II SA/Rz 910/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku T.D. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia - p o s t a n a w i a - odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], wydaną w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8 000 zł. Wnioskiem z dnia 30 czerwca 2017 r. skarżący zwrócił się w trybie art. 111 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Kpa), do Głównego Inspektora Transportu Drogowego o uzupełnienie co do "postępowania dowodowego oraz rozstrzygnięcia" opisanej wyżej decyzji tego organu. Żądanie uzupełnienia decyzji wpłynęło do organu w dniu 3 lipca 2017 r. i zostało rozpoznane w dniu 3 sierpnia 2017 r. poprzez wydanie postanowienia o odmowie uzupełnienia zaskarżonej decyzji. W dniu 24 lipca 2017 r. (data stempla pocztowego), skarżący nadał placówce pocztowej operatora pocztowego wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem GITD, skargę na opisaną wyżej decyzję tego organu z dnia 19 czerwca 2017 r. Postanowieniem z dnia 9 listopada 2017 r. II SA/Rz 910/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę TD, uznając ją za niedopuszczalną. Sąd wskazał, że w okolicznościach opisywanej sprawy termin do wniesienia skargi, zgodnie z art. 111 § 2 Kpa, rozpoczął bieg po doręczeniu stronom postanowienia GITD z dnia 3 sierpnia 2017 r., a zatem w odniesieniu do skarżącego – w dniu 9 sierpnia 2017 r. Skarga została zaś nadana przed wydaniem tego postanowienia, tj. w dniu 24 lipca 2017 r. Czynności tej dokonano zatem przed dniem zdarzenia warunkującego dopuszczalność wniesienia skargi, tj. przed doręczeniem stronom postanowienia z dnia 3 sierpnia 2017 r. W dniu 20 listopada 2017 r. skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając zgłoszone żądanie podał, że w dniu 30 czerwca 2017 r. zwrócił się do organu o uzupełnienie zaskarżonej decyzji i w tym samym dniu udał się na zaplanowany wcześniej wyjazd do Czarnogóry i Albanii. Wyjazd ten, jak podał we wniosku, trwał do dnia 7 lipca 2017 r. Następnie, w dniach 16 – 22 lipca 2017 skarżący udał się do Białorusi, a w dniach 29 lipca – 5 sierpnia 2017 r. do Czarnogóry. Skarżący podniósł, że po powrocie uzyskał informację, iż w okresie jego nieobecności były awizowane adresowane do niego przesyłki pocztowej, jednakże nie uzyskał informacji o ich nadawcy. Wobec powyższego, nie chcąc uchybić terminowi, w dniu 24 lipca 2017 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Skarżący podał, że przedwczesne wniesienie skargi spowodowane zostało przekonaniem, że podczas jego nieobecności organ rozpatrzył jego żądanie uzupełnienia decyzji i wydał w tym zakresie stosowne postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Ppsa), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 Ppsa). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 Ppsa). Brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Artykuł 86 § 1 nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2015 r., II GZ 13/15). W nauce prawa, jak również w orzecznictwie sądowym do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, mylne poinformowanie strony przez sąd o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia (por. postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2015 r., II GZ 896/14). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując zdrowiem lub życiem własnym bądź innych lub nie narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (zob. H. Knysiak-Sudyka. Art. 86. w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI. Wolters Kluwer, 2016). Okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu powinny być niezależne od strony i nieprzewidywalne (por. postanowienia NSA: z dnia 29 września 2011 r., II GZ 441/11; z dnia 17 lutego 2015 r., I OZ 104/15, z dnia 12 lutego 2015 r., I OZ 91/15). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wniosek TD jako dopuszczalny podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Nie budzi bowiem wątpliwości Sądu, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia skargi. W świetle przytoczonych wyżej okoliczności, termin do wniesienia skargi przez skarżącego upłynął z dniem 8 września 2017 r. i w terminie tym skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa wniesienia skargi. Jeżeli chodzi o dochowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, Sąd stwierdza, że za początek biegu tego terminu przyjąć należy dzień doręczenia skarżącemu postanowienia z dnia 9 listopada 2017 r. II SA/Rz 910/17 o odrzuceniu skargi, tj. 14 listopada 2017 r. Wniosek o przywrócenie terminu został nadany w placówce operatora pocztowego w dniu 20 listopada 2017 r., tym samym w świetle art. 83 § 3 Ppsa, skarżący dochował terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 Ppsa. Analizując natomiast wniosek pod kątem braku winy skarżącego w niedotrzymaniu terminu do wniesienia skargi Sąd stwierdza, że wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżący jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą winien tak zorganizować swoje przedsiębiorstwo, aby podczas – jak sam wskazał – zaplanowanych podróży zagranicznych zapewnić sobie możliwość odbioru kierowanej do niego korespondencji. Z nadesłanych przez organ akt administracyjnych nie wynika, aby skarżący powiadomił organ o zaplanowanych wyjazdach poza granicę Rzeczpospolitej Polskiej. Nie jest również zrozumiałe, chociaż okoliczność ta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie wniosku, dlaczego skarżący nie był w stanie odebrać awizowanych do niego przesyłek pocztowych, skoro żaden ze wskazanych prze niego wyjazdów nie trwał dużej niż 14 dni, tj. okres, w jakim operator pocztowy przechowuje w swojej placówce przesyłkę pocztową, celem jej ewentualnego podjęcia przez adresata. Co nie mniej istotne, opisane wyżej postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 3 sierpnia 2017 r., doręczne osobiście skarżącemu w dniu 8 sierpnia 2017 r. (zob. zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych), zawierało stosowne pouczenie o wynikającym w realiach opisywanej sprawy terminie do wniesienia skargi – "Na postanowienie nie przysługuje zażalenie. Natomiast zgodnie z art. 111 § 2 Kpa termin 30 dni na wniesienie skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie rozpoczyna bieg od dnia doręczenia stronie niniejszego postanowienia. Skargę należy wnieść za pośrednictwem Głównego Inspektora Transportu Drogowego". Pouczenie to w sposób nie budzący wątpliwości wskazywało zatem, że bieg terminu do wniesienia skargi rozpoczyna się dopiero z chwilą doręczenia stronie wnioskowanego w trybie art. 111 kpa postanowienia. Nie sposób zatem stwierdzić, że inicjując postępowanie sądowoadministracyjne i wnosząc skargę na opisaną wyżej decyzję GITD, skarżący dochował należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. W kontekście wskazanych wyżej okoliczności można wręcz stwierdzić, że nie dochował on nawet minimum staranności, skoro przed wniesieniem skargi nie podjął chociażby próby skontaktowania się telefonicznie z organem administracji i zasięgnięcia informacji odnośnie do stanu sprawy z jego wniosku o uzupełnienie decyzji, względnie zastosowania się do pouczenia zawartego w rzeczonym postanowieniu organu z dnia 3 sierpnia 2017 r. Wobec powyższego, na podstawie art. 86 § 1 Ppsa, Sąd odmówił skarżącemu przywrócenia terminu.