I SA/Sz 289/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-06-07
Skład orzekający: WSA Kazimierz Maczewski, WSA Marzena Kowalewska, WSA Jolanta Kwiecińska (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena wniosku o dofinansowanie projektu w ramach polityki spójności, która odrzuciła wniosek z powodu niespełnienia kryterium "Poprawność obliczeń w przeprowadzonych analizach" (kryterium 2.7.), była prawidłowa, jeśli wnioskodawca zastosował jedno z dopuszczalnych podejść do wyceny korzyści ekonomicznych zgodnie z wytycznymi, a organ zarzucił mu niestosowanie innego podejścia, które było właściwe tylko dla drugiego z dopuszczalnych sposobów wyceny?Ratio decidendi
Ocena wniosku o dofinansowanie projektu, która odrzuciła wniosek z powodu niespełnienia kryterium "Poprawność obliczeń w przeprowadzonych analizach", narusza zasady przejrzystości i rzetelności postępowania (art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej), jeśli organ zarzuca wnioskodawcy niestosowanie określonej metodologii wyliczeń, która jest właściwa tylko dla jednego z dwóch dopuszczalnych podejść do wyceny korzyści ekonomicznych, podczas gdy wnioskodawca prawidłowo zastosował drugie z dopuszczalnych podejść. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, prowadząc do nieprawidłowego odrzucenia wniosku.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu "Budowa instalacji fotowoltaicznej". Wniosek został odrzucony z powodu negatywnej oceny kryteriów administracyjności i wykonalności, w tym kryterium "Poprawność obliczeń w przeprowadzonych analizach". Skarżący wniósł protest, który został nieuwzględniony. Następnie złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd uwzględnił skargę, stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa. Zasądził od Zarządu Województwa na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 maja 2018 r. sprawy ze skargi K. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...] [...]" na rozstrzygniecie Zarządu Województwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od wyników oceny wniosku o dofinansowanie projektu w ramach polityki spójności 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa, 2. zasądza od Zarządu Województwa na rzecz skarżącego K. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...] [...]" kwotę [...](sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
K. W. w zakresie przedsiębiorstwa pod firmą "[...] [...]" (dalej: "Strona" lub "Skarżący"), działając na podstawie art. 61 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. 2017 r., poz. 1460
ze zm.; dalej: "ustawa wdrożeniowa"), wniósł do tutejszego Sądu skargę
na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa - pełniącego funkcję Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Z. 2014-2020 (dalej: "IZ RPO [...]") - z dnia 26 marca 2018 r. [...], w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od wyników oceny wniosku o dofinansowanie projektu pn.: "Budowa instalacji fotowoltaicznej
w D. przy ul. [...]" (dalej: "Projekt").
Zaskarżone rozstrzygnięcie IZ RPO [...] zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.
Strona, na podstawie wniosku z dnia 31 stycznia 2017 r., ubiegała
się o dofinansowanie dla projektu "Budowa instalacji fotowoltaicznej w D. przy ul. [...]" w ramach projektu nr [...] zorganizowanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z. 2014-2020 (dalej: "RPO [...]") w ramach konkursu
nr [...]—[...]. Przedmiotem projektu objętego wnioskiem
jest budowa przez Stronę dwóch instalacji fotowoltaicznych, które będą stanowiły zespół prądotwórczy wykorzystujący energię odnawialną, o mocy [...] kW oraz
[...] kW. Instalacje powyższe wytwarzać będą energię na potrzeby Ośrodka Wypoczynkowego należącego do Strony zaś występujący okresowo nadmiar energii,
w przypadku braku chwilowego zapotrzebowania, oddawany będzie do publicznej sieci elektroenergetycznej.
Od dnia 30 maja 2017r. obowiązki instytucji pośredniczącej, które dotychczas sprawował Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
w S., przejęte zostały na rzecz IZ RPO [...]. Strona poinformowany został o tym fakcie na mocy pisma z dnia 26 maja 2017r. i prowadziła dalszą korespondencję
z Zarządem Województwa, który to ostatecznie prowadził konkurs.
Pismem z dnia 24 kwietnia 2017r. oraz z dnia 5 maja 2017 r., na podstawie
art. 43 ustawy wdrożeniowej, wezwano Stronę, do uzupełnienia braków formalnych wniosku w terminie 7 dni. Strona w wyznaczonym terminie ostatecznie uzupełniła braki formalne wniosku, których istnienie nie było przedmiotem negatywnej oceny wniosku.
Kolejnym pismem z dnia 28 grudnia 2017 r. IZ RPO [...] wezwała Stronę
do dokonania poprawy/aktualizacji dokumentacji aplikacyjnej w zakresie wymienionym w załączniku nr 1 do pisma. Strona pismem z dnia 26 lutego 2018 r. dokonała poprawy
i aktualizacji dokumentacji aplikacyjnej.
Pismem z dnia 26 lutego 2018 r. IZ RPO [...] poinformowała Stronę,
że ww. wniosek o dofinansowanie został odrzucony i nie podlega dalszej ocenie
ze [...] na negatywny wynik weryfikacji spełnienia następujących kryteriów oceny administracyjności i wykonalności: 2.2. Możliwość dokonania oceny merytorycznej wniosku (kryterium administracyjności), 2.7. Poprawność obliczeń w przeprowadzonych analizach (kryterium administracyjności), 2.8. Zasadność poziomu wsparcia w projekcie (kryterium administracyjności) i 3.3. Zdolność ekonomiczna (kryterium wykonalności) Kwalifikowalność projektu (kryterium dopuszczalności).
W uzasadnieniu ww. pisma IZ RPO [...] wskazał, że ww. kryteria 2.2., 2.8 i 3.3 nie zostały spełnione z uwagi uchybienia związane z w. kryterium 2.7. W odniesieniu
z kolei do kryterium 2.7. IŻ RPO [...] wskazała, że pismem z dnia 28 grudnia 2017 r. przekazano Stronie uwagę o następującej treści: "Wnioskodawca nie przedstawił istotnych korzyści społecznych – należy dokonać ponownej analizy ekonomicznej
i zidentyfikować dodatkowe korzyści społeczne, np. zmniejszenie emisji szkodliwych substancji do atmosfery, efekt ekologiczny etc., ponadto do zidentyfikowanych korzyści społecznych należy w SW przedstawić stosowne wyjaśnienia i założenia.". Jak dalej wskazała IŻ RPO [...] Strona przedstawiła dokumentacje konkursową, gdzie pozostawiono dwie korzyści ekonomiczne, tj. zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych oraz zwiększenie bezpieczeństwa i niezawodności dostaw energii. W przypadku drugiej korzyści w roku 2019 wskazano na korzyść ekonomiczna na poziomie [...] zł
zaś w kolejnych latach korzyść ta ulega nieznacznemu zmniejszeniu. Strona uzasadniła i obliczyła ww. korzyść jako ilość sprzedanej energii w danym roku pomnożona
przez pięciokrotność energii elektrycznej za okres, w którym wystąpiła przerwa
w dostawie energii wskazując, ze obliczenia zostały dokonane na podstawie Narzędzie analizy ekonomicznej polityki spójności 2014-2020 – grudzień 2014. Jednakże,
jak wskazała IZ RPO [...], zgodnie z ww. Narzędziem, Strona winna uwzględnić przy dokonywaniu przedstawionych wyliczeń, że kosztu niedostarczonej energii należy użyć do określenia wartości dodatkowej energii udostępnionej w systemie dzięki realizacji projektu, w porównaniu do scenariusza zakładającego brak realizacji projektu, w którym zakłócenia są częstsze lub trwają dłużej. Prawdopodobieństwo wystąpienia zakłóceń
w dostawach energii w przyszłości należy zatem porównać do prawdopodobieństwa wystąpienia takich zakłóceń w przypadku braku realizacji projektu, aby oszacować wartość energii dostarczonej dzięki uniknięciu zakłóceń. Jak dalej wskazała IŻ RPO [...], Strona nie dokonała szczegółowych analiz wystąpienia zakłóceń, które zostałyby odniesione do przedmiotowego Projektu. Korzyść zidentyfikowana przez Stronę powinna wynikać z analiz historycznych i prognoz w zakresie przerw w dostawie energii elektrycznej, jak również ujmować wyłącznie proporcjonalny udział Projektu w stosunku do prawdopodobnych wielkości zakłóceń w dostawie energii elektrycznej.
Tak przedstawiona korzyść wskazywałaby na sytuację, w której nieustannie na rynku wojewódzkim istnieje niedobór podaży energii elektrycznej. Wskazano dodatkowo
na uchybienie w zakresie wyliczenia stopy IRR/C i i FNPV/C i ENPV, co zaburza obraz wyliczeń.
Pismem z dnia 5 marca 2018 r. Strona wniosła do IZ RPO [...] protest
od ww. oceny.
W uzasadnieniu protestu Strona wskazała, że choć jej wniosek został odrzucony i nie podlega dalszej ocenie ze [...] na negatywny wynik weryfikacji spełniania kryteriów oceny merytorycznej: 2.2 Możliwość dokonania oceny merytorycznej wniosku (kryterium administracyjności) 2.7 Poprawność obliczeń w przeprowadzonych analizach (kryterium administracyjności); 2.8 Zasadność poziomu wsparcia w projekcie (kryterium administracyjności); 3.3 Zdolność ekonomiczna (kryterium wykonalności)
to uzasadnienie ocen dokonanych przez obu ekspertów KOP jednoznacznie wskazuje, że de facto wniosek otrzymał ocenę negatywną z uwagi na niespełnianie kryterium 2.7 Poprawność obliczeń w przeprowadzonych analizach (kryterium administracyjności). Uznanie bowiem przez ekspertów KOP oraz IZ RPO [...] niespełniania ww. kryterium 2.7 spowodowało niejako automatyczne uznanie, że wniosek o dofinansowanie
nie spełnia także kryteriów: 2.2., 2.8 i 3.3.
Strona uznała zatem, że spór w niniejszej sprawy dotyczy dwóch aspektów dotyczących oceny kryterium 2.7. Pierwszy z nich to zarzut, że Strona we wniosku
nie dokonała szczegółowej analizy wystąpień zakłóceń, które zostałyby odniesione do przedmiotowego projektu. Drugie z zarzucanych uchybień dotyczy błędnie, wyliczonych wskaźników, co zaburzać ma obraz wyliczeń.
Strona wskazała również, że uzasadnienie negatywnej oceny przedstawione przez Ekspertów i wskazane w piśmie o odrzuceniu wniosku nie odzwierciedla zapisów skorygowanej dokumentacji aplikacyjnej i treści uwag przekazanych Stronie na etapie oceny administracyjności i wykonalności. Strona wskazała ponadto, że oceniający
nie uwzględnili faktu, że Strona, w analizie ekonomicznej, przyjęła pierwsze podejście wskazane w Przewodniku po analizie kosztów i korzyści projektów inwestycyjnych (Narzędzie analizy ekonomicznej polityki spójności 2014-2020) polegające
na oszacowaniu gotowości użytkowników do płacenia za zwiększona niezawodność
i bezpieczeństwo dostaw energii za pomocą ujawnionych preferencji. Strona wskazała, ze wybór ww. podejścia wynikał z faktu, że Polsce istnieje system rekompensat
dla użytkowników na pokrycie strat poniesionych na skutek zakłóceń w dostawie energii, rekompensat za ilość niedostarczonej energii lub czas trwania zakłóceń
a zatem ww. system rekompensat można uznać za wskaźnik zastępczej gotowości użytkowników do płacenia za ulepszoną usługę - jak to uczynił Strona. Tak obliczona przez Stronę korzyść jest zatem obliczona prawidłowo zgodnie z ww. podręcznikiem czego dowodzą zapisy Studium Wykonalności. W ocenie Strony wskazane przez
IZ RPO [...] parametry obliczeń metodologii oszacowania korzyści ekonomicznych
są właściwe wyłącznie dla drugiego podejścia wskazanego w ww. podręczniku,
tj. metody deklarowanych preferencji, której to metody Strona nie stosowała.
Pismem z dnia 26 marca 2018 r. nr j.w. IZ RPO [...] poinformowała Stronę,
że protestu nie uwzględnia.
IZ RPO [...] wskazała, odnosząc się do oceny wniosku w zakresie kryterium 2.2. Możliwość dokonania oceny merytorycznej wniosku, że pismem z dnia 28 grudnia 2017r. IZ RPO poinformowała Stronę o konieczności dokonania w dokumentacji aplikacyjnej szeregu, wymienionych w tym piśmie (załącznik nr 1 do pisma),
a niezbędnych zdaniem IZ RPO uzupełnień i poprawek (zgodnie z procedurą określoną w podrozdziale 3.8 Regulaminu konkursu). W piśmie tym poproszono Stronę, aby przy pkt. 6.1,1 SW opisała metodykę oszacowania wielkości, biorących w tej analizie udział. Stwierdzono, że Strona nie przedstawiła istotnych korzyści społecznych - poproszono
o dokonanie ponownej analizy ekonomicznej i zidentyfikowanie dodatkowych korzyści społecznych, np. zmniejszenie emisji szkodliwych substancji do atmosfery, efekt ekologiczny, etc., ponadto do zidentyfikowanych korzyści społecznych należałoby w SW przedstawić stosowne wyjaśnienia i założenia. Zalecono, aby szczególny nacisk położyć na opis metodyki szacowania korzyści społecznych (oraz zasadności ich ujęcia w przeprowadzonych . analizach). Wskazano, ażeby analizę ekonomiczną w zakresie doboru korzyści zewnętrznych przeprowadzić zgodnie z wymaganiami wynikającymi
z Wytycznych w zakresie zagadnień związanych z przygotowaniem projektów inwestycyjnych w tym projektów generujących dochód i projektów hybrydowych na lata 2014-2020 oraz Załącznika III Rozporządzenia wykonawczego UE 2015/207. Dodatkowo poproszono Wnioskodawcę, aby zweryfikował i uspójnił opis w SW (uzasadnił przyjęte wartości) oraz w modelu finansowym.
W odpowiedzi Strona opisała, że w procesie realizacji oraz eksploatacji Projektu rozpoznała następujące korzyści dla społeczeństwa:
- zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych - korzyść określona zgodnie
z załącznikiem nr III do rozporządzenia 2015/207;
- zwiększenie bezpieczeństwa i niezawodności dostaw energii – korzyść ekonomiczna określona na podstawie Podręcznika po analizie kosztów i korzyści projektów inwestycyjnych (Narzędzie analizy ekonomicznej polityki spójności 2014-2020 - grudzień 2014 r.); w ramach realizacji projektu wybudowane zostaną instalacje fotowoltaiczne, które zostaną podłączone do publicznej sieci energetycznej; instalacje fotowoltaiczne będą dodatkowym źródłem wytwarzającym energię elektryczną na terenie Województwa Z., co w kontekście rosnącego popytu na energię elektryczną w Województwie Zachodniopomorskim przełoży się na zwiększenie bezpieczeństwa i niezawodności dostaw energii. Rosnący popyt na energię elektryczną, któremu nie będzie towarzyszył [...] jej podaży prowadziłby
do przerw w dostawach energii elektrycznej i zmniejszenia bezpieczeństwa energetycznego, co zakłócałoby funkcjonowanie gospodarstw domowych, podmiotów gospodarczych itp.; korzyść ekonomiczna została obliczona zgodnie z Podręcznikiem po analizie kosztów i korzyści projektów inwestycyjnych; Narzędzie analizy ekonomicznej polityki spójności 2014-2020 - grudzień 2014r. (jako ilość energii wytworzonej oddanej do sieci w danym roku przez instalację fotowoltaiczną przez pięciokrotność ceny energii elektrycznej za okres, w którym wystąpiła przerwa). Średnia cena energii elektrycznej w roku 2016 na rynku konkurencyjnym zgodnie z Informacją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki
nr 17/2017 w sprawie średniej ceny sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym za rok 2016 wyniosła [...] PLN za 1 MWhe.
IZ RPO [...] uznała, że jak wynika z powyższego, Strona wskazała,
iż powyższych obliczeń dokonał na podstawie dokumentu pn.: "Przewodnik po analizie kosztów i korzyści projektów inwestycyjnych - Narzędzie analizy ekonomicznej polityki spójności 2014-2020". Zgodnie z powyższym "Narzędziem", niektóre projekty inwestycyjne w sektorze energii elektrycznej, takie jak modernizacja stacji transformatorowej, włączenie odnawialnych źródeł energii do sieci elektroenergetycznej lub projektów inteligentnych sieci energetycznych w celu lepszego zaspokajania zapotrzebowania szczytowego, mogą przyczynić się do ograniczenia częstotliwości występowania zakłóceń w dostawach energii elektrycznej w ciągu dnia lub w pewnym okresie roku, lub na określonych obszarach geograficznych. Podobnie projekty
w sektorze gazu, takie jak budowa terminali skroplonego gazu ziemnego, zwiększenie krajowej pojemności magazynowej lub nowe gazociągi, które powoduję zmianę
lub dywersyfikację źródeł dostaw gazu, mogą pomóc uniknąć nieoczekiwanego braku dostaw gazu. We wszystkich tych sytuacjach końcowi konsumenci energii odnoszą korzyści ze zwiększonego bezpieczeństwa i niezawodności dostaw energii, co należy odpowiednio wycenić. W tym celu można przyjąć dwa podejścia. Pierwsze polega
na oszacowaniu gotowości użytkowników do płacenia za zwiększoną niezawodność
i bezpieczeństwo dostaw energii. Gotowość do płacenia można oszacować za pomocą:
- ujawnionych preferencji - jeżeli istnieje system rekompensat dla użytkowników
na pokrycie strat poniesionych na skutek zakłóceń w dostawie energii, rekompensaty wypłacone za ilość niedostarczonej energii lub czas trwania zakłóceń można uznać za wskaźnik zastępczy gotowości użytkowników
do akceptacji niskiej jakości usług, który zasadniczo powinien być równy gotowości do płacenia za ulepszoną usługę. Jeżeli system rekompensat
nie istnieje a użytkownicy projektu korzystają z alternatywnych systemów produkcji/dostaw energii (własnych lub zapewnianych przez innych) w celu zapewnienia ciągłości świadczenia usług nawet podczas (zazwyczaj krótkich) okresów zakłóceń, całkowite koszty związane z tymi systemami alternatywnymi można uznać za wskaźnik zastępczy wartości zwiększonej niezawodności zużycia energii. Kolejną metodą jest obliczenie kosztu unikniętego zapewnienia bezpieczeństwa dostaw za pomocą drugiego w kolejności najlepszego wariantu (np. w przypadku projektu połączeń międzysystemowych sieci gazowej drugim
w kolejności najlepszym wariantem może być podziemny zbiornik magazynowy gazu lub instalacja LNG);
- deklarowanych preferencji - można zastosować wycenę warunkową
ad hoc w celu uzyskania maksymalnej ceny, jaką użytkownicy projektu gotowi byliby zapłacić za ograniczenie częstotliwości/czasu trwania zakłóceń dostaw energii;
- transferu korzyści - należy również zbadać możliwość przekazania wartości gotowości do płacenia oszacowanych w innych państwach do kraju, w którym realizowany jest projekt (transfer korzyści).
W niniejszej sprawie, Strona (jak wskazuje w analizie ekonomicznej) przyjęła pierwsze podejście polegającej na oszacowaniu gotowości użytkowników do płacenia za zwiększoną niezawodność, bezpieczeństwo dostaw energii za pomocą ujawnionych preferencji. Jednakże, Strona nie zastosowała kosztu niedostarczonej energii
do określenia wartości dodatkowej energii udostępnionej w systemie dzięki realizacji projektu, w porównaniu do scenariusza zakładającego brak realizacji projektu, w którym zakłócenia są częstsze lub trwają dłużej. Prawdopodobieństwo wystąpienia zakłóceń
w dostawach energii w przyszłości należałoby zatem porównać
do prawdopodobieństwa wystąpienia takich zakłóceń w przypadku braku realizacji projektu, aby oszacować wartość energii dostarczonej dzięki uniknięciu zakłóceń. Takie postępowanie jest zalecane (patrz Przewodnik: pozycja 5.8.1.2 Zwiększenie bezpieczeństwa i niezawodności dostaw) przy analizie ekonomicznej w ramach przedmiotowego projektu i zidentyfikowanej przez Stronę korzyści. W tym kontekście, ekspert nr I słusznie zauważył, że Strona nie dokonała szczegółowych analiz wystąpienia zakłóceń, które powinny wynikać z analiz historycznych prognoz w zakresie przerw w dostawie energii elektrycznej, jak również ujmować wyłącznie proporcjonalny udział przedmiotowego projektu (zdolności Projektu, a więc wielkości produkcji energii elektrycznej) w stosunku do prawdopodobnych wielkości zakłóceń w dostawie energii elektrycznej.
Mając na względzie powyższe, instytucja rozpatrująca protest stanęła
na stanowisku, że Strona przyjęła niewiarygodne założenia, które nie odzwierciedlają rzeczywistych korzyści projektu z punktu widzenia całej społeczność. Wiarygodność
i rzetelność prowadzonej analizy została wypaczona przez brak uwzględnienia prawdopodobieństwa wystąpienia zakłóceń w dostawach energii w przyszłości. Należałoby zatem porównać prawdopodobieństwo wystąpienia takich zakłóceń
w przypadku braku realizacji projektu - aby oszacować wartość energii dostarczonej dzięki uniknięciu zakłóceń. W tym kontekście, zapisy (treść) oraz wyniki obliczeń zawarte w dokumentacji aplikacyjnej (SW: podrozdział 6.1.1 założenia analizy ekonomicznej, arkusz obliczeniowy - pozycje 6.1.1 i 6.1.2) budzą poważne wątpliwości co do poprawności i rzetelności prowadzonej analizy korzyści ekonomicznych
(a w szczególności: - zwiększenie bezpieczeństwa i niezawodności dostaw energii).
W konsekwencji powyższego, jakość przedstawionej dokumentacji aplikacyjnej
nie pozwoliła IŻ RPO [...] na dokonania adekwatnej oceny merytorycznej wniosku.
W rzeczywistości bowiem trudno ustalić czy realizacja projektu wpłynie na poprawę sytuacji społeczno-ekonomicznej otoczenia projektu, albowiem wskaźniki ekonomiczne zostały obliczone na podstawie błędnego oszacowania gotowości użytkowników
do płacenia za zwiększoną niezawodność i bezpieczeństwo dostaw energii za pomocą ujawnionych preferencji.
Z powyższych przyczyn IZ uznała argumentację Strony zawartą w proteście
za bezpodstawną.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Strona wniosła skargę
do tutejszego Sądu, wnosząc o jej uwzględnienie poprzez stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia
IZ RPO [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżanemu rozstrzygnięciu Strona zarzuciła:
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 53 ust. 1 i ust 2 pkt. 1 w zw. z art. 57 ustawy wdrożeniowej, poprzez nieuwzględnienie protestu Skarżącego na skutek wadliwej weryfikacji przez IZ RPO [...] prawidłowości oceny projektu dokonanej przez komisję oceny projektów w zakresie kryteriów wyboru projektów i zarzutów protestu,
co skutkowało nieuwzględnieniem protestu i uznaniem, że wniosek
o dofinansowanie został odrzucony i nie podlega dalszej ocenie ze [...]
na negatywny wynik weryfikacji spełniania kryteriów oceny merytorycznej;
- naruszenie przepisów, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 37
ust. 1 ustawy wdrożeniowej, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez niedostrzeżenie przez IŻ RPO [...], że wyboru projektów
do dofinansowania dokonano w sposób nieprzejrzysty oraz nierzetelny;
- naruszenie przepisów prawa, tj. art. 57 w zw. z art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej oraz w zw. z kryterium: 2.2 Możliwość dokonania oceny merytorycznej wniosku (kryterium administracyjności), 2.7 Poprawność obliczeń w przeprowadzonych analizach (kryterium administracyjności)j 2.8 Zasadność poziomu wsparcia w projekcie (kryterium administracyjności), 3.3 Zdolność ekonomiczna (kryterium wykonalności), wskazanymi w Kryteriach Wyboru Projektów dla działania 2.10 Zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł, stanowiących załącznik nr 3 do Regulaminu Konkursu - ZAŁĄCZNIK nr 1
do Uchwały nr [...] z dnia 24 listopada 2016 r.
w sprawie zmiany Uchwały nr [...] Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Z. 2014-2020 z dnia
19 listopada 2015 r. w sprawie przyjęcia kryteriów wyboru projektów w ramach działania 2.10 Zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł, zmienionej Uchwałą nr [...] Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Z. 2014-2020 z dnia 22 marca 2016 r., poprzez uznanie, że wniosek został odrzucony i nie podlega dalszej ocenie
ze [...] na negatywny wynik spełniania ww. kryteriów oceny merytorycznej, podczas gdy prawidłowe ponowne sprawdzenie przez Instytucję Zarządzającą wniosku pod [...] kryteriów wyboru projektów opisanych w tym punkcie winno doprowadzić do uwzględnienia w całości protestu, a przez to do uznania, że projekt spełnia ww. kryteria oceny merytorycznej.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko
w sprawie.
