I SA/Sz 334/21

WyrokWSA w Szczecinie2021-07-07

Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska, Elżbieta Dziel, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego, które nie zostało jeszcze rozstrzygnięte, stanowi podstawę do uznania braku wymagalności obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo wszczęcie postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego, które nie zostało jeszcze rozstrzygnięte, nie stanowi podstawy do uznania braku wymagalności obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej. Egzekucja administracyjna może być prowadzona, dopóki wykonanie decyzji lub postanowienia, na podstawie których ją prowadzono, nie zostało wstrzymane. Brak rozstrzygnięcia wniosku o wznowienie postępowania nie powoduje automatycznego wygaśnięcia obowiązku ani jego niewymagalności.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. wniósł skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ZWINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) oddalające zarzuty skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty dotyczyły braku wymagalności obowiązku zapłaty grzywny nałożonej w celu przymuszenia do wykonania nakazu rozbiórki, argumentując, że postępowanie o wznowienie postępowania w przedmiocie rozbiórki zostało wszczęte, ale nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Skarżący podnosił, że brak rozstrzygnięcia wniosku o wznowienie postępowania wyklucza możliwość prowadzenia egzekucji i może dawać podstawy do przyjęcia wygaśnięcia obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 7 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r., znak: [...], Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej także: "ZWINB") utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (dalej "PINB") z dnia [...] listopada 2020 r., znak: [...], którym oddalił zarzut zobowiązanego w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec zobowiązanego M. K. (dalej "Zobowiązany", "Skarżący") na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. wystawionego przez wierzyciela - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. - uznając go za niezasadny. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia ZWINB wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej "K.p.a."), art. 18, art. 33 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm. – dalej "u.p.e.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm. – dalej "Prawo budowlane"). Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że w związku z zarzutem Zobowiązanego podniesionym we wszczętym przeciwko niemu postępowaniu egzekucyjnym na podstawie ww. tytułu wykonawczego, N. G. jako organ egzekucyjny (dalej "Organ egzekucyjny I instancji") wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonego zarzutu. Jako podstawę zarzutu Zobowiązany wskazał brak wymagalności stanowiącego podstawę egzekucji objętej zarzutem ze względu na fakt, że zostało wszczęte postępowanie o wznowienie postępowania w przedmiocie rozstrzygnięcia będącego podstawą tytułu wykonawczego i egzekwowanego obowiązku zapłaty grzywny, które prowadzone przez ZWINB pod sygnaturą [...], nie zostało rozstrzygnięte, co nie tylko wyklucza możliwość prowadzenia egzekucji w celu wyegzekwowania obowiązku, ale wręcz daje podstawy do przyjęcia wygaśnięcia obowiązku z powodu upływu długiego czasu bez rozstrzygnięcia wniosku strony, co powinno potwierdzać uznanie zasadności wniosku w tym zakresie. Wskazany wyżej tytuł wykonawczy został wystawiony w następstwie niewykonania przez Zobowiązanego obowiązku określonego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...], tj. nieuiszczenia grzywny w wysokości [...] zł nałożonej na Zobowiązanego w celu przymuszenia z powodu uchylenia się od wykonania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, tj. murowanej dobudówki o wymiarach [...] m wybudowanej na nieruchomości przy ul. [...] w N. , na terenie dz. nr [...]. Wyżej wskazanym postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r. PINB uznał zgłoszony zarzut za nieuzasadniony. ZWINB (organ odwoławczy) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie PINB (organ I instancji). ZWINB zwrócił uwagę, że decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. PINB nakazał zobowiązanemu rozbiórkę murowanej dobudówki o wymiarach [...] m wybudowanej na nieruchomości przy ul. [...] w N. na terenie działki nr [...] bez pozwolenia na budowę. ZWINB wyjaśnił, że prawidłowość powyższej decyzji PINB potwierdził organ odwoławczy decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...], a także obie instancje sądów administracyjnych, tj.: WSA w Szczecinie wyrokiem z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 222/14, oddalił skargę zobowiązanego, zaś NSA wyrokiem z dnia 20 września 2016 r. II OSK 3139/14, oddalając skargę kasacyjną, utrzymał w mocy ww. wyrok WSA w Szczecinie. Zatem - jak dalej wskazał ZWINB - decyzja o nakazie rozbiórki jest ostateczna i podlega wykonaniu. Dalej ZWINB wskazał, że z powodu uchylania się od wykonania powyższego nakazu organ powiatowy (jako wierzyciel i organ egzekucyjny obowiązków o charakterze niepieniężnym) przesłał Zobowiązanemu pisemne upomnienie, a następnie wszczął postępowanie egzekucyjne, wystawiając tytuł wykonawczy i wymienionym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. nałożył na niego grzywnę w celu przymuszenia, z obowiązkiem wpłacenia grzywny w terminie czternastu dni od daty doręczenia postanowienia. Prawidłowość tego postanowienia PINB w przedmiocie nałożenia grzywny potwierdził organ drugiej instancji (ZWINB) postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. znak: [...], a następnie WSA w Szczecinie wyrokiem z dnia 22 listopada 2017 r., II SA/Sz 1095/17, który oddalił skargę na to postanowienie, zaś NSA wyrokiem z dnia 28 stycznia 2020 r., II OSK 715/18, oddalił skargę kasacyjną tego wyroku WSA w Szczecinie, co oznacza to, że egzekwowane postanowienie PINB o nałożeniu grzywny jest ostateczne i podlega wykonaniu. Jaj dalej wyjaśnił ZWINB, ponieważ Zobowiązany grzywny nie wpłacił i nie wykonał obowiązku rozbiórki obiektu, PINB, jako wierzyciel należności pieniężnych, wystawił w dniu [...] sierpnia 2020 r. tytuł wykonawczy i skierował go do organu egzekucyjnego /należności pieniężnych/ - Naczelnika US. Następnie ZWINB wskazał, że podstawą wniesionego przez zobowiązanego zarzutu jest art. 33 § 2 pkt 5 i 6 u.p.e.a. Odnosząc się do tego zarzutu ZWINB wyjaśnił, że w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być badane okoliczności postępowań administracyjnych prowadzonych – wszczętych i nie zakończonych – na podstawie art. 145 K.p.a. Ten argument nie może stanowić podstawy do uznania zarzutu i uchylenia zaskarżonego postanowienia. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, jak też znajdujących się w posiadaniu organu akt sprawy wywołanej skargą Zobowiązanego o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją ZWINB z dnia [...] stycznia 2014 r., wynika, że nie wstrzymano wykonania tej decyzji, jak też nie wstrzymano wykonania postanowienia PINB z dnia [...] czerwca 2017 r. nakładającego na Zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia, ani utrzymującego je w mocy postanowienia ZWINB z dnia [...] lipca 2017 r. Wobec powyższego zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. ZWINB uznał zgłoszony przez Zobowiązanego zarzut za nieuzasadniony. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższe postanowienie ZWINB z dnia [...].02.2021 r. Zobowiązany, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o jego uchylenie oraz poprzedzające je postanowienie PINB z dnia [...].11.2020 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, w tym w szczególności: - nieuzasadnione podtrzymanie rozstrzygnięcia wydanego w I instancji wobec braku odniesienia się do treści podnoszonych zarzutów, a jedynie ograniczenie się do lakonicznego stwierdzenia, że wykonalność decyzji stanowiąca podstawę wydania tytułu wykonawczego nie została wstrzymana a tym samym de facto nierozpoznania zarzutów co do ich istoty, która co jest wyraźnie akcentowane w toku postępowania, sprowadzała się do braku wymagalności stanowiącego podstawę egzekucji objętej zarzutem ze względu na fakt, że zostało wszczęte postępowanie o wznowienie postępowania w przedmiocie rozstrzygnięcia będącego podstawą tytułu wykonawczego i egzekwowanego obowiązku zapłaty grzywny, które prowadzone przez ZWINB pod sygnaturą [...] nie zostało rozstrzygnięte, co tym samym nie tylko wyklucza możliwość prowadzenia egzekucji w celu wyegzekwowania obowiązku, ale wręcz daje podstawy do przyjęcia wygaśnięcia obowiązku z powodu upływu długiego czasu bez rozstrzygnięcia wniosku strony, co powinno potwierdzać uznanie zasadności wniosku w tym zakresie, tym bardziej, że powyższe postępowania o wznowienie prowadzone jest przez organ wydający zaskarżone postanowienie, a tym samym winien zweryfikować stan tej sprawy i odnieść się do tego w swoim rozstrzygnięciu. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Skarżącego przypomniał w skrócie przebieg postępowania, po czym podniósł, że postępowanie w sprawie decyzji z dnia [...].01.2014 r., znak: [...] zostało wznowione i prowadzone przez ZWINB pod sygn. [...] nie zostało zakończone do dnia dzisiejszego. Jest o tyle istotne - jak dalej wskazał pełnomocnik Skarżącego - że we wniosku zostały wskazane okoliczności potwierdzające w sposób jednoznaczny zasadność wniosku o wznowienie postępowania, po czym wskazał, że przesłankami wznowienia są podstawy wskazane w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 K.p.a, które następnie przytoczył. Jak dalej wskazał Skarżący, potwierdzeniem ujawnienia nowych okoliczności i istnienia nowych dowodów są dokumenty w postaci mapek i zdjęć, załączone do wniosku, a postępowanie, prowadzone od początku roku 2018, do dziś nie zostało zakończone. W odpowiedzi na skargę Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a.). Postanowienie podlega uchyleniu jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W myśl zaś art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 57a nie ma zastosowania w niniejszej sprawie). Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 § 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a. Postępowanie w niniejszej sprawie zainicjowało pismo pełnomocnika Skarżącego z dnia [...].10.2020 r., w którym zgłoszono zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, a jako podstawę zarzutu wskazano, cyt.: "brak wymagalności stanowiącego podstawę egzekucji objętej zarzutem ze względu na fakt, że zostało wszczęte postępowanie o wznowienie postępowania w przedmiocie rozstrzygnięcia będącego podstawą tytułu wykonawczego i egzekwowanego obowiązku zapłaty grzywny, które prowadzone przez ZWINB pod sygnaturą [...], nie zostało rozstrzygnięte, co nie tylko wyklucza możliwość prowadzenia egzekucji w celu wyegzekwowania obowiązku, ale wręcz daje podstawy do przyjęcia wygaśnięcia obowiązku z powodu upływu długiego czasu bez rozstrzygnięcia wniosku strony, co powinno potwierdzać uznanie zasadności wniosku w tym zakresie.". W piśmie tym, podobnie jak w skardze, pełnomocnik Skarżącego podniósł, że postępowaniem objętym niniejszymi zarzutami jest prowadzona egzekucja zmierzająca do wyegzekwowania grzywny ze względu na niewykonanie nakazu rozbiórki orzeczonego w postępowaniu zakończonym ostatecznie decyzją z dnia [...].01.2014 r., znak: [...], podczas gdy postępowanie to zostało wznowione i prowadzone przez ZWINB pod sygn. [...] i nie zostało zakończone do dnia dzisiejszego. Jest o tyle istotne - jak dalej wskazał pełnomocnik Skarżącego - że we wniosku zostały wskazane okoliczności potwierdzające w sposób jednoznaczny zasadność wniosku o wznowienie postępowania, po czym wskazał, że przesłankami wznowienia są podstawy wskazane w art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 K.p.a., które następnie przytoczył. Jak dalej wskazał Skarżący, potwierdzeniem ujawnienia nowych okoliczności i istnienia nowych dowodów są dokumenty w postaci mapek i zdjęć, załączone do wniosku, a postępowanie, prowadzone od początku roku 2018, do dziś nie zostało zakończone. Przedmiotem skargi, a tym samym kontroli sądowej, jest postanowienie Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r., utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] listopada 2020 r., znak: [...], którym oddalono zarzut Zobowiązanego w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec zobowiązanego M. K. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].08.2020 r. wystawionego przez wierzyciela - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. - uznając go za niezasadny. Zatem, kontrola Sądu w niniejszej sprawie ogranicza się tylko zbadania zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem. Podstawą materialnoprawną wydania zaskarżonego postanowienia były przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2020 r., poz. 1427 z późn. zm. - zwanej w skrócie "u.p.e.a."), w brzmieniu obowiązującym od dnia 30 lipca 2020 r.), tj. art. 18, art. 33 § 2 pkt 5 i pkt 6. Zatem te przepisy u.p.e.a. wyznaczyły granice rozpoznawania sprawy, które winny być respektowane przez organ egzekucyjny. Prowadzenie bowiem egzekucji to proces, na którego poszczególnych etapach uczestnikom, w tym zobowiązanemu, ustawodawca zagwarantował odpowiednie środki ochrony prawnej i z których w niniejszej sprawie Skarżący skorzystał. Tym samym inne kwestie podnoszone przez Skarżącego, wykraczające poza zakres "zarzutów" w sprawie prowadzenia egzekucji, wykraczają tym samym poza przedmiot niniejszego postępowania, jego bowiem zakres i kierunek rozstrzygania określają zarzuty podniesione przez Skarżącego, czyli znajdujący zastosowanie w badanej sprawie art. 33 § 2 pkt 5 i pkt 6 u.p.e.a. W takim też zakresie Sąd kontroluje zaskarżone postanowienie, i nie stwierdził by jego wydanie skutkowało naruszeniem przepisów prawa w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zgodnie zaś z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Podkreślić przy tym należy, że powyższe wyliczenie ma charakter enumeratywny, a więc zamknięty, co tym samym ogranicza uprawnionego do wniesienia zarzutów tylko w zakresie podstaw przewidzianych w art. 33 u.p.e.a. Oznacza to, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być tylko i wyłącznie okoliczności ściśle określone przez ustawodawcę w tym przepisie. W myśl art. 33 § 5 u.p.e.a., zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż: 1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia (art. 34 § 2 u.p.e.a.). Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.). Stosownie do art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Podstawy wniesionych w rozpoznawanej sprawie zarzutów odnoszą się do dyspozycji art. 33 § 2 pkt 5 i pkt 6 lit. c) u.p.e.a. Skarżący wskazał bowiem na brak wymagalności obowiązku będącego podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, tj. brak wymagalności obowiązku zapłaty grzywny ze względu na fakt, że zostało wszczęte postępowanie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...].01.2014 r., znak: [...], w przedmiocie obowiązku zapłaty grzywny, które nie zostało zakończone, co tym samym - według Skarżącego - nie tylko wyklucza możliwość prowadzenia egzekucji w celu wyegzekwowania obowiązku, ale wręcz daje podstawy do przyjęcia wygaśnięcia obowiązku z powodu upływu długiego czasu bez rozstrzygnięcia wniosku strony. W wyniku analizy akt badanej sprawy, w tym egzekucyjnej, Sąd stwierdził, że Organy obu instancji zasadnie uznały, że w niniejszej sprawie egzekucyjnej nie występiła żadna z okoliczności stanowiących podstawę wniesienia zarzutu, co skutkowało ich uprawnionym oddaleniem. Nie znajduje oparcia w aktach sprawy stanowisko Skarżącego, że wznowienie postępowania zakończone ostateczną decyzją ZWINB z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki samo w sobie sprawia, że dochodzi do braku wykonalności obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r., tj. obowiązku zapłaty grzywny w celu przymuszenia. Stanowisko to nie znajduje także oparcia w przepisach prawa. Decyzja ostateczna, a tylko w przypadku takich decyzji może dojść do wszczęcia nadzwyczajnego postępowania, np. wznowienia postępowania (art. 145 § 1 K.p.a. in principio), które co do zasady podlega wykonaniu z mocy prawa, chyba że wstrzymano jej wykonanie, np. w trybie art. 152 § 1 K.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, albo np. w trybie art. 61 § 2 lub § 3 P.p.s.a. Wznowienie postępowania stanowi jedynie podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.), a nie we wszystkich jej aspektach prawnych, tak jak to odbywa się w postępowaniu zwykłym. Jak wynika z akt badanej sprawy, do takiego wstrzymania wykonania decyzji nie doszło. W związku z tym decyzja, w odniesieniu do której wznowiono postępowanie (w przedmiocie nakazu rozbiórki), nadal podlega wykonaniu, co z kolei skutkuje tym, że w sprawie nie może być mowy o wygaśnięciu czy braku wymagalności grzywny w celu przymuszenia. Ponadto, co istotne dla rozstrzygnięcia spornej kwestii, i trafnie zauważył organ egzekucyjny, wyrokiem z dnia 20 września 2016 r., sygn. akt II OSK 3139/14, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 222/14, oddalającego skargę M. K. na decyzję ZWINB z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki. Zatem, ostateczna decyzja stała się również prawomocna (tj. taka, której nie można zaskarżyć do sądu - art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 16 K.p.a.). Z kolei wyrokiem z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 715/18, NSA oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1095/17, oddalającego skargę M. K. na postanowienie ZWINB z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...], w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zatem, i to ostateczne postanowienie również stało się prawomocne. Zwrócić także należy uwagę, że przed tutejszym Sądem toczyło się również postępowanie sądowe w przedmiocie zarzutów Skarżącego w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego co do wykonalności prawomocnego obowiązku o charakterze niepieniężnym, tj. dokonania rozbiórki, które zakończyło wyrokiem z dnia 22 listopada 2017 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 1094/17, utrzymanym w mocy wyrokiem NSA z dnia 28 stycznia 2020 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 714/18, w którym Sąd ten, akceptując stanowisko Sądu I instancji, stwierdził, że: "Skoro sąd nie stwierdził żadnych wad, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, to tym bardziej nie stwierdził istnienia przesłanki, która musiałaby skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Wobec tego, decyzja ta, jako zgodna z prawem, mogła być podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego.". W konsekwencji tego nie budzi więc wątpliwości w badanej sprawie, że skoro Skarżący nie wykonał dobrowolnie obowiązku zapłaty grzywny nałożonej na podstawie ww. prawomocnego postanowienia PINB z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...], utrzymanego w mocy postanowieniem ZWINB z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...], zaakceptowanego przez sądy obu instancji, to decyzja nakładająca na Skarżącego grzywnę (obowiązek o charakterze pieniężnym) odpowiadała obowiązującemu prawu, a tym samym w sposób uprawniony wierzyciel wystawił ww. tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...].08.2020 r., obejmujący istniejący i wymagalny obowiązek Skarżącego zapłaty grzywny na rzecz wierzyciela, w konsekwencji czego wierzyciel zasadnie egzekwuje wykonanie tego wymagalnego obowiązku na drodze przymusowego postępowania egzekucyjnego w administracji. Na tym etapie postępowania, co znajduje się niniejsza sprawa, czyli na etapie postępowania wykonawczego (egzekucji), uwzględniając istnienie ostatecznej i prawomocnej decyzji o nakazie rozbiórki (wymagalny obowiązek o charakterze niepieniężnym), istnienie ostatecznego i prawomocnego postanowienia o nałożeniu grzywny (wymagalny obowiązek o charakterze pieniężnym) w celu przymuszenia zobowiązanego (Skarżącego) do wykonania rozbiórki (wymagalnego obowiązku o charakterze niepieniężnym), takie okoliczności, jakie podnosi pełnomocnik Skarżącego co do niezakończenia postępowania wznowieniowego odnośnie ostatecznej decyzji, która była już przedmiotem sądowej kontroli instancyjnej, nie stanowi uprawnionej podstawy do zgłoszenia zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Stąd, zasadnie organ uznał, że zgłoszony zarzut jest nieuzasadniony, nie znajduje on bowiem oparcia w przepisach prawa. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, jednakże organ ten nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Oznacza to, że organ egzekucyjny nie może, w ramach rozpoznawania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 33 u.p.e.a., badać okoliczności, które miały miejsce na etapie postępowania zwykłego. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że orzeczenia w przedmiocie nakazu rozbiórki, jak i nałożonej grzywny w celu przymuszenia do wykonania rozbiórki, w chwili wystawienia tytułu wykonawczego były orzeczeniami ostatecznymi i prawomocnymi, a zatem zgodnymi z prawem, istniała więc podstawa uprawniająca wierzyciela do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w stosunku do Skarżącego. Po ich wystawieniu nie wystąpiły żadne okoliczności przewidziane prawem, które miałyby wpływ na istnienie lub wymagalność obowiązku, objętego tym tytułem wykonawczym. W każdym razie Skarżący nie wykazał by takie okoliczności wystąpiły (np. wytoczenie powództwa wstrzymującego w trybie art. 35a u.p.e.a. ze względu na kwestionowanie istnienia należności, czy też przedstawienie dowodu nakazującego organowi egzekucyjnemu odstąpienie od czynności egzekucyjnych, stosownie do art. 45 u.p.e.a.). Także wniosek Skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją ZWINB, mimo braku jego zakończenia, nie daje podstawy do uznania, że obowiązek wynikający z wystawionego tytułu wykonawczego przestał istnieć lub być wymagalny. Z akt badanej sprawy także nie wynika by organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzymał w trybie art. 152 K.p.a. wykonanie decyzji objętej tytułem wykonawczym. Wszystkie te okoliczności wprost świadczą, że brak jest przeszkód prawnych uniemożliwiających kontynuowanie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie egzekucyjnej. Nie sposób zatem zgodzić się z zarzutem skargi, że w przypadku długotrwałego braku rozstrzygnięcia w sprawach o wznowienie postępowania można mówić o uznaniu zasadności argumentacji wniosku o wznowienie, czego następstwem jest uchylenie decyzji ostatecznej, a tym samym wygaśnięcie obowiązku, objętego egzekwowanymi tytułami wykonawczymi. Tego rodzaju domniemania są nieuprawnione, ponieważ w sprawach o wznowienie postępowania nie stosuje się przepisów o milczącym załatwieniu sprawy (art. 151 § 3 K.p.a.). W tym stanie sprawy Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło