I SA/Sz 284/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 11 czerwca 2013 r. nr [...] w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 9 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie decyzji. Skarżąca P. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 9 stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego. Jednocześnie, w ww. piśmie, zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji. Uzasadniając swój wniosek wskazała na brzmienie przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwana: "p.p.s.a."), podnosząc, że że z uwagi na przedmiot postępowania oraz możliwość wszczęcia w stosunku do skarżącej postępowania egzekucyjnego, zachodzi niebezpieczeństwo nie tylko wyrządzenia skarżącej znacznej szkody, ale również niebezpieczeństwo trudnych od odwrócenia skutków. W sytuacji, gdyby postępowanie sądowoadministracyjne nie doprowadziło do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skarżąca z uwagi na wysokość naliczonego zobowiązania podatkowego będzie zmuszona do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości i faktycznie zostanie pozbawiona jakichkolwiek środków pozwalających kontynuować działalność gospodarczą, co w konsekwencji doprowadzi do utraty przez stronę skarżącą głównego źródła utrzymania rodziny. Strona przywołała postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2004 r., sygn.. akt FZ 136/04, w którym Sąd uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkujące zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, a w konsekwencji utratą przez stronę skarżącą źródła utrzymania dla niej i jej rodziny, stanowi spełnienie obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nadto skarżąca utraci choćby potencjalną sposobność osiągnięcia zysku z prowadzonej działalności, aby w przyszłości dokonać spełnienia zobowiązania podatkowego. Wskazano także, że skarżąca pozostaje zatrudniona na stanowisku referenta w Ośrodku Pomocy Społecznej, jednakże z powyższego tytułu uzyskuje wynagrodzenie miesięczne wynoszące [...] zł. Prowadzona przez skarżącą - po godzinach pracy - działalność gospodarcza stanowi zatem główne źródło utrzymania jej oraz jej rodziny. Podkreślono również, iż skarżąca nie posiada własnego mieszkania, lecz zamieszkuje u rodziców w domu jednorodzinnym stanowiącym ich własność. Starszy syn skarżącej, K. , uczęszcza do [...] klasy Szkoły Podstawowej, zaś młodszy, M., uczęszcza do Publicznego Przedszkola. Do wniosku dołączono zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach z dnia 4 lutego 2014 r., z którego wynika, że skarżąca zatrudniona jest na stanowisku referenta w Ośrodku Pomocy Społecznej od dnia 1 października 2008 r., średnie wynagrodzenie za grudzień 2013 r. wyniosło [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, jak stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z konstrukcji powyższego przepisu przede wszystkim wyłaniają się dwie podstawowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zasady. Po pierwsze, postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, a więc sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści tego wniosku. Nie jest dopuszczalna zatem, samodzielna konkretyzacja rzeczywistej woli autora wniosku przez sąd. Po drugie, postępowanie to dotyczy, co do zasady możliwości wstrzymania zaskarżonego do sądu rozstrzygnięcia, co nie wyklucza jednak możliwości wstrzymania również i innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy. Wskazuje na to wyraźnie ww. przepis. Dopiero więc, gdy zaistnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia), sąd może, na podstawie art. 61 § 3 zdanie ostatnie p.p.s.a. wstrzymać wykonanie także decyzji (postanowień) wydanych w innych postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2011r., sygn. akt II OSK 1835/10, LEX nr 743332, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II OZ 403/11, LEX nr 795500). Stosownie do treści przytoczonych powyżej przepisów, warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku, okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności), świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Natomiast brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Sąd bowiem nie jest zobowiązany ustalać tych okoliczności we własnym zakresie, gdyż w istocie sprowadzałby się do uzupełniania za stronę skarżącą uzasadnienia wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, niepubl.). W postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 (LEX nr 564208) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Ponadto podkreślić należy, że postępowanie w zakresie wstrzymania wykonania nie dotyczy legalności zaskarżonego aktu. W związku z powyższym za niedopuszczalne uznać należy odwoływanie się do merytorycznych argumentów o zgodności z przepisami prawa tego aktu. Sąd miał również na uwadze rozważania zwarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I FZ 515/13, w którym wskazano, że w interesie strony leży możliwie najbardziej wyczerpujące wykazanie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie stoi jednakże powyższe na przeszkodzie uwzględnieniu przez Sąd rozpoznający wniosek o ww. przedmiocie informacji wynikających z akt sprawy (pośrednio wywieść można taki zakres oceny z art. 61 § 4 p.p.s.a.), w szczególności, gdy jak sprawie, były one już przedmiotem analizy Sądu podczas rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak podkreślił bowiem NSA w ww. postanowieniu: "Jakkolwiek przy tym przesłanki przyznania prawa pomocy nie są tożsame z przesłankami udzielenia ochrony tymczasowej, to jednak bez wątpienia sytuacja finansowa strony wnioskującej o tę ochronę rzutuje na ocenę ewentualnych skutków wykonania zaskarżonej decyzji, na co również zasadnie zwrócono uwagę w zażaleniu. Zdaniem Sądu odwoławczego w sytuacji, gdy stan majątkowy strony jest tego typu, że uzasadnia pomoc materialną Skarbu Państwa (w postaci zwolnienia od kosztów sądowych), można ze znacznym prawdopodobieństwem uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji pozbawi skarżącego środków utrzymania, zwłaszcza gdy uwzględni się wartość egzekwowanej należności (...). Taka sytuacja postrzegana jest w orzecznictwie jako (potencjalna) szkoda uzasadniająca wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (zob. np. post. NSA z 26 marca 2010 r., II FZ 51/10, CBOSA). W związku z powyższym zawarte w skardze (wniosku) twierdzenie, że wykonanie decyzji może skutkować nieodwracalnymi skutkami nie tylko dla majątku skarżącego (...), ale i dla niego samego, należy uznać w okolicznościach sprawy za wystarczające do udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 Ppsa.". Oceniając złożony wniosek na tle okoliczności sprawy, w tym – rysującej się możliwości pozostawania rodziny skarżącej bez środków utrzymania, w związku z prawdopodobną koniecznością likwidacji działalności gospodarczej, niezależnie od wyniku postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że skarżąca dostatecznie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować skutki, o których mowa w powołanym wyżej przepisie Z tego też względu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.