I SA/Sz 1111/12

PostanowienieWSA w Szczecinie2013-03-04

Skład orzekający: Iwona Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazała stratę w ostatnim roku obrotowym i posiada zajęcia egzekucyjne, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli nie przedstawiła pełnej informacji o swojej aktualnej sytuacji finansowej i nie wykazała, że podjęła wszelkie niezbędne środki w celu zdobycia funduszy na pokrycie tych wydatków?
Ratio decidendi
Osoba prawna ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie częściowym musi wykazać, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania, a także że podjęła wszelkie niezbędne kroki w celu zdobycia tych funduszy. Samo wykazanie straty lub istnienie zobowiązań podatkowych nie jest wystarczające, jeśli spółka nadal funkcjonuje, posiada majątek i spłaca inne zobowiązania, co świadczy o możliwościach płatniczych. W przypadku braku pełnej informacji o sytuacji finansowej i niewykazania podjęcia wszelkich niezbędnych środków, wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu.
Stan faktyczny
Spółka "V." Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku od gier. Spółka wykazała stratę za ostatni rok obrotowy, posiadała zajęcia egzekucyjne i wskazała na trudności w uiszczaniu zobowiązań podatkowych. Sąd wezwał spółkę do przedłożenia dodatkowych dokumentów finansowych, które częściowo zostały dostarczone. Referendarz sądowy uznał, że spółka nie wykazała braku wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych, mimo wskazanych trudności, ze względu na posiadany majątek, obroty i spłatę innych zobowiązań.
Rozstrzygnięcie
Odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "V." Spółki z o.o. z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier za [...] r. p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych "V." Spółka z o.o. w [...], w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku, a także załączonych do wniosku dokumentów wynika, co następuje. Spółka prowadzi działalność wydawniczą, produkcję gier, zabawek, działalność związaną z grami losowymi, zakładami wzajemnymi, działalność sportową, rozrywkową, sprzedaż żywności, napojów, wyrobów tytoniowych. We wniosku podniosła, że za ostatni rok obrotowy poniosła stratę w wysokości [...] zł, jej kapitał zakładowy wynosił [...] zł, a wartość środków trwałych [...] zł. Na rachunku bankowym w [...] zgodnie z przedłożonym wyciągiem z okresu od [...] do [...] r. saldo końcowe wynosiło [...] zł (brak jakichkolwiek obrotów). Ponadto Spółka wskazała, że w wyniku wprowadzenia nowych regulacji prawnych w zakresie stawek podatku od gier nie była w stanie uiszczać w terminie powstałych zobowiązań podatkowych, co spowodowało wszczęcie w stosunku do niej postępowań egzekucyjnych, w ramach których dokonano zajęcia rachunków bankowych oraz udziałów w innej spółce. Skarżąca podejmuje próby zrównoważenia kosztów zwiększonych należności podatkowych, obniżając koszty funkcjonowania firmy. Wraz z wnioskiem Spółka przedłożyła: bilans i rachunek zysków i strat na dzień [...] r., postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r., zawierające zestawienie tytułów wykonawczych wraz z informacją o wysokości zaległości w podatku od gier (ok. [...] zł), zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, zawiadomienie o zajęciu praw majątkowych w postaci papierów wartościowych. W piśmie z dnia [...] r. referendarz sądowy zobowiązał Spółkę do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących aktualnej sytuacji finansowej w terminie dziesięciodniowym, w tym o: - bilans i rachunek zysków i strat Spółki wg stanu na [...] r. - odpis rocznego zeznania podatkowego Spółki za [...] r. wraz z potwierdzeniem złożenia w urzędzie skarbowym, - wyciąg z prowadzonej ewidencji VAT, ewidencji dla potrzeb podatku akcyzowego oraz ewidencji dla podatku od gier za [...] r., a także kopii deklaracji złożonych w rozliczeniu ww. podatków za [...] i [...] r. albo zaświadczeń właściwych urzędów skarbowych i celnych o nieskładaniu takich deklaracji, - wyciągi ze wszystkich rachunków bankowych Spółki za okres od [...] do [...] r. oraz z dnia [...] r. (w wezwaniu podano nr rachunku bankowego organu egzekucyjnego w NPB, błędnie przyjmując, że jest to rachunek bankowy spółki). Wykonując powyższe zobowiązanie, Spółka przedłożyła: - wyciąg z rachunku bankowego za [...] r., - bilans i rachunek zysków i strat na dzień [...] r., - kopię deklaracji VAT-7 za [...] r., - zeznanie podatkowe o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych (CIT-8) za okres od [...] do [...] r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504, za postanowieniem NSA z 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 267/11). Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem referendarza, strona skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy wskazać, że nie jest to pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy składany przez Spółkę w tut. Sądzie. Jak dotychczas skarżącej w innych postępowaniach sądowych nie przyznano prawa pomocy ze względu na nieprzedstawianie pełnej informacji o sytuacji finansowej. Analiza rozpoznawanej sprawy pozwala uznać, że kolejny wniosek Spółki nie może zostać uwzględniony, gdyż nadal uchyla się od przedłożenia istotnych dla oceny jej możliwości płatniczych dokumentów, uchyla się od przedłożenia bilansu i rachunku zysku i strat za cały rok [...] r. (choćby w wersji wstępnej), aktualnych dokumentów związanych z podatkiem akcyzowym oraz podatkiem od gier, t.j. za [...] i [...] r., nie ustosunkowując się w żaden sposób do wezwania w tym zakresie. Na podstawie przedstawionych danych nie można poczynić innych kategorycznych ustaleń od tych, że posiada środki pieniężne na uiszczenie wpisu od skargi. Wartość środków jakimi Spółka dysponowała w ostatnim okresie, w porównaniu z wysokością należnego w niniejszej sprawie wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, pozwala stwierdzić, że jej wniosek nie jest zasadny. Z akt sprawy wynika, że Spółka prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów (deklarowane w [...] r. przychody to [...] zł, z kolei za [...] r. wykazała przychody w kwocie [...] zł). Skarżąca wykazuje straty (we wniosku w wysokości [...] zł, w CIT-8 za [...] r. [...] zł, w bilansie za [...] r. [...]), jednakże powyższa okoliczność nie oznacza utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę. Strata bowiem jest wynikiem nadwyżki kosztów nad przychodem i skutkuje jedynie brakiem lub obniżeniem dochodu do opodatkowania. Jak wynika z kopii deklaracji VAT-7 Spółka nadal deklaruje znaczne obroty z działalności gospodarczej (za [...] r. spółka zadeklarowała dostawy w łącznej wysokości [...] zł, podatek do zapłaty w kwocie [...] zł). Spółka posiada znaczny majątek: aktywa trwałe o wartości [...] zł, środki trwałe o wartości [...] zł, aktywa obrotowe w kwocie [...] zł, w tym zapasy o wartości [...] zł, należności krótkoterminowe w wysokości [...] zł. Z bilansu wynika, że spółka nie dochodzi tych należności na drodze sądowej (stan [...] zł). Spółka na koniec [...] r. posiadała środki pieniężne w kasie i na rachunkach w wysokości [...]. Na skarżącej ciążą zobowiązania długoterminowe z tytułu kredytów i pożyczek w wysokości [...] zł. Zobowiązania krótkoterminowe wynoszą [...], w tym, z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń w wysokości [...] zł. Zauważyć należy, że z porównania bilansów spółki na koniec [...] i [...] r. wynika, że spółka spłaciła w okresie [...] miesięcy zobowiązania długoterminowe z tytułu kredytów i pożyczek (zmniejszenie o kwotę [...] zł ) oraz krótkoterminowe z tytułu kredytów i pożyczek (zmniejszenie o kwotę [...] zł) oraz z tytułu dostaw i usług (ok. [...] zł), co świadczy o tym, że sytuacja spółki nie jest zła. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że Spółka posiada możliwości płatnicze, z tym, że posiadane środki finansowe przeznacza w znacznym zakresie na spłatę zobowiązań prywatnoprawnych. Z bilansów wynika bowiem, że zobowiązania publicznoprawne (w tym z tytułu podatków) w okresie [...] – [...] r. wzrosły o kwotę ok. [...] zł. W tym miejscu zauważyć należy, że w świetle ugruntowanego orzecznictwa, nie znajduje żadnego uzasadnienia traktowanie innych zobowiązań z pierwszeństwem przed powinnością poniesienia kosztów sądowych. Należy zatem uznać, że Spółka nie wykazała, iż nie dysponuje dostatecznymi środkami na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Pomimo wskazywania na istnienie trudności finansowych (niedochodowość, egzekucje i zajęcie rachunków bankowych, zwiększenie obciążeń podatkowych), skarżąca nie składa wniosku o ogłoszenie upadłości, czy likwidacji, kontynuuje działalność gospodarczą, posiada majątek, co pozwala przyjąć, iż nie istnieją przeszkody do uzyskania środków pieniężnych na poniesienie pełnych kosztów sądowych. Jak podnosi się w orzecznictwie, przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienia NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., I OZ 208/08, LEX nr 477191, z dnia 21 grudnia 2011 r. sygn. akt II FZ 710/11, Lex 1151440). Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło