I SA/Sz 306/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 16 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku ma Ż. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi ma Ż. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego Pismem z dnia 14 marca 2018 r. ma Ż. (zwana dalej: "Skarżącą") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 6 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015. Następnie na podstawie zarządzenia z dnia 20 kwietnia 2018 r. wezwano Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]zł, w terminie 7 dni od daty jego doręczenia pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika z akt rozpatrywanej sprawy, odpis powyższego zarządzenia doręczono Skarżącej w trybie doręczenia zastępczego w dniu 14 maja 2018 r. Wyznaczony przez Sąd termin upłynął zatem w dniu 21 maja 2018 r., który to dzień nie był dniem uznanym za ustawowo wolny od pracy. Postanowieniem z dnia 29 maja 2018 r. Sąd odrzucił skargę, jako nieopłaconą w terminie. Rozstrzygnięcie doręczono Skarżącej w dniu 19 czerwca 2018 r. Pismem z dnia 26 czerwca 2018 r. (nadanym na poczcie w tym samym dniu) Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W tej samej dacie dokonała za pośrednictwem rachunku bankowego wpłaty tytułem wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało doręczone w trybie doręczenia zastępczego. Wskazała, że o przedmiotowym braku fiskalnym skargi dowiedziała się dopiero z postanowienia WSA w Szczecinie w przedmiocie odrzucenia skargi. Postanowienie zostało doręczone w dniu 19 czerwca 2018 r. W dalszej kolejności Skarżąca wyjaśniła, że przyczyną uchybienia terminowi do uiszczenia wpisu był fakt wadliwego funkcjonowania Poczty Polskiej, której listonosz kilkukrotnie nie pozostawiał awizo w skrzynce umiejscowionej na wejściu do posesji. Skarżąca podkreśliła, iż była już składana skarga na działania listonosza. Także w tej sprawie Skarżąca zapowiedziała złożenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Ustawodawca dopuszcza możliwość przywrócenia uchybionego terminu w art. 86 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a." Przesłanki przywrócenia terminu określa art. 87 § 1 do 4 p.p.s.a. i zgodnie z jego brzmieniem muszą być one spełnione łącznie. Przesłankami tymi są: wniesienie wniosku w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobnienie okoliczności wskazującej na brak winy strony, a także dopełnienie, razem z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, której strona nie dokonała w terminie. Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Prawo do sądu może więc podlegać ograniczeniom, między innymi przez ustanowienie terminów, po których upływie uruchomienie procedury sądowej nie będzie możliwe. Żadne postępowanie nie mogłoby skutecznie toczyć się bez wymogów proceduralnych zabezpieczających je przed nadużywaniem praw procesowych przez strony. Stąd uchybienia terminom zarówno w procedurze cywilnej, administracyjnej i sądowoadministracyjnej, jak i innych procedurach powoduje bezskuteczność czynności procesowych strony, jeżeli odpowiednie rozwiązanie ustawowe przypisuje niezachowaniu terminu takie konsekwencje prawne (por. postanowienie NSA z 17 marca 2008 r., II FZ 99/08; postanowienie NSA z 26 stycznia 2016 r., sygn. akt II FZ 916/15 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., w tym uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zatem powołać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie jego zasadności. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1977/00, niepubl.) Tak więc osoba zainteresowana przywróceniem terminu ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić odpowiednią argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Za brak winy uważa się sytuację, gdy zainteresowany nie był w stanie pokonać przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Do takich przeszkód zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GZ 257/12, LEX nr 1223957). Mając na względzie powyższe, należy wskazać w pierwszej kolejności, iż bezspornym pozostaje fakt, że wpis od skargi nie został uiszczony w terminie, który upłynął w dniu 21 maja 2018 r. (poniedziałek, dzień roboczy). Wpłata z ww. tytułu została dokonana przez Skarżącą na rachunek bankowy Sądu, w dniu 26 czerwca 2018 r. Jednocześnie nadając wniosek o przywrócenie terminu w dniu 26 czerwca 2018 r, (tj. w terminie 7 dni od faktycznego ustania przeszkody w jej złożeniu), niewątpliwie Skarżąca dochowała terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie wskazane przez Skarżącą okoliczności, a mianowicie – fakt wadliwego funkcjonowania Poczty Polskiej, której listonosz kilkukrotnie nie pozostawiał awizo w skrzynce umiejscowionej na wejściu do posesji, stanowiące próbę uprawdopodobnienia braku jego winy w uchybieniu terminowi, nie mogą stanowić podstawy do jego przywrócenia. Sąd w oparciu o kopertę, ustalił, że przesyłka została zwrócona nadawcy z powodu "nie podjęcia jej w terminie". Z adnotacji umieszczonych na kopercie wynika, że przesyłka była awizowana dwukrotnie – pierwsze awizo pozostawiono 30 kwietnia 2018 r. w skrzynce listowej, czynność ta została powtórzona 8 maja 2018 r. W konsekwencji przesyłka została uznana za doręczona w trybie art. 73 p.p.s.a. (tzw. fikcja doręczenia). Wskazać należy, iż w przypadku dokonania doręczenia zgodnie z ww. trybem, adresat kwestionując powiadomienie o adresowanym do niego piśmie, może się uchylić od negatywnych skutków doręczenia, poprzez uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. By jednak wykazać brak winy w uchybieniu terminu powinien dysponować np. argumentem w postaci zgłoszenia nieprawidłowo zabezpieczonej skrzynki pocztowej czy reklamacji usług pocztowych. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie Skarżąca nie podważyła prawidłowości doręczenia zastępczego zawierającego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Nie uprawdopodobniła podnoszonych okoliczności o braku awiz i nieprawidłowym działaniu pracownika poczty. Podniosła jedynie, że kilkukrotnie składała skargę na dotychczasowe działania listonosza dodając, że w tej sprawie zamierza podjąć interwencję u operatora pocztowego. Skarżąca jednak nie poparła tych twierdzeń żadnymi dowodami i nie przedstawiła dowodu potwierdzającego wniesienie reklamacji i sposobu jej rozstrzygnięcia, ani też np. pisemnego oświadczenia doręczyciela dotyczącego kwestii domniemanego niepozostawienia awiz w skrzynce pocztowej (por. postanowienie NSA z 4 lipca 2018 r., sygn. akt II GZ 145/14, postanowienie NSA z 11 stycznia 2018 r., sygn. akt II OZ 1639/17; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględniając powyższe, niczym niepoparte twierdzenia Skarżącej nie zasługiwały na uwzględnienie. Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu i nie uwiarygodniła, że zadbała w sposób należyty o własne interesy. Tym samym brak jest podstaw do przywrócenia terminu do dokonania określonych w wezwaniu czynności procesowych. Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.