W toku rozprawy w dniu 24 maja 2018 r. Sad, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2017.2188 j.t. ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod [...] zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego,
w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili jego wydania.
Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 P.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także
w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę
i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, przewidujących kontrolę sądów administracyjnych sprawowaną w stosunku do działania organów administracji publicznej zaliczyć należy przepisy ustawy wdrożeniowej.
Spór w niniejszej sprawy sprowadza się do oceny czy na skutek prawidłowo przeprowadzonej oceny zasadnie uznała IZ RPO [...], że wniosek Skarżącego
nie spełniał kryteriów oceny administracyjności i wykonalności: 2.2. Możliwość dokonania oceny merytorycznej wniosku (kryterium administracyjności), 2.7. Poprawność obliczeń w przeprowadzonych analizach (kryterium administracyjności), 2.8. Zasadność poziomu wsparcia w projekcie (kryterium administracyjności) i 3.3. Zdolność ekonomiczna (kryterium wykonalności), co w efekcie stanowiło podstawę odrzucenia wniosku Skarżącego i odmowy dokonania jego dalszej oceny. Przy czym zasadniczą podstawę uznania, że wniosek Skarżącego nie spełnił
ww. kryteriów 2.2., 2.8. i 33 stanowiło uznanie przez IZ RPO [...], że wniosek ten
nie spełnia kryterium 2.7.
W odniesieniu do braku spełnienia kryterium 2.7. IZ RPO [...] uznała
w szczególności, że założenia przyjęte przez Skarżącego oraz analiza korzyści ekonomicznej w odniesieniu do korzyści społecznych projektu polegających
na zwiększeniu bezpieczeństwa i niezawodności dostaw energii nie obrazują faktycznej korzyści z tytułu realizacji Projektu, a więc Skarżący nie wskazał w jakim czasie
oraz w jakim stopniu (jakiej wielkości) produkcja energii będąca wynikiem Projektu spowoduje zmniejszenie zakłóceń w dostawie energii. Organ wskazał bowiem, przyjmując prawidłowość stosowania przez Skarżącego w tym zakresie "Podręcznika
po analizie kosztów i korzyści projektów inwestycyjnych. Narzędzie analizy ekonomicznej polityki spójności 2014-2020 – grudzień 2014 r.", że Skarżący dokonując wyliczeń w ww. zakresie, nie zastosował kosztu niedostarczonej energii do określenia wartości dodatkowej energii udostępnionej w systemie dzięki realizacji Projektu
w porównaniu do scenariusza zakładającego brak realizacji projektu, w którym zakłócenia są częstsze lub trwają dłużej. Jak uznała IŻ RPO [...], prawdopodobieństwo wystąpienia zakłóceń w dostawach energii należałoby porównać
do prawdopodobieństwa wystąpienia takich zakłóceń w przypadku braku realizacji projektu, aby oszacować wartość energii dostarczanej dzięki uniknięciu zakłóceń. Takie postępowanie, w ocenie organu, jest zalecane przez ww. przewodnik (pozycja 5.8.1.2.) przy analizie ekonomicznej w ramach Projektu i zidentyfikowanej przez Skarżącego korzyści. Powyższe stanowiło podstawę uznania, że Skarżący przyjął niewiarygodne założenia, które nie odzwierciedlają rzeczywistych korzyści projektu z punktu widzenia całej społeczność. Wiarygodność i rzetelność prowadzonej analizy, na skutek powyższego, w ocenie IZ RPO [...], została wypaczona przez brak uwzględnienia przez Skarżącego prawdopodobieństwa wystąpienia zakłóceń w dostawach energii
w przyszłości. W tym kontekście, zapisy (treść) oraz wyniki obliczeń zawarte
w dokumentacji aplikacyjnej (SW: podrozdział 6.1.1 założenia analizy ekonomicznej, arkusz obliczeniowy - pozycje 6.1.1 i 6.1.2) budziły poważne wątpliwości IZ RPO [...]
co do poprawności i rzetelności prowadzonej analizy korzyści ekonomicznych.
W konsekwencji powyższego IZ RPO [...] uznała, że jakość dokumentacji aplikacyjnej Skarżącego nie pozwoliła IZ RPO [...] na dokonania adekwatnej oceny merytorycznej wniosku, bowiem trudno jest ustalić czy realizacja projektu wpłynie na poprawę sytuacji społeczno-ekonomicznej otoczenia projektu, albowiem wskaźniki ekonomiczne zostały obliczone na podstawie błędnego oszacowania gotowości użytkowników do płacenia
za zwiększoną niezawodność i bezpieczeństwo dostaw energii za pomocą ujawnionych preferencji.
W ocenie natomiast Skarżącego, skoro dokonał on wyceny korzyści społecznych Projektu w zakresie zwiększonej niezawodności i bezpieczeństwa dostaw energii
za pomocą pierwszego podejścia wskazanego w pozycji 5.8.1.2. ww. podręcznika
po analizie kosztów, to tym samym nie był zobowiązany, w myśl jego zapisów,
do stosowania w tym zakresie metodologii wskazanej przez organ. Jak bowiem uznaje Skarżący, metodologią wskazywana przez organ jest właściwa wyłącznie w sytuacji zastosowania drugiego podejścia wskazanego w pozycji 5.8.1.2. ww. podręcznika - którego Skarżący jednak nie zastosował.
Na wstępie przypomnieć zatem należy, że Skarżąca ubiega się o dofinansowanie z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Z.
2014-2020 w ramach konkursu nr [...] W ramach
ww. programu projekty spełniające kryteria w wyłaniane są w drodze ogłoszonego konkursu, zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Tryb postępowania w sprawie przyznania środków na finansowanie zgłaszanych przez uprawnione podmioty projektów określa ustawa. Każdy projekt podlega ocenie pod [...] spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący (art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej).
Ogłaszając nabór wniosków w rozpoznawanej sprawie IZ RPO [...] podała informacje obejmujące dane wymagane ustawą wdrożeniową (art. 40 ustawy wdrożeniowej), udostępniła również regulamin konkursu (art. 41 ustawy wdrożeniowej), określający m.in. procedurę wyboru projektów.
Zgodnie z Regulaminem Konkursu Ocena wniosków dokonywana jest w oparciu o kryteria wyboru projektów zatwierdzone przez Komitet Monitorujący RPO [...]
2014-2020, które to stanowią załącznik do ww. Regulaminu. Ocena dokonywana jest przez Komisję Oceny Projektów. W fazie oceny dotyczącej administracyjności
i wykonalności wniosek jest oceniany przez dwóch pracowników IP (obecnie IZ - Instytucji Zarządzającej) i lub ekspertów wchodzących w skład Komisji Oceny Projektów. Na gruncie rozpoznania wniosku Skarżącego w fazie oceny wniosku
na etapie administracyjności uczestniczyli dwaj eksperci.
W rozpatrywanej sprawie mamy zatem do czynienia z ubieganiem
się o dofinansowanie w ramach RPO [...], gdzie projekty spełniające kryteria wybierane są w drodze ogłoszonego konkursu, zgodnie z art. 39 ustawy wdrożeniowej. Każdy projekt podlega ocenie pod [...] spełnienia kryteriów wyboru projektów (art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej). Stosownie do art. 44 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, oceny spełniania kryteriów wyboru projektów przez projekty uczestniczące w konkursie dokonuje KOP.
Zgodnie z art. 53 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej wnioskodawcy,
w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu, w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełnienia kryteriów wyboru projektów (ust. 1 ) zaś negatywną oceną jest ocena w zakresie spełnienia przez projekt kryteriów wyboru projektów,
w ramach której 1) projekt nie uzyskał wymaganej liczby punktów lub nie spełnił kryteriów wyboru projektów, na skutek czego nie może być wybrany do dofinansowania albo skierowany do kolejnego etapu oceny 2) projekt uzyskał wymaganą liczbę punktów lub spełnił kryteria wyboru projektów, jednak kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na wybranie go do dofinansowania (ust. 2). Zgodnie natomiast z art. 37 ust. 1 powyższej ustawy właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Z kolei zgodnie z ust. 2 art. 37 ustawy wdrożeniowej projekt podlega ocenie pod [...] spełnienia kryteriów wyboru projektów
zaś w myśl art. 57 ww. ustawy właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość oceny projektu w zakresie kryteriów i zarzutów,
o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5, w terminie nie dłuższym niż 21 dni, licząc
od dnia jego otrzymania. W uzasadnionych przypadkach, w szczególności gdy w trakcie rozpatrywania protestu konieczne jest skorzystanie z pomocy ekspertów, termin rozpatrzenia protestu może być przedłużony, o czym właściwa instytucja informuje
na piśmie wnioskodawcę. Termin rozpatrzenia protestu nie może przekroczyć łącznie 45 dni od dnia jego otrzymania.
Zauważyć w tym miejscu należy, że zakres kontroli przeprowadzonej przez sąd administracyjny w sprawach dotyczących wniosków o dofinansowanie projektów jest ograniczony. Rola sądu sprowadza się do zbadania czy zaskarżone rozstrzygnięcie
IZ zostało wydane po uprzednim przeprowadzeniu zgodnego z prawem postępowania, w tym w zgodzie z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Jak wskazał NSA w wyroku
z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 4048/17 "określone w art. 37 ust. 1 ustawy
z 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 zasady ogólne, sprowadzające się do stwierdzenia, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny mają charakter normatywny. Wymienione
w tym przepisie zasady znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z kolei z traktatowej zasady równości. Zasady te dotyczą każdego etapu konkursu - począwszy do momentu przygotowywania regulaminu konkursu
i formularza aplikacyjnego. Dotyczą także uzasadnienia stanowiska czy to na etapie oceny formalnej czy merytorycznej projektu, jak też na etapie oceny słuszności zarzutów protestu. Stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej. Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się nie do weryfikacji merytorycznej wniosku, a do zbadania czy przeprowadzona procedura konkursowa oraz dokonana w jej trakcie ocena projektu nie naruszają powyższych reguł. Zmierza w szczególności do oceny czy argumentacja oceniającego oraz Instytucji Zarządzającej nie jest dowolna, czy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca, odpowiadająca generalnym standardom prawa, zasadom doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z dokumentacją konkursową
i ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości, prezentując przesłanki wyboru - dokonanej oceny i przyznanej punktacji".
W orzecznictwie podnosi się również, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do merytorycznej weryfikacji oceny projektu, dokonanej na podstawie opinii ekspertów, na przykład poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu w kontekście przestrzegania zasad tej oceny wynikających z prawa unijnego takich jak równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność i rzetelność (wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2249/13, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim,
I SA/Go 438/17).
Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził nieprawidłowości. Sposób w jaki została przeprowadzenia ocena wniosku Skarżącej zarówno na pierwszym etapie oceny merytorycznej przez ekspertów, jak i przy rozstrzygnięciu protestu, nie spełniał,
w ocenie Sądu, wszystkich wymogów ustawowych, ocena nie została bowiem przeprowadzona w sposób przejrzysty i rzetelny, stosownie do zasad wyrażonych
w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.
Należy zwrócić uwagę, że eksperci oceniając projekt jako niespełniający kryterium 2.2., 2.8. i 3.3. jako jedną z zasadniczych podstaw uznania o braku spełnienia ww. kryteriów wskazali, że nie zostało spełnione kryterium 2.7. Ocena ta została przyjęta następnie przez IZ RPO [...].
Odnośnie natomiast spornego kryterium 2.7 Poprawność obliczeń
w przeprowadzonych analizach Ekspert nr 1 wskazał, że na etapie oceny analizy finansowo - ekonomicznej została zidentyfikowana uwaga (która została przekazana Stronie pismem z dnia 28 grudnia 2017 r. (LP 16) o następującej treści: "Wnioskodawca nie przedstawił istotnych korzyści społecznych - należy dokonać ponownej analizy ekonomicznej i zidentyfikować dodatkowe korzyści społeczne, np. zmniejszenie emisji szkodliwych substancji do atmosfery, efekt ekologiczny, etc., ponadto
do zidentyfikowanych korzyści społecznych należy w SW przedstawić stosowne wyjaśnienia i założenia". Skarżący następnie przedstawił dokumentację konkursową, gdzie przedstawiono dwie korzyści ekonomiczne: zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych oraz zwiększenie bezpieczeństwa i niezawodności dostaw energii.
W przypadku drugiej korzyści w roku 2019 wskazano na korzyść ekonomiczną
na poziomie [...] zł; w kolejnych latach korzyść ulega nieznacznemu zmniejszeniu. Strona uzasadniła i obliczyła przedmiotową korzyść, jako ilość sprzedanej energii w danym roku pomnożoną przez pięciokrotność ceny energii elektrycznej
za okres, w którym wystąpiła przerwa w dostawie energii. Strona wskazała, iż obliczenia zostały dokonane na podstawie Narzędzia analizy ekonomicznej polityki spójności 2014-2020 - grudzień 2014.
Dalej przytaczając fragmenty powyższego Narzędzia (tj. Przewodnik po analizie kosztów i korzyści projektów inwestycyjnych Narzędzie analizy ekonomicznej polityki spójności 2014-2020, podrozdział 5.8.1.2 Zwiększenie bezpieczeństwa i niezawodności dostaw), Ekspert wskazał, iż w ramach przedmiotowego projektu zidentyfikowanej przez Stronę korzyści należy mieć na uwadze poniższą informację, wskazaną w dalszej części Przewodnika: kosztu niedostarczonej energii należy użyć do określenia wartości dodatkowej energii udostępnionej w systemie dzięki realizacji projektu, w porównaniu do scenariusza zakładającego brak realizacji projektu, w którym zakłócenia są częstsze lub trwają dłużej. Prawdopodobieństwo wystąpienia zakłóceń w dostawach energii
w przyszłości należy zatem porównać do prawdopodobieństwa wystąpienia takich zakłóceń w przypadku braku realizacji projektu, aby oszacować wartość energii dostarczonej dzięki uniknięciu zakłóceń. Wnioskodawca natomiast nie dokonał szczegółowych analiz wystąpienia zakłóceń, które zostałyby odniesione
do przedmiotowego projektu.
Ponadto w ramach analizy zostały zidentyfikowane następujące uchybienia
w zakresie błędnego wyliczenie stopy IRR/C (brak ujęcia nakładów inwestycyjnych,
co zaburza zdaniem eksperta obraz wyliczeń) oraz błędne wyliczenie przepływów pieniężnych zarówno w FNPV/C, jak również ENPV (brak ujęcia w obliczeniach oszczędności kosztów energii, co zaburza obraz wyliczeń.
Pochodną powyższego było uznanie kryterium 2.7. za niespełnione.
Sąd zauważa jednak, że zgodnie z przywołanym w informacji o nieuwzględnieniu protestu Przewodniku po analizie kosztów i korzyści projektów inwestycyjnych. Narzędzie analizy ekonomicznej polityki spójności 2014-2020 w podrozdziale 5.8.1.2 Zwiększenie bezpieczeństwa i niezawodności dostaw wskazano "Niektóre projekty inwestycyjne w sektorze energii elektrycznej, takie jak modernizacja stacji transformatorowej, włączenie odnawialnych źródeł energii do sieci elektroenergetycznej lub projektów inteligentnych sieci energetycznych w celu lepszego zaspokajania zapotrzebowania szczytowego, mogą przyczynić się do ograniczenia częstotliwości występowania zakłóceń w dostawach energii elektrycznej w ciągu dnia lub w pewnym okresie roku, lub na określonych obszarach geograficznych. (...) We wszystkich tych sytuacjach końcowi konsumenci energii odnoszą korzyści ze zwiększonego bezpieczeństwa i niezawodności dostaw energii, co należy odpowiednio wycenić.
W tym celu można przyjąć dwa podejścia.
Pierwsze podejście polega na oszacowaniu gotowości użytkowników do płacenia za zwiększoną niezawodność i bezpieczeństwo dostaw energii. Gotowość do płacenia można oszacować za pomocą:
1) ujawnionych preferencji - jeżeli istnieje system rekompensat dla użytkowników
na pokrycie strat poniesionych na skutek zakłóceń w dostawie energii, rekompensaty wypłacone za ilość niedostarczonej energii lub czas trwania zakłóceń można uznać
za wskaźnik zastępczy gotowości użytkowników do akceptacji niskiej jakości usług, który zasadniczo powinien być równy gotowości do płacenia za ulepszoną usługę. Jeżeli system rekompensat nie istnieje a użytkownicy projektu korzystają
z alternatywnych systemów produkcji/dostaw energii (własnych lub zapewnianych przez innych) w celu zapewnienia ciągłości świadczenia usług nawet podczas (zazwyczaj krótkich) okresów zakłóceń, całkowite koszty związane z tymi systemami alternatywnymi można uznać za wskaźnik zastępczy wartości zwiększonej niezawodności zużycia energii. Kolejną metodą jest obliczenie kosztu unikniętego zapewnienia bezpieczeństwa dostaw za pomocą drugiego w kolejności najlepszego wariantu (np. w przypadku projektu połączeń międzysystemowych sieci gazowej drugim w kolejności najlepszym wariantem może być podziemny zbiornik magazynowy gazu lub instalacja LNG);
2) deklarowanych preferencji:
3) transferu korzyści.
Dalej ww. Przewodnik po analizie kosztów w części 5.8.1.2 stanowi, że "Jako drugą w kolejności najlepszą opcję ekspert wyceniający projekt może oszacować koszt społeczny niedostarczonej energii, którego uniknięto dzięki realizacji projektu. Koszt ten można otrzymać np. dzieląc roczną wartość dodaną brutto przez ilość energii (energia elektryczna, gaz, ciepło itp.) zużywaną rocznie w gospodarce, dokonując ewentualnie rozróżnienia na różne sektory gospodarki (np. przemysł, handel i usługi, rolnictwo, rybołówstwo itp.). W przypadku odbiorców krajowych koszt niedostarczonej energii można określić w podobny sposób, dzieląc roczny dochód do dyspozycji gospodarstw domowych przez roczne krajowe zużycie energii. Jest to bardzo uproszczona metoda, ale jej zaletą jest fakt, że nie opiera się ona na bezpośrednich badaniach ankietowych
w celu oceny gotowości konsumentów do płacenia.
Kosztu niedostarczonej energii należy użyć do określenia wartości dodatkowej energii udostępnionej w systemie dzięki realizacji projektu, w porównaniu
do scenariusza zakładającego brak realizacji projektu, w którym zakłócenia są częstsze lub trwają dłużej. Prawdopodobieństwo wystąpienia zakłóceń w dostawach energii
w przyszłości należy zatem porównać do prawdopodobieństwa wystąpienia takich zakłóceń w przypadku braku realizacji projektu, aby oszacować wartość energii dostarczonej dzięki uniknięciu zakłóceń. "
Mając na uwadze powyższe brzmienie pozycji 5.8.1.2. uznać należy, w ocenie Sadu, że wyceny korzyści jaką końcowi konsumenci energii odnoszą ze zwiększonego bezpieczeństwa i niezawodności dostaw energii dokonać można za pomocą dwóch
ww. podejść, przy czym w odniesieniu do każdego z nich stosowana jest inna metodologia wyliczenia powyższych korzyści wprost wskazana w pozycji 5.8.1.2. Jak zasadnie wskazał Skarżący, i co nie jest kwestionowane ani przez ekspertów
ani IZ RPO [...], mógł on zastosować metodę polegającą na oszacowaniu gotowości użytkowników do płacenia za zwiększoną niezawodność i bezpieczeństwo dostaw energii za pomocą ujawnionych preferencji, albowiem istnieje system rekompensat
dla użytkowników na pokrycie strat poniesionych na skutek zakłóceń w dostawie energii - na co Skarżący wskazywał w pkt. 6 Analiza kosztów i korzyści, str. 86 Studium Wykonalności.
W ocenie Sądu metodologia, której brak zastosowania stanowił podstawę uznania przez organ, że wniosek Skarżącego nie spełnił kryterium 2.7., a w efekcie także kryterium 2.2., 2.8. i 3.3., właściwa jest wyłącznie dla drugiego z ww. podejść,
na co wprost wskazuje treść pozycji 5.8.1.2. ww. przewodnika po kosztach. A zatem skoro Skarżący, przyjął pierwsze podejście z wyżej dwóch przedstawionych polegające na oszacowaniu gotowości użytkowników do płacenia za zwiększoną niezawodność
i bezpieczeństwo dostaw energii za pomocą ujawnionych preferencji tym samym nie był zobowiązany do uwzględnienia metodologii wyliczeń wskazywanej przez IZ RPO [...]
w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia i właściwej wyłącznie dla drugiego
z ww. podejść. W tych okolicznościach, jak zasadnie wskazał Skarżący, nic nie nakazywało Skarżącemu do przyjęcia dla wyceny korzyści ze zwiększonego bezpieczeństwa i niezawodności dostaw energii metody kosztu niedostarczonej energii
i przez to dokonywania porównania prawdopodobieństwa wystąpienia zakłóceń
w dostawach energii w przyszłości z prawdopodobieństwem wystąpienia takich zakłóceń w przypadku braku realizacji projektu, aby oszacować wartość energii dostarczonej dzięki uniknięciu zakłóceń.
Skoro zatem Skarżący wybrał metodę oszacowania gotowości użytkowników
do płacenia za zwiększoną niezawodność i bezpieczeństwo dostaw energii za pomocą ujawnionych preferencji to nie może on używać kosztu niedostarczonej energii
do określenia wartości dodanej energii udostępnionej w systemie, albowiem
to narzędzie ma zastosowanie tylko do metody kosztu niedostarczonej energii, której wnioskodawca nie stosował.
Tym samym w ocenie Sądu uznać należało, że pomimo tego, iż ocena eksperta jest subiektywna i dokonywana stosownie do posiadanej na dany temat wiedzy,
to uzasadnienie tej oceny odsyłające do określonych aktów czy instrukcji - uznanych przez eksperta za zasadnie zastosowane przez wnioskodawcę - nie może być sprzeczne z jej zapisami – tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zaistnienie takiej sytuacji, powoduje bowiem, że argumentacja oceniającego jest wówczas dowolna, niespójna, oraz niewyczerpująca a ponadto nie prezentuje w sposób jasny i niebudzący wątpliwości przesłanek dokonanej oceny wniosku. Powyższe odnosi się również do oceny dokonywanej przez Instytucję Zarządzającą, u której podstaw legła sporządzona w powyższy sposób ocena eksperta. Tym samym tak dokonana ocena wniosku narusza określone w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ww. zasady ogólne, w szczególności zasadę przejrzystości reguł oceny projektów i rzetelności. Sąd podkreśla bowiem, że zasada rzetelności związana jest z ustanowieniem jasnych
i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim
z dnia 15 marca 2018 r., I SA/Go 61/2018).
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że ocena wniosku Skarżącego w zakresie spełnienia ww. kryterium 2.7. dokonana została przez IZ RPO [...] z naruszeniem art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Sąd uznał przy tym, że w świetle przyjęcia przez IZ RPO [...], iż brak spełnienia ww. kryterium 2.7., stanowił równocześnie zasadniczą podstawę negatywnej oceny wniosku Skarżącego,
co do spełnienia kryterium 2.2., 2.8. i 3.3. tym samym uznać należało, że również ocena wniosku w zakresie spełnienia tych kryteriów została dokonana z naruszeniem
art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.
Sąd zauważa jednocześnie, że bezzasadne okazały się zarzuty skargi
w zakresie naruszenia przez IZ RPO [...] art. 53 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 57 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie bowiem z powyżej przytoczonymi przepisami IZ RPO [...] uznała prawo Skarżącego do wniesienia protestu i protest ten rozpoznała
z zachowaniem reguł określonych w art. 57 ww. ustawy. Sama okoliczność braku uwzględnienia protestu nie stanowi bowiem o naruszeniu powyższych przepisów.
Niezasadnym okazał się również zarzut skargi w odniesieniu do naruszenia
art. 57 w zw. z art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej. Sąd zauważa bowiem, że IZ RPO [...] dokonała oceny Projektu pod [...] spełnienia kryteriów jego wyboru
jak i rozpoznała protest w trybie art. 57 ustawy wdrożeniowej.
Stwierdzone przez Sąd ww. naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej miało istotny wpływ na wynik oceny, bowiem stanowiło zasadniczą podstawę uznania przez
IZ RPO [...], że wniosek Skarżącego podlegał odrzuceniu i nie mógł być przekazany
do dalszej oceny z uwagi na brak spełnienia ww. kryteriów: 2.2., 2.7., 2.8. i 3.3.
Z tego [...] Sąd uwzględnił skargę na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności (punkt I sentencji wyroku).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a w związku z art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zm.). Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania sądowego składa się wpis od skargi w kwocie [...]zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie [...]zł oraz opłata skarbowa uiszczona od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Przywołane powyżej orzeczenia sądów administracyjnych dostępne
są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego - [...]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło