I SA/Sz 260/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-05-24
Skład orzekający: Kazimierz Maczewski, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Jolanta Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może zawiesić postępowanie podatkowe w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, jeśli rozpatrzenie tej sprawy jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego podatku od towarów i usług, które jest przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może zawiesić postępowania podatkowego na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, jeśli wpływ ustaleń faktycznych z innego postępowania na rozstrzygnięcie danej sprawy ma charakter jedynie pośredni, a nie bezpośredni. Zagadnienie wstępne musi być kwestią prawną, której rozstrzygnięcie jest absolutnie niezbędne do wydania decyzji w danej sprawie, a nie jedynie wpływać na jej treść.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o zawieszeniu postępowania podatkowego w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Zawieszenie miało nastąpić do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego podatku od towarów i usług. Skarżący zarzucił organom naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez błędne uznanie istnienia związku między postępowaniami.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zasądzono od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 maja 2017 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 21 października 2016 r. [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego R. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Dyrektor Izby Skarbowej w S. postanowieniem z dnia [...] nr [...];[...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] nr [...] wydane na rzecz R. K. (dalej: bądź "Strona" bądź "Skarżący") w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za [...] do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie kontroli legalności decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za miesiące [...], [...], [...] i [...].
Powyższe postanowienia wydane zostały w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. określił Stronie wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za [...] w wysokości [...] oraz wysokość nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za [...] w wysokości [...].
Dyrektor Izby Skarbowej w S., jako organ odwoławczy, decyzją z dnia [...] nr [...], [...] uchylił w całości ww. decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 ze zm.; dalej "u.z.p.d.o.f."). Organ odwoławczy uznał, że doszło do naruszenia ww. przepisu, gdyż organ I instancji uznając, że usługi wykonane przez Stronę w ramach umowy z dnia [...] zawartej przez Stronę z Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w S., należało zakwalifikować do robót budowlanych określonych w grupowaniu PKWiU nr [...], powinien konsekwentnie - przy określeniu zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za [...] - zastosować do przychodu uzyskanego z ich wykonania [...] % stawkę ryczałtu.
Organ odwoławczy wskazał również, że rozstrzygnięcie powyższej sprawy
jest ściśle związane z decyzją wydaną na rzecz Strony, a dotyczącą zobowiązania
w podatku od towarów i usług. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej w S. decyzją z dnia [...] nr [...],[...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] nr [...] określającą Stronie wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące [...] – [...] i [...] zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nieprawomocnym wyrokiem z dnia [...] o sygn. akt I SA/Sz 421/16 uchylił decyzję organu I jak i II instancji.
Rozpatrując sprawę ponownie, organ I instancji, na podstawie art. 201 § 1 pkt 2, § 2 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r.,
poz. 613 ze zm.; dalej "O.p.") wydał ww. postanowienie z dnia [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne za [...] do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie kontroli legalności decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług
za miesiące [...]-[...] i [...].
Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie Strona wniosła zażalenie, zarzucając wydanie ww. postanowienia z rażącym naruszeniem art. 201 § 1 pkt 2 O.p. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, tj. poprzez wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej w tym przepisie.
Powyżej wskazanym postanowieniem z dnia [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 1 u.z.p.d.o.f. oraz art. 14 ust. 1 u.p.d.o.f. wysokość należnego podatku od towarów i usług determinuje wysokość podstawy opodatkowania na gruncie zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Ponadto, powołując art. 12 ust. 1 u.z.p.d.o.f., organ II instancji przyjął, że określenie rodzaju prowadzonej przez Stronę działalności, ma decydujące znaczenie nie tylko przy ustaleniu właściwej stawki podatku od towarów i usług, stosownie do art. 41 u.p.t.u., lecz równocześnie właściwej stawki ryczałtu.
W dalszej kolejności organ odwoławczy podkreślił, że podstawa opodatkowania wykazana przez Stronę w zeznaniu rocznym PIT-28 za [...] wyniosła [...]. Organ podatkowy w toku prowadzonej kontroli podatkowej uznał natomiast, iż do wartości przychodu uzyskanego z tytułu prac wykonanych przez Stronę na rzecz Zachodniopomorskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w S., na podstawie umowy z dnia [...], należało zastosować [...] % stawkę podatku od towarów i usług nie zaś stawkę [...] %, albowiem prace objęte ww. umową stanowiły usługę kompleksową - roboty ogólnobudowlane, mieszczące się w grupowaniu PKWiU [...].
W ocenie organu odwoławczego do określenia Stronie wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za [...], należałoby przyjąć przychód z działalności gospodarczej pomniejszony o podatek od towarów i usług obliczony przy zastosowaniu [...] % stawki VAT, tj. w wysokości [...]. Zmiana przez organ podatkowy kwalifikacji usług świadczonych przez Stronę w [...], obliguje również do zmiany przyporządkowania uzyskanych przez Stronę przychodów w zakresie usług ogólnobudowlanych
do odpowiedniej stawki ryczałtu, tj. ze stawki [...] % do właściwej stawki [...] %.
W ocenie organu odwoławczego uwzględnić należy okoliczność, iż decyzja wydana w przedmiocie podatku od towarów i usług została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w S. decyzją z dnia [...]. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nieprawomocnym (organ odwoławczy zaskarżył wyrok skargą kasacyjną wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego) wyrokiem z dnia [...], sygn. akt I SA/Sz 421/16 uchylił ww. decyzje organu I i II instancji. W treści zaleceń Sąd wskazał, iż niezbędne jest dokładne przeanalizowanie zapisów umowy oraz dokumentów (kosztorysów wstępnych ślepych, przedmiarów robót, SIWZ, harmonogramu rzeczowo-finansowego, faktur) przedłożonych przez Stronę i ustalenie na ich podstawie rodzaju i wartości obrotu robót przez nią wykonanych. Ponadto w razie wątpliwości organ powinien przesłuchać Stronę i wnioskowanych świadków.
Organ odwoławczy podkreślił również, że uchylenie ww. wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny uczyni wiążącymi ustalenia zawarte w powyższych decyzjach dotyczących podatku VAT, także w zakresie kwalifikacji świadczonych przez Stronę usług i opodatkowania przychodów [...] % stawką podatku od towarów i usług. W przypadku zaś oddalenia skargi kasacyjnej, organy podatkowe, ponownie prowadząc postępowanie obowiązane będą uwzględnić przedstawioną w wyrokach WSA w Szczecinie i NSA ocenę prawną i wskazania, co do dalszego postępowania.
Końcowo organ odwoławczy zauważył, że wyrażona w wyroku ocena prawna,
jak i zalecenia Sądu, co do dalszego przebiegu postępowania w zakresie podatku
od towarów i usług, będą miały bezpośredni wpływ na ustalenia dotyczące zarówno wysokości uzyskanego przez Stronę przychodu netto, stanowiącego podstawę opodatkowania, jak i kwalifikacji usług/robót Strony wykonanych w [...] do odpowiedniej stawki ryczałtu. Tym samym rozstrzygnięcie w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług wywierać będzie wpływ w zakresie określenia Stronie zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych i ewentualnego stwierdzenia nadpłaty w tym podatku.
Zdaniem organu odwoławczego wyrażone w ww. wyroku WSA w Szczecinie wątpliwości, co do dokonanej przez organy podatkowe prawno-podatkowej kwalifikacji świadczonych przez Stronę usług, mają kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zarówno w przedmiocie podatku od towarów i usług, jak i zryczałtowanego podatku od przychodów ewidencjonowanych. Dopóki zatem kwestia rodzaju świadczonych przez Stronę w [...] usług jest sporna i poddana pod osąd NSA, dopóty nie jest uprawnione wskazywanie przez organy podatkowe swojego stanowiska w tym zakresie, jako jedynie słusznego. Powyższe przemawia za wstrzymaniem się organu podatkowego z dalszymi czynnościami w sprawie podatkowej dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych.
Ponadto organ odwoławczy uznał, że za koniecznością zawieszenia postępowania w rozpoznawanej sprawie przemawiają poważne trudności procesowe
w eliminacji z obrotu prawnego decyzji, która okazałaby się niezgodna
z rozstrzygnięciem NSA w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług
jak i potrzeba realizacji ogólnych zasad postępowania podatkowego, w tym wynikających z art. 120, art. 121, art. 122 i art. 125 O.p., tj. zasady praworządności, zaufania do organów podatkowych i prawdy obiektywnej.
Reasumując organ uznał, że oczekiwanie na rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny zagadnienia wstępnego w zakresie prawno-podatkowej kwalifikacji świadczonych przez Stronę usług w podatku od towarów i usług, skutkuje koniecznością zawieszenia postępowania w zakresie zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za [...].
W skardze na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia organu odwoławczego w całości wraz z poprzedzającym
postanowieniem organu I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie art. 121 § 1
w zw. z art. 120 O.p. poprzez uznanie, że pomiędzy dwoma postępowaniami prowadzonymi odrębnie przez organy podatkowe (w zakresie podatku od towarów
i usług oraz w zakresie podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne) istnieje bezpośredni związek w rozumieniu art. art. 201 § 1 pkt 2 O.p., wbrew dyspozycji tego przepisu.
W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżący podtrzymał argumentację zawartą
w złożonym zażaleniu. Podkreślił, że w postępowaniu dotyczącym zryczałtowanego podatku dochodowego organ podatkowy może i powinien przeprowadzić postępowanie w sposób, jaki został wskazany przez WSA, a toczące się przed NSA postępowanie w sprawie podatku od towarów i usług nie pozostaje w żadnym związku. Skarżący wskazał, że skoro organ odwoławczy nie zgadza się z wywodami uzasadnienia WSA to nie czekając na rozstrzygnięcie NSA może przeprowadzić postępowanie w sposób, jaki uważa za słuszny. W tym zakresie Skarżący powołał orzeczenia sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Z istoty kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego aktu (decyzji albo postanowienia) podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Podkreślić przy tym należy, że w świetle art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, LEX nr 173127).
Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.).
Mając na uwadze powyższe granice rozpoznania sprawy Sąd uznał, że skarga okazała się zasadna, a zaskarżone postanowienie - wraz z poprzedzającym postanowieniem organu I instancji - należało uchylić.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest akt o charakterze procesowym, tj. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest zasadność zawieszenia przez organ I instancji, na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p., prowadzonego wobec Skarżącego postępowania podatkowego w zakresie zryczałtowanego podatku dochodowego
od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne za [...] do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie kontroli legalności, wydanej na rzecz Skarżącego, decyzji dotyczącej podatku
od towarów i usług za miesiące [...], [...], [...] i [...].
W ocenie organu podatkowego prawomocne rozstrzygnięcie sądu administracyjnego w zakresie określenia Skarżącemu zobowiązania z tytułu podatku
od towarów i usług za poszczególne miesiące [...] roku stanowi zagadnienie wstępne, w rozumieniu art. 210 § 1 pkt 2 O.p., od rozstrzygnięcia którego uzależnione jest rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w zakresie określenia Skarżącemu zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za [...]. Rozstrzygnięcie ww. zagadnienia wstępnego umożliwi bowiem, jak uznał organ podatkowy, ustalenie podstawy opodatkowania jak i określenie właściwej stawki ww. ryczałtu.
W ocenie natomiast Skarżącego, wykładnia przepisu art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
nie pozostawia wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie zawieszenie postępowania jest nieuzasadnione, bowiem ustalenia dokonane w ramach postępowania podatkowego dotyczącego podatku od towarów i usług za przedmiotowy okres,
nie warunkują możliwości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej określenia Skarżącemu zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za [...].
W powyższym sporze Sąd przyznał rację Skarżącemu.
Na wstępie Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przepis art. 201 § 1 O.p. zawiera katalog obligatoryjnych przesłanek zawieszenia postępowania. Wynika z niego, że organ podatkowy zawiesza postępowanie zgodnie z pkt 2, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego, od którego uzależnione jest z kolei rozstrzygnięcie sprawy podatkowej w drodze orzeczenia.
W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz literaturze przedmiotu wyróżnia się cztery elementy konstrukcyjne zagadnienia wstępnego: 1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania, 2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, 3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, 4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd a rozpatrzeniem sprawy.
Sąd, w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę, w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] o sygn. akt II GSK 34/16, zgodnie z którym zagadnienie wstępne to pewna kwestia o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nie przesądzona), której treścią może być wypowiedź dotycząca uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powołanego przepisu prawa, może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu (nie chodzi więc o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania), oraz które może stanowić odrębny przedmiot postępowania przed takim organem lub sądem, co oznacza, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia wstępnego przez ten inny organ lub sąd stanowi konieczny warunek wydania decyzji przez organ w postępowaniu, w którym wyłoniło się zagadnienie wstępne (por. wyrok NSA z dnia 21 lipca 1992 r., sygn. akt III SA 1041/92, wyrok NSA z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt II GSK 34/16).
W kontekście wskazanego charakteru zagadnienia wstępnego, za takie
(tj. za kwestię prejudycjalną) nie może być uznana sytuacja wyrażająca się we wpływie - na rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji - ustaleń faktycznych dokonywanych w innym postępowaniu przez inny organ lub sąd. Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy bowiem do organu administracji publicznej prowadzącego dane postępowanie (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1559/07). Z punktu widzenia tej ostatniej uwagi istotne jest więc i to, że zależności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy administracyjnej oraz relacji między nimi, nie można utożsamiać z wymogiem ukierunkowania rozpatrzenia sprawy na określoną treść decyzji administracyjnej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego "zależeć" powinno rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści (por. G. Łaszczyca, Zawieszenie ogólnego postępowania administracyjnego, Kraków, 2005, s. 100, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2011/13). Istota kwestii prejudycjalnej wyraża się więc w tym, że brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, to jest zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r.,sygn. akt II OSK 1570/11).
Zgodnie z ww. poglądami chodzi tu o związek bezpośredni, a więc o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia spawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jeżeli jednak powstałe w toku zagadnienie wykazuje jedynie pośredni związek z rozpoznawaną sprawą, wówczas nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego i jego powstanie
nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego (por. wyrok NSA OZ
w Łodzi z dnia 25 listopada 2003 r., sygn. akt I SA/Łd 970/03, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Po 1192/16). Organ musi tym samym ustalić bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym (por. wyrok NSA z 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2108/11). Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji.
Ponadto na interpretację zagadnienia wstępnego, jako przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego, nie mają wpływu względy natury celowościowej
i ekonomiki postępowania (por. A. Kowalska, M. Kowalska, Wystąpienie przez organ podatkowy do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa w kontekście regulacji, które determinują obowiązek zawieszenia postępowania podatkowego, NZS 2016/1/7, Lex Omega).
Mając na uwadze powyższe rozważania, uznać należało, w ocenie Sądu,
że prawomocne zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie kontroli legalności, wydanej na rzecz Skarżącego decyzji dotyczącej podatku
od towarów i usług za miesiące [...],[...],[...] i [...] nie ma charakteru zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p., dla sprawy w zakresie określenia Skarżącemu zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za [...]. Nie ulega wątpliwości, że ustalenia jakie znajdą wyraz w prawomocnym rozstrzygnięciu postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług mogą mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia organu podatkowego w sprawie dotyczącej zobowiązania z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych, jednakże powyższe nie stanowi jeszcze zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Pomiędzy ww. postępowaniami podatkowymi, w ocenie Sądu, nie występuje bowiem zależność tego rodzaju, że brak uprzedniego rozpatrzenia i końcowego rozstrzygnięcia jednego z nich czyni niemożliwym przeprowadzenie i zakończenie drugiego.
Sąd zauważa, że o zagadnieniu wstępnym (kwestii prejudycjalnej),
jak wskazano powyżej, można mówić, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Zagadnieniem wstępnym nie jest więc zagadnienie o charakterze faktycznym (w zakresie ustaleń faktycznych), a z takim, w ocenie Sądu, mamy do czynienia na gruncie rozpoznawanej sprawy (kwalifikacja usług/robót wykonanych przez Skarżącego na podstawie ww. umowy z dnia [...]). Rozliczenie bowiem podatku od towarów i usług oraz zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych stanowi odrębne sprawy, nawet jeżeli postępowania w ich przedmiocie zmierzają do wyjaśnienia tych samych istotnych okoliczności faktycznych. Sąd podkreśla, iż ustawodawca w żaden sposób nie uzależnił wyniku jednej z tych spraw od drugiej. Postępowania te są odrębne i w każdym z nich organy podatkowe powinny dokonać odrębnych ustaleń z możliwością skorzystania z materiałów dowodowych zebranych w innym postępowaniu (por. wyrok NSA OZ w Łodzi z dnia 3 listopada 2000 r., sygn. akt I SA/Łd 594/98; wyrok WSA w Kielcach z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Ke 184/14; wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt I FSK 985/06).
Dodatkowo Sąd wskazuje, że organ podatkowy, w rozpoznawanej sprawie, upatrywał zagadnienia wstępnego w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, które miało zapaść na skutek wniesionej przez organ skargi kasacyjnej od ww. wyroku WSA w Szczecinie z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy [...],[...],[...] i [...]. Należy zwrócić uwagę, iż gdyby skarga kasacyjna nie została złożona, nie wystąpiłaby przesłanka zawieszenia postępowania w takim kształcie, jak prezentuje to organ. Wniesienie skargi kasacyjnej wskutek inicjatywy jednej ze stron nie ma charakteru obiektywnego, tym samym wydanie rozstrzygnięcia przez NSA nie stanowi, także z tego powodu, zagadnienia wstępnego w rozumieniu powołanego wyżej przepisu.
Wobec powyższego Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie doszło
do naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 O.p., albowiem - wbrew twierdzeniom organów podatkowych - nie ziściła się określona przywołanym przepisem i rozumiana
w przedstawiony powyżej sposób, przesłanka obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego. Tym samym zasadnym okazał się zarzut dotyczący naruszenia art. 121 § 1 pkt w zw. z art. 120 O.p.
Postępowanie w przedmiocie zawieszenia postępowania ma charakter procesowy. Wydając rozstrzygnięcie w tym przedmiocie organ podatkowy nie zgłębia materialnej podstawy sprawy podatkowej, a jedynie analizuje wystąpienie przesłanek formalnych z art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
Przy ponownym rozstrzyganiu, czy w odniesieniu do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, zaistniała przesłanka zawieszenia z urzędu postępowania
w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne za [...], organy podatkowe uwzględnią wyrażoną w uzasadnieniu wyroku ocenę prawną odnoszącą się do instytucji zagadnienia wstępnego w rozumieniu przepisu art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
Sąd wskazuje, że wady ww. postanowień wydanych przez organy obu instancji uniemożliwiały pozostawienie ich w obrocie prawnym. Usunięcie tych aktów
jest niezbędne dla końcowego, prawidłowego załatwienia sprawy.
Z tych względów należało orzec, jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 P.p.s.a. (pkt I wyroku).
O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na podstawie
art. 200 P.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 oraz art. 209 P.p.s.a. zasądzając od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. na rzecz Skarżącego (pkt II wyroku) kwotę [...] (wpis od skargi).
Wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym wyroku dostępne są w internetowej bazie orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło