II SA/Rz 787/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2012 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. L. i D. K. na czynność Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2012r. znak: [...] w przedmiocie bezpłatnego transportu dzieci do szkoły - postanawia - I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu A. L. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem uiszczonego w sprawie wpisu, III. zwrócić skarżącej D. K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem uiszczonego w sprawie wpisu. A. L. i D. K. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie "niezapewnienia dzieciom uczęszczającym do Szkoły Podstawowej w D. bezpłatnego transportu do szkoły oraz niezapewnienia dzieciom z terenu D. uczęszczającym do Gimnazjum w U. bezpłatnego transportu z miejsca zamieszkania do szkoły oraz niezapewnienia tymże dzieciom opieki w czasie przewozu". Wnieśli o zobowiązanie organu do usunięcia naruszenia prawa polegającego na bezczynności w zakresie realizacji obowiązku wynikającego z art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572). Skarżący A. L. i D. K. opierając swą skargę o art. 101a ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) podnieśli, iż są rodzicami odpowiednio G. L. i K. L. uczęszczających do Szkoły Podstawowej w D. oraz K. K. będącego uczniem Gimnazjum w U. Z uwagi na brak realizacji przez gminę obowiązku zapewnienia wyżej wymienionym dowozu do powyższych szkół w sposób i na warunkach określonych w ustawie o systemie oświaty skierowali do Wójta Gminy [...] wezwanie do usunięcia powyższego naruszenia prawa. W odpowiedzi na to wezwanie otrzymali pismo, w którym Wójt "przyznaje się do niezrealizowania ustawowego obowiązku". Stwierdzając istnienie bezpośredniego związku pomiędzy bezczynnością gminy w realizowaniu ustawowych obowiązków wynikających z przepisów ustawy o systemie oświaty a naruszeniem ich interesu prawnego złożyli przedmiotową skargę. Odpowiadając na tę skargę organ wniósł o jej oddalenie, odnosząc się w sposób merytoryczny do zarzutów składających ją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi należy poprzedzić sprawdzeniem jej wymagań formalnych, w tym dopuszczalności wniesienia, co wynika z art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), określanej w dalszej części jako P.p.s.a. Do warunków dopuszczalności skargi należy m. in. – zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. - wyczerpanie środków zaskarżenia, o których mowa w § 2 tego przepisu stanowiącym, iż jest to sytuacja, gdy stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Nadto, w świetle art. 52 § 3 P.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Jak już wyżej zaznaczono, skarga kwestionuje bezczynność Wójta Gminy [...] sprowadzającą się do braku zapewnienia dzieciom skarżącego A. L. uczęszczającym do Szkoły Podstawowej w D. bezpłatnego transportu do szkoły (transport zapewniają rodzice) oraz niezapewnienia dziecku D. K. uczęszczającemu do Gimnazjum w U. bezpłatnego transportu z miejsca zamieszkania do szkoły oraz niezapewnienia opieki w czasie przewozu (transport publicznym środkiem komunikacji odbywa się z miejsca zbiórki oddalonego znacznie od miejsca zamieszkania dziecka).Orzecznictwo sądowe przesądziło, iż skarga na odmowę zapewnienia uczniom dojazdu do szkoły jest skargą na odmowę przyznania uprawnienia wynikającego z mocy prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (tak np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 17.01.2008r. II SA/Sz 775/07, LexPolonica Nr 2052539, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z Olsztynie z 15.07.2008r. II SA/Ol 149/08, LexPolonica nr 2052619, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16.01.2008r. VIII SA/Wa 614/07, www.nsa.gov.pl). Uprawnieniem takim jest wynikające z art. 17 ust. 3 ustawy o systemie oświaty prawo do uzyskania bezpłatnego transportu dziecka do szkoły i opieki w czasie przewozu bądź też zwrot kosztów przejazdu środkami komunikacji publicznej w sytuacji, gdy droga dziecka z domu do szkoły (w której obwodzie dziecko mieszka) przekracza odległości wymienione w ust. 2 powołanego przepisu (3 km w przypadku uczniów klas I-IV szkół podstawowych oraz 4 km w przypadku uczniów klas V iVI szkół podstawowych oraz uczniów gimnazjów). Aprobując powyższą linię orzeczniczą należy przyjąć, iż skuteczność skargi na czynność w postaci odmowy zapewnienia bezpłatnego transportu ucznia do szkoły zależy od poprzedzenia jej wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, wskazanym w art. 52 § 3 P.p.s.a. W niniejszej sprawie za czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. należy uznać pismo Wójta Gminy [...] z dnia 5 czerwca 2012r., stanowiące odpowiedź na wezwanie skarżących datowane 7 maja 2012r., będące w istocie wnioskiem o podjęcie czynności w postaci zapewnienia dzieciom transportu, o którym mowa w art. 17 ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Pismo powyższe (tj. z 5.06.2012r.) doręczone zostało skarżącym w dniu 8 czerwca 2012r. i w ciągu 14 dni od tej daty tak A. L., jak i D. K. nie wezwali organu do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący skierowali wprawdzie do Wójta Gminy [...] pismo (z daty 7 maja 2012r.), w którym wezwali go do usunięcia naruszenia prawa wynikającego z niewykonywania "czynności nakazanych bezwzględnie obowiązującym przepisem prawa tj. art. 17 ust. 3 ustawy o systemie oświaty", jednak wezwania takiego nie poprzedzała czynność Wójta odmawiająca wyżej wymienionym przyznania powyższego uprawnienia. Jak wynika natomiast z powołanego wyżej art. 52 § 3 P.p.s.a., przewidziane nim wezwanie do usunięcia naruszenia prawa winno zostać złożone w terminie 14 dni, licząc od dnia dowiedzenia się lub też możliwości dowiedzenia się o podjęciu określonej czynności. Skorzystanie przez składających skargę z niewłaściwego trybu jej wnoszenia (tj. w oparciu o art. 101a ustawy o samorządzie gminnym) nie może sanować braku w postaci niewyczerpania właściwego środka zaskarżenia poprzedzającego postępowanie sądowoadministracyjne tj. wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa po wcześniejszym uzyskaniu odmownej odpowiedzi na swój wniosek o przyznanie określonego uprawnienia. W tym miejscu należy wskazać, iż w razie przyjęcia, iż skarga niniejsza wniesiona została w trybie kwestionowania bezczynności Wójta Gminy [...] polegającej na braku podjęcia czynności z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., również nie możnaby jej nadać dalszego biegu. Skuteczne zaskarżenie bezczynności organu zależy bowiem od wcześniejszego złożenia zażalenia przewidzianego w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 200r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) do organu wyższego stopnia (w niniejszym przypadku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego). Zażalenia takiego tymczasem skarżący nie złożyli (nie zawierają go bowiem akta niniejszej sprawy, jak też składający skargę nie powołują się na nie). Z podanych względów skarga A. L. i D. K. podlega odrzuceniu, jako złożona bez uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, a tym samym niedopuszczalna. Podstawę niniejszego orzeczenia stanowi art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 3 P.p.s.a. O zwrocie uiszczonych przez skarżących wpisów orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a.