II SA/Rz 816/18

WyrokWSA w Rzeszowie2018-10-24

Skład orzekający: Jerzy Solarski, Ewa Partyka, Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości, opierając się na braku pełnej legitymacji procesowej wszystkich spadkobierców byłego właściciela, mimo orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego zmieniającego zasady dotyczące samodzielnej legitymacji procesowej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, uznając, że organ odwoławczy nieprawidłowo umorzył postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości. Pomimo braku pełnej legitymacji procesowej wszystkich spadkobierców, organ powinien był wezwać wnioskodawców do uzupełnienia wniosku, zwłaszcza po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który przyznał samodzielną legitymację procesową poszczególnym spadkobiercom. Umorzenie postępowania bez umożliwienia uzupełnienia braków stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący W.Ś. złożył wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Starosta odmówił zwrotu części nieruchomości, a zwrócił część na rzecz W.Ś., M.K. i R.S. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie, argumentując, że do wniosku nie przystąpiła Gmina [...], będąca jednym ze spadkobierców. Skarżący zaskarżył decyzję Wojewody, podnosząc, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego możliwe jest samodzielne dochodzenie roszczeń przez poszczególnych spadkobierców.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi W. Ś. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego W. Ś. kwotę 680 zł /słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi W.Ś. (dalej: skarżący) jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] umarzająca postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 6 lutego 2017 r. W.Ś. wystąpił do Starosty [...] o zwrot nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako dawna działka nr 1958/2, a obecnie stanowiącej działkę nr 1549/7 i część działki nr 1548/16 obr. [...], będących własnością Gminy Miejskiej [...], objętych KW [...]. W dniu 26 maja 2017 r. do wniosku przystąpili M.K. oraz R.S. Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], Starosta [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 – dalej: K.p.a.), art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 i 2, art. 140 ust. 1, 2 i 4, art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 121 z późn. zm. – dalej: u.g.n.) orzekł m.in. o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w [...], obręb [...], stanowiącej część obecnej działki nr 1549/7 o pow. 0,0449 ha, obj. KW [...], odpowiadającej części dawnej działki nr 1958/2; odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako nowo wydzielona działka nr 1548/18 o pow. 0,6116 ha, powstałej z obecnej działki nr 1548/16 obj. KW [...] odpowiadającej części dawnej działki nr 1958/2; o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości położonej w [...], obręb [...], oznaczonej jako nowo wydzielona działka nr 1548/17 o pow. 0,0696 ha, powstałej z podziału obecnej działki nr 1548/16 obj. KW [...] odpowiadającej części dawnej działki nr 1958/2 na rzecz W.Ś. w 2/6 częściach, M.K. w 1/6 części oraz R.S. w 1/6 części oraz rozliczeniach z tym związanych. W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, że w przypadku nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka nr 1549/7 cel wywłaszczenia jakim była budowa dworca PKS w całości został zrealizowany. Odnosząc się do części dawnej działki nr 1958/2, położonej pod zabudowaniami dworca PKS, organ ocenił, że zasadna jest odmowa w zakresie tej części obecnej części działki nr 1548/16 z uwagi na trwałe zagospodarowanie nieruchomości, pomimo że zagospodarowanie na tym terenie nastąpiło po upływie terminów określonych w u.g.n. W kwestii zaś nieruchomości stanowiącej część obecnej działki nr 1548/16 – w części odpowiadającej dawnej działce nr 1958/2, wydzielonej jako nowa działka 1548/17, organ uznał ją za zbędną na cel wywłaszczenia jakim była budowa dworca PKS. Od powyższej decyzji odwołanie złożył W.Ś., zarzucając naruszenie art. 137 u.g.n. poprzez niezasadne zastosowanie tego przepisu, w zakresie obejmującym część działki nr 1549/7 odpowiadającej części dawnej działki nr 1958/2, podczas gdy na nieruchomości objętej wnioskiem cel wywłaszczenia został zrealizowany po upływie terminów określonych w tym przepisie; naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, nieustalenie rzeczywistych granic wywłaszczanej nieruchomości, dawnej działki nr 1958 oraz granic działek podlegających zwrotowi, a także naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 11 w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez sformułowanie uzasadnienia decyzji w sposób niepełny. Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], Wojewoda [...], działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 9a, art. 136 ust. 3 i art. 216 u.g.n., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w [...], oznaczonej jako dawna działka nr 1958/2, stanowiącej obecnie działkę nr 1549/7 i część działki nr 1548/16 obr. [...], stanowiącej własność Gminy Miejskiej [...], objętej KW [...]. W uzasadnieniu organ podał, że aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...] kwietnia 1988 r. E.O. sprzedała Skarbowi Państwa działkę nr 1958/2 za kwotę 4 229 054, 00 zł. Z jego treści wynika, że działka została nabyta z przeznaczeniem pod budowę dworca osobowego PKP-PKS. Zgodnie z postanowieniem częściowym Sądu Rejonowego w [...] Sygn. akt: [...] z dnia [...] września 2011 r. spadek po E.W. (wcześniej O.) nabyli: mąż W.W. w 2/6 częściach, syn W.Ś. w 2/6 częściach, wnuk R.Ś. w 1/6 części oraz wnuczka M.K. w 1/6 części. Na podstawie postanowienia końcowego Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt: [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. spadek po W.W. nabyła Gmina [...] w całości, z dobrodziejstwem inwentarza. Dalej organ zauważył, że w przedmiotowej sprawie z wnioskiem o zwrot nieruchomości nabytej na rzecz Skarbu Państwa w trybie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. nr 22, poz. 99) wystąpili W.Ś., M.K. i R.S. Do wniosku o zwrot nieruchomości nie przystąpiła natomiast Gmina [...]. Zdaniem Organu dla skuteczności wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości konieczne było złożenie go przez wszystkich następców prawnych pierwotnego właściciela działek. Natomiast z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że spośród w/w następców prawnych prawidłowego wniosku nie złożyła Gmina [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżący wniósł o uchylenie opisanej wyżej decyzji Wojewody oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego decyzja ta narusza art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, podczas gdy właściwa analiza sprawy winna skutkować uchyleniem tej decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący podniósł, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2015 r. SK 26/14, z dniem 24 lipca 2015 r. przepis art. 136 ust. 3 zdanie pierwsze u.g.n. częściowo został uznany za niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 21 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i utracił moc w zakresie, w jakim uzależniał przewidziane w nim żądanie byłego właściciela wywłaszczonej nieruchomości lub ich spadkobierców od zgody pozostałych byłych współwłaścicieli nieruchomości lub ich spadkobierców. Tak więc wnioski o zwrot nieruchomości wywłaszczonej lub jej części mogą być składane przez poszczególnych byłych właścicieli lub poszczególnych spadkobierców. W ocenie Skarżącego możliwy jest również zwrot wywłaszczonej nieruchomości w jej ułamkowej części, a każdemu ze współwłaścicieli przysługuje także samodzielna legitymacja procesowa w postępowaniu zwrotnym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – określanej dalej jako P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Po zbadaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, aczkolwiek z nieco innych przyczyn niż w niej podniesione. Przedmiotem kontroli jest legalność decyzji, którą uchylona została decyzja organu I instancji w całości i postępowanie umorzone. Po analizie przedstawionych Sądowi akt postępowania zauważyć należy, iż wniosek inicjujący postępowanie zwrotowe dotyczył zwrotu – jak to sformułowano "odpowiedniej części nieruchomości położonej w [...], tj. działki nr 1958/2 stanowiącej obecnie działkę nr 1549/7 i część działki nr 1548/16 obr. [...] przy ul. [...]". Na późniejszym etapie, pismem z dnia 20 maja 2017 r. M.K. i R.S. zgłosili swój udział w sprawie, popierając wniosek. Organy przyjęły, że przedmiotem postępowania jest zwrot nieruchomości – dawnej działki nr 1958/2. Jak wynika ze znajdującego się na k. 63 akt sprawy zawiadomienia o wszczęciu postępowania Starosta [...] pouczył stronę, że "zgodnie z art. 36 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca, mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części gdy, stosownie do przepisu art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu". Poinformował, że zgodnie z powyższym, niezłożenie wniosku o zwrot dawnej działki nr 1958/2 przez pozostałych spadkobierców po E.W., nie stanowi negatywnej przesłanki do wszczęcia postępowania zwrotowego a jedynie ogranicza postępowanie do rozpatrzenia żądania zwrotu w odpowiedniej idealnej części – przypadającej wnioskodawcy – stosownie do udziału w prawie do spadku po wywłaszczonym byłym właścicielu. Takiej treści pouczenie organu I instancji, przy braku podjęcia przez Wojewodę jakichkolwiek procesowych działań umożliwiających uzyskanie pełnej legitymacji, biorąc pod uwagę przedstawione przez organ odwoławczy podstawy orzeczenia, musiały być ocenione jako naruszenie fundamentalnych zasad wynikających z art. 8 i art. 9 K.p.a., co mogło (przy uwzględnieniu innych jeszcze okoliczności) mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 8 K.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Z art. 9 K.p.a. wynika z kolei, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy mają obowiązek czuwania nad tym, aby strony, inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu są zobowiązane do udzielaania im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Analiza w/w zawiadomienia o wszczęciu postępowania i uzasadnienia decyzji organu I instancji pozwala stwierdzić, że Starosta w sposób tożsamy jak Skarżący rozumiał konsekwencje wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2015 r., sygn. akt SK 26/14 (Dz.U. z 2015 r., poz. 1039). Trybunał orzekł bowiem, iż art. 136 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w zakresie w jakim uzależnia przewidziane w nim żądanie byłego współwłaściciela wywłaszczonej nieruchomości lub jego spadkobierców, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Mimo stwierdzonej ewidentnej sprzeczności kwestionowanej normy prawnej z w/w przepisami Konstytucji RP, w końcowej części uzasadnienia wyroku - w pkt 5.2, Trybunał zaznaczył, że prawidłowa realizacja wyroku będzie wymagała od ustawodawcy rozważenia konieczności podjęcia działań legalizacyjnych na dwóch komplementarnych płaszczyznach. Po pierwsze, konieczne jest przyznanie samodzielnej legitymacji procesowej w postępowaniu zwrotowym każdemu z byłych współwłaścicieli nieruchomości (spadkobiercy), tak aby mogli oni w sposób autonomiczny dochodzić swoich roszczeń niezależnie od stanowiska pozostałych uprawnionych. Po drugie, należy w postępowaniu zwrotowym zapewnić także prawa tym osobom, które z różnych powodów nie wystąpiły z wnioskiem o zwrot udziału w nieruchomości, a są do tego uprawnione. Istotne jest przy tym, że odpowiedzialność za poinformowanie tych osób o możliwości przyłączenia się do toczącego się postępowania zwrotowego oraz uzyskania ich ostatecznego stanowiska powinna spoczywać na organach, ponieważ to one (a nie wnioskodawca) są zobowiązane do naprawienia skutków nieprawidłowego wywłaszczenia. Wybór szczegółowych rozwiązań w powyższym zakresie należy do ustawodawcy, który przy podejmowaniu decyzji powinien dokonać należytego wyważenia interesu prywatnego (wnioskodawcy i innych uprawnionych, niebiorących udziału w postępowaniu zwrotowym) oraz interesu publicznego. Po zaznaczeniu, że kontrolowana norma prawna znajduje zastosowanie także do innych stanów faktycznych (a tym m.in. do spadkobierców byłego właściciela) niż ujęte w sentencji orzeczenia, Trybunał wskazał, że wykonanie wyroku będzie więc wymagało od ustawodawcy rozważenia odpowiedniego zakresu podmiotowego ewentualnych zmian prawnych. Wspomniany wyrok TK wszedł w życie z chwilą jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Do chwili obecnej ustawodawca nie podjął jednak działań w celu wykonania wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. Analiza przytoczonego fragmentu uzasadnienia wyroku i zawartych tam sformułowań, takich jak "rozważenie konieczności" czy "rozważenie ewentualnych zmian prawnych" w zestawieniu z sentencją w/w wyroku Trybunału, w tej sytuacji przemawia za koniecznością dokonywania prokonstytucyjnej wykładni obowiązujących i mających zastosowanie przepisów prawa materialnego i procesowego. Treści tego wyroku nie można bowiem pomijać. Skoro została stwierdzona niezgodność art. 136 ust. 3 u.g.n. w określonym, istotnym przecież na tle niniejszej sprawy zakresie, z ustawą zasadniczą, a decydujące znaczenie musi mieć sam fakt utraty domniemania zgodności z Konstytucją tego przepisu (w określonym zakresie). Moc wiążąca takiego wyroku Trybunału jest bezdyskusyjna, bo TK nawet nie odroczył w czasie utraty mocy obowiązującej kontrolowanego wówczas przepisu. Uzasadnienie w/w wyroku może mieć więc znaczenie pomocnicze ale nie decydujące. Szczegółowa analiza całego uzasadnienia i brak działań ustawodawcy prowadzi do wniosku, że w tych okolicznościach konieczne jest dokonanie takiej wykładni art. 136 ust. 3 u.g.n., która byłaby prokonstytucyjna i uwzględniała fakt powszechnego obowiązywania ogłoszonego w Dzienniku Ustaw wyroku TK z dnia 14 lipca 2015 r., sygn. akt SK 26/14 (zob. uzasadnienia wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2920/16, z dnia 12 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 108/12, z dnia 26 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 128/16, z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 2758/17 per analogiam). Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Przyjęcie, że stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu nie przedkłada się na kształtowanie nowego stanu prawnego jest sprzeczne z zasadami państwa prawa, które organy mają obowiązek wcielać w życie. Do tej pory w judykaturze dość zgodnie przyjmowało się, że z uwagi na jednolity model postępowania zwrotowego konieczne jest złożenie wniosku przez wszystkich uprawnionych. Więź między nimi w orzecznictwie sądów administracyjnych jest kwalifikowana jako legitymacja procesowa łączna, a przysługujące im prawo jako roszczenie niepodzielne. W razie złożenia wniosku przez część osób uprawnionych, organ ma obowiązek wezwać wnioskodawców do jego uzupełnienia. Może ono polegać albo na podpisaniu wniosku przez wszystkich byłych współwłaścicieli/ich następców prawnych – w tym spadkobierców, albo na upoważnieniu jednego ze współwłaścicieli do występowania w imieniu pozostałych (por. np. wyroki NSA z dnia: 21września 2012 r., sygn. akt I OSK 1090/11 i 12 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1949/11). Jak się dotąd przyjmowało w orzecznictwie, organy administracji nie mają natomiast ani obowiązku, ani prawnych możliwości wzywania wszystkich uprawnionych do złożenia wniosku o zwrot nieruchomości (poza zawiadomieniem w wypadku zamiaru zmiany jej przeznaczenia). Jeżeli wnioskodawca nie uzupełni braków wniosku w wyznaczonym terminie, organ wydaje decyzję odmawiającą zwrotu udziału w nieruchomości. Tego typu decyzja nie powoduje jednak powstania stanu res iudicata, tzn. nie stoi na przeszkodzie późniejszemu uwzględnieniu wniosku pochodzącego od wszystkich uprawnionych (zob. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 316/11). Zdaniem Sądu orzekającego przedwczesne byłoby jednakże zajęcie kategorycznego stanowiska w kwestii skutku, jaki wywołuje lub mógł wywołać omawiany wyrok Trybunału (choćby w zakresie jego wpływu na wykładnię). Najpierw należy umożliwić odniesienie się ostatniego z następców prawnych dawnej właścicielki, tj. spadkobiercy po jej mężu – W.W. W kontrolowanej sprawie – jak wcześniej zaznaczono – organ I instancji uznał, że po wyroku Trybunału o sygn. akt SK 26/14 jest władny orzekać w przedmiocie zwrotu udziałów idealnych (tzn. udziałów w ułamkowych częściach) na rzecz niektórych tylko spadkobierców dawnej właścicielki wywłaszczonej nieruchomości o czym dobitnie świadczy cytowany wyżej fragment zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Organ II instancji zauważając brak pełnej legitymacji nie dał nawet szansy na jej uzupełnienie, lecz uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie. Ze znajdujących się w aktach sprawy postanowień Sądu Rejonowego w [...] w sprawie sygn. akt [...], z dnia [...] września 2011 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2012 r. wynikało, że jedynym spadkobiercą, który nie brał udziału w postępowaniu była Gmina [...]. Należało więc wykorzystać i wdrożyć istniejące możliwości procesowe uzyskania stanowiska właściwych organów reprezentujących w/w osobę prawną. W ocenie Sądu dopiero brak poparcia wniosku przez ostatniego następcę prawnego byłej właścicielki powodowałby konieczność pełnej i adekwatnej oceny wpływu wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie sygn. akt SK 26/14 na konkretną sytuację prawną skarżącego i pozostałych osób fizycznych – spadkobierców dawnej właścicielki nieruchomości. Skoro wnioski tych osób o zwrot odpowiedniego udziału we własności nieruchomości nie zostały cofnięte, to mimo braku pełnej legitymacji, bez uprzedniego wezwania wnioskodawców do jej uzupełnienia absolutnie brak było podstaw do umorzenia postępowania. Postępowanie nie było bowiem bezprzedmiotowe, skoro zgłoszono konkretne żądanie. Naruszony więc został oprócz art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a., także art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. Przy okazji, biorąc pod uwagę treść rozstrzygnięcia I instancji i częściowe uwzględnienie zgłoszonego roszczenia, należałoby również szerzej uzasadnić rozstrzygnięcie w kontekście wynikającego z art. 139 K.p.a. zakazu reformationis in peius. W ocenie Sądu niewyczerpanie możliwości uzyskania pełnej legitymacji po stronie żądających zwrotu przez brak wyznaczenia terminu na poparcie wniosku przez znanego przecież ostatniego następcę prawnego poprzedniej właścicielki jest naruszeniem w/w przepisów postępowania, które niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to obligowało Sąd do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obiegu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W ponownym postępowaniu odwoławczym Wojewoda wezwie wnioskodawców do uzupełnienia wniosku o zwrot nieruchomości przez przedstawienie stanowiska Gminy [...] w odniesieniu do zgłoszonego przez nich żądania. Sprawa może zostać rozpoznana dopiero po bezskutecznym upływie wyznaczonego wnioskodawcom na wykonanie powyższego terminie lub po wykonaniu wezwania. Zaistniałą po wykonaniu tych wskazań sytuację organ oceni stosownie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 lipca 2015 r., sygn. akt SK 26/14. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się: uiszczony wpis od skargi oraz wynagrodzenie pełnomocnika – adwokata, stosowne do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło