II SA/Rz 811/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-02-03

Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Magdalena Józefczyk, Elżbieta Mazur - Selwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała zmieniająca studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, która nie narusza bezpośrednio interesu prawnego strony, może być przedmiotem skutecznej skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy jest aktem kierownictwa wewnętrznego, który nie narusza bezpośrednio interesu prawnego strony. Skuteczne wniesienie skargi na uchwałę wymaga wykazania naruszenia konkretnego, aktualnego interesu prawnego lub uprawnienia wynikającego z prawa materialnego. Ponieważ studium ma charakter norm kierunkowych i nie kształtuje bezpośrednio praw i obowiązków jednostek, a jedynie pośrednio wpływa na proces planistyczny, jego ustalenia nie mogą być podstawą do stwierdzenia naruszenia interesu prawnego w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi.
Stan faktyczny
Skarżący K. M. i Z. M. zaskarżyli uchwałę Rady Gminy w Radomyślu nad Sanem zmieniającą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Zarzucili naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie procedury uchwalania studium oraz naruszenie ich interesu prawnego poprzez ograniczenie możliwości zabudowy ich działki. Wójt Gminy wniósł o oddalenie skargi, argumentując zgodność procedury z prawem i brak naruszenia interesu skarżących. Sąd rozpoznał sprawę ze skargi na uchwałę dotyczącą zmiany studium.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II SA/Rz 811 /15 P O S T A N O W I E N I E Dnia 3 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi K. M. i Z. M. na uchwałę Rady Gminy w Radomyślu nad Sanem z dnia 9 maja 2014 r. nr XXXIV/286/2014 w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Radomyśl nad Sanem - postanawia – odrzucić skargę. Uchwałą nr XXXIV/286/2014 z dnia 9 maja 2014 r. Rada Gminy Radomyśl nad Sanem dokonała zmiany w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Radomyśl nad Sanem zatwierdzonego uchwałą z dnia 30 grudnia 2002 r. nr IV/25/02 i zmienionego uchwałą XXVII/223/2009 z dnia 30 grudnia 2009 r. W podstawie prawnej uchwały powołano art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013, poz. 594 ze zm.) zwana dalej w skrócie u.s.g. oraz art. 3 ust. 1 i wart. 12 ust. 1 w zw. z art. 27 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.) zwana dalej w skrócie Uzpz. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, że obecnych zmian, dokonano w związku z koniecznością ochrony, jakości wód gminnego ujęcia wody pitnej, wobec rosnącej tendencji do rozpraszania zabudowy, poprzez zagospodarowanie terenu, położonego także na obszarze Natura 2000, w sposób zapewniający pogodzenie ochrony wartości przyrodniczych z walorami ekonomicznymi, z uwzględnieniem istniejącego zagospodarowania o charakterze sportowo-rekreacyjnym. Przestrzenny zakres zmiany objął obszar około 21 ha w rejonie gminnego ujęcia i stacji uzdatniania wody pitnej oraz na obszarze zasobowym gminnego ujęcia wody pitnej objętego strefą ochrony pośredniej zewnętrznej ujęcia wody pitnej. Wprowadzone zmiany polegały na wskazaniu następujących terenów na obszarze objętym zmianą: 8MN -istniejący teren rozwoju osadnictwa wiejskiego o wielofunkcyjnym charakterze, oznaczony symbolem; 9MN - projektowany teren rozwoju osadnictwa wiejskiego o wielofunkcyjnym charakterze; 1U - teren sług publicznych i komercyjnych; 1US - teren usług sportu i rekreacji; IKS - teren parkingu; 1ZL, 2ZL - tereny zieleni leśnej; 1ZI/ZL, 2ZI/ZL, 3ZI/ZL - tereny zieleni izolacyjnej z możliwością zalesienia; 1ZI, 2ZI, 3ZI - tereny zieleni izolacyjnej, oznaczone symbolami; 1W - teren ujęcia wody; KD - tereny projektowanych dróg gminnych; obszar Natura 2000 OSO Lasy Janowskie; obszar Natura 2000 SOOS Uroczyska Lasów Janowskich. W dniu 1 kwietnia 2015 r. Z. i K. M. skierowali do Rady Gminy Radomyśl nad Sanem wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez podjęcie uchwały w sprawie zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Radomyśla nad Sanem (uchwała z dnia 9 maja 2014 r. nr XXXIV/286/2014) oraz uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Niwka" (uchwała z dnia 10 września 2014 r. XXXVI/308/14), zarzucając ich przyjęcie z naruszeniem zasad określonych w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w zakresie, w jakim odnoszą się do ich działki o nr ewid. 1701/26. Zażądali zmiany uchwał poprzez przekwalifikowanie terenu oznaczonego, jako zieleń izolacyjna na teren zabudowy jednorodzinnej. W ocenie skarżących w toku procedury zmiany studium naruszono art. 11 pkt 1 i 2 Upzp o kolejności dokonywania ogłoszeń, zawiadamiania właściwych organów i dokonywania z nimi uzgodnień, oraz terminach składania wniosków w sprawie zmiany studium. Podkreślili, że ujęcia wody na rzeczonym terenie nie posiadały i nadal nie posiadają ustanowionej strefy ochronnej pośredniej zewnętrznej. Wójt Gminy miał natomiast przejąć bezprawnie kompetencje uprawnionego organu do ustanowienia takiej strefy. Nie przeanalizowano ponadto, czy zamierzona przez nich zabudowa należącej do nich działki mogłaby negatywnie wpłynąć na źródło poboru wody. Wprowadzoną zmianą całkowicie wyłączono możliwość zabudowy działki nr [...], a dokonano tego w sposób dyskryminujący, jeżeli uwzględnić przeznaczenie terenów sąsiednich oznaczonych symbolami 1MN i 2MN. Nie uwzględniono także zgłaszanych przez nich uwag i wniosków. Z kolei wykaz uwag zgłoszonych do wyłożonego projektu studium nie był kompletny, gdyż nie zawiera informacji o sposobie ich rozstrzygnięcia, a dokument w tym zakresie został sporządzony później i antydatowany. W ocenie autorów pisma, wnioski o uzgodnienie projektu zmiany studium skierowano w części do niewłaściwych organów, jak np. do Urzędu Komunikacji Elektronicznej i Polskich Kolei Państwowych S.A. Także zakres przyjętej zmiany nie pokrywa się z treścią uchwały o przystąpieniu do zmiany Studium, czym w sposób istotny naruszono tryb sporządzania Studium. Uchwała powyższa została zaskarżona przez Z. i K. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zarzucili jej podjęcie z naruszeniem art. 1 ust. 2 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 11 pkt 1 i 2, art. 15 ust. 1 i ust. 2 pkt 7, art. 17 pkt 1, 2 i 9, art. 20 i art. 28 ust. 1 Upzp oraz § 9 pkt 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, art. 58 Prawa wodnego oraz art. 31 ust. 3 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Uzasadniając ww. zarzuty przedstawiono argumentację zbieżną do treści wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W kwestii natomiast naruszenia interesu prawnego wskazali, że ubiegali się o ustalenie warunków zabudowy działki nr 1701/26 będącej ich własnością od 2007 r. Postepowanie w tej sprawie było zawieszane w związku z procedurą zmiany studium oraz przystąpieniem do uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, choć na skutek wnoszonych przez nich zażaleń postanowienia w tym przedmiocie były uchylane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy potwierdził również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 marca 2014 r. sygn. II SAB/Rz 127/13. Natomiast decyzją Wójta Gminy Radomyśl nad Sanem z dnia 19 marca 2014 r., po niemal 4 latach, umorzono postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Niwka". Studium i plan miejscowy zmieniły możliwy sposób zagospodarowania działki nr [...] w sposób niezgodny z ich oczekiwaniami. Z tych przyczyn, w ocenie skarżących, doszło do przekroczenia przez Gminę przysługującego jej władztwa planistycznego, ponieważ ograniczenie prawa własności do ww. działki odbyło się z naruszeniem zasady proporcjonalności i równości oraz ochrony własności. Nie zapewniono im również prawa uczestniczenia w procedurze uchwalania Studium na skutek braku powiadamiania ich o kolejnych czynnościach. Skarżący domagają się stwierdzenia nieważności ww. uchwały oraz orzeczenia o kosztach postępowania. W odpowiedzi na skargę reprezentujący Radę, Wójt Gminy Radomyśl nad Sanem wniósł o jej oddalenie. Po przedstawieniu przebiegu postępowania w sprawie zmiany Studium, odnosząc się do zarzutów skargi podał, że nie zasługują one na uwzględnienie, gdyż cała procedura została przeprowadzona zgodnie z przepisami Upzp. Konieczne stało się opracowanie rozwiązań prawnych mających na celu ochronę ujęć wody pitnej, co potwierdza opracowana w sprawie prognoza oddziaływania na środowisko. Brak natomiast regulacji, które nakazywałyby zawiadamiać właścicieli nieruchomości położonych w granicach objętych procedowaniem o podejmowanych czynnościach, w tym o sposobie rozpatrzenia uwag. Stosownych zawiadomień dokonuje się natomiast poprzez obwieszczenia, a zgłoszone uwagi rozpatrzono zgodnie z Upzp. Uchybienia w zakresie kolejności zawiadomienia organów i dokonania ogłoszeń było nieistotne dla wyniku procedury, podobnie jak naruszenie § 9 pkt 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. Zakres zmiany studium został ograniczony uchwałą z dnia 20 marca 2014 r. nr XXXIII/269/14. Wszystkie zaś uzgodnienia i opinie odnosiły się do szerszego obszaru, niż pozostał po zmniejszeniu, ale odnosiły się w całości do tego pozostałego obszaru. Nie było zatem konieczności ich ponawiania w zakresie publicznego wyłożenia. Zwracając się z kolei o opinie do Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej i Polskich Kolei Państwowych S.A. dążono, aby w sprawie projektu zmiany studium wypowiedziało się jak najwięcej instytucji. Dokumentem tym nie naruszono praw skarżących, bo w pobliżu posiadają także inną jeszcze nieruchomość z prawem jej zabudowy oraz działki, na których zrealizowano dom mieszkalny i na których realizują inne inwestycje budowlane. Wójt zwrócił również uwagę, że nabywając działkę rolną skarżący nie mieli przecież gwarancji przekwalifikowania jej na działkę budowlaną. W piśmie z dnia 30 lipca 2015 r. skarżący uzupełniająco podali, że zawiadomienie organów nastąpiło na 6 dni przed ogłoszeniem o przystąpieniu do sporządzania zmiany Studium, co uznać należy za naruszenie zasad sporządzania studium powodujących nieważności uchwały. Z kolei zbyt krótki, bo zaledwie 4 - dniowy okres wywieszenia informacji o możliwości zgłaszania wniosków do studium (do 14 lipca 2012 r.), pozbawił mieszkańców ich uprawnień. Nie było zaś przeszkód prawnych, aby informacja taka widniała aż do upływu okresu wyznaczonego do zgłaszania takich wniosków (13 sierpnia 2012 r.). Powoływana przez Wójta dokumentacja hydrologiczna nie powinna mieć żadnego znaczenia przy uchwalaniu zmiany studium, ponieważ strefy ochrony ujęć wód wyznacza się w inny sposób. Brak informacji o sposobie rozstrzygnięcia uwag w wykazie stanowiącym załącznik nr 7 do zarządzenia Wójta z dnia 16 grudnia 2013 r. nr 99a/2013 narusza procedurę planistyczną i nie może tego usprawiedliwiać "przeoczenie" ze strony organu. Skarżący nie zgadzają się z tym, że po ograniczeniu zakresu zmiany Studium nie było konieczności ponowienia procedury, w tym opiniowania i uzgadniania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a." w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej przez badanie zgodności z prawem uchwał m.in. organów jednostek samorządu terytorialnego, stanowiących przepisy prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) oraz aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.). Na wstępie należy jeszcze dodać, że skarżący wnieśli jedną wspólną skargę, którą objęli uchwałę Rady Gminy Radomyśl nad Sanem Nr XXXIV/286/14 z dnia 9 maja 2014 r. w sprawie uchwalenia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Radomyśl nad Sanem oraz uchwałę Nr XXXVI/308/14 z dnia 10 września 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Niwka" w obrębie ewidencyjnym Radomyśl nad Sanem prowadzoną pod sygn. akt II SA/Rz 812/15. Skarżący przedstawili również tożsame zarzuty do obydwu tych uchwał. Stosownie do art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą podjętą przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W kontekście przytoczonych przepisów, skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest uwarunkowane następującymi okolicznościami: po pierwsze - zaskarżony akt musi dotyczyć sfery administracji publicznej, po drugie - wniesienie skargi do sądu wymaga wcześniejszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a nadto zachowania terminu, a po trzecie - zaskarżony akt musi nie tylko dotyczyć interesu prawnego, ale również naruszać interes prawny lub uprawnienie skarżącego. Dopiero po spełnieniu powyższych przesłanek możliwe jest dokonanie oceny skargi pod kątem jej zasadności. Wobec wniesienia skargi na uchwałę w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, Sąd stwierdził spełnienie przesłanki przedmiotowej, gdyż jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Zachowane zostały też formalne warunki wniesienia skargi, gdyż skarżący pismem z dnia 1 kwietnia 2015 r. wezwali Radę Gminy Radomyśl nad Sanem do usunięcia naruszenia prawa. Skarga została złożona w organie 29 maja 2015 r., czyli z dochowaniem ustawowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Rozważenia natomiast wymaga spełnienie trzeciej przesłanki do skutecznego wniesienia skargi to jest stwierdzenie istnienia naruszenia interesu prawnego skarżących Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać, jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (zob. uzasadnienie postanowienia NSA z dnia 26 sierpnia 2009 r., II OZ 703/09, niepubl.). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 września 2008 r., SK 76/06, OTK-A 2008, Nr 7, poz. 121, uznał, że art. 101 ust. 1 u.s.g. umożliwia zaskarżanie aktów administracyjnych jedynie tym, którzy wykażą się konkretnym, indywidualnym interesem prawnym wynikającym z konkretnej normy prawa materialnego i jest zgodny z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2 i 7 oraz 77 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji. (Dz. U. z 2008 r., nr 170, poz. 1053). Zastosowanie w art. 101 u.s.g. konstrukcji interesu prawnego, znajdującego umocowanie w prawie materialnym, analogicznej do konstrukcji interesu prawnego przyjętego w art. 28 k.p.a., stwarza podstawę do sprecyzowania cech (właściwości) tego interesu na podstawie ustaleń poczynionych w doktrynie procesu administracyjnego. Oczywiście, przenoszenie tych cech na grunt art. 101 u.s.g. powinno odbywać się na zasadzie "odpowiedniości" ze względu na odmienną sytuację, z jaką mamy do czynienia w skardze na uchwałę. O ile w art. 28 k.p.a. chodzi o interes prawny, wyrażający się w bezpośrednim oddziaływaniu na sytuację prawną określonego podmiotu decyzji wydanej w wyniku prowadzonego postępowania, o tyle tutaj istotą rzeczy jest naruszenie istniejącego interesu prawnego (uprawnienia) w wyniku uchwały (zarządzenia) podjętej przez organ gminy. Przyjmuje się, że interes prawny powinien być aktualny, osobisty (własny, indywidualny) i dotyczyć bezpośrednio sfery prawnej określonego podmiotu. Aktualność interesu prawnego oznacza, że po wejściu w życie takiego aktu interes ten w danej sytuacji faktycznej i prawnej obiektywnie istnieje. Wymóg ten wiąże się z realnością" interesu prawnego. Powinien on rzeczywiście istnieć. Przy czym nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani też hipotetyczny. Naruszenie interesu konkretnej osoby ma polegać na stworzeniu realnego zagrożenia, istniejącego już w chwili wejścia w życie uchwały, a jeżeli nie zostanie zniwelowane na skutek wezwania do usunięcia naruszenia prawa, w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Naruszenie to, nie może polegać na tym, że w przyszłości uchwała mogłaby wywołać skutki bliżej nieokreślone, czyli, stwarzać zagrożenie wystąpienia naruszenia w przyszłości" (wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2008 r., I OSK 277/08, LEX nr 490092). Interes powinien być o charakterze osobistym, czyli własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany i musi wynikać ze ściśle określonego przepisu prawa oraz odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego akt prawa miejscowego i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu ( por. wyrok NSA z dnia 23 maja 2002 r., IV SA 1486/01, niepubl.). Konkretność interesu prawnego oznacza, że skarżącemu powinno przysługiwać konkretne prawo podmiotowe o charakterze prywatnoprawnym czy też publicznoprawnym, wynikające z przepisów prawa materialnego, które zostałoby najpóźniej w dacie wniesienia skargi naruszone kwestionowaną uchwałą (wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2008 r., IV SA/Wa 2202/06, LEX nr 497584). Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie legitymacji skargowej na podstawie art. 101 u.s.g. powinien bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu wnoszącego skargę. Skarżący, jako uzasadnienie naruszenia interesu prawnego przedstawili działania Wójta Gminy Radomyśl nad Sanem w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji o warunkach zabudowy na działkę nr [...] wszczęte na ich wniosek z dnia 17 sierpnia 2011 r. Postępowanie to po czterech latach zakończyło się decyzją Wójta Gminy Radomyśl nad Sanem z dnia 10 marca 2015 r. umorzeniem postępowania. Ponadto skarżący wskazali, że kupując działkę (2007 r.) liczyli na możliwość włączenia jej w tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub uzyskanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę dwóch budynków mieszkaniowych jednorodzinnych. Zatem skarżący naruszenie interesu pranego upatrują w naruszeniu prawa własności, gdyż stwierdzili, że studium i plan miejscowy zmieniły możliwy sposób zagospodarowania działki nr [...] w sposób niezgodny z ich oczekiwaniem. Uchwała w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy jest aktem kierownictwa wewnętrznego, które wobec kategorycznego stwierdzenia zawartego w art. 9 ust. 5 Upzp nie ma charakteru aktu prawa miejscowego. Orzecznictwo sądowoadministracyjne prezentuje jednolite stanowisko. W niniejszej sprawie podstawową kwestią jest odpowiedź na pytanie, czy wpływ studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Radomyśl nad Sanem na interes prawny skarżących jest tego rodzaju, że treść zaskarżonej uchwały wypełnia definicję naruszenia interesu prawnego. W rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości okoliczność, że źródłem interesu prawnego skarżących są normy określające prawo własności nieruchomości, co w realiach niniejszej sprawy uprawnia do twierdzenie, że brak jest podstaw do przyjęcia tezy o naruszeniu interesu prawnego skarżących kwestionowaną uchwałą. Z regulacji zaskarżonego studium wynika, że zawarte w nim ustalenia mają charakter wytyczonych przez radę gminy kierunków zagospodarowania przestrzennego. Normy zaskarżonego studium mają charakter tzw. norm kierunkowych lub programowych. Taki charakter norm sprawia, że nie są one zdolne w sposób bezpośredni oddziaływać na sferę praw i obowiązków podmiotów stojących na zewnątrz administracji. Ich oddziaływanie może być wyłącznie pośrednie, jako pewna wytyczna dla organu kompetentnego do podjęcia rozstrzygnięcia bezpośrednio wiążącego i mającego charakter normy - reguły. W odniesieniu do procesu planistycznego to właśnie na etapie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rada gminy uzyskuje kompetencje do prawotwórczej działalności w ramach władztwa planistycznego, które daje jej uprawnienie do kreowania - w granicach upoważnienia ustawowego - norm prawnych bezpośrednio oddziałujących na prawo własności. Wywodzony z prawa własności interes skarżących jest wyraźnie zindywidualizowany i jest prawnie chroniony, ale trudno byłoby uznać, że został naruszony ustaleniami przedmiotowego studium. W tej konkretnej sprawie uchwalone studium nie zmienia sytuacji prawnoplanistycznej nieruchomości skarżących. To nie z ustaleń zaskarżonego studium, a z aktów prawa powszechnie obowiązującego i wydawanych na ich podstawie indywidualnych aktów administracyjnych mogą wynikać ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości stanowiącej własność skarżących. Sytuację tę jasno ilustruje fakt, że studium, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wyklucza prowadzenia postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, czy lokalizacji inwestycji celu publicznego. Dodać wypada, że skarżący korzystali z takiej możliwości. Dopiero ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Wskazane przez skarżących ustalenia spornej uchwały w żaden bezpośredni sposób nie oddziałują na wykonywanie prawa własności nieruchomości. Mogą ewentualnie oddziaływać w sposób pośredni - jako wiążący kierunkowo element w procesie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania. Oddziaływanie to jednak nawet i w tym wypadku nie stanowiłoby z zasady kwalifikowanej ingerencji polegającej na naruszeniu interesu prawnego lub uprawnienia wyprowadzanych z prawa własności. Nie można też pominąć stanowiska skarżących dla oceny naruszenia ich interesu prawnego, że kierunki zagospodarowania działki skarżących wprowadzone w studium są niezgodne z ich oczekiwaniami, co do sposobu zagospodarowania działki w przyszłości. Skarżący nie wywiedli, w jaki sposób zostało naruszone ich prawo własności i dotychczasowy sposób korzystania. Sami skarżący twierdzą, że działka ich ma charakter rolny, zatem wprowadzony w studium planowany kierunek dla ich działki nie wpłynął na sposób i możliwość korzystania w sposób dotychczasowy, ani nie wpłynął na zakres wykonywania prawa własności. Nie można opierać naruszenia interesu prawnego na konstruowaniu treści norm prawnych zgodnych z własnymi oczekiwaniami z tego względu, że interes prawny jest obiektywny i aktualny. Przy takiej argumentacji skarżących ich interes prawny nie ma cechy aktualności. Wprowadzony dla działki skarżących w studium symbol 1 ZI/ZL - oznacza tereny zieleni izolacyjne z możliwością zalesienia. Możliwości zabudowy działki nie przewidywała również uchwała Rady Gminy Radomyśl nad Sanem z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Radomyśl nad Sanem. Okoliczność, że Rada Gminy Radomyśla nad Sanem nie uwzględniła postulatu skarżących o objęciu ich działki możliwością zabudowy jednorodzinnej nie prowadzi do wniosku, że nastąpiło naruszenie interesu prawnego skarżących, skoro ich sytuacja prawna nie ulegała zmianie. Naruszenia interesu prawnego skarżących nie można też wyprowadzić z faktu, że od 2011 r. ubiegali sie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, które to postępowanie zostało umorzone w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania. Skarżący nie wykazali, że dysponowali prawem do zabudowy nieruchomości (por. wyrok NSA z 20.03.2014 r., sygn. akt II OSK 2572/12 - dostępny na str. internetowej: http//orzeczenia.nsa.gov.pl). Wprawdzie wywodzony przez skarżących z prawa własności interes prawny jest indywidualny i prawnie chroniony, ale nie wykazali zaistnienia zmiany sytuacji prawnoplanistycznej nieruchomości, bowiem regulacje studium, co do zasady bezpośrednio nie oddziaływują na wykonywanie prawa własności. Związek pomiędzy studium a planem określa art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który wprowadza charakter wiążący studium dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, czyli nie jest przesłanką do kwestionowania ustaleń studium. Przepis ten nie kształtuje sytuacji właścicieli nieruchomości i nie stanowi o naruszeniu interesu prawnego. Podobnie jak z art. 17 pkt 4 cyt. ustawy, zgodnie z którym podczas sporządzania projektu planu miejscowego organ gminy zobowiązany był uwzględniać ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, oraz art. 20 ust. 1 tej ustawy stanowiącym, że rada gminy uchwala miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium, a to z tego wzglądu, że nie wpływają na sposób realizacji prawa własności. Przedstawiona powyżej argumentacja wykazująca, że nie doszło do naruszenia konkretnego, aktualnego interesu prawnego skarżących opartego na konkretnym przepisie prawa materialnego jest wystarczające do stwierdzenia, Że skarga skarżących nie zasługuje na uwzględnienie. Za chybiony Sąd uznał zarzut naruszenia ar. 10 ust. 1 pkt 9, art. 20, art. 28 ust. 1 Upzp gdyż skarżący nie wykazali w tym stanie prawnym i faktycznym naruszenia swojego interesu prawnego, wywołującego skutek w postaci naruszenia zasad sporządzenia studium w części lub całości. Ponadto projektowana zmiana studium w wyniku długotrwającej procedury uchwalania została poprawiona i aktualnie nie można postawić zarzutu, że zasady i tryb uchwalania studium zostały istotnie naruszone, a także, że naruszona zastała właściwość organów. W trakcie procedury uchwalania studium został zawężony obszar dla wprowadzanych zmian i skarżący twierdzą, że wymagało to powtórzenia procedury od początku. Treść art. 27 Upzp stanowi, że zmiana studium lub planu miejscowego następuje w takim trybie, w jakim są one uchwalane. W ocenie Sądu ograniczenie obszaru zmiany studium w stosunku do obszaru początkowo objętego planowanymi zmianami, ale bez zmiany funkcji i kierunków wprowadzonych dla danego terenu nie wymaga powtarzania procedury planistycznej od początku. Ograniczenie obszaru zmiany studium bez zmiany funkcji i kierunków nie mieści się w pojęciu zmiany studium, o którym mowa w art. 27 Uzpz. Projektowana zmiana posiada wymagane przez ustawodawcę wszystkie pozytywne opinie i uzgodnienia właściwych miejscowo i rzeczowo organów, a naruszenie kolejności w ich uzyskiwaniu nie ma wpływu na treść i dlatego nie można tego rodzaju naruszenia kwalifikować, jako istotne. Nie doszło też do naruszenia art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.). Powołany przepis stanowi, że strefę ochrony ustanawia, w drodze aktu prawa miejscowego, dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, na wniosek i koszta właściciela ujęcia wody, wskazując nakazy, ograniczenia oraz obszary, na których one obowiązują, stosownie do art. 52-57. Przepis ten dotyczy ustanowienia strefy ochrony pośredniej ujęcia wody. Skarżący kwestionują, że wprowadzając strefę ochrony ujęcia wody doszło do naruszenia właściwości organu. Raz jeszcze wypada przypomnieć, że studium zawiera normy kierunkowe, natomiast strefa ochrony pośredniej ujęcia wody jest aktem prawa miejscowego, czyli jest źródłem prawa dla danego terenu. Określenie tak w tekście jak i na rysunku studium, projektowanej strefy ochrony sanitarnej pośredniej, jako proponowany do ochrony prawnej teren nie narusza w sposób istotny procedury planistycznej. Studium nie wprowadza żadnych dodatkowych obciążeń dla właścicieli nieruchomości ani zakazów z tego płynących, bo nie taka jest rola studium, co zostało już wyżej przedstawione. Tyko właściwy miejscowo organ wskazany w art. 58 ust. 1 Prawa wodnego może podjąć stosowny akt prawa miejscowego. Wobec stwierdzenia, że zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego w zakresie wykonywania prawa własności za niezasadne należy uznać też zarzuty dotyczące naruszenia art. 31 ust. 3 i art. 32 Konstytucji RP. Skoro skarżący nie wykazali, aby zaskarżona uchwała jednostki samorządu terytorialnego naruszała konkretny, aktualny interes prawny lub uprawnienie to zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. skargę należało odrzucić. Z mocy art. 231 § 1 p.p.s.a. wobec odrzucenia skargi na rozprawie Sąd nie orzekł o kosztach postępowania sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło