa od tego pełnomocnictwa została już uwzględniona we wcześniejszym wyroku NSA z 14 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 2843/15, co nie może budzić wątpliwości w świetle jasnego stanowiska NSA w tym zakresie, zawartego z uzasadnieniu powyższego wyroku. Zasądzając na rzecz skarżącego koszty postepowania Sąd miał na uwadze regulacje rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800), a mianowicie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c, ust. 1 pkt 2 lit. b. Z podanych wyżej względów orzeczono na podstawie art. 195 § 2 P.p.s.a. oraz wskazanych wyżej unormowań rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. Z kolei w pkt III niniejszego postanowienia orzeczono o oddaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Z mocy bowiem art. 209 P.p.s.a., wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201 (dotyczy umorzenia postęowania sądowego w związku z dokonaną przez organ autokontrolą), jak też w art. 203 i art. 204 (te ostatnie przepisy dotyczą zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego). Wprawdzie art. 197 § 2 P.p.s.a. stanowi, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, ale oznacza to odesłanie do unormowań Rozdziału 1. Działu IV zatytułowanego: "Skarga kasacyjne". Brak jest natomiast w tym ostatnim przepisie odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami tzn. Działu V., Rozdział 1 P.p.s.a., zatytułowanego: "Zwrot kosztów postępowania miedzy stronami". Stanowisko powyższe prezentowane jest zarówno w orzecznictwie sądowym (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15.11.2012 r. II GZ 395/12 oraz z dnia 20.07.2016 r. II GZ 721/16), jak i w literaturze prawniczej (B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI Opublikowano: WK 2016). Sąd w niniejszym składzie pogląd ten podziela, bowiem przepisy, z których wynika obowiązek ponoszenia określonego ciężaru, nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Dlatego w pkt III orzeczono o oddaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, czego podstawę stanowił art. 209 P.p.s.a.