I SA/Sz 280/18

WyrokWSA w Szczecinie2018-05-23

Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Bolesław Stachura, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakup laptopa dla niepełnosprawnego informatyka, posiadającego schorzenia neurologiczne, może zostać uznany za wydatek kwalifikujący się do pomocy de minimis ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, w celu wyposażenia stanowiska pracy i dostosowania go do potrzeb osoby niepełnosprawnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zakup laptopa dla niepełnosprawnego informatyka nie może zostać zakwalifikowany jako wydatek na wyposażenie stanowiska pracy i dostosowanie go do potrzeb osoby niepełnosprawnej w rozumieniu przepisów dotyczących pomocy de minimis ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji. Brak było bezpośredniego związku między zakupem a zmniejszeniem lub eliminacją skutków niepełnosprawności pracownika, a wskazywane parametry sprzętu były standardowe dla stanowiska informatyka, niezależnie od stanu zdrowia pracownika. Ponadto, wydatek nie spełniał kryteriów celowości i oszczędności, gdyż na rynku dostępne były porównywalne laptopy w niższych cenach.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis z tytułu zakupu laptopa dla niepełnosprawnego informatyka, argumentując, że sprzęt ten był niezbędny do wykonywania pracy i dostosowany do jego schorzeń neurologicznych. Organ podatkowy odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że zakup nie spełniał wymogów pomocy de minimis, ponieważ nie wykazał bezpośredniego związku z niepełnosprawnością pracownika i nie był celowy ani oszczędny. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, powtarzając swoje argumenty.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 9 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis oddala skargę. W dniu 11.07.2017 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. wpłynął wniosek C. S. S. z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. (zw. dalej: spółką bądź skarżącą) o wydanie zaświadczenia o udzieleniu w dniu 13.06.2017 r. pomocy de minimis w kwocie [...]zł z tytułu zakupu laptopa stosownie do § 2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1023 zw. dalej: "rozporządzeniem MPiPS"). W zakresie dokonanego wydatku spółka przedłożyła następujące dokumenty: - oświadczenie, iż nie korzystała z innej pomocy niż pomoc de minimis w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikowanych, - oświadczenie o intensywności pomocy, - oświadczenie, iż wydatek został dokonany w sposób celowy, oszczędny z uwzględnieniem optymalnego doboru metod i środków realizacji w stosunku do zakładanych efektów zgodnie z wymogiem określonym w § 4a rozporządzenia MPiPS, - oświadczenie o wysokości uzyskanej pomocy de minimis, która w latach 2015-2017 wyniosła [...] EUR, - formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis, - kopię faktury VAT do paragonu nr [...] z dnia 13.06.2017 r. wystawionej przez M. E. T. S. ul. [...] na kwotę netto [...] zł ([...] zł brutto), - kopię wydruku z terminala potwierdzającego zapłatę kartą płatniczą, przypisaną do rachunku [...] dokonaną w dniu 13.06.2017 r., - potwierdzenie obciążenia konta [...] w dniu 13.06.2017 r. na kwotę brutto [...] zł wydrukowane z systemu bankowości elektronicznej [...], - potwierdzenie zwrotu podatku VAT w kwocie [...]zł na rachunek bankowy [...] w dniu 13.06.2017 r. wydrukowane z systemu bankowości elektronicznej [...] Organ podatkowy, po zebraniu dodatkowych materiałów ustalił, że spółka figuruje w wykazie Z. P. C. województwa z. (stan na dzień 20.07.2017 r.). W dniu 18.07.2017 r. organ podatkowy wezwał spółkę do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie dodatkowych wyjaśnień dotyczących dla kogo wyposażono stanowisko pracy w laptop. Odpowiadając na powyższe wezwanie spółka wyjaśniła, iż laptopa zakupiono dla niepełnosprawnego informatyka M. B. który administruje sieć, serwer oraz A. G. w firmie. Spółka wskazała, że M. B. wykonuje swoją pracę w zależności od potrzeb zdalnie, w siedzibie, na obiektach. Wyposażony jest w komputer stacjonarny zarówno w siedzibie spółki, jak i w miejscu zamieszkania. Sprzęt stacjonarny będący w jego posiadaniu jest już wyeksploatowany. Złe funkcjonowanie sprzętu powodowało częste zrywanie połączenia lub brak możliwości wykonywania pracy przez informatyka. W wielu sytuacjach pracownik wykorzystywał własny sprzęt przenośny. Z uwagi na powyższe, spółka podjęła decyzję o zakupie laptopa. Spółka wskazała, że informatyk pracujący w różnych miejscach musi być mobilny. Sprzęt przenośny był niezbędny do obsługi i montażu A. G.. Czasami funkcjonalność A. G. lub telewizji przemysłowej była omawiana u klienta. W związku z posiadanym serwerem dla bezpieczeństwa przechowywania danych oraz możliwością udostępniania go klientom, pracownik systematycznie logował się do niego aby sprawdzić poprawność działania. Na serwer wysyłane były dane z A. G. oraz telewizji przemysłowej. Przy zakupie sprzętu wzięto pod uwagę schorzenie neurologiczne pracownika oraz parametry notebooka. W odpowiedzi na wezwanie organu podatkowego z dnia 18.08.2017 r. spółka przedstawiła dodatkowe dokumenty. Organ podatkowy ustalił, iż w dniu poniesienia wydatku, spółka posiadała środki na wyodrębnionym rachunku bankowym do obsługi [...] Postanowieniem z dnia 27.09.2017 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. uznał, iż zakup notebooka [...] przez zakład pracy chronionej nie może stanowić podstawy do wydatkowania środków z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych i odmówił wydania zaświadczenia o pomocy de minimis z tego tytułu. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z dnia 5.10.2017 r., spółka złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie w całości i wydanie zaświadczenia o udzieleniu pomocy de minimis. Spółka zwróciła uwagę, że zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2046 z późn. zm.) dla realizacji rehabilitacji zawodowej niezbędny jest m.in. dobór odpowiedniego miejsca pracy i jego wyposażenie. M. B. zatrudniony na stanowisku informatyka, posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności z uwagi na schorzenie neurologiczne z symbolem [...] Przeszedł skomplikowaną operację [...] z częściowym pokryciem [...] metalową blaszką. Spółka dodała, że niepełnosprawność osób ma charakter indywidualny. Różnorodność schorzeń generuje mnogość wymogów, jakie powinien spełniać pracodawca zatrudniający osobę z określonym schorzeniem. Również indywidualizm cech ludzkich powoduje, że każdy - pomimo tożsamego schorzenia - ma inne ograniczenia. Spółka wskazała, że ze względu na schorzenie neurologiczne niepełnosprawnego informatyka przy zakupie laptopa zwrócono uwagę na parametry urządzenia, które miały sprawić, że przy wykonywaniu swoich obowiązków pracowniczych, pracownik nie będzie odczuwał dyskomfortu pracy a urządzenie ułatwi mu wykonywanie czynności związanych z zatrudnieniem oraz spełni wymagania techniczne związane z niepełnosprawnością neurologiczną. Należały do nich: [...] wraz z kartą graficzną [...], która pozwalała na szybką i płynną pracę, bezawaryjne działanie systemu wraz z akceptowalną jakością grafiki wykorzystywaną m.in. przy przesyłaniu obrazu telewizji przemysłowej, wydajne podzespoły pozwalające na płynne wyświetlanie obrazów kilkuklatkowych (monitoring); matowa matryca "[...]", która pozwalała na dobrą widoczność bez względu na porę dnia oraz natężenie światła, co było bardzo istotne przy wykonywaniu pracy w terenie. Spółka wskazała, że przy schorzeniu neurologicznym bardzo istotne znaczenie odgrywa monitor komputerowy, ponieważ obciąża on narząd wzroku. Wcześniej pracownik wykonując swoje obowiązki narzekał na bóle głowy które udało się w znacznym stopniu wyeliminować poprzez zakup laptopa. Przy schorzeniu neurologicznym przy zakupie urządzenia zwrócono szczególną uwagę, aby było ono wyposażone w dobry system odprowadzania ciepła - zakupiony laptop spełniał powyższe wymagania. Nadto, przy schorzeniu neurologicznym urządzenie emitujące hałas powinno być odpowiednio stłumione, co zapewniał zakupiony notebook, podświetlane klawisze –były zaś istotne ze względu na fakt programowania w terenie A. G. w różnych miejscach, często niedostatecznie lub w ogóle niedoświetlonych. Klapę i pulpit powleczono warstwą gumowego tworzywa, co poprawiało pewność chwytu gdy niepełnosprawny pracownik przenosił zamkniętego notebooka. W ocenie spółki, zakup laptopa wraz z oprogramowaniem wynikał z potrzeby osoby z niepełnosprawnością neurologiczną, która pracując na stacjonarnym komputerze miała mniejsze możliwości w zakresie zmiany pozycji ciała, niż podczas pracy przy laptopie. Brak wyposażenia miejsca pracy w laptopa uniemożliwiał mu dalsze zatrudnienie i wykonywanie swoich obowiązków. Zdaniem spółki, nieuprawnione było twierdzenie organu, że zakup wyposażenia w postaci laptopa równie dobrze mógłby służyć również potrzebom osób niedotkniętych niepełnosprawnością. W obecnym stanie techniki i wiedzy o ergonomii, prawie każde urządzenie czy też wyposażenie mogłoby służyć zarówno osobom pełnosprawnym jak i niepełnosprawnym. Na poparcie swojego stanowiska spółka powołała wyrok WSA w G. z dnia 18.09.2013 r., sygn. akt I SA/Gd [...]. Spółka wskazała, iż przy zakupie sprzętu decydującym kryterium była niepełnosprawność pracownika. Zatem o zakupie tego sprzętu zadecydowały jego parametry. Bez znaczenia pozostawał natomiast fakt dołączenia przez producenta bezpłatnego pakietu kilku gier. Ta ostatnia okoliczność nie mogła stanowić argumentu przemawiającego za odmową wydania zaświadczenia. Powołując się na przeprowadzone w tym zakresie testy, spółka wskazała również, że wydajność pracy zakupionego sprzętu jest dłuższa, niż wskazano to w zaskarżonym postanowieniu. Spółka zakwestionowała również stanowisko organu podatkowego, że omawianie funkcjonalności A. G. nie wchodzi w zakres obowiązków informatyka. Wyjaśniła, że do obowiązków na stanowisku informatyka należała obsługa A. G., a co za tym idzie również jego instalacja oraz omawianie funkcjonalności tego urządzenia z kontrahentem. Dodatkowo, w ostatnim punkcie zakresu obowiązków umieszczono zapis: "wykonywanie dodatkowych zadań na polecenie przełożonego". Trudno było, zdaniem spółki, opisać wprost wszystkie czynności wykonywane przez pracowników. Niektóre zadania pojawiały się dopiero w trakcie zatrudnienia. W ocenie spółki, zakup laptopa ze wskazanymi parametrami spełniał wszystkie wymagania dotyczące zakupu wyposażenia, które ma stworzyć lub utrzymać miejsce pracy osoby niepełnosprawnej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z dnia 9 lutego 2018 r. nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Nakreślając ramy prawne sprawy organ II instancji wskazał, że samo poniesienie wydatku ze środków funduszu rehabilitacji na wyposażenie stanowiska pracy dla niepełnosprawnego pracownika nie było wystarczające do uznania, iż wydatki te stanowiły pomoc publiczną. Jak wskazuje brzmienie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MPiPS, w przypadku wydatków na wyposażenie stanowiska pracy dodatkowym warunkiem jest cel ich poniesienia opisany przez użycie sformułowania - "dla potrzeb osób niepełnosprawnych". Brak spełnienia tego dodatkowego warunku uniemożliwiał uznanie poniesionych wydatków za pomoc de minimis, co skutkowało odmową wydania zaświadczenia. Z woli ustawodawcy wydatki mają służyć niepełnosprawnym a nie każdemu pracownikowi i wówczas będą korzystały z preferencji podatkowych. W ocenie organu II instancji, ustawodawca w sposób celowy użył takiego sformułowania, ażeby korzyść dla pracodawcy postrzegana była z perspektywy niepełnosprawności zatrudnionych pracowników, w celu ich zawodowej aktywizacji i to jak najszerszej. Konieczny był zatem związek przyczynowy pomiędzy poniesionym wydatkiem a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych pracownika niepełnosprawnego, na co wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych. Analizując następnie stan faktyczny przedmiotowej sprawy organ II instancji nie dopatrzył się związku pomiędzy zakupem przedmiotowego laptopa a niepełnosprawnością osoby zatrudnionej na stanowisku informatyka. Z przedłożonych dokumentów nie wynikało aby ww. sprzęt miał jakieś szczególne cechy świadczące o indywidualnym przystosowaniu go do potrzeb osoby niepełnosprawnej. Wskazywane przez spółkę parametry sprzętu, wspomagały pracę na stanowisku informatyka niezależnie od tego, czy zatrudniona byłaby tam osoba sprawna, czy też niepełnosprawna. Organ zauważył, że większość wymogów co do parametrów zakupionego sprzętu należałoby wiązać przede wszystkim z warunkami świadczenia pracy na stanowisku informatyka w spółce (praca wykonywana zdalnie, w siedzibie oraz w terenie - często w miejscach niedostatecznie lub w ogóle niedoświetlonych, mobilność, zapotrzebowanie na niezawodny i wydajny sprzęt, usługi u klienta), niż z niepełnosprawnością konkretnego pracownika. Elementy wyposażenia sprzętu w jednakowym stopniu umożliwiały wykonywanie pracy zarówno osobie zdrowej, jak i niepełnosprawnej oraz stanowiły raczej standardowe wyposażenie przewidziane dla danego modelu laptopa, a nie wyposażenie specjalistyczne dla osoby ze schorzeniem neurologicznym. W ocenie organu II instancji, zakup laptopa ze wskazanym wyposażeniem przyczyniał się do usprawnienia pracy wykonywanej w określonych warunkach, lecz z tego powodu wydatku nie można zakwalifikować jako poniesionego w celu dostosowania stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej. Dodatkowo organ II instancji zauważył, że laptop wraz ze wskazanym wyposażeniem, w przypadku informatyka wykonującego pracę w przedstawionych okolicznościach był raczej koniecznym narzędziem pracy bez względu na stan zdrowia pracownika. Zdaniem organu II instancji, pracodawca powinien dokonać wydatku związanego z zakupem laptopa ze środków własnych, gdyż jego zakup umożliwiał pracownikowi wykonywanie w sposób należyty obowiązków służbowych. W ocenie organu II instancji, nie można uznać, iż zakup przedmiotowego laptopa stanowiło działanie związane z przystosowaniem stanowiska pracy stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności pracownika i przyczyniło się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. Skoro poniesiony przez spółkę wydatek ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych nie spełniał wymogów określonych w art. 33 ust 4 ustawy o rehabilitacji w związku z § 2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia MPiPS, to równocześnie nie spełniał on przesłanki celowości określonej w § 4a ww. rozporządzenia. Organ II instancji analizując oszczędność poniesionego wydatku, dokonał porównania ofert handlowych laptopów dostępnych na rynku w oparciu o parametry techniczne przywołane przez spółkę. Z przedmiotowej analizy wynikało, że na rynku dostępne były produkty o parametrach wskazanych przez spółkę (lub zbliżonych) za cenę dużo niższą niż cena wydatkowanego z [...] laptopa. Ponadto ustalono, że minimalne wymagania dla systemu komputerowego na którym można zainstalować ww. program, są dużo niższe niż parametry zakupionego sprzętu. Powyższe uzasadniało wniosek o dokonaniu powyższego wydatku również niezgodnie z kryteriami oszczędności, efektywności i optymalnego doboru metod realizacji wyznaczonych celów. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższe postanowienie i wniosła o jego uchylenie, nakazanie Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej wydanie zaświadczenia o udzielenie pomocy de minimis oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. Wskazała, że zakup laptopa wraz z oprogramowaniem wynikał z potrzeby wyposażenia stanowiska pracy osoby z niepełnosprawnością neurologiczną, która pracując na stacjonarnym komputerze miała mniejsze możliwości w zakresie zmiany pozycji ciała, niż podczas pracy przy laptopie. Praca niepełnosprawnego informatyka związana była z pracą w terenie. Brak wyposażenia miejsca pracy w laptopa uniemożliwiał mu dalsze zatrudnienie i wykonywanie swoich obowiązków. Spółka wskazała, że zakupiła laptopa stosownie do § 2 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia MPiPS jako wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych: a nie w ramach IPR (indywidualnego programu rehabilitacji). W § 2 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia MPiPS, prawodawca wyraźnie rozróżnia pojęcia "do potrzeb osoby niepełnosprawnej" (§ 2 ust. 1 pkt 1, § 2 ust. 1 pkt 11 lit. j) od pojęć "stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności" (§ 2 ust. 1 pkt 11 lit. d) oraz "dostosowania do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności"(§ 2 ust. pkt 12 lit. e). Takie stanowisko podziela również orzecznictwo sądowe. Spółka nie zgodziła się ze stwierdzeniem organu, że powołała się na wymagania sprzętowe dotyczące oprogramowania dla A. G., ponieważ w piśmie z dnia 01.08.2017 r. zwracała uwagę, że obsługa A. G. wymagała pracy w terenie przez zatrudnionego niepełnosprawna informatyka, a co za tym idzie wyposażenie go w niezbędny sprzęt przenośny jakim laptop. Ponad to, pracownik wykonywał wiele innych czynności związanych z administrowaniem sieci czy też monitoringiem wizyjnym. Spółka nie zgodziła się z twierdzeniem organu, iż produkty o wskazanych parametrach można kupić za cenę dużą niższą. Wskazała, że to nie cena jest odzwierciedleniem oszczędności. Trzeba się zastanowić jaki efekt chcemy osiągnąć. W ocenie spółki, efektem będzie zakup urządzenia które swoją funkcjonalnością przyniesie jak najlepsze efekty. Zdaniem spółki, zakup laptopa z ww. parametrami, spełniał wszystkie wymagania dotyczące zakupu wyposażenia które ma stworzyć lub utrzymać miejsce pracy osoby niepełnosprawnej. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do zasadności odmowy wydania zaświadczenia o udzielenie pomocy de minimis. Skarżąca żądając wydania zaświadczenia twierdziła, że zakup laptopa czyli wydatek o wartości [...] zł został poczyniony na wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeby osoby z niepełnosprawnością neurologiczną zatrudnionej na stanowisku informatyka. Organ negował to stanowisko i podkreślał, że przedmiotowy wydatek nie spełniał warunków określonych w przepisach prawa, w tym art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz § 2 ust.1 pkt 1 oraz § 4 a rozporządzenia MPiPS w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. W ocenie Sądu, prawidłowe jest stanowisko organu. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 306 a § 1ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2017 r., poz. 201 z późn. zm., zw. dalej: "O.p.") organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 306 a § 2 O.p.). Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania i wydaje się je w granicach żądania wnioskodawcy (art. 306a § 3-4 O.p.). Z art. 306 b § 1 i art. 306 c O.p. wynika, że rozstrzygnięcie przez organ administracyjny sprawy, której istotą jest żądanie wydania zaświadczenia, może nastąpić w dwojaki sposób: po pierwsze – przez wydanie zaświadczenia o żądanej treści a więc potwierdzającego zgodnie z żądaniem osoby ubiegającej się o zaświadczenie, istnienie określonego stanu faktycznego lub stanu prawnego, po drugie – przez odmowę wydania zaświadczenia. Zgodnie z § 9 ust. 1 powołanego już wyżej rozporządzenia MPiPS, warunkiem uznania pomocy jako pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów lub inny podmiot udzielający pomocy. Z art. 8 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wynika, że rehabilitacja zawodowa ma na celu ułatwienie osobie niepełnosprawnej uzyskanie i utrzymanie odpowiedniego zatrudnienia i awansu zawodowego przez umożliwienie jej korzystania z poradnictwa zawodowego, szkolenia zawodowego i pośrednictwa pracy. Realizacji tego celu służy między innymi dobór odpowiedniego miejsca pracy i jego wyposażenia. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ww. ustawy, prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Środki funduszu rehabilitacji są przeznaczone na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej, w tym na indywidualne programy rehabilitacji osób niepełnosprawnych opracowane przez powołane przez pracodawców komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków (art. 33 ust. 4 ustawy). Kontrola prawidłowości realizacji ww. przepisów, wykonywana jest przez właściwego miejscowo naczelnika urzędu skarbowego lub naczelnika urzędu celno-skarbowego (art. 33 ust. 6 ustawy). Rodzaj wydatków i sposób ich pokrywania (w tym w ramach pomocy de minimis) regulują szczegółowo przepisy rozporządzenia MPiPS. Do wydatków, na które przeznaczone są środki funduszu rehabilitacji zaliczono między innymi wydatki na wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych. Katalog wydatków, o którym mowa w § 2 rozporządzenia ma charakter otwarty. W szczególności mogą to być wydatki na zakup, modernizację, remont maszyn i urządzeń oraz wyposażenie i dostosowanie pomieszczeń zakładu (§ 2 ust. 1 pkt 1 lit. a i c rozporządzenia MPiPS ). Sąd podzielił stanowisko organu, że samo poniesienie wydatku ze środków funduszu rehabilitacji na wyposażenie stanowiska pracy dla niepełnosprawnego nie jest wystarczające dla uznania, iż wydatki te stanowią wspomnianą pomoc publiczną. Jak wskazuje brzmienie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MPiPS, w przypadku wydatków na wyposażenie stanowiska pracy dodatkowym warunkiem jest cel ich poniesienia, opisany poprzez użycie sformułowania – "do potrzeb osób niepełnosprawnych". Brak spełnienia tego dodatkowego warunku uniemożliwia uznania przedmiotowego wydatku za udzielonego w ramach pomocy de minimis, a jednocześnie uprawnia organy podatkowe do odmowy wydania zaświadczenia. Nadto, istotnym z punktu widzenia wykładni § 2 rozporządzenia MPiPS, jest przepis § 4a rozporządzenia zgodnie z którym, warunkiem wykorzystania funduszu rehabilitacji jest dokonywanie wydatków z tego funduszu w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem optymalnego doboru metod i środków realizacji w stosunku do zakładanych efektów. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że pomoc de minimis jako szczególna pomoc publiczna, ma na celu ułatwienie pracodawcy wyposażenia miejsca pracy dla osoby niepełnosprawnej. Nie istnieje jeden ustalony wzorzec udzielania tego typu pomocy, a każda tego typu sprawa musi być rozpatrywana odnośnie do precyzyjnie ustalanego stanu faktycznego sprawy. Środki prowadzące do poprawy sytuacji osób niepełnosprawnych mogą być różne, w konkretnym jednak przypadku przedmioty te muszą przyczyniać się realnie do eliminacji skutków niepełnosprawności pracowników. Nie mogą służyć samym tylko usprawnieniom w zakładzie pracy, dokonywaniu w firmie inwestycji związanych z zakupem nowych maszyn, urządzeń i narzędzi stanowiących wyposażenie stanowiska pracy, ale nie mających związku z niepełnosprawnością konkretnej osoby. W wydanych orzeczeniach NSA podkreśla również, że pomoc de minimis jest przywilejem w sferze stosunków gospodarczych i z istoty tej instytucji, jej charakteru i trybu przyznawania wynika, że to na beneficjencie tego rodzaju pomocy spoczywa obowiązek logicznego, poprawnego merytorycznie oraz przekonywującego uzasadnienia, że planowana inwestycja nie służy jedynie normalnemu podniesieniu standardu pracy w przedsiębiorstwie lecz realizacji celów związanych z poprawą sytuacji osób niepełnosprawnych. Wnioskodawca powinien zatem dołożyć wszelkiej staranności, aby wykazać, że dane inwestycje służą realizacji celów pomocy de minimis. Powinien zatem wykazać istnienie bezpośredniego związku między przeznaczeniem pozyskanych środków finansowych, a poprawą sytuacji konkretnego niepełnosprawnego pracownika w kontekście ograniczeń wynikających z jego poziomu niepełnosprawności, a ponadto, że wydatkowanie środków z ZFRON nastąpiło w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem doboru metod i środków realizacji w stosunku do zamierzonych efektów (por. wyroki NSA z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1146/11, z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 264/11, z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1144/10, z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 532/12, z dnia 21 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1518/12). Warunkiem uznania danego wydatku za pomoc de minimis jest zatem w szczególności wykazanie, że poniesiony wydatek przeznaczony został na zaspokojenie potrzeb pracownika, wynikających z jego niepełnosprawności. W niniejszej sprawie wniosek spółki dotyczył wydatku dokonanego 13.06.2017 r. w kwocie [...]zł na zakup laptopa. Spółka w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniała, że powyższy zakup został poniesiony dla niepełnosprawnego informatyka, który administrował sieć, serwer oraz A. G. w firmie. Zatrudniony pracownik wykonywał swoją pracę w zależności od potrzeb: zdalnie, w siedzibie i na obiektach. Wyposażony był w komputer stacjonarny zarówno w siedzibie spółki, jak i w miejscu zamieszkania. Sprzęt stacjonarny będący posiadaniu zatrudnionego pracownika był już wyeksploatowany. Złe funkcjonowanie sprzętu powodowało częste zrywanie połączenia lub brak możliwości wykonywania pracy przez informatyka. Z uwagi na powyższe, spółka podjęła decyzje o zakupie laptopa. W dodatkowych wyjaśnieniach oraz treści skargi skarżąca wskazała, że zatrudniony pracownik posiadał umiarkowany stopień niepełnosprawności wskazujący na schorzenie neurologiczne symbolem [...] i przeszedł skomplikowaną operację [...] z częściowym pokryciem [...] metalową blaszką. Ze względu na schorzenie neurologiczne niepełnosprawnego informatyka przy zakupie laptopa zwrócono uwagę na parametry urządzeni, które miały sprawić, iż przy wykonywaniu swoich obowiązków pracowniczych nie będzie odczuwał dyskomfortu pracy a urządzenie miało mu ułatwić wykonywanie czynności związanych z zatrudnieniem. Sąd podzielił stanowisko organu, że skarżąca nie wykazała istnienia bezpośredniego związku między zakupem przedmiotowego laptopa, a poprawą sytuacji konkretnego niepełnosprawnego pracownika w kontekście ograniczeń wynikających z jego poziomu niepełnosprawności. Z materiału dowodowego dołączonego do akt sprawy sygn. akt I SA/Sz 276/18 wynikało, iż zatrudniony informatyk posiadał umiarkowany stopień niepełnosprawności o symbolu [...] (choroby neurologiczne) orzeczony postanowieniem z dnia 14 czerwca 2016 r. nr [...] Orzeczenie zostało wydane do 30 czerwca 2018 r., ponieważ po tym czasie według wiedzy medycznej mogła nastąpić poprawa stanu zdrowia. Niepełnosprawność istniała od [...] roku życia. Ze wskazań dotyczących konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne ułatwiające funkcjonowanie danej osoby wynikało, iż wymaga według zaleceń specjalisty. Zdaniem Sądu, rację miał organ, że z wyjaśnień skarżącej nie wynikało, że zakup laptopa rzeczywiście przyczynił się do zmniejszenia bądź eliminacji skutków niepełnosprawności pracownika. Podnoszone argumenty nie były potwierdzeniem tej okoliczności. Z przedłożonych dokumentów nie wynikało, że zakupiony laptop miał jakieś szczególne cechy świadczące o indywidualnym przystosowaniu go do potrzeb osoby niepełnosprawnej. Wskazywane parametry zakupionego sprzętu, tj: [...] wraz z kartą graficzną [...], matowa matryca [...]", bardzo dobry system chłodzenia, cicha praca urządzenia, wydajność, podświetlane klawisze, klapa i pulpit powleczone warstwą gumowego tworzywa, wspomagały pracę na stanowisku informatyka niezależnie od tego, czy zatrudniona byłaby tam osoba sprawna, czy też niepełnosprawna. Trafnie organ wskazał, że większość wymogów co do parametrów zakupionego sprzętu należało wiązać z warunkami świadczenia pracy na stanowisku informatyka w spółce (praca wykonywana zdalnie, w siedzibie oraz w terenie, mobilność, zapotrzebowanie na niezawodny i wydajny sprzęt, usługi u klienta) niż z niepełnosprawnością konkretnego pracownika. Skarżąca wskazywała, że zatrudniony na stanowisku informatyka - niepełnosprawny pracownik wyposażony był w komputer stacjonarny (w siedzibie spółki i w miejscu zamieszkania) który to sprzęt był już wyeksploatowany. Nadto, informatyk pracujący w różnych miejscach musiał być mobilny. Sad podzielił stanowisko organu, że zakup nowego sprzętu spowodowany był potrzebą stworzenia warunków umożliwiających wykonywanie pracy na stanowisku informatyka. Podkreślić przy tym należy, że pracodawca miał obowiązek wyposażyć zatrudnionego pracownika w sprzęt niezbędny do wykonywania obowiązków zawodowych, niezależnie od tego czy pracę wykonuje osoba niepełnosprawna czy pełnosprawna. Nie można zatem uznać, że zakup laptopa przyczynił się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności zatrudnionego pracownika. Zakupiony sprzęt mógł co najwyżej przyczynić się do usprawnienia pracy wykonywanej w określonych warunkach, lecz z tego powodu wydatku nie można zakwalifikować jako poniesionego w celu dostosowania stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej. Na koniec, rozpatrywany wniosek nie wypełniał warunku korzystania ze środków z funduszu rehabilitacji, przewidzianego w § 4a rozporządzenia MPiPS, jakim jest dokonywanie wydatków z tego funduszu w sposób celowy i oszczędny z uwzględnieniem optymalnego doboru metod i środków realizacji w stosunku do zakładanych efektów. Z materiału dowodowego dołączonego do akt sprawy sygn. akt I SA/Sz 276/18 (wspólnego dla rozpoznawanych spraw) wynikało, iż organ podatkowy analizując oszczędność poniesionego wydatku, dokonał porównania ofert handlowych laptopów dostępnych na rynku w oparciu o parametry techniczne przywołane przez skarżącą. Z przedmiotowej analizy wynikało, że na rynku dostępne są produkty o parametrach wskazanych przez spółkę (lub zbliżonych) za cenę dużo niższą (laptop [...] cena brutto [...] zł), niż cena wydatkowana z [...] na zakup laptopa ([...] zł). Powyższe, uzasadniało wniosek organów o dokonaniu powyższego wydatku, również niezgodnie z kryteriami oszczędności, efektywności i optymalnego doboru metod realizacji wyznaczonych celów. Podzielić zatem należy stanowisko organu co do sposobu zastosowania przepisów prawa materialnego, w tym przepisów rozporządzenia MPiPS z 19 grudnia 2007 r. Ze względu na cel nałożony ustawą o rehabilitacji, jakim jest pomoc osobom niepełnosprawnym i umożliwienie im funkcjonowania w życiu zawodowym, za oczywiste trzeba uznać, że aby dany wydatek mógł zostać sfinansowany w ramach przyjętych we wspomnianym rozporządzeniu, musi odpowiadać potrzebom osób niepełnosprawnych i przyczyniać się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. Analizowany w niniejszej sprawie wydatek nie prowadził do stworzenia warunków wykonywania pracy przez osobę niepełnosprawną. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy zasadnie uznały, że przedmiotowy wydatek nie spełniał wymogów określonych w art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MPiPS oraz wynikającej z § 4a rozporządzenia MPiPS przesłanki celowości, gdyż zakup laptopa nie był działaniem zawiązanym z wyposażeniem stanowiska pracy oraz przystosowaniem jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych. Przedmiotowy wydatek nie stanowił zatem pomocy de minimis, w konsekwencji odmowa wydania skarżącej zaświadczenia o żądanej treści była zasadna. Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl. W związku z powyższym Sąd, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło