I SA/Sz 256/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.),, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 maja 2014 r. sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia oddala skargę. Postanowieniem z dnia [..] r. znak [...] Prezydent Miasta S. odmówił T. G. przywrócenia terminu do zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...]. Postanowienie zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 18 listopada 2013 r. T. G. pismo (datowane 24 listopada 2013 r.) zawierające zażalenie na powyższe postanowienie nadał w placówce n. operatora pocztowego, które wpłynęło do Urzędu Miasta S. Biuro Obsługi Interesanta w dniu 29 listopada 2013 r. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 oraz art. 57 i art. 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. 2013 r., poz. 267) dalej "k.p.a.", art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) dalej "u.p.e.a." po rozpoznaniu zażalenia T. G. na postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia. Organ wskazał, że pismo datowane 24 listopada 2013 r. nie zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora, tak jak wymaga przepis art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., a zatem datą nadania zażalenia jest data wpływu pisma do organu co miało miejsce w niniejszej sprawie w dniu 29 listopada 2013 r. W skardze do sądu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze w S. T. G. wniósł o uchylenie postanowienia w całości, przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia i zwrot kosztów prawem przepisanych, zarzucając naruszenie prawa materialnego wynikającego z art. 59 § 1 oraz art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. przez niewłaściwą wykładnię. Zdaniem Skarżącego interpretacja organu co do braku zachowania terminu z uwagi na nadanie przesyłki w placówce Urzędu Pocztowego w N. a nie u Operatora Poczty Polskiej jest niewłaściwa, nie mając oparcia w obowiązujących przepisach, niezgodna z obowiązującym orzecznictwem sądów Polskich, wbrew zasadom współżycia społecznego oraz ograniczająca prawa Konstytucyjne do obrony interesów Skarżącego. Na poparcie swoich racji przywołał ekspertyzę prawną, potwierdzoną nowelizacjami przepisów kodeksu postępowania cywilnego czy kodeksu postępowania karnego oraz orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnosząc się do zarzutów skargi z uzasadnieniem jak w rozstrzygnięciu wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 r., poz. 270) dalej "p.p.s.a", Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 134 § p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 59 § 1 i § 2 lit. a k.p.a. (w zw. z art. 17 § 1 i 18 u.p.e.a.) zażalenie od postanowienia wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał postanowienie w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Termin do wniesienia zażalenia jest terminem ustawowym, nie może być przedłużany ani skracany przez organ. Upływ terminu ustawowego organ bierze pod uwagę z urzędu. Gdy zażalenie zostanie złożone po terminie, organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić w drodze postanowienia, że zażalenie zostało złożone z uchybieniem terminu(art.134 w zw. z art. 144 k.p.a.). Wniesienie zażalenie co do zasady jest równoznaczne z jego złożeniem (doręczeniem) organowi, który wydał postanowienie. Termin uważa się jednakże za zachowany także w przypadku, gdy przed jego upływem pismo zostanie wysłane w formie dokumentu elektronicznego do organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał urzędowe poświadczenie odbioru, zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożone w polskim urzędzie konsularnym, złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej, przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku, złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego lub przez osobę aresztowaną w administracji aresztu śledczego (art. 57 § 5 k.p.a). W przypadku wyboru jednej ze wskazanych przez ustawodawcę form doręczenia (złożenia) pisma w organie podatkowym przyjmuje się zatem, że pismo zostało złożone w terminie, mimo że faktycznie doręczone być może organowi po upływie terminu na dokonanie czynności. Jedną z form doręczenia pisma organowi, przy której decydująca jest data dokonania czynności zmierzającej do złożenia pisma, a nie data faktycznego wpływu tego pisma do organu, jest nadanie pisma w polskiej placówce operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe (art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.). Dla celów k.p.a. nie sprecyzowano użytych w tym przepisie pojęć "nadania", "placówki" i "operator". Pojęcia te wprowadzono do art. 57 § 5 pkt 2 z mocy art. 132 ustawy z dnia 23 listopada 2012r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2012 r., poz. 1529 ). Są to pojęcia zdefiniowane w Prawie pocztowym, dotyczącym m.in. świadczenia usług pocztowych. Zasadnym zatem będzie odwołanie się, w ramach wykładni systemowej zewnętrznej, do znaczenia tych pojęć w ustawie Prawo pocztowe, skoro zmiana nazewnictwa w Kodeksie administracyjnym wywołana została wejściem w życie nowej regulacji dotyczącej poczty. Uznać należy w związku z tym, że ustawodawca nie chciał nadawać tym samym pojęciom, użytym w K.p.a. innego znaczenia niż nadał je w Prawie pocztowym (pogląd o konieczności pojmowania pojęć użytych w art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. tak, jak są one definiowane w Prawie pocztowym wyrażono także w wyroku NSA z dnia 19 lutego 2009r., II FSK 1631/07, LEX nr 485104). Zgodnie z art.3 pkt 13 Prawa pocztowego operatorem wyznaczonym jest operator obowiązany do świadczenia powszechnych usług pocztowych. Status operatora wyznaczonego w stanie prawnym, w jakim nastąpiło złożenie odwołania, miała Poczta Polska S.A.. Placówką operatora jest jednostka operatora, agenta pocztowego, w której nadawca może zawrzeć umowę o świadczenie usług pocztowych lub która doręcza adresatom przesyłki lub kwoty pieniężne określone w przekazach pocztowych, albo inne wyodrębnione i oznaczone przez operatora miejsce, w którym można zawrzeć umowę o świadczenie usług pocztowych lub odebrać przesyłkę lub kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym( art. 3 pkt 15 Prawa pocztowego). Nadanie oznacza natomiast polecenie doręczenia przesyłki lub kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym oraz przekazania druku bezadresowego zgodnie z umową o świadczenie usług pocztowych (art. 3 pkt 8 Prawa pocztowego). Z przepisów tych wynika, że zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin zostanie zachowany, gdy przed jego upływem nadawca pisma złoży je w miejscu, w którym Poczta Polska S.A. może zawrzeć umowę o świadczenie usługi pocztowej w postaci zlecenia doręczenia przesyłki listowej, czyli w placówce pocztowej. Placówka ta, zgodnie z powołanym art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. musi być przy tym "placówką polską", co jest równoznaczne z położeniem jej na terytorium Polski. Wynika z nich ponadto, że nadanie określonej przesyłki w placówce danego operatora do określonego adresata następuje w ramach umowy o świadczenie usług pocztowych, na mocy której operator świadczący tę usługę zobowiązuje się doręczyć przesyłkę jej adresatowi. Miejsce doręczenia przesyłki może znajdować się również poza terytorium kraju, w którym siedzibę ma operator pocztowy. Prawo pocztowe nie wprowadza w tym zakresie żadnych ograniczeń. Nadanie przesyłki ma w także w takiej sytuacji miejsce tylko raz, w momencie przyjęcia przesyłki przez operatora celem doręczenia jej adresatowi, w ramach tej samej umowy o świadczenie usług pocztowych, jaka została zawarta przy nadawaniu przesyłki. Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa pocztowego zawarcie umowy o świadczenie usług pocztowych następuje w szczególności poprzez przyjęcie przesyłki przez operatora do przemieszczenia i doręczenia i wrzucenie przesyłki listowej ( z wyjątkiem przesyłek rejestrowanych oraz podlegających ustawowemu zwolnieniu od opłat pocztowych) do nadawczej skrzynki operatora. Zgodnie z postanowieniami ratyfikowanej przez Polskę umowy międzynarodowej - Konstytucji Światowego Związku Pocztowego wraz z protokołem końcowym i oświadczeniami złożonymi podczas podpisywania aktów. Układ między ONZ a Światowym Związkiem Pocztowym. Układ dodatkowy do Układu między ONZ a Światowym Związkiem Pocztowym sporządzonej w Wiedniu w dniu 10 lipca 1964r.(Dz.U. z 1967r., Nr 42,poz. 209 , zał.) kraje, które przyjęły tę Konstytucję tworzą pod nazwą Światowy Związek Pocztowy jeden obszar pocztowy dla wzajemnej wymiany przesyłek listowych. Na całym obszarze Związku zagwarantowana jest wolność tranzytu (art. 1 pkt 1 Konstytucji Światowego Związku Pocztowego). Zgodnie z art.1 bis pkt 3 tej Konstytucji przez jednolite terytorium pocztowe należy rozumieć obowiązek nałożony na Umawiające się strony Aktów UPU zapewnienia wzajemnej wymiany przesyłek listowych, w tym wolności tranzytu oraz traktowania przesyłek pocztowych wysyłanych w tranzycie z innych krajów jak ich własnych przesyłek, bez dyskryminacji. Ze wskazanych regulacji wynika, że przekazanie przesyłek między administracjami pocztowymi różnych krajów w celu wykonania usługi pocztowej (zdefiniowanej w art. 1 bis pkt 1 Konstytucji Światowego Związku pocztowego jako każda usługa pocztowa, której zakres został zdefiniowany przez organa związku) następuje w drodze wymiany przesyłek na jednym obszarze pocztowym, a nie w drodze ponownego ich nadania przez administrację pocztową państwa przyjmującego przesyłkę do dostarczenia w państwie, na terytorium którego przesyłka ma być doręczona lub przez którego terytorium ma się przemieścić. Wniosek taki wynika również z przyjętego w dniu 28 stycznia 2005 r. w Bernie na podstawie art.22 Konstytucji Światowego Związku Pocztowego Regulaminu Poczty Listowej (Dz.U. z 2007r., Nr 108,poz.744), w którym również używa się pojęcia wymiany przesyłek ( przez "urzędy wymiany"), a nie pojęcia nadania przesyłek (art. RL 169 ust. 3 Regulaminu). Analiza wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, że przez nadanie w polskiej placówce operatora należy rozumieć wyłącznie sytuację przyjęcia przesyłki do przemieszczenia i doręczenia w placówce operatora publicznego, znajdującej się na terytorium Polski w ramach zawartej z tym operatorem umowy o świadczenie usług pocztowych. Nie jest natomiast nadaniem wymiana przesyłek między administracją pocztową innego państwa, w którym przesyłka została przyjęta do przemieszczenia i doręczenia a polską administracją pocztową. Sąd Administracyjny w tym składzie z powołanych wyżej względów nie podziela poglądów Skarżącego, przyjmującego za datę nadania w takim przypadku datę przekazania przesyłki polskiemu operatorowi publicznemu (pogląd taki wyrażono m.in.w wyrokach NSA z dnia 26 września 2008r., II OSK 1101/07 i postanowieniach NSA z dnia 1 maja 2008r., I OSK 527/08, z dnia 6 października 2010r., I OSK 1567/10, dostępnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wynik wykładni celowościowej, który doprowadził do przyjęcia takiego poglądu, wykracza bowiem poza możliwy sens słów, użytych w art.57 § 5 pkt 2 k.p.a. Nie zawiera ten przepis również regulacji analogicznej jak inne regulacje prawne w tym przepisy kodeksu postępowania cywilnego. Za wystarczające dla zachowania prawa strony postępowania uznać należy regulacje wprowadzone przez ustawodawcę w tym samym przepisie, które za równoznaczne z nadaniem pisma w polskiej placówce operatora publicznego uznaje złożenie go w polskim urzędzie konsularnym, ponadto – uwzględniając właśnie zmiany społeczne, postęp technologiczny- przewiduje także możliwość złożenia pisma za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Także osoba przebywająca zagranicą ma w związku z tym możliwość zachowania terminu bez konieczności składania pisma bezpośrednio w siedzibie organu. Z tych względów za niezasadne uznano zarzuty naruszenia przez organy przepisów art. 59 § 1, art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